-
1 secundō
secundō adv. [secundus], secondly, in the second place: primum... secundo... tertium, etc.: primo... secundo, Ph.* * *secundare, -, - V TRANSmake conditions favorable (winds/dieties), favor; adjust, adapt; prosper -
2 secundō
secundō —, —, āre [secundus], to favor, further, second, prosper: aura secundet aquas, O.: di nostra incepta secundent, V.: Rite visūs, i. e. bring to a favorable issue, V.* * *secundare, -, - V TRANSmake conditions favorable (winds/dieties), favor; adjust, adapt; prosper -
3 secundo
1.sĕcundō, adv. [secundus].A.Secondly, in the second place (rare): equidem primum, ut honore dignus essem, maxime semper laboravi; secundo, ut existimarer;B.tertium mihi fuit illud quod, etc.,
Cic. Planc. 20, 50; so,primo... secundo,
Phaedr. 4, 11, 16 sq. (acc. to Charis. p. 195 P., also used by Cato).—For the second time: Pontica legio cum fossam circumire secundo conata esset, Auct. B. Alex. 40; Eutr. 2, 19; 4, 17 al.; Lact. 4, 17, 9.—C.Twice: lavit ad diem septimo aestate vel sexto, hieme secundo vel tertio, Treb. Gall. 17.2.sĕcundo, āre, v. a. [id.].* I.To direct favorably, to adjust, adapt, accommodate:II.tempus ei rei secundas,
Plaut. Truc. 4, 2, 3 dub.—To favor, further, second ( poet. and in post-Aug. prose;syn.: faveo, adjuvo): jam liquidum nautis aura secundat iter,
Prop. 3 (4), 21, 14:aura aquas,
Ov. H. 13, 136.— Absol.:secundante vento,
the wind being favorable, Tac. A. 2, 24:cum secundante vento celeriter advolare,
Just. 26, 3, 4:di nostra incepta secundent,
Verg. A. 7, 259:votum (deus),
Sen. Herc. Fur. 645:cursum (Fortuna),
Aus. Prof. 18, 9:eventus,
Verg. G. 4, 397: rite secundarent visus, that they would prosper well the tokens, i. e. secure them a favorable issue, id. A. 3, 36; so,visa,
Luc. 1, 635; Sil. 8, 125. -
4 secundo
-
5 secundo voto
/se'kundo'voto/ ⇒ votoThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > secundo voto
-
6 ob-secundō
ob-secundō āvī, ātus, āre, to comply, humor, yield, be accommodating: in loco, seasonably, T.: obsecundando mollire impetum, L.: alcui: eius voluntatibus. -
7 Secunda
1.sĕcundus, a, um, adj. [sequor], following.A.(Acc. to sequor, I. B. 2.)1.Prop., the following in time or order, the next to the first, the second (cf.: alter, proximus); absol.: si te secundo lumine hic offendero, the next morning, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1: de tribus unum esset optandum...optimum est facere; secundum, nec facere nec pati;2.miserrimum digladiari semper, etc.,
the next best, Cic. Rep. 3, 14, 23; cf.:id secundum erat de tribus,
id. Or. 15, 50:aliquem obligare secundo sacramento, priore amisso, etc.,
id. Off. 1, 11, 36; cf.:prioribus equitum partibus secundis additis,
id. Rep. 2, 20, 36:Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae,
id. ib. 2, 10, 18:Olympias secunda et sexagesima,
id. ib. 2, 15, 28:oriens incendium belli Punici secundi,
id. ib. 1, 1, 1: aliquem secundum heredem instituere, the second or substituted heir, if the first-named die or refuse the inheritance, id. Fam. 13, 61; so,heres,
Hor. S. 2, 5, 48; Inscr. Orell. 3416:mensa,
the second course, dessert, Cic. Att. 14, 6, 2; 14, 21, 4; Cels. 1, 2 fin.; Plin. 9, 35, 58, § 120; 19, 8, 53, § 167; Verg. G. 2, 101; Hor. S. 2, 2, 121:Germania,
Lower Germany, Amm. 15, 8, 19.— Subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. membranae), the after-birth, secundines:partus,
Cels. 7, 29 fin.:non magis pertinere quam secundas ad editum infantem,
Sen. Ep. 92, 34; Col. 7, 7, 4; Plin. 27, 4, 13, § 30; 30, 14, 43, § 123:secundae partūs,
id. 9, 13, 15, § 41; 20, 6, 23, § 51; 20, 11, 44, § 115.—Trop.a.Following, next, second in rank, value, etc.; with ad:b.quorum ordo proxime accedit, ut secundus sit ad regium principatum,
Cic. Fin. 3, 16, 52.—With ab:potentiā secundus a rege,
Hirt. B. Alex. 66;with which cf.: secundus a Romulo conditor urbis Romanae,
Liv. 7, 1 fin.; and:Ajax, heros ab Achille secundus,
Hor. S. 2, 3, 193:qui honos secundus a rege erat,
Just. 18, 4, 5.— Absol.: nil majus generatur ipso (Jove), Nec viget quicquam simile aut secundum, Hor. C. 1, 12, 18:tu (Juppiter) secundo Caesare regnes,
id. ib. 1, 12, 51; corresp. to maxime:maxime vellem...secundo autem loco, etc.,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf.:me maxime consolatur spes, etc....facile secundo loco me consolatur recordatio, etc.,
id. Fam. 1, 6, 1 sq.:cotes Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae,
Plin. 36, 22, 47, § 164.—With dat.:nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior,
Liv. 23, 10, 7 Weissenb. ad loc.:regio spatio locorum nulli earum gentium secunda,
Curt. 5, 10, 3; Vell. 2, 76, 1:secundus sibi, non par,
Just. 11, 12, 14:secunda nobilitas Falerno agro,
id. 14, 6, 8, § 62:bonitas amomo pallido,
id. 12, 13, 28, § 48.—With abl., Hirt. B. Alex. 66; cf. supra.—With the prevailing idea of subjection or inferiority, secondary, subordinate, inferior; absol.:B.secundae sortis ingenium,
only of the second grade, Sen. Ep. 52, 3:moneri velle ac posse secunda virtus est,
id. Ben. 5, 25, 4; cf.:(servi) quasi secundum hominum genus sunt,
Flor. 3, 20, 1:vivit siliquis et pane secundo (i. e. secundario),
Hor. Ep. 2, 1, 123 (cf.:secundarius panis,
Plin. 18, 10, 20, § 89; Suet. Aug. 76):tenue argentum venaeque secundae,
Juv. 9, 31:haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae,
Nep. Pel. 4, 3. —With abl.:haud ulli veterum virtute secundus,
inferior, Verg. A. 11, 441.—With inf.:nec vertere cuiquam Frena secundus Halys,
Stat. Th. 2, 574.—Esp., in phrase partes secundae, second parts, inferior parts:in actoribus Graecis, ille qui est secundarum aut tertiarum partium,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:ut credas partis mimum tractare secundas,
Hor. Ep. 1, 18, 14.—With ab:hic erit a mensis fine secunda dies,
the last day but one of the month, Ov. F. 1, 710. —As subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. partes), the second or inferior parts:Spinther secundarum tertiarum Pamphilus,
Plin. 7, 12, 10, § 54; Inscr. Orell. 2644:Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum,
Cic. Brut. 69, 242; so,secundas sortiri,
Sen. Ben. 2, 29, 3:ferre,
Hor. S. 1, 9, 46:deferre alicui,
Quint. 10, 1, 53:agere,
Sen. Ira, 3, 8, 6.—(Acc. to sequor, II.)1.Prop., naut. t. t., of currents of water, etc., favorable, fair (as following the course of the vessel):2.secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit,
i. e. down the stream, Caes. B. G. 7, 58; so,Tiberi,
Liv. 5, 46:amni,
Verg. G. 3, 447:fluvio,
id. A. 7, 494:aqua,
Liv. 21, 28; cf.:totā rate in secundam aquam labente,
with the current, id. 21, 47:et ventum et aestum uno tempore nactus secundum,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; so,aestu,
Liv. 23, 41:mari,
id. 29, 7; and, poet.:(Neptunus) curru secundo,
speeding along, Verg. A. 1, 156:secundo amne,
Curt. 4, 7, 9:navigatio,
Tac. A. 2, 8.—Esp., of winds:in portum vento secundo, velo passo pervenit,
Plaut. Stich. 2, 2, 45; cf.:cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum,
Cic. Planc. 39, 94; so,ventus,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; Hor. C. 2, 10, 23; id. Ep. 2, 1, 102; cf.aquilo,
id. ib. 2, 2, 201.— Sup.:cum secundissimo vento cursum teneret,
Cic. N. D. 3, 34, 83.—Of sails (trop.):des ingenio vela secunda meo,
Ov. F. 3, 790.—Transf., with, according to any thing: austri anniversarii secundo sole flant, i. e. according to the course of the sun, Nigid. ap. Gell. 2, 22, 31: squama secunda (opp. adversa), as we say, with the grain, i. e. so as to offer no resistance to the hand when it is passed from the head to the tail, id. ap. Macr. S. 2, 12.—3.Trop., favorable, propitious, fortunate (opp. adversus); absol.:2. I.secundo populo aliquid facere,
with the consent of the people, Cic. Tusc. 2, 1, 4; so,concio,
id. Agr. 2, 37, 101; cf.:voluntas concionis,
id. Att. 1, 19, 4:admurmurationes cuncti senatūs,
id. Q. Fr. 2, 1, 3: rumor, Enn. ap. Non. 385, 17 (Ann. v. 260 Vahl.); Hor. Ep. 1, 10, 9:clamor,
Verg. A. 5, 491:aures,
Liv. 6, 40; 33, 46; 42, 28:praesentibus ac secundis diis,
id. 7, 26; so,dis auspicibus et Junone secundā,
Verg. A. 4, 45; and:secundo Marte ruat,
id. ib. 10, 21:adi pede sacra secundo,
id. ib. 8, 302;10, 255: auspicia,
Cic. Div. 1, 15, 27; cf. avis, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 82 Vahl.); and in poet. hypallage:haruspex,
Verg. A. 11, 739: scitus, secunda loquens in tempore, Enn. ap. Gell. 12, 4, 3 (Ann. v. 251 Vahl.): res (opp. adversae), Cic. Off. 1, 26, 90;so,
id. Lael. 5, 17; 6, 22; id. Att. 4, 2, 1; Hor. S. 2, 8, 74; cf.fortunae (opp. adversae),
Cic. Sull. 23, 66;and tempora (opp. adversi casus),
Auct. Her. 4, 17, 24; so, res, Enn. ap. Fest. p. 257 Müll. (Ann. v. 357 Vahl.); Ter. Heaut. 2, 2, 1; Cic. N. D. 3, 36, 88 (with prosperitates); Verg. A. 10, 502; Hor. Ep. 1, 10, 30: fortunae, Cato ap. Fest. s. v. parsi, p. 242 Müll.; Plaut. Stich. 2, 1, 28:proelia,
Caes. B. G. 3, 1:motus Galliae,
successful, id. ib. 7, 59; and:belli exitus,
Hor. C. 4, 14, 38:consilium,
Caes. B. C. 3, 42:labores,
Hor. C. 4, 4, 45.— Comp.:reliqua militia secundiore famā fuit,
Suet. Caes. 2.— Sup.:secundissima proelia,
Caes. B. G. 7, 62.— With dat.:secunda (sc. verba) irae,
i. e. increasing, promoting it, Liv. 2, 38.— Comp.:secundiore equitum proelio nostris,
Caes. B. G. 2, 9.— Sup.:tres leges secundissimas plebei, adversas nobilitati tulit,
Liv. 8, 12: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse videntur, Caes. ap. Cic. Att. 10, 8, B.—As subst.: sĕcunda, ōrum, n., favorable circumstances, good fortune:sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem,
Hor. C. 2, 10, 13:age, me in tuis secundis respice,
Ter. And. 5, 6, 11:omnium secundorum adversorumque causes in deos vertere,
Liv. 28, 11, 1:in secundis sapere et consulere,
id. 30, 42, 16:nimius homo inter secunda,
Tac. H. 2, 59; 1, 10; Curt. 4, 6, 31:nemo confidat nimium secundis,
Sen. Thyest. 615:poscunt fidem secunda,
id. Agam. 934:secunda non habent unquam modum,
id. Oedip. 694.C. Plinius Secundus, the writer on natural history. —II.C. Plinius Caecilius Secundus, his nephew:OCTAVIA Q. F. SECVNDA,
Inscr. Grut. 445, 2; cf. Varr. L. L. 9, § 60 Müll. -
8 secunda
1.sĕcundus, a, um, adj. [sequor], following.A.(Acc. to sequor, I. B. 2.)1.Prop., the following in time or order, the next to the first, the second (cf.: alter, proximus); absol.: si te secundo lumine hic offendero, the next morning, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1: de tribus unum esset optandum...optimum est facere; secundum, nec facere nec pati;2.miserrimum digladiari semper, etc.,
the next best, Cic. Rep. 3, 14, 23; cf.:id secundum erat de tribus,
id. Or. 15, 50:aliquem obligare secundo sacramento, priore amisso, etc.,
id. Off. 1, 11, 36; cf.:prioribus equitum partibus secundis additis,
id. Rep. 2, 20, 36:Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae,
id. ib. 2, 10, 18:Olympias secunda et sexagesima,
id. ib. 2, 15, 28:oriens incendium belli Punici secundi,
id. ib. 1, 1, 1: aliquem secundum heredem instituere, the second or substituted heir, if the first-named die or refuse the inheritance, id. Fam. 13, 61; so,heres,
Hor. S. 2, 5, 48; Inscr. Orell. 3416:mensa,
the second course, dessert, Cic. Att. 14, 6, 2; 14, 21, 4; Cels. 1, 2 fin.; Plin. 9, 35, 58, § 120; 19, 8, 53, § 167; Verg. G. 2, 101; Hor. S. 2, 2, 121:Germania,
Lower Germany, Amm. 15, 8, 19.— Subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. membranae), the after-birth, secundines:partus,
Cels. 7, 29 fin.:non magis pertinere quam secundas ad editum infantem,
Sen. Ep. 92, 34; Col. 7, 7, 4; Plin. 27, 4, 13, § 30; 30, 14, 43, § 123:secundae partūs,
id. 9, 13, 15, § 41; 20, 6, 23, § 51; 20, 11, 44, § 115.—Trop.a.Following, next, second in rank, value, etc.; with ad:b.quorum ordo proxime accedit, ut secundus sit ad regium principatum,
Cic. Fin. 3, 16, 52.—With ab:potentiā secundus a rege,
Hirt. B. Alex. 66;with which cf.: secundus a Romulo conditor urbis Romanae,
Liv. 7, 1 fin.; and:Ajax, heros ab Achille secundus,
Hor. S. 2, 3, 193:qui honos secundus a rege erat,
Just. 18, 4, 5.— Absol.: nil majus generatur ipso (Jove), Nec viget quicquam simile aut secundum, Hor. C. 1, 12, 18:tu (Juppiter) secundo Caesare regnes,
id. ib. 1, 12, 51; corresp. to maxime:maxime vellem...secundo autem loco, etc.,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf.:me maxime consolatur spes, etc....facile secundo loco me consolatur recordatio, etc.,
id. Fam. 1, 6, 1 sq.:cotes Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae,
Plin. 36, 22, 47, § 164.—With dat.:nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior,
Liv. 23, 10, 7 Weissenb. ad loc.:regio spatio locorum nulli earum gentium secunda,
Curt. 5, 10, 3; Vell. 2, 76, 1:secundus sibi, non par,
Just. 11, 12, 14:secunda nobilitas Falerno agro,
id. 14, 6, 8, § 62:bonitas amomo pallido,
id. 12, 13, 28, § 48.—With abl., Hirt. B. Alex. 66; cf. supra.—With the prevailing idea of subjection or inferiority, secondary, subordinate, inferior; absol.:B.secundae sortis ingenium,
only of the second grade, Sen. Ep. 52, 3:moneri velle ac posse secunda virtus est,
id. Ben. 5, 25, 4; cf.:(servi) quasi secundum hominum genus sunt,
Flor. 3, 20, 1:vivit siliquis et pane secundo (i. e. secundario),
Hor. Ep. 2, 1, 123 (cf.:secundarius panis,
Plin. 18, 10, 20, § 89; Suet. Aug. 76):tenue argentum venaeque secundae,
Juv. 9, 31:haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae,
Nep. Pel. 4, 3. —With abl.:haud ulli veterum virtute secundus,
inferior, Verg. A. 11, 441.—With inf.:nec vertere cuiquam Frena secundus Halys,
Stat. Th. 2, 574.—Esp., in phrase partes secundae, second parts, inferior parts:in actoribus Graecis, ille qui est secundarum aut tertiarum partium,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:ut credas partis mimum tractare secundas,
Hor. Ep. 1, 18, 14.—With ab:hic erit a mensis fine secunda dies,
the last day but one of the month, Ov. F. 1, 710. —As subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. partes), the second or inferior parts:Spinther secundarum tertiarum Pamphilus,
Plin. 7, 12, 10, § 54; Inscr. Orell. 2644:Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum,
Cic. Brut. 69, 242; so,secundas sortiri,
Sen. Ben. 2, 29, 3:ferre,
Hor. S. 1, 9, 46:deferre alicui,
Quint. 10, 1, 53:agere,
Sen. Ira, 3, 8, 6.—(Acc. to sequor, II.)1.Prop., naut. t. t., of currents of water, etc., favorable, fair (as following the course of the vessel):2.secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit,
i. e. down the stream, Caes. B. G. 7, 58; so,Tiberi,
Liv. 5, 46:amni,
Verg. G. 3, 447:fluvio,
id. A. 7, 494:aqua,
Liv. 21, 28; cf.:totā rate in secundam aquam labente,
with the current, id. 21, 47:et ventum et aestum uno tempore nactus secundum,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; so,aestu,
Liv. 23, 41:mari,
id. 29, 7; and, poet.:(Neptunus) curru secundo,
speeding along, Verg. A. 1, 156:secundo amne,
Curt. 4, 7, 9:navigatio,
Tac. A. 2, 8.—Esp., of winds:in portum vento secundo, velo passo pervenit,
Plaut. Stich. 2, 2, 45; cf.:cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum,
Cic. Planc. 39, 94; so,ventus,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; Hor. C. 2, 10, 23; id. Ep. 2, 1, 102; cf.aquilo,
id. ib. 2, 2, 201.— Sup.:cum secundissimo vento cursum teneret,
Cic. N. D. 3, 34, 83.—Of sails (trop.):des ingenio vela secunda meo,
Ov. F. 3, 790.—Transf., with, according to any thing: austri anniversarii secundo sole flant, i. e. according to the course of the sun, Nigid. ap. Gell. 2, 22, 31: squama secunda (opp. adversa), as we say, with the grain, i. e. so as to offer no resistance to the hand when it is passed from the head to the tail, id. ap. Macr. S. 2, 12.—3.Trop., favorable, propitious, fortunate (opp. adversus); absol.:2. I.secundo populo aliquid facere,
with the consent of the people, Cic. Tusc. 2, 1, 4; so,concio,
id. Agr. 2, 37, 101; cf.:voluntas concionis,
id. Att. 1, 19, 4:admurmurationes cuncti senatūs,
id. Q. Fr. 2, 1, 3: rumor, Enn. ap. Non. 385, 17 (Ann. v. 260 Vahl.); Hor. Ep. 1, 10, 9:clamor,
Verg. A. 5, 491:aures,
Liv. 6, 40; 33, 46; 42, 28:praesentibus ac secundis diis,
id. 7, 26; so,dis auspicibus et Junone secundā,
Verg. A. 4, 45; and:secundo Marte ruat,
id. ib. 10, 21:adi pede sacra secundo,
id. ib. 8, 302;10, 255: auspicia,
Cic. Div. 1, 15, 27; cf. avis, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 82 Vahl.); and in poet. hypallage:haruspex,
Verg. A. 11, 739: scitus, secunda loquens in tempore, Enn. ap. Gell. 12, 4, 3 (Ann. v. 251 Vahl.): res (opp. adversae), Cic. Off. 1, 26, 90;so,
id. Lael. 5, 17; 6, 22; id. Att. 4, 2, 1; Hor. S. 2, 8, 74; cf.fortunae (opp. adversae),
Cic. Sull. 23, 66;and tempora (opp. adversi casus),
Auct. Her. 4, 17, 24; so, res, Enn. ap. Fest. p. 257 Müll. (Ann. v. 357 Vahl.); Ter. Heaut. 2, 2, 1; Cic. N. D. 3, 36, 88 (with prosperitates); Verg. A. 10, 502; Hor. Ep. 1, 10, 30: fortunae, Cato ap. Fest. s. v. parsi, p. 242 Müll.; Plaut. Stich. 2, 1, 28:proelia,
Caes. B. G. 3, 1:motus Galliae,
successful, id. ib. 7, 59; and:belli exitus,
Hor. C. 4, 14, 38:consilium,
Caes. B. C. 3, 42:labores,
Hor. C. 4, 4, 45.— Comp.:reliqua militia secundiore famā fuit,
Suet. Caes. 2.— Sup.:secundissima proelia,
Caes. B. G. 7, 62.— With dat.:secunda (sc. verba) irae,
i. e. increasing, promoting it, Liv. 2, 38.— Comp.:secundiore equitum proelio nostris,
Caes. B. G. 2, 9.— Sup.:tres leges secundissimas plebei, adversas nobilitati tulit,
Liv. 8, 12: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse videntur, Caes. ap. Cic. Att. 10, 8, B.—As subst.: sĕcunda, ōrum, n., favorable circumstances, good fortune:sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem,
Hor. C. 2, 10, 13:age, me in tuis secundis respice,
Ter. And. 5, 6, 11:omnium secundorum adversorumque causes in deos vertere,
Liv. 28, 11, 1:in secundis sapere et consulere,
id. 30, 42, 16:nimius homo inter secunda,
Tac. H. 2, 59; 1, 10; Curt. 4, 6, 31:nemo confidat nimium secundis,
Sen. Thyest. 615:poscunt fidem secunda,
id. Agam. 934:secunda non habent unquam modum,
id. Oedip. 694.C. Plinius Secundus, the writer on natural history. —II.C. Plinius Caecilius Secundus, his nephew:OCTAVIA Q. F. SECVNDA,
Inscr. Grut. 445, 2; cf. Varr. L. L. 9, § 60 Müll. -
9 secundae
1.sĕcundus, a, um, adj. [sequor], following.A.(Acc. to sequor, I. B. 2.)1.Prop., the following in time or order, the next to the first, the second (cf.: alter, proximus); absol.: si te secundo lumine hic offendero, the next morning, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1: de tribus unum esset optandum...optimum est facere; secundum, nec facere nec pati;2.miserrimum digladiari semper, etc.,
the next best, Cic. Rep. 3, 14, 23; cf.:id secundum erat de tribus,
id. Or. 15, 50:aliquem obligare secundo sacramento, priore amisso, etc.,
id. Off. 1, 11, 36; cf.:prioribus equitum partibus secundis additis,
id. Rep. 2, 20, 36:Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae,
id. ib. 2, 10, 18:Olympias secunda et sexagesima,
id. ib. 2, 15, 28:oriens incendium belli Punici secundi,
id. ib. 1, 1, 1: aliquem secundum heredem instituere, the second or substituted heir, if the first-named die or refuse the inheritance, id. Fam. 13, 61; so,heres,
Hor. S. 2, 5, 48; Inscr. Orell. 3416:mensa,
the second course, dessert, Cic. Att. 14, 6, 2; 14, 21, 4; Cels. 1, 2 fin.; Plin. 9, 35, 58, § 120; 19, 8, 53, § 167; Verg. G. 2, 101; Hor. S. 2, 2, 121:Germania,
Lower Germany, Amm. 15, 8, 19.— Subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. membranae), the after-birth, secundines:partus,
Cels. 7, 29 fin.:non magis pertinere quam secundas ad editum infantem,
Sen. Ep. 92, 34; Col. 7, 7, 4; Plin. 27, 4, 13, § 30; 30, 14, 43, § 123:secundae partūs,
id. 9, 13, 15, § 41; 20, 6, 23, § 51; 20, 11, 44, § 115.—Trop.a.Following, next, second in rank, value, etc.; with ad:b.quorum ordo proxime accedit, ut secundus sit ad regium principatum,
Cic. Fin. 3, 16, 52.—With ab:potentiā secundus a rege,
Hirt. B. Alex. 66;with which cf.: secundus a Romulo conditor urbis Romanae,
Liv. 7, 1 fin.; and:Ajax, heros ab Achille secundus,
Hor. S. 2, 3, 193:qui honos secundus a rege erat,
Just. 18, 4, 5.— Absol.: nil majus generatur ipso (Jove), Nec viget quicquam simile aut secundum, Hor. C. 1, 12, 18:tu (Juppiter) secundo Caesare regnes,
id. ib. 1, 12, 51; corresp. to maxime:maxime vellem...secundo autem loco, etc.,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf.:me maxime consolatur spes, etc....facile secundo loco me consolatur recordatio, etc.,
id. Fam. 1, 6, 1 sq.:cotes Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae,
Plin. 36, 22, 47, § 164.—With dat.:nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior,
Liv. 23, 10, 7 Weissenb. ad loc.:regio spatio locorum nulli earum gentium secunda,
Curt. 5, 10, 3; Vell. 2, 76, 1:secundus sibi, non par,
Just. 11, 12, 14:secunda nobilitas Falerno agro,
id. 14, 6, 8, § 62:bonitas amomo pallido,
id. 12, 13, 28, § 48.—With abl., Hirt. B. Alex. 66; cf. supra.—With the prevailing idea of subjection or inferiority, secondary, subordinate, inferior; absol.:B.secundae sortis ingenium,
only of the second grade, Sen. Ep. 52, 3:moneri velle ac posse secunda virtus est,
id. Ben. 5, 25, 4; cf.:(servi) quasi secundum hominum genus sunt,
Flor. 3, 20, 1:vivit siliquis et pane secundo (i. e. secundario),
Hor. Ep. 2, 1, 123 (cf.:secundarius panis,
Plin. 18, 10, 20, § 89; Suet. Aug. 76):tenue argentum venaeque secundae,
Juv. 9, 31:haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae,
Nep. Pel. 4, 3. —With abl.:haud ulli veterum virtute secundus,
inferior, Verg. A. 11, 441.—With inf.:nec vertere cuiquam Frena secundus Halys,
Stat. Th. 2, 574.—Esp., in phrase partes secundae, second parts, inferior parts:in actoribus Graecis, ille qui est secundarum aut tertiarum partium,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:ut credas partis mimum tractare secundas,
Hor. Ep. 1, 18, 14.—With ab:hic erit a mensis fine secunda dies,
the last day but one of the month, Ov. F. 1, 710. —As subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. partes), the second or inferior parts:Spinther secundarum tertiarum Pamphilus,
Plin. 7, 12, 10, § 54; Inscr. Orell. 2644:Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum,
Cic. Brut. 69, 242; so,secundas sortiri,
Sen. Ben. 2, 29, 3:ferre,
Hor. S. 1, 9, 46:deferre alicui,
Quint. 10, 1, 53:agere,
Sen. Ira, 3, 8, 6.—(Acc. to sequor, II.)1.Prop., naut. t. t., of currents of water, etc., favorable, fair (as following the course of the vessel):2.secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit,
i. e. down the stream, Caes. B. G. 7, 58; so,Tiberi,
Liv. 5, 46:amni,
Verg. G. 3, 447:fluvio,
id. A. 7, 494:aqua,
Liv. 21, 28; cf.:totā rate in secundam aquam labente,
with the current, id. 21, 47:et ventum et aestum uno tempore nactus secundum,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; so,aestu,
Liv. 23, 41:mari,
id. 29, 7; and, poet.:(Neptunus) curru secundo,
speeding along, Verg. A. 1, 156:secundo amne,
Curt. 4, 7, 9:navigatio,
Tac. A. 2, 8.—Esp., of winds:in portum vento secundo, velo passo pervenit,
Plaut. Stich. 2, 2, 45; cf.:cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum,
Cic. Planc. 39, 94; so,ventus,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; Hor. C. 2, 10, 23; id. Ep. 2, 1, 102; cf.aquilo,
id. ib. 2, 2, 201.— Sup.:cum secundissimo vento cursum teneret,
Cic. N. D. 3, 34, 83.—Of sails (trop.):des ingenio vela secunda meo,
Ov. F. 3, 790.—Transf., with, according to any thing: austri anniversarii secundo sole flant, i. e. according to the course of the sun, Nigid. ap. Gell. 2, 22, 31: squama secunda (opp. adversa), as we say, with the grain, i. e. so as to offer no resistance to the hand when it is passed from the head to the tail, id. ap. Macr. S. 2, 12.—3.Trop., favorable, propitious, fortunate (opp. adversus); absol.:2. I.secundo populo aliquid facere,
with the consent of the people, Cic. Tusc. 2, 1, 4; so,concio,
id. Agr. 2, 37, 101; cf.:voluntas concionis,
id. Att. 1, 19, 4:admurmurationes cuncti senatūs,
id. Q. Fr. 2, 1, 3: rumor, Enn. ap. Non. 385, 17 (Ann. v. 260 Vahl.); Hor. Ep. 1, 10, 9:clamor,
Verg. A. 5, 491:aures,
Liv. 6, 40; 33, 46; 42, 28:praesentibus ac secundis diis,
id. 7, 26; so,dis auspicibus et Junone secundā,
Verg. A. 4, 45; and:secundo Marte ruat,
id. ib. 10, 21:adi pede sacra secundo,
id. ib. 8, 302;10, 255: auspicia,
Cic. Div. 1, 15, 27; cf. avis, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 82 Vahl.); and in poet. hypallage:haruspex,
Verg. A. 11, 739: scitus, secunda loquens in tempore, Enn. ap. Gell. 12, 4, 3 (Ann. v. 251 Vahl.): res (opp. adversae), Cic. Off. 1, 26, 90;so,
id. Lael. 5, 17; 6, 22; id. Att. 4, 2, 1; Hor. S. 2, 8, 74; cf.fortunae (opp. adversae),
Cic. Sull. 23, 66;and tempora (opp. adversi casus),
Auct. Her. 4, 17, 24; so, res, Enn. ap. Fest. p. 257 Müll. (Ann. v. 357 Vahl.); Ter. Heaut. 2, 2, 1; Cic. N. D. 3, 36, 88 (with prosperitates); Verg. A. 10, 502; Hor. Ep. 1, 10, 30: fortunae, Cato ap. Fest. s. v. parsi, p. 242 Müll.; Plaut. Stich. 2, 1, 28:proelia,
Caes. B. G. 3, 1:motus Galliae,
successful, id. ib. 7, 59; and:belli exitus,
Hor. C. 4, 14, 38:consilium,
Caes. B. C. 3, 42:labores,
Hor. C. 4, 4, 45.— Comp.:reliqua militia secundiore famā fuit,
Suet. Caes. 2.— Sup.:secundissima proelia,
Caes. B. G. 7, 62.— With dat.:secunda (sc. verba) irae,
i. e. increasing, promoting it, Liv. 2, 38.— Comp.:secundiore equitum proelio nostris,
Caes. B. G. 2, 9.— Sup.:tres leges secundissimas plebei, adversas nobilitati tulit,
Liv. 8, 12: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse videntur, Caes. ap. Cic. Att. 10, 8, B.—As subst.: sĕcunda, ōrum, n., favorable circumstances, good fortune:sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem,
Hor. C. 2, 10, 13:age, me in tuis secundis respice,
Ter. And. 5, 6, 11:omnium secundorum adversorumque causes in deos vertere,
Liv. 28, 11, 1:in secundis sapere et consulere,
id. 30, 42, 16:nimius homo inter secunda,
Tac. H. 2, 59; 1, 10; Curt. 4, 6, 31:nemo confidat nimium secundis,
Sen. Thyest. 615:poscunt fidem secunda,
id. Agam. 934:secunda non habent unquam modum,
id. Oedip. 694.C. Plinius Secundus, the writer on natural history. —II.C. Plinius Caecilius Secundus, his nephew:OCTAVIA Q. F. SECVNDA,
Inscr. Grut. 445, 2; cf. Varr. L. L. 9, § 60 Müll. -
10 Secundus
1.sĕcundus, a, um, adj. [sequor], following.A.(Acc. to sequor, I. B. 2.)1.Prop., the following in time or order, the next to the first, the second (cf.: alter, proximus); absol.: si te secundo lumine hic offendero, the next morning, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1: de tribus unum esset optandum...optimum est facere; secundum, nec facere nec pati;2.miserrimum digladiari semper, etc.,
the next best, Cic. Rep. 3, 14, 23; cf.:id secundum erat de tribus,
id. Or. 15, 50:aliquem obligare secundo sacramento, priore amisso, etc.,
id. Off. 1, 11, 36; cf.:prioribus equitum partibus secundis additis,
id. Rep. 2, 20, 36:Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae,
id. ib. 2, 10, 18:Olympias secunda et sexagesima,
id. ib. 2, 15, 28:oriens incendium belli Punici secundi,
id. ib. 1, 1, 1: aliquem secundum heredem instituere, the second or substituted heir, if the first-named die or refuse the inheritance, id. Fam. 13, 61; so,heres,
Hor. S. 2, 5, 48; Inscr. Orell. 3416:mensa,
the second course, dessert, Cic. Att. 14, 6, 2; 14, 21, 4; Cels. 1, 2 fin.; Plin. 9, 35, 58, § 120; 19, 8, 53, § 167; Verg. G. 2, 101; Hor. S. 2, 2, 121:Germania,
Lower Germany, Amm. 15, 8, 19.— Subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. membranae), the after-birth, secundines:partus,
Cels. 7, 29 fin.:non magis pertinere quam secundas ad editum infantem,
Sen. Ep. 92, 34; Col. 7, 7, 4; Plin. 27, 4, 13, § 30; 30, 14, 43, § 123:secundae partūs,
id. 9, 13, 15, § 41; 20, 6, 23, § 51; 20, 11, 44, § 115.—Trop.a.Following, next, second in rank, value, etc.; with ad:b.quorum ordo proxime accedit, ut secundus sit ad regium principatum,
Cic. Fin. 3, 16, 52.—With ab:potentiā secundus a rege,
Hirt. B. Alex. 66;with which cf.: secundus a Romulo conditor urbis Romanae,
Liv. 7, 1 fin.; and:Ajax, heros ab Achille secundus,
Hor. S. 2, 3, 193:qui honos secundus a rege erat,
Just. 18, 4, 5.— Absol.: nil majus generatur ipso (Jove), Nec viget quicquam simile aut secundum, Hor. C. 1, 12, 18:tu (Juppiter) secundo Caesare regnes,
id. ib. 1, 12, 51; corresp. to maxime:maxime vellem...secundo autem loco, etc.,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf.:me maxime consolatur spes, etc....facile secundo loco me consolatur recordatio, etc.,
id. Fam. 1, 6, 1 sq.:cotes Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae,
Plin. 36, 22, 47, § 164.—With dat.:nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior,
Liv. 23, 10, 7 Weissenb. ad loc.:regio spatio locorum nulli earum gentium secunda,
Curt. 5, 10, 3; Vell. 2, 76, 1:secundus sibi, non par,
Just. 11, 12, 14:secunda nobilitas Falerno agro,
id. 14, 6, 8, § 62:bonitas amomo pallido,
id. 12, 13, 28, § 48.—With abl., Hirt. B. Alex. 66; cf. supra.—With the prevailing idea of subjection or inferiority, secondary, subordinate, inferior; absol.:B.secundae sortis ingenium,
only of the second grade, Sen. Ep. 52, 3:moneri velle ac posse secunda virtus est,
id. Ben. 5, 25, 4; cf.:(servi) quasi secundum hominum genus sunt,
Flor. 3, 20, 1:vivit siliquis et pane secundo (i. e. secundario),
Hor. Ep. 2, 1, 123 (cf.:secundarius panis,
Plin. 18, 10, 20, § 89; Suet. Aug. 76):tenue argentum venaeque secundae,
Juv. 9, 31:haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae,
Nep. Pel. 4, 3. —With abl.:haud ulli veterum virtute secundus,
inferior, Verg. A. 11, 441.—With inf.:nec vertere cuiquam Frena secundus Halys,
Stat. Th. 2, 574.—Esp., in phrase partes secundae, second parts, inferior parts:in actoribus Graecis, ille qui est secundarum aut tertiarum partium,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:ut credas partis mimum tractare secundas,
Hor. Ep. 1, 18, 14.—With ab:hic erit a mensis fine secunda dies,
the last day but one of the month, Ov. F. 1, 710. —As subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. partes), the second or inferior parts:Spinther secundarum tertiarum Pamphilus,
Plin. 7, 12, 10, § 54; Inscr. Orell. 2644:Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum,
Cic. Brut. 69, 242; so,secundas sortiri,
Sen. Ben. 2, 29, 3:ferre,
Hor. S. 1, 9, 46:deferre alicui,
Quint. 10, 1, 53:agere,
Sen. Ira, 3, 8, 6.—(Acc. to sequor, II.)1.Prop., naut. t. t., of currents of water, etc., favorable, fair (as following the course of the vessel):2.secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit,
i. e. down the stream, Caes. B. G. 7, 58; so,Tiberi,
Liv. 5, 46:amni,
Verg. G. 3, 447:fluvio,
id. A. 7, 494:aqua,
Liv. 21, 28; cf.:totā rate in secundam aquam labente,
with the current, id. 21, 47:et ventum et aestum uno tempore nactus secundum,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; so,aestu,
Liv. 23, 41:mari,
id. 29, 7; and, poet.:(Neptunus) curru secundo,
speeding along, Verg. A. 1, 156:secundo amne,
Curt. 4, 7, 9:navigatio,
Tac. A. 2, 8.—Esp., of winds:in portum vento secundo, velo passo pervenit,
Plaut. Stich. 2, 2, 45; cf.:cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum,
Cic. Planc. 39, 94; so,ventus,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; Hor. C. 2, 10, 23; id. Ep. 2, 1, 102; cf.aquilo,
id. ib. 2, 2, 201.— Sup.:cum secundissimo vento cursum teneret,
Cic. N. D. 3, 34, 83.—Of sails (trop.):des ingenio vela secunda meo,
Ov. F. 3, 790.—Transf., with, according to any thing: austri anniversarii secundo sole flant, i. e. according to the course of the sun, Nigid. ap. Gell. 2, 22, 31: squama secunda (opp. adversa), as we say, with the grain, i. e. so as to offer no resistance to the hand when it is passed from the head to the tail, id. ap. Macr. S. 2, 12.—3.Trop., favorable, propitious, fortunate (opp. adversus); absol.:2. I.secundo populo aliquid facere,
with the consent of the people, Cic. Tusc. 2, 1, 4; so,concio,
id. Agr. 2, 37, 101; cf.:voluntas concionis,
id. Att. 1, 19, 4:admurmurationes cuncti senatūs,
id. Q. Fr. 2, 1, 3: rumor, Enn. ap. Non. 385, 17 (Ann. v. 260 Vahl.); Hor. Ep. 1, 10, 9:clamor,
Verg. A. 5, 491:aures,
Liv. 6, 40; 33, 46; 42, 28:praesentibus ac secundis diis,
id. 7, 26; so,dis auspicibus et Junone secundā,
Verg. A. 4, 45; and:secundo Marte ruat,
id. ib. 10, 21:adi pede sacra secundo,
id. ib. 8, 302;10, 255: auspicia,
Cic. Div. 1, 15, 27; cf. avis, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 82 Vahl.); and in poet. hypallage:haruspex,
Verg. A. 11, 739: scitus, secunda loquens in tempore, Enn. ap. Gell. 12, 4, 3 (Ann. v. 251 Vahl.): res (opp. adversae), Cic. Off. 1, 26, 90;so,
id. Lael. 5, 17; 6, 22; id. Att. 4, 2, 1; Hor. S. 2, 8, 74; cf.fortunae (opp. adversae),
Cic. Sull. 23, 66;and tempora (opp. adversi casus),
Auct. Her. 4, 17, 24; so, res, Enn. ap. Fest. p. 257 Müll. (Ann. v. 357 Vahl.); Ter. Heaut. 2, 2, 1; Cic. N. D. 3, 36, 88 (with prosperitates); Verg. A. 10, 502; Hor. Ep. 1, 10, 30: fortunae, Cato ap. Fest. s. v. parsi, p. 242 Müll.; Plaut. Stich. 2, 1, 28:proelia,
Caes. B. G. 3, 1:motus Galliae,
successful, id. ib. 7, 59; and:belli exitus,
Hor. C. 4, 14, 38:consilium,
Caes. B. C. 3, 42:labores,
Hor. C. 4, 4, 45.— Comp.:reliqua militia secundiore famā fuit,
Suet. Caes. 2.— Sup.:secundissima proelia,
Caes. B. G. 7, 62.— With dat.:secunda (sc. verba) irae,
i. e. increasing, promoting it, Liv. 2, 38.— Comp.:secundiore equitum proelio nostris,
Caes. B. G. 2, 9.— Sup.:tres leges secundissimas plebei, adversas nobilitati tulit,
Liv. 8, 12: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse videntur, Caes. ap. Cic. Att. 10, 8, B.—As subst.: sĕcunda, ōrum, n., favorable circumstances, good fortune:sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem,
Hor. C. 2, 10, 13:age, me in tuis secundis respice,
Ter. And. 5, 6, 11:omnium secundorum adversorumque causes in deos vertere,
Liv. 28, 11, 1:in secundis sapere et consulere,
id. 30, 42, 16:nimius homo inter secunda,
Tac. H. 2, 59; 1, 10; Curt. 4, 6, 31:nemo confidat nimium secundis,
Sen. Thyest. 615:poscunt fidem secunda,
id. Agam. 934:secunda non habent unquam modum,
id. Oedip. 694.C. Plinius Secundus, the writer on natural history. —II.C. Plinius Caecilius Secundus, his nephew:OCTAVIA Q. F. SECVNDA,
Inscr. Grut. 445, 2; cf. Varr. L. L. 9, § 60 Müll. -
11 secundus
1.sĕcundus, a, um, adj. [sequor], following.A.(Acc. to sequor, I. B. 2.)1.Prop., the following in time or order, the next to the first, the second (cf.: alter, proximus); absol.: si te secundo lumine hic offendero, the next morning, Enn. ap. Cic. Att. 7, 26, 1: de tribus unum esset optandum...optimum est facere; secundum, nec facere nec pati;2.miserrimum digladiari semper, etc.,
the next best, Cic. Rep. 3, 14, 23; cf.:id secundum erat de tribus,
id. Or. 15, 50:aliquem obligare secundo sacramento, priore amisso, etc.,
id. Off. 1, 11, 36; cf.:prioribus equitum partibus secundis additis,
id. Rep. 2, 20, 36:Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae,
id. ib. 2, 10, 18:Olympias secunda et sexagesima,
id. ib. 2, 15, 28:oriens incendium belli Punici secundi,
id. ib. 1, 1, 1: aliquem secundum heredem instituere, the second or substituted heir, if the first-named die or refuse the inheritance, id. Fam. 13, 61; so,heres,
Hor. S. 2, 5, 48; Inscr. Orell. 3416:mensa,
the second course, dessert, Cic. Att. 14, 6, 2; 14, 21, 4; Cels. 1, 2 fin.; Plin. 9, 35, 58, § 120; 19, 8, 53, § 167; Verg. G. 2, 101; Hor. S. 2, 2, 121:Germania,
Lower Germany, Amm. 15, 8, 19.— Subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. membranae), the after-birth, secundines:partus,
Cels. 7, 29 fin.:non magis pertinere quam secundas ad editum infantem,
Sen. Ep. 92, 34; Col. 7, 7, 4; Plin. 27, 4, 13, § 30; 30, 14, 43, § 123:secundae partūs,
id. 9, 13, 15, § 41; 20, 6, 23, § 51; 20, 11, 44, § 115.—Trop.a.Following, next, second in rank, value, etc.; with ad:b.quorum ordo proxime accedit, ut secundus sit ad regium principatum,
Cic. Fin. 3, 16, 52.—With ab:potentiā secundus a rege,
Hirt. B. Alex. 66;with which cf.: secundus a Romulo conditor urbis Romanae,
Liv. 7, 1 fin.; and:Ajax, heros ab Achille secundus,
Hor. S. 2, 3, 193:qui honos secundus a rege erat,
Just. 18, 4, 5.— Absol.: nil majus generatur ipso (Jove), Nec viget quicquam simile aut secundum, Hor. C. 1, 12, 18:tu (Juppiter) secundo Caesare regnes,
id. ib. 1, 12, 51; corresp. to maxime:maxime vellem...secundo autem loco, etc.,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf.:me maxime consolatur spes, etc....facile secundo loco me consolatur recordatio, etc.,
id. Fam. 1, 6, 1 sq.:cotes Creticae diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae,
Plin. 36, 22, 47, § 164.—With dat.:nulli Campanorum secundus vinctus ad mortem rapior,
Liv. 23, 10, 7 Weissenb. ad loc.:regio spatio locorum nulli earum gentium secunda,
Curt. 5, 10, 3; Vell. 2, 76, 1:secundus sibi, non par,
Just. 11, 12, 14:secunda nobilitas Falerno agro,
id. 14, 6, 8, § 62:bonitas amomo pallido,
id. 12, 13, 28, § 48.—With abl., Hirt. B. Alex. 66; cf. supra.—With the prevailing idea of subjection or inferiority, secondary, subordinate, inferior; absol.:B.secundae sortis ingenium,
only of the second grade, Sen. Ep. 52, 3:moneri velle ac posse secunda virtus est,
id. Ben. 5, 25, 4; cf.:(servi) quasi secundum hominum genus sunt,
Flor. 3, 20, 1:vivit siliquis et pane secundo (i. e. secundario),
Hor. Ep. 2, 1, 123 (cf.:secundarius panis,
Plin. 18, 10, 20, § 89; Suet. Aug. 76):tenue argentum venaeque secundae,
Juv. 9, 31:haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae,
Nep. Pel. 4, 3. —With abl.:haud ulli veterum virtute secundus,
inferior, Verg. A. 11, 441.—With inf.:nec vertere cuiquam Frena secundus Halys,
Stat. Th. 2, 574.—Esp., in phrase partes secundae, second parts, inferior parts:in actoribus Graecis, ille qui est secundarum aut tertiarum partium,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:ut credas partis mimum tractare secundas,
Hor. Ep. 1, 18, 14.—With ab:hic erit a mensis fine secunda dies,
the last day but one of the month, Ov. F. 1, 710. —As subst.: sĕcundae, ārum, f. (sc. partes), the second or inferior parts:Spinther secundarum tertiarum Pamphilus,
Plin. 7, 12, 10, § 54; Inscr. Orell. 2644:Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum,
Cic. Brut. 69, 242; so,secundas sortiri,
Sen. Ben. 2, 29, 3:ferre,
Hor. S. 1, 9, 46:deferre alicui,
Quint. 10, 1, 53:agere,
Sen. Ira, 3, 8, 6.—(Acc. to sequor, II.)1.Prop., naut. t. t., of currents of water, etc., favorable, fair (as following the course of the vessel):2.secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit,
i. e. down the stream, Caes. B. G. 7, 58; so,Tiberi,
Liv. 5, 46:amni,
Verg. G. 3, 447:fluvio,
id. A. 7, 494:aqua,
Liv. 21, 28; cf.:totā rate in secundam aquam labente,
with the current, id. 21, 47:et ventum et aestum uno tempore nactus secundum,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; so,aestu,
Liv. 23, 41:mari,
id. 29, 7; and, poet.:(Neptunus) curru secundo,
speeding along, Verg. A. 1, 156:secundo amne,
Curt. 4, 7, 9:navigatio,
Tac. A. 2, 8.—Esp., of winds:in portum vento secundo, velo passo pervenit,
Plaut. Stich. 2, 2, 45; cf.:cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum,
Cic. Planc. 39, 94; so,ventus,
Caes. B. G. 4, 23 fin.; Hor. C. 2, 10, 23; id. Ep. 2, 1, 102; cf.aquilo,
id. ib. 2, 2, 201.— Sup.:cum secundissimo vento cursum teneret,
Cic. N. D. 3, 34, 83.—Of sails (trop.):des ingenio vela secunda meo,
Ov. F. 3, 790.—Transf., with, according to any thing: austri anniversarii secundo sole flant, i. e. according to the course of the sun, Nigid. ap. Gell. 2, 22, 31: squama secunda (opp. adversa), as we say, with the grain, i. e. so as to offer no resistance to the hand when it is passed from the head to the tail, id. ap. Macr. S. 2, 12.—3.Trop., favorable, propitious, fortunate (opp. adversus); absol.:2. I.secundo populo aliquid facere,
with the consent of the people, Cic. Tusc. 2, 1, 4; so,concio,
id. Agr. 2, 37, 101; cf.:voluntas concionis,
id. Att. 1, 19, 4:admurmurationes cuncti senatūs,
id. Q. Fr. 2, 1, 3: rumor, Enn. ap. Non. 385, 17 (Ann. v. 260 Vahl.); Hor. Ep. 1, 10, 9:clamor,
Verg. A. 5, 491:aures,
Liv. 6, 40; 33, 46; 42, 28:praesentibus ac secundis diis,
id. 7, 26; so,dis auspicibus et Junone secundā,
Verg. A. 4, 45; and:secundo Marte ruat,
id. ib. 10, 21:adi pede sacra secundo,
id. ib. 8, 302;10, 255: auspicia,
Cic. Div. 1, 15, 27; cf. avis, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 82 Vahl.); and in poet. hypallage:haruspex,
Verg. A. 11, 739: scitus, secunda loquens in tempore, Enn. ap. Gell. 12, 4, 3 (Ann. v. 251 Vahl.): res (opp. adversae), Cic. Off. 1, 26, 90;so,
id. Lael. 5, 17; 6, 22; id. Att. 4, 2, 1; Hor. S. 2, 8, 74; cf.fortunae (opp. adversae),
Cic. Sull. 23, 66;and tempora (opp. adversi casus),
Auct. Her. 4, 17, 24; so, res, Enn. ap. Fest. p. 257 Müll. (Ann. v. 357 Vahl.); Ter. Heaut. 2, 2, 1; Cic. N. D. 3, 36, 88 (with prosperitates); Verg. A. 10, 502; Hor. Ep. 1, 10, 30: fortunae, Cato ap. Fest. s. v. parsi, p. 242 Müll.; Plaut. Stich. 2, 1, 28:proelia,
Caes. B. G. 3, 1:motus Galliae,
successful, id. ib. 7, 59; and:belli exitus,
Hor. C. 4, 14, 38:consilium,
Caes. B. C. 3, 42:labores,
Hor. C. 4, 4, 45.— Comp.:reliqua militia secundiore famā fuit,
Suet. Caes. 2.— Sup.:secundissima proelia,
Caes. B. G. 7, 62.— With dat.:secunda (sc. verba) irae,
i. e. increasing, promoting it, Liv. 2, 38.— Comp.:secundiore equitum proelio nostris,
Caes. B. G. 2, 9.— Sup.:tres leges secundissimas plebei, adversas nobilitati tulit,
Liv. 8, 12: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse videntur, Caes. ap. Cic. Att. 10, 8, B.—As subst.: sĕcunda, ōrum, n., favorable circumstances, good fortune:sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem,
Hor. C. 2, 10, 13:age, me in tuis secundis respice,
Ter. And. 5, 6, 11:omnium secundorum adversorumque causes in deos vertere,
Liv. 28, 11, 1:in secundis sapere et consulere,
id. 30, 42, 16:nimius homo inter secunda,
Tac. H. 2, 59; 1, 10; Curt. 4, 6, 31:nemo confidat nimium secundis,
Sen. Thyest. 615:poscunt fidem secunda,
id. Agam. 934:secunda non habent unquam modum,
id. Oedip. 694.C. Plinius Secundus, the writer on natural history. —II.C. Plinius Caecilius Secundus, his nephew:OCTAVIA Q. F. SECVNDA,
Inscr. Grut. 445, 2; cf. Varr. L. L. 9, § 60 Müll. -
12 secundus
secundus (as num ordin. often written II), adj. with comp. and sup. [sequor].—In time or order, following, next, second: secundo lumine, the next morning: anno secundo, the next year: ante diem II Kalend. Februarias: Roma condita est secundo anno Olympiadis septimae: me secundum heredem instituere, alternate heir (on the failure of the first-named): mensa, dessert: mensis accepta secundis Rhodia (vitis), V.: hoc secundā victoriā accidit, i. e. with victory already in view, N.—In rank, following, next, second: ex primo ordine in secundum ordinem civitatis venisse: Nec viget quicquam simile (Iovi) aut secundum, H.: maxime vellem... secundo autem loco, etc.: ad regium principatum: secundus a Romulo conditor urbis, L.: heros ab Achille secundus, H.: Haec erit a mensis fine secunda dies, the last day but one, O.— Secondary, subordinate, inferior: panis, H.: argentum venae secundae, Iu.: persona, N.: in actoribus Graecis, ille qui est secundarum partium: nulli Campanorum, L.: regio spatio locorum nulli earum gentium secunda, Cu.: haud ulli veterum virtute secundus, inferior, V.— Plur f. as subst. (sc. partes), the second part, inferior part: Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum: ferre secundas, H.—Of currents or winds, favorable, fair, downward: secundo flumine iter facere, i. e. down stream, Cs.: secundo defluit amni, V.: rate in secundam aquam labente, with the current, L.: navīs mari secundo misit, with the tide, L.: secundis ventis cursum tenens: Contrahes vento nimium secundo vela, too fresh, H.: secundissimus ventus: curru volans dat lora secundo, swiftly gliding, V.— Favorable, propitious, fortunate: secundo populo aliquid facere, with the consent of the people: admurmurationes cuncti senatūs: rumor, H.: praesentibus ac secundis diis, L.: adi pede sacra secundo, V.: avis, Enn. ap C.: conveniens ad res vel secundas vel adversas: ingenium res solent celare secundae, H.: mens rebus sublata secundis, V.: Galliae motūs, successful, Cs.: irae verba, i. e. provoking, L.: secundiore equitum proelio nostris, Cs.: secundissima proelia, Cs.: leges secundissimae plebei, L.— Plur n. as subst, favorable circumstances, good fortune: Sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem, H.: in tuis secundis, T.: omnium seeundorum causae, L.* * *secunda -um, secundior -or -us, secundissimus -a -um ADJnext, following; second; favorable -
13 prima
prīmus, a, um, adj. sup. [obsol. prep. pri (prei); whence also prior, priscus; cf.: privus, privo, etc., and v. pro], the first, first (properly only when three or more are referred to. The first, as opp. to the second, is prior;I.but primus is rarely used for prior,
Cic. Sest. 19, 44 al.).In gen.:II.qui primus vulnus dicitur obligavisse,
Cic. N. D. 3, 22, 57:primus sentio mala nostra: primus rescisco omnia: Primus porro obnuntio,
Ter. Ad. 4, 2, 7:verum primum: verum igitur et extremum,
Cic. Off. 3, 6, 27:primae litterae,
id. Att. 9, 6, 5:primus inter homines nobilissimos,
id. Sest. 3, 6:primi ex omnibus philosophis,
id. Fin. 4, 7, 17:primus Graeciae in Thraciam introiit,
Nep. Alcib. 7, 4:primus de mille fuisses,
Ov. H. 17, 105:in primis,
among the first, in the foremost ranks, Nep. Paus. 5, 3:in primis stetit,
id. Epam. 10, 3:in primis pugnantes,
Sall. C. 60, 6: leonem primus, aut in primis ferire, id. J. 6, 1: utque pedum primis infans vestigia plantis institerat (= ut primum, etc., poet.), Verg. A. 11, 573:primus post eos quos poëtae tradiderunt movisse aliqua circa rhetoricen Empedocles dicitur (= secundus or proximus ab iis),
Quint. 3, 1, 8.—In partic.A.In time or place, first, fore, foremost, the first part; sometimes to be translated, the end, extremity, etc.:B.in primā provinciā,
at the entrance of the province, Cic. Fam. 3, 6, 2:digitus,
the tip of the finger, Cat. 2, 3:dentes,
the front teeth, Plin. 19, 2, 11, § 35:ranis prima lingua cohaeret,
the end of the tongue, id. 11, 37, 65, § 172:primā statim nocte,
at the beginning of the night, Col. 10, 190:sol,
i. e. the rising sun, Verg. A. 6, 255:luna,
i. e. the new moon, Plin. 2, 13, 10, § 56.—With quisque, the first possible, the very first:primo quoque tempore,
at the very first opportunity, Cic. Fam. 13, 57, 1:primo quoque die,
id. Phil. 8, 11, 33:me tibi primum quidque concedente,
id. Ac. 2, 16, 49:fluit voluptas et prima quaeque avolat,
id. Fin. 2, 32, 106.— Subst.: prīma, ōrum, n., the first part, the beginning:quod bellum, si prima satis prospera fuissent,
Liv. 8, 3.—Of the first principles or elements of things, Lucr. 4, 186:prima consiliorum (for prima consilia),
Tac. H. 2, 11: a primo, from the beginning, at first:multum improbiores sunt quam a primo credidi,
Plaut. Most. 3, 2, 139; Ter. Phorm. 4, 2, 14; 4, 3, 37:in illā pro Ctesiphonte oratione submissius a primo: deinde pressius,
Cic. Or. 8, 26:suam vim retinere a primo ad extremum,
id. Fin. 4, 13, 32:hoc a primo cogitavit,
id. Att. 8, 11, 2; id. Phil. 2, 30, 75 Halm ad loc.:id a primo rectissime dicitur,
id. Fin. 3, 9, 32 Madv. ad loc.: in primo, in front, before, in the beginning, first:equites in primo late ire jubet,
in the van, Sall. J. 68, 4:qui numerus in primo viget, jacet in extremo,
Cic. Or. 64, 215. —First in rank or station, chief, principal, most excellent, eminent, distinguished, noble (cf.:A. 1.princeps, primores): evocat ad se Massiliensium quindecim primos,
Caes. B. C. 1, 35:sui municipii facile primus,
Cic. Rosc. Am. 6, 15:homo,
id. Verr. 2, 4, 17, § 37:primis urbis placuisse,
Hor. Ep. 1, 20, 23:juvenum primi,
Verg. A. 9, 785:est genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt Nec sunt,
Ter. Eun. 2, 2, 17:quia sum apud te primus,
I am the first in your favor, id. ib. 1, 2, 10:primus humani generis,
Sil. 17, 255:urbem Italiae primam,
Petr. 116:praedium,
Cato, R. R. 1:suavia prima habere,
to give the first place to, think the most of, Ter. Heaut. 5, 2, 9:otium atque divitiae, quae prima mortales putant,
Sall. C. 36, 4:cura,
a chief part, Plin. 5, 25, 21, § 88.—Also, most conspicuous, chief, in a bad sense:peccatores, quorum primus ego sum,
Vulg. 1 Tim. 1, 15:primas partes, or primas agere,
to play the first part, to occupy the first rank, Ter. Phorm. prol. 27:primas in causis agebat Hortensius,
Cic. Brut. 90, 308; 47: primas dare, to give the first place, ascribe the greatest importance to a thing:actioni primas dedisse Demosthenes dicitur, cum rogaretur, quid in dicendo esset primum: huic secundas, huic tertias,
Cic. de Or. 3, 56, 213: primas deferre, to transfer the first or principal part:amoris erga me tibi primas defero,
i. e. I assign to you the first rank among those who love me, id. Att. 1, 17, 5: primas concedere, to yield the first place:si Allienus tibi primas in dicendo partes concesserit,
id. Div. in Caecil. 15, 49:primas tenere,
to play the first part, be the best, id. Brut. 95, 327: cum primis, and in primis (also written in one word, impri-mis), with or among the first, chiefly, especially, principally, particularly:homo domi suae cum primis locuples,
Cic. Verr. 2, 2, 28, § 69:in primis lautus eques,
Nep. Att. 13, 1:oppidum in primis Siciliae clarum,
Cic. Verr. 2, 2, 35, § 86:homo in primis improbissimus,
id. ib. 2, 3, 27, §68: vir magnus in primis,
id. N. D. 1, 43, 120:in primis hoc a se animadversum esse dicebat,
id. de Or. 3, 5, 17:in primis nobis sermo de te fuit,
id. Att. 5, 1, 3:in primis... dein,
first, in the first place, Sall. J. 26, 3. —Hence, adv., primo and primum; also, ante- and post-class. and very rare, prime and primiter (the form primo is usually limited to that which is strictly first in time; primum in enumerations of contemporary facts, things, or arguments, where the order is at the speaker's choice; cf. Krebs, Antibarb. p. 920 sq.).In gen.:2.aedes primo ruere rebamur,
Plaut. Am. 5, 1, 42:neque credebam primo mihimet Sosiae,
id. ib. 2, 1, 50; Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26:primo non accredidit,
Nep. Dat. 3, 4:Themistocles solus primo profectus est,
id. Them. 6, 5:contemptus est primo a tyrannis,
id. Thras. 2, 2; id. Ham. 2, 2.—With dein, deinde, inde, post, postea, mox, denique, nunc:3.primo Stoicorum more agamus, deinde nostro instituto vagabimur,
Cic. Tusc. 3, 6, 13:primo pecuniae, dein imperii cupido crevit,
Sall. C. 10, 3:primo... deinde... tum... tum,
Cic. Fin. 1, 16, 50:primo... deinde,
Liv. 1, 27; Curt. 3, 12, 6; 4, 16, 21; 9, 10, 11:primo abstinentiā utendum: deinde danda, etc.,
Cels. 5, 26, 34:primo... inde,... hinc,
Liv. 30, 11, 6:haec primo paulatim crescere: post, etc.,
Sall. C. 10, 6:dissuadente primo Vercingetorige, post concedente,
Caes. B. G. 7, 15:primo... postea... postremo, etc.,
Liv. 26, 39:primo... mox,
id. 1, 50:primo... mox deinde,
Just. 1, 3:primo negitare, denique saepius fatigatus, etc.,
Sall. J. 111, 2:neque illi credebam primo, nunc vero palam est,
Ter. Hec. 4, 4, 91.—(Mostly post-Aug. for primum.) With iterum, rursus, secundo:B. 1.primo... iterum,
Liv. 2, 51:primo... rursus,
Suet. Aug. 17:primo... secundo,
Phaedr. 4, 10, 16.—In enumerations, with a foll. deinde, tum:2.Caesar primum suo, deinde omnium e conspectu remotis equis,
Caes. B. G. 1, 25:primum... deinde... deinde,
Cic. Verr. 2, 2, 58, § 143:primum... deinde... tum... postremo,
id. N. D. 2, 1, 3:primum... deinde... praeterea... postremo,
id. Div. 2, 56, 116:primum... tum... deinde... post... tum... deinde....,
id. Fin. 5, 23, 65; id. Font. 14, 31; cf.:primum... secundo loco... deinde... tum,
id. Leg. 1, 13, 35; id. Inv. 2, 27, 79; Curt. 3, 6, 16; 8, 10, 9; Liv. 1, 28; Nep. Them. 2, 3; id. Epam. 1, 3:primum... subinde,
Hor. Ep. 1, 8, 15:primum... mox,
id. ib. 2, 2, 93.—Without other adverbs.(α).In gen.:(β).quaerenda pecunia primum est,
Hor. Ep. 1, 1, 53:te Quicumque primum Produxit,
id. C. 2, 13, 2; id. S. 2, 3, 41.—Strengthened with omnium, first of all, Plaut. Truc. 4, 3, 13:3. (α).primum omnium ego ipse vigilo,
Cic. Cat. 2, 9, 19.—Ut primum, ubi primum, simul ac primum, cum primum, as soon as ever, as soon as:(β).ut primum potestas data est augendae dignitatis tuae, etc.,
Cic. Fam. 10, 13, 1:ubi primum potuit, istum reliquit,
id. Verr. 2, 2, 20, § 48:simul ac primum niti possunt, etc.,
id. N. D. 2, 48, 124:tum affuerat, cum primum dati sunt judices,
id. Verr. 2, 2, 23, § 57.—Nunc primum, now first, now for the first time (cf.: nunc demum, now at last):(γ).post illa nunc primum audio, Quid illo sit factum,
Ter. And. 5, 4, 33.—With dum (also by Plaut. joined in one word, pri-mumdum), in the first place, first (anteclass.):(δ).primum dum, si falso insimulas, etc. Iterum si id verum est, etc.,
Plaut. Mil. 2, 3, 26:omnium primumdum haed aedes jam face occlusae sicut,
id. Most. 2, 1, 53; 1, 2, 39; id. Capt. 1, 2, 57:primum dum omnium male dictitatur tibi vulgo in sermonibus,
id. Trin. 1, 2, 61.—With adv. or other expression of time, for the first time:* C.hodie primum ire in ganeum,
Plaut. As. 5, 2, 37:quo die primum convocati su mus,
Cic. Phil. 5, 11, 30.—prīmē, es pecially: fabula prime proba, Naev. ap. Charis. p. 188 P.; cf. Prisc. p. 603 P.—D.prīmĭter, at first, first of all (ante- and post-class.): eripis primiter dapes, Pompon. ap. Non. 154, 26; Inscr. (of the beginning of the third century of Christ) Lab. Epigr. Lat. Scop. in Egitto. -
14 primumdum
prīmus, a, um, adj. sup. [obsol. prep. pri (prei); whence also prior, priscus; cf.: privus, privo, etc., and v. pro], the first, first (properly only when three or more are referred to. The first, as opp. to the second, is prior;I.but primus is rarely used for prior,
Cic. Sest. 19, 44 al.).In gen.:II.qui primus vulnus dicitur obligavisse,
Cic. N. D. 3, 22, 57:primus sentio mala nostra: primus rescisco omnia: Primus porro obnuntio,
Ter. Ad. 4, 2, 7:verum primum: verum igitur et extremum,
Cic. Off. 3, 6, 27:primae litterae,
id. Att. 9, 6, 5:primus inter homines nobilissimos,
id. Sest. 3, 6:primi ex omnibus philosophis,
id. Fin. 4, 7, 17:primus Graeciae in Thraciam introiit,
Nep. Alcib. 7, 4:primus de mille fuisses,
Ov. H. 17, 105:in primis,
among the first, in the foremost ranks, Nep. Paus. 5, 3:in primis stetit,
id. Epam. 10, 3:in primis pugnantes,
Sall. C. 60, 6: leonem primus, aut in primis ferire, id. J. 6, 1: utque pedum primis infans vestigia plantis institerat (= ut primum, etc., poet.), Verg. A. 11, 573:primus post eos quos poëtae tradiderunt movisse aliqua circa rhetoricen Empedocles dicitur (= secundus or proximus ab iis),
Quint. 3, 1, 8.—In partic.A.In time or place, first, fore, foremost, the first part; sometimes to be translated, the end, extremity, etc.:B.in primā provinciā,
at the entrance of the province, Cic. Fam. 3, 6, 2:digitus,
the tip of the finger, Cat. 2, 3:dentes,
the front teeth, Plin. 19, 2, 11, § 35:ranis prima lingua cohaeret,
the end of the tongue, id. 11, 37, 65, § 172:primā statim nocte,
at the beginning of the night, Col. 10, 190:sol,
i. e. the rising sun, Verg. A. 6, 255:luna,
i. e. the new moon, Plin. 2, 13, 10, § 56.—With quisque, the first possible, the very first:primo quoque tempore,
at the very first opportunity, Cic. Fam. 13, 57, 1:primo quoque die,
id. Phil. 8, 11, 33:me tibi primum quidque concedente,
id. Ac. 2, 16, 49:fluit voluptas et prima quaeque avolat,
id. Fin. 2, 32, 106.— Subst.: prīma, ōrum, n., the first part, the beginning:quod bellum, si prima satis prospera fuissent,
Liv. 8, 3.—Of the first principles or elements of things, Lucr. 4, 186:prima consiliorum (for prima consilia),
Tac. H. 2, 11: a primo, from the beginning, at first:multum improbiores sunt quam a primo credidi,
Plaut. Most. 3, 2, 139; Ter. Phorm. 4, 2, 14; 4, 3, 37:in illā pro Ctesiphonte oratione submissius a primo: deinde pressius,
Cic. Or. 8, 26:suam vim retinere a primo ad extremum,
id. Fin. 4, 13, 32:hoc a primo cogitavit,
id. Att. 8, 11, 2; id. Phil. 2, 30, 75 Halm ad loc.:id a primo rectissime dicitur,
id. Fin. 3, 9, 32 Madv. ad loc.: in primo, in front, before, in the beginning, first:equites in primo late ire jubet,
in the van, Sall. J. 68, 4:qui numerus in primo viget, jacet in extremo,
Cic. Or. 64, 215. —First in rank or station, chief, principal, most excellent, eminent, distinguished, noble (cf.:A. 1.princeps, primores): evocat ad se Massiliensium quindecim primos,
Caes. B. C. 1, 35:sui municipii facile primus,
Cic. Rosc. Am. 6, 15:homo,
id. Verr. 2, 4, 17, § 37:primis urbis placuisse,
Hor. Ep. 1, 20, 23:juvenum primi,
Verg. A. 9, 785:est genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt Nec sunt,
Ter. Eun. 2, 2, 17:quia sum apud te primus,
I am the first in your favor, id. ib. 1, 2, 10:primus humani generis,
Sil. 17, 255:urbem Italiae primam,
Petr. 116:praedium,
Cato, R. R. 1:suavia prima habere,
to give the first place to, think the most of, Ter. Heaut. 5, 2, 9:otium atque divitiae, quae prima mortales putant,
Sall. C. 36, 4:cura,
a chief part, Plin. 5, 25, 21, § 88.—Also, most conspicuous, chief, in a bad sense:peccatores, quorum primus ego sum,
Vulg. 1 Tim. 1, 15:primas partes, or primas agere,
to play the first part, to occupy the first rank, Ter. Phorm. prol. 27:primas in causis agebat Hortensius,
Cic. Brut. 90, 308; 47: primas dare, to give the first place, ascribe the greatest importance to a thing:actioni primas dedisse Demosthenes dicitur, cum rogaretur, quid in dicendo esset primum: huic secundas, huic tertias,
Cic. de Or. 3, 56, 213: primas deferre, to transfer the first or principal part:amoris erga me tibi primas defero,
i. e. I assign to you the first rank among those who love me, id. Att. 1, 17, 5: primas concedere, to yield the first place:si Allienus tibi primas in dicendo partes concesserit,
id. Div. in Caecil. 15, 49:primas tenere,
to play the first part, be the best, id. Brut. 95, 327: cum primis, and in primis (also written in one word, impri-mis), with or among the first, chiefly, especially, principally, particularly:homo domi suae cum primis locuples,
Cic. Verr. 2, 2, 28, § 69:in primis lautus eques,
Nep. Att. 13, 1:oppidum in primis Siciliae clarum,
Cic. Verr. 2, 2, 35, § 86:homo in primis improbissimus,
id. ib. 2, 3, 27, §68: vir magnus in primis,
id. N. D. 1, 43, 120:in primis hoc a se animadversum esse dicebat,
id. de Or. 3, 5, 17:in primis nobis sermo de te fuit,
id. Att. 5, 1, 3:in primis... dein,
first, in the first place, Sall. J. 26, 3. —Hence, adv., primo and primum; also, ante- and post-class. and very rare, prime and primiter (the form primo is usually limited to that which is strictly first in time; primum in enumerations of contemporary facts, things, or arguments, where the order is at the speaker's choice; cf. Krebs, Antibarb. p. 920 sq.).In gen.:2.aedes primo ruere rebamur,
Plaut. Am. 5, 1, 42:neque credebam primo mihimet Sosiae,
id. ib. 2, 1, 50; Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26:primo non accredidit,
Nep. Dat. 3, 4:Themistocles solus primo profectus est,
id. Them. 6, 5:contemptus est primo a tyrannis,
id. Thras. 2, 2; id. Ham. 2, 2.—With dein, deinde, inde, post, postea, mox, denique, nunc:3.primo Stoicorum more agamus, deinde nostro instituto vagabimur,
Cic. Tusc. 3, 6, 13:primo pecuniae, dein imperii cupido crevit,
Sall. C. 10, 3:primo... deinde... tum... tum,
Cic. Fin. 1, 16, 50:primo... deinde,
Liv. 1, 27; Curt. 3, 12, 6; 4, 16, 21; 9, 10, 11:primo abstinentiā utendum: deinde danda, etc.,
Cels. 5, 26, 34:primo... inde,... hinc,
Liv. 30, 11, 6:haec primo paulatim crescere: post, etc.,
Sall. C. 10, 6:dissuadente primo Vercingetorige, post concedente,
Caes. B. G. 7, 15:primo... postea... postremo, etc.,
Liv. 26, 39:primo... mox,
id. 1, 50:primo... mox deinde,
Just. 1, 3:primo negitare, denique saepius fatigatus, etc.,
Sall. J. 111, 2:neque illi credebam primo, nunc vero palam est,
Ter. Hec. 4, 4, 91.—(Mostly post-Aug. for primum.) With iterum, rursus, secundo:B. 1.primo... iterum,
Liv. 2, 51:primo... rursus,
Suet. Aug. 17:primo... secundo,
Phaedr. 4, 10, 16.—In enumerations, with a foll. deinde, tum:2.Caesar primum suo, deinde omnium e conspectu remotis equis,
Caes. B. G. 1, 25:primum... deinde... deinde,
Cic. Verr. 2, 2, 58, § 143:primum... deinde... tum... postremo,
id. N. D. 2, 1, 3:primum... deinde... praeterea... postremo,
id. Div. 2, 56, 116:primum... tum... deinde... post... tum... deinde....,
id. Fin. 5, 23, 65; id. Font. 14, 31; cf.:primum... secundo loco... deinde... tum,
id. Leg. 1, 13, 35; id. Inv. 2, 27, 79; Curt. 3, 6, 16; 8, 10, 9; Liv. 1, 28; Nep. Them. 2, 3; id. Epam. 1, 3:primum... subinde,
Hor. Ep. 1, 8, 15:primum... mox,
id. ib. 2, 2, 93.—Without other adverbs.(α).In gen.:(β).quaerenda pecunia primum est,
Hor. Ep. 1, 1, 53:te Quicumque primum Produxit,
id. C. 2, 13, 2; id. S. 2, 3, 41.—Strengthened with omnium, first of all, Plaut. Truc. 4, 3, 13:3. (α).primum omnium ego ipse vigilo,
Cic. Cat. 2, 9, 19.—Ut primum, ubi primum, simul ac primum, cum primum, as soon as ever, as soon as:(β).ut primum potestas data est augendae dignitatis tuae, etc.,
Cic. Fam. 10, 13, 1:ubi primum potuit, istum reliquit,
id. Verr. 2, 2, 20, § 48:simul ac primum niti possunt, etc.,
id. N. D. 2, 48, 124:tum affuerat, cum primum dati sunt judices,
id. Verr. 2, 2, 23, § 57.—Nunc primum, now first, now for the first time (cf.: nunc demum, now at last):(γ).post illa nunc primum audio, Quid illo sit factum,
Ter. And. 5, 4, 33.—With dum (also by Plaut. joined in one word, pri-mumdum), in the first place, first (anteclass.):(δ).primum dum, si falso insimulas, etc. Iterum si id verum est, etc.,
Plaut. Mil. 2, 3, 26:omnium primumdum haed aedes jam face occlusae sicut,
id. Most. 2, 1, 53; 1, 2, 39; id. Capt. 1, 2, 57:primum dum omnium male dictitatur tibi vulgo in sermonibus,
id. Trin. 1, 2, 61.—With adv. or other expression of time, for the first time:* C.hodie primum ire in ganeum,
Plaut. As. 5, 2, 37:quo die primum convocati su mus,
Cic. Phil. 5, 11, 30.—prīmē, es pecially: fabula prime proba, Naev. ap. Charis. p. 188 P.; cf. Prisc. p. 603 P.—D.prīmĭter, at first, first of all (ante- and post-class.): eripis primiter dapes, Pompon. ap. Non. 154, 26; Inscr. (of the beginning of the third century of Christ) Lab. Epigr. Lat. Scop. in Egitto. -
15 primus
prīmus, a, um, adj. sup. [obsol. prep. pri (prei); whence also prior, priscus; cf.: privus, privo, etc., and v. pro], the first, first (properly only when three or more are referred to. The first, as opp. to the second, is prior;I.but primus is rarely used for prior,
Cic. Sest. 19, 44 al.).In gen.:II.qui primus vulnus dicitur obligavisse,
Cic. N. D. 3, 22, 57:primus sentio mala nostra: primus rescisco omnia: Primus porro obnuntio,
Ter. Ad. 4, 2, 7:verum primum: verum igitur et extremum,
Cic. Off. 3, 6, 27:primae litterae,
id. Att. 9, 6, 5:primus inter homines nobilissimos,
id. Sest. 3, 6:primi ex omnibus philosophis,
id. Fin. 4, 7, 17:primus Graeciae in Thraciam introiit,
Nep. Alcib. 7, 4:primus de mille fuisses,
Ov. H. 17, 105:in primis,
among the first, in the foremost ranks, Nep. Paus. 5, 3:in primis stetit,
id. Epam. 10, 3:in primis pugnantes,
Sall. C. 60, 6: leonem primus, aut in primis ferire, id. J. 6, 1: utque pedum primis infans vestigia plantis institerat (= ut primum, etc., poet.), Verg. A. 11, 573:primus post eos quos poëtae tradiderunt movisse aliqua circa rhetoricen Empedocles dicitur (= secundus or proximus ab iis),
Quint. 3, 1, 8.—In partic.A.In time or place, first, fore, foremost, the first part; sometimes to be translated, the end, extremity, etc.:B.in primā provinciā,
at the entrance of the province, Cic. Fam. 3, 6, 2:digitus,
the tip of the finger, Cat. 2, 3:dentes,
the front teeth, Plin. 19, 2, 11, § 35:ranis prima lingua cohaeret,
the end of the tongue, id. 11, 37, 65, § 172:primā statim nocte,
at the beginning of the night, Col. 10, 190:sol,
i. e. the rising sun, Verg. A. 6, 255:luna,
i. e. the new moon, Plin. 2, 13, 10, § 56.—With quisque, the first possible, the very first:primo quoque tempore,
at the very first opportunity, Cic. Fam. 13, 57, 1:primo quoque die,
id. Phil. 8, 11, 33:me tibi primum quidque concedente,
id. Ac. 2, 16, 49:fluit voluptas et prima quaeque avolat,
id. Fin. 2, 32, 106.— Subst.: prīma, ōrum, n., the first part, the beginning:quod bellum, si prima satis prospera fuissent,
Liv. 8, 3.—Of the first principles or elements of things, Lucr. 4, 186:prima consiliorum (for prima consilia),
Tac. H. 2, 11: a primo, from the beginning, at first:multum improbiores sunt quam a primo credidi,
Plaut. Most. 3, 2, 139; Ter. Phorm. 4, 2, 14; 4, 3, 37:in illā pro Ctesiphonte oratione submissius a primo: deinde pressius,
Cic. Or. 8, 26:suam vim retinere a primo ad extremum,
id. Fin. 4, 13, 32:hoc a primo cogitavit,
id. Att. 8, 11, 2; id. Phil. 2, 30, 75 Halm ad loc.:id a primo rectissime dicitur,
id. Fin. 3, 9, 32 Madv. ad loc.: in primo, in front, before, in the beginning, first:equites in primo late ire jubet,
in the van, Sall. J. 68, 4:qui numerus in primo viget, jacet in extremo,
Cic. Or. 64, 215. —First in rank or station, chief, principal, most excellent, eminent, distinguished, noble (cf.:A. 1.princeps, primores): evocat ad se Massiliensium quindecim primos,
Caes. B. C. 1, 35:sui municipii facile primus,
Cic. Rosc. Am. 6, 15:homo,
id. Verr. 2, 4, 17, § 37:primis urbis placuisse,
Hor. Ep. 1, 20, 23:juvenum primi,
Verg. A. 9, 785:est genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt Nec sunt,
Ter. Eun. 2, 2, 17:quia sum apud te primus,
I am the first in your favor, id. ib. 1, 2, 10:primus humani generis,
Sil. 17, 255:urbem Italiae primam,
Petr. 116:praedium,
Cato, R. R. 1:suavia prima habere,
to give the first place to, think the most of, Ter. Heaut. 5, 2, 9:otium atque divitiae, quae prima mortales putant,
Sall. C. 36, 4:cura,
a chief part, Plin. 5, 25, 21, § 88.—Also, most conspicuous, chief, in a bad sense:peccatores, quorum primus ego sum,
Vulg. 1 Tim. 1, 15:primas partes, or primas agere,
to play the first part, to occupy the first rank, Ter. Phorm. prol. 27:primas in causis agebat Hortensius,
Cic. Brut. 90, 308; 47: primas dare, to give the first place, ascribe the greatest importance to a thing:actioni primas dedisse Demosthenes dicitur, cum rogaretur, quid in dicendo esset primum: huic secundas, huic tertias,
Cic. de Or. 3, 56, 213: primas deferre, to transfer the first or principal part:amoris erga me tibi primas defero,
i. e. I assign to you the first rank among those who love me, id. Att. 1, 17, 5: primas concedere, to yield the first place:si Allienus tibi primas in dicendo partes concesserit,
id. Div. in Caecil. 15, 49:primas tenere,
to play the first part, be the best, id. Brut. 95, 327: cum primis, and in primis (also written in one word, impri-mis), with or among the first, chiefly, especially, principally, particularly:homo domi suae cum primis locuples,
Cic. Verr. 2, 2, 28, § 69:in primis lautus eques,
Nep. Att. 13, 1:oppidum in primis Siciliae clarum,
Cic. Verr. 2, 2, 35, § 86:homo in primis improbissimus,
id. ib. 2, 3, 27, §68: vir magnus in primis,
id. N. D. 1, 43, 120:in primis hoc a se animadversum esse dicebat,
id. de Or. 3, 5, 17:in primis nobis sermo de te fuit,
id. Att. 5, 1, 3:in primis... dein,
first, in the first place, Sall. J. 26, 3. —Hence, adv., primo and primum; also, ante- and post-class. and very rare, prime and primiter (the form primo is usually limited to that which is strictly first in time; primum in enumerations of contemporary facts, things, or arguments, where the order is at the speaker's choice; cf. Krebs, Antibarb. p. 920 sq.).In gen.:2.aedes primo ruere rebamur,
Plaut. Am. 5, 1, 42:neque credebam primo mihimet Sosiae,
id. ib. 2, 1, 50; Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26:primo non accredidit,
Nep. Dat. 3, 4:Themistocles solus primo profectus est,
id. Them. 6, 5:contemptus est primo a tyrannis,
id. Thras. 2, 2; id. Ham. 2, 2.—With dein, deinde, inde, post, postea, mox, denique, nunc:3.primo Stoicorum more agamus, deinde nostro instituto vagabimur,
Cic. Tusc. 3, 6, 13:primo pecuniae, dein imperii cupido crevit,
Sall. C. 10, 3:primo... deinde... tum... tum,
Cic. Fin. 1, 16, 50:primo... deinde,
Liv. 1, 27; Curt. 3, 12, 6; 4, 16, 21; 9, 10, 11:primo abstinentiā utendum: deinde danda, etc.,
Cels. 5, 26, 34:primo... inde,... hinc,
Liv. 30, 11, 6:haec primo paulatim crescere: post, etc.,
Sall. C. 10, 6:dissuadente primo Vercingetorige, post concedente,
Caes. B. G. 7, 15:primo... postea... postremo, etc.,
Liv. 26, 39:primo... mox,
id. 1, 50:primo... mox deinde,
Just. 1, 3:primo negitare, denique saepius fatigatus, etc.,
Sall. J. 111, 2:neque illi credebam primo, nunc vero palam est,
Ter. Hec. 4, 4, 91.—(Mostly post-Aug. for primum.) With iterum, rursus, secundo:B. 1.primo... iterum,
Liv. 2, 51:primo... rursus,
Suet. Aug. 17:primo... secundo,
Phaedr. 4, 10, 16.—In enumerations, with a foll. deinde, tum:2.Caesar primum suo, deinde omnium e conspectu remotis equis,
Caes. B. G. 1, 25:primum... deinde... deinde,
Cic. Verr. 2, 2, 58, § 143:primum... deinde... tum... postremo,
id. N. D. 2, 1, 3:primum... deinde... praeterea... postremo,
id. Div. 2, 56, 116:primum... tum... deinde... post... tum... deinde....,
id. Fin. 5, 23, 65; id. Font. 14, 31; cf.:primum... secundo loco... deinde... tum,
id. Leg. 1, 13, 35; id. Inv. 2, 27, 79; Curt. 3, 6, 16; 8, 10, 9; Liv. 1, 28; Nep. Them. 2, 3; id. Epam. 1, 3:primum... subinde,
Hor. Ep. 1, 8, 15:primum... mox,
id. ib. 2, 2, 93.—Without other adverbs.(α).In gen.:(β).quaerenda pecunia primum est,
Hor. Ep. 1, 1, 53:te Quicumque primum Produxit,
id. C. 2, 13, 2; id. S. 2, 3, 41.—Strengthened with omnium, first of all, Plaut. Truc. 4, 3, 13:3. (α).primum omnium ego ipse vigilo,
Cic. Cat. 2, 9, 19.—Ut primum, ubi primum, simul ac primum, cum primum, as soon as ever, as soon as:(β).ut primum potestas data est augendae dignitatis tuae, etc.,
Cic. Fam. 10, 13, 1:ubi primum potuit, istum reliquit,
id. Verr. 2, 2, 20, § 48:simul ac primum niti possunt, etc.,
id. N. D. 2, 48, 124:tum affuerat, cum primum dati sunt judices,
id. Verr. 2, 2, 23, § 57.—Nunc primum, now first, now for the first time (cf.: nunc demum, now at last):(γ).post illa nunc primum audio, Quid illo sit factum,
Ter. And. 5, 4, 33.—With dum (also by Plaut. joined in one word, pri-mumdum), in the first place, first (anteclass.):(δ).primum dum, si falso insimulas, etc. Iterum si id verum est, etc.,
Plaut. Mil. 2, 3, 26:omnium primumdum haed aedes jam face occlusae sicut,
id. Most. 2, 1, 53; 1, 2, 39; id. Capt. 1, 2, 57:primum dum omnium male dictitatur tibi vulgo in sermonibus,
id. Trin. 1, 2, 61.—With adv. or other expression of time, for the first time:* C.hodie primum ire in ganeum,
Plaut. As. 5, 2, 37:quo die primum convocati su mus,
Cic. Phil. 5, 11, 30.—prīmē, es pecially: fabula prime proba, Naev. ap. Charis. p. 188 P.; cf. Prisc. p. 603 P.—D.prīmĭter, at first, first of all (ante- and post-class.): eripis primiter dapes, Pompon. ap. Non. 154, 26; Inscr. (of the beginning of the third century of Christ) Lab. Epigr. Lat. Scop. in Egitto. -
16 rumor
rūmor, ōris, m. [cf. Gr. ôruô, to howl; orumagdos, din; Sanscr. root ru-, roar; ravas, uproar; Lat.: raucus, rudo].I.Lit., the talk of the many, whether relating facts or expressing opinions.A.Common talk, unauthenticated report, hearsay, rumor (the prevalent and class. signif.; used equally in sing. and plur.; syn.: fama, sermo); absol., or with a mention of its purport.a.Absol.: est hoc Gallicae consuetudinis, uti mercatores in oppidis vulgus circumsistat, quibusque ex regionibus veniant quasque ibi res cognoverint, pronuntiare cogant. His rumoribus atque auditionibus permoti de summis saepe rebus consilia ineunt, quorum eos e vestigio poenitere necesse est;b. (α).cum incertis rumoribus serviant, et plerique ad voluntatem eorum ficta respondeant,
Caes. B. G. 4, 5; cf.:aliquid rumore ac famā accipere... falsis rumoribus terreri,
id. ib. 6, 20:multa rumor perferet,
Cic. Fam. 2, 8, 1; cf.also, in the description of the house of Fame, in Ovid: mixtaque cum veris passim commenta vagantur Milia rumorum confusaque verba volutant,
Ov. M. 12, 55 (v. the passage in its connection):rumoribus mecum pugnas,
Cic. N. D. 3, 5, 9:rumores Africanos excipere,
id. Deiot. 9, 25:senatus vulgi rumoribus exagitatus,
Sall. C. 29, 1:multa rumor fingebat,
Caes. B. C. 1, 53:addunt et affingunt rumoribus Galli, quod res poscere videbatur,
id. B. G. 7, 1:frigidus a Rostris manat per compita rumor,
Hor. S. 2, 6, 50 et saep. —Postquam populi rumorem intelleximus, Studiose expetere vos Plautinas fabulas, etc., Plaut. Cas. prol. 11: cum interea rumor venit, Datum iri gladiatores; populus convolat, etc., Ter. Hec. prol. alt. 31; id. Heaut. prol. 16:(β).crebri ad eum rumores afferebantur litterisque item Labieni certior fiebat, omnes Belgas contra populum Romanum conjurare, etc.,
Caes. B. G. 2, 1:meum gnatum rumor est amare,
Ter. And. 1, 2, 14; cf.:rem te valde bene gessisse rumor erat,
Cic. Fam. 1, 8, 7; id. Att. 16, 5, 1:serpit hic rumor: Scis tu illum accusationem cogitare? etc.,
id. Mur. 21, 45:crebro vulgi rumore lacerabatur, tamquam viros et insontes ob invidiam aut metum exstinxisset,
Tac. A. 15, 73:subdito rumore, tamquam Mesopotamiam invasurus,
id. ib. 6, 36.—With de:(γ).nihil perfertur ad nos praeter rumores de oppresso Dolabellā,
Cic. Fam. 12, 9, 1:de Aeduorum defectione rumores afferebantur,
Caes. B. G. 7, 59:de vitā imperatoris dubii rumores allati sunt,
Liv. 28, 24:graves de te rumores,
Cic. Deiot. 9, 25:exstinctis rumoribus de auxiliis legionum,
Caes. B. C. 1, 60 fin. —With gen. (very rare):B.cenae rumor,
Suet. Aug. 70:belli civilis rumores,
Tac. H. 3, 45: rumor prostratae regi pudicitiae Suet. Caes. 2.—Common or general opinion, current report, the popular voice; and objectively, fame, reputation (less freq. but class.):II.famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat: altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas,
Quint. 5, 3, 1; cf.:adversus famam rumoresque hominum si satis firmus steteris, etc.,
Liv. 22, 39:qui erit rumor populi, si id feceris?
Ter. Phorm. 5, 7, 18:totam opinionem (populi) parva nonnumquam commutat aura rumoris,
Cic. Mur. 17, 35: rumoribus adversa in pravitatem, secunda in casum, fortunam in temeritatem, declinando corrumpebant, with their slanders, misrepresentations, Sall. Fragm. ap. Non. 385, 3:quos rumor asperserat, ii, etc.,
Curt. 10, 31, 18:rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum,
Cic. Clu. 47, 131:rumori servire,
Plaut. Trin, 3, 2, 14; cf. in the lusus verbb. with rumen: ego rumorem parvi facio, dum sit rumen qui impleam, Pompon. ap. Non. 18, 15:omnem infimae plebis rumorem affectavit,
Tac. H. 2, 91:Marcellus adverso rumore esse,
Liv. 27, 20:flagret rumore malo cum Hic atque ille,
Hor. S. 1, 4, 125; Tac. H. 2, 93 fin.: invidiam alicui concitare secundo populi rumore, with the concurring or favorable judgment, with the approbation, Fenest. ap. Non. 385, 17; so, rumore secundo, Suev. ap. Macr. S. 6, 1; old poet in Cic. Div. 1, 16, 29; Verg. A. 8, 90; Hor. Ep. 1, 10, 9; cf.:aliquid accipere secundo rumore,
Tac. A. 3, 29:claro apud volgum rumore erat,
id. ib. 15, 48.—Transf., a murmuring, murmur of a stream:amoena fluenta Subterlabentis tacito rumore Mosellae,
Aus. Mos. 22. -
17 voto
/'voto/ książk. (przed nazwiskiem kobiety) primo/secundo/tertio voto first/second/third married name* * *adv.lit. ( przed nazwiskiem kobiety) primo/secundo/tertio voto first/second/third married name.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > voto
-
18 māximē (or māxumē)
māximē (or māxumē) adv. [maximus], in the highest degree, most particularly, especially, exceedingly, altogether, very: florere: quid laudem maxume? T.: egredi non possim, si maxime velim: huic legioni Caesar confidebat maxime, Cs.: naturalis amicitia: plebi acceptus, Cs.: quae maxime liberalissima: ut dicatis quam maxime ad veritatem accommodate.—In phrases with unus, omnium, multo, vel, quam: qui proelium unus maxime accenderat, in the very highest degree, Cu.: unus omnium maxime, most of all, N.: maxime omnium belli avida, above all others, L.: multo maxime, by far most effectually, T.: ut quam maxime permaneant diuturna corpora.—With qui in the phrases, quam qui maxime, and ut qui maxime, as any one whatever: tam enim sum amicus rei p., quam qui maxime: grata ea res, ut quae maxime senatui umquam fuit, L.—With ut quisque... ita: ut quisque animi magnitudine maxume excellit, ita maxume, etc., the more... so much the more: ut quisque maxume ad suum commodum refert... ita minime est vir bonus, the more... the less.— In gradations, first of all, in the first place: maxime quidem... secundo autem loco: maxime... proxime.—With non: quibus si ingenium non maxime defuit, not utterly.—Especially, particularly, principally: quae ratio poëtas maxumeque Homerum inpulit, ut, etc.: cognoscat etiam rerum gestarum ordinem, maxume scilicet nostrae civitatis.—In the phrases, cum... tum maxime; tum... tum maxime; ut... tum maxime, but more especially: plena exemplorum est nostra res p., cum saepe, tum maxime bello Punico secundo: longius autem procedens, ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxime, etc.—With tum or cum, just, precisely, exactly: consulem tum maxime res agentem avocare, L.: tum cum maxime, at that precise moment, L.: nunc cum maxime.—With modus, just about, very much: hoc maxime modo in Italiam perventum est, L.: ruinae maxime modo, L.: in hunc maxime modum locutus est, much to this effect, L.—To emphasize assent or dissent, certainly, by all means, very well, yes: Cr. duc me ad eam. My. maxume, T.—With immo, certainly not, by no means: Immo maxume, T.: immo vero maxume, S. -
19 rūmor
rūmor ōris, m [RV-], a rustle, murmur, vague sound: Solvere secundo rumore, the murmur of the oars, Poët. ap. C.: ad caelum ferre rumore secundo, i. e. applause, H.— The talk of the many, common talk, report, hearsay, rumor: cum incertis rumoribus serviant, Cs.: perferet multa rumor: rumores Africanos excipere: volgi rumoribus exagitatus, S.: a rostris manat per compita rumor, H.: omnīs rumorum ventos conligere: rumor venit, Datum iri gladiatores, T.: crebri ad eum rumores adferebantur... omnīs Belgas coniurare, Cs.: rem te valde bene gessisse rumor erat: rumores de oppresso Dolabellā: de vitā imperatoris rumores dubii adlati sunt, L.: exstinctis rumoribus de auxiliis legionum, Cs.— Common opinion, current report, popular voice, fame, reputation: adversus famam rumoresque hominum stare, L.: qui erit rumor id si feceris? T.: quos rumor asperserat, calumny, Cu.: rumorem quendam esse quaesitum, notoriety: plebis rumorem adfectare, Ta.: adverso rumore esse, in bad repute, L.* * *hearsay, rumor, gossip; reputation; shouting -
20 legens
1.lēgo, āvi, ātum (archaic perf. legassit for legaverit, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Inv. 2, 50, 148), 1, v. a. [lex; and therefore qs. lege creare], a publicist's and jurid. t. t.I.A publicist's t. t.A.To send with a commission or charge, to send on an embassy, send as ambassador; to depute, despatch:2.ne hoc quidem senatui relinquebas, ut legati ex ejus ordinis auctoritate legarentur,
Cic. Vatin. 15, 35:hominem honestum ac nobilem legarunt ad Apronium,
id. Verr. 2, 3, 48, § 114: eos privatae rei causa legari, id. Fam. 3, 8, 4:juste pieque legatus venio,
Liv. 1, 32:tres adulescentes in Africam legantur, qui reges adeant, etc.,
Sall. J. 21, 4:quos Athenienses Romam ad senatum legaverant impetratum, etc.,
Gell. 7, 14, 8.—Transf. to the commission itself (ante- and post-class.):b.quae verba legaverint Rhodii ad hostium ducem,
what they told him through their deputies, Gell. 15, 31 in lemm. —Beyond the official sphere:B.quin potius, quod legatum est tibi negotium, Id curas?
committed, intrusted, Plaut. Cas. 1, 12.—To appoint or choose as deputy (as the official assistant, lieutenant, of a general or governor):II.eum (Messium) Caesari legarat Appius,
Cic. Att. 4, 15, 9:ego me a Pompeio legari ita sum passus, ut, etc.,
id. ib. 4, 2, 6:istum legatum iri non arbitror,
id. ib. 10, 1, 4:ne legaretur Gabinius Pompeio expetenti,
id. de Imp. Pomp. 19, 57:Dolabella me sibi legavit,
chose me for his lieutenant, id. Att. 15, 11, 4:Calpurnius parato exercitu legat sibi homines nobiles, etc.,
Sall. J. 28.—A jurid. t. t.: aliquid, to appoint by a last will or testament, to leave or bequeath as a legacy (class.):B.Numitori, qui stirpis maximus erat, regnum vetustum Silviae gentis legat,
Liv. 1, 3: legavit quidam uxori mundum omne penumque, Lucil. ap. Gell. 4, 1, 3:usumfructum omnium bonorum Caesenniae legat,
Cic. Caecin. 4, 11:Fabiae pecunia legata est a viro,
id. Top. 3, 14:cui argentum omne legatum est,
Quint. 5, 10, 62:in argento legato,
id. 7, 2, 11.—Aliquid alicui ab aliquo, to leave one a legacy to be paid by the principal heir:1.uxori testamento legat grandem pecuniam a filio, si qui natus esset: ab secundo herede nihil legat,
Cic. Clu. 12, 33:si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio, neque a secundo herede legavit,
id. Top. 4, 21; Quint. 7, 9, 5.—Hence,lēgātus, i, m.A.(Acc. to lego, I. A.) An ambassador, legate, Cic. Vatin. 15, 35:B.legatos mittere,
id. de Imp. Pomp. 12, 35:ad senatum legatos de aliqua re mittere,
id. de Or. 2, 37, 155; cf.:missi magnis de rebus uterque Legati,
Hor. S. 1, 5, 29:legatos mittere ad indicendum bellum,
Liv. 31, 8; Ov. M. 14, 527.—(Acc. to lego, I. B.).a.An official assistant given to a general or the governor of a province, a deputy, lieutenant, lieutenant-general:b.quos legatos tute tibi legasti?
Cic. Pis. 14, 33:qui M. Aemilio legati fuerunt,
id. Clu. 36, 99:Quintus frater meus legatus est Caesaris,
id. Fam. 1, 9, 21; id. Off. 3, 20, 79; cf.:Murena summo imperatori legatus L. Lucullo fuit, qua in legatione duxit exercitum, etc.,
id. Mur. 9, 20; 14, 32:neque se ei legatum defuturum,
id. Phil. 11, 7, 17; Val. Max. 5, 5, 1:hiberna cum legato praefectoque tradidisses,
Cic. Pis. 35, 86:(Calvisius) duos legatos Uticae reliquerat,
id. Phil. 3, 10 fin.:quaestorius,
id. Verr. 2, 1, 21, § 56; Caes. B. G. 2, 5 fin.:L. Caesar, cujus pater Caesaris erat legatus,
id. B. C. 1, 8, 2:magnitudo et splendor legati,
Liv. 38, 58, 9:in magna legatum quaere popina,
Juv. 8, 172.—Under the emperors, a governor sent to a province by the emperor, Tac. A. 12, 40; id. Agr. 33; Suet. Vesp. 4; Spart. Hadr. 3 et saep.; cf. legatio, I. B. 2., and Orell. ad Tac. Agr. 9.—(β).Legati legionum, commanders, Suet. Tib. 19; id. Vesp. 4; cf.:2.Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit,
Caes. B. G. 1, 52; Tac. A. 2, 36; id. H. 1, 7.—Also called;legatus praetorius,
Tac. Agr. 7.—lēgātum, i, n. (acc. to lego, II.), a bequest, legacy:2.legatum est delibatio hereditatis, qua testator ex eo, quod universum heredis foret, alicui quid collatum velit,
Dig. 30, 116:Hortensii legata cognovi,
Cic. Att. 7, 3, 9:reliqua legata varie dedit,
Suet. Aug. 101; id. Tib. 48:legatum peto ex testamento,
Quint. 4, 2, 6:jus capiendi legata alicui adimere,
Suet. Dom. 8:cymbala pulsantis legatum amici,
Juv. 9, 62:legatorum genera sunt quattuor,
Gai. Inst. 2, 192; cf. sqq.lĕgo, lēgi, lectum ( gen. plur. part. legentum, Ov. Tr. 1. 7, 25), 3, v. a. [Gr. legô, logos, logas, etc.; Lat. legumen, di-leg-ens, neg-leg-o, etc.; cf. Germ. lesen], to bring together, to gather, collect.I.Lit.A.In gen.:B.oleam,
Cato, R. R. 144:nuces,
Cic. de Or. 2, 66, 265:herbas collibus,
Ov. M. 14, 347: flores et humi nascentia fraga, [p. 1048] Verg. E. 3, 92; cf.:roscida mala,
id. ib. 8, 38:flores in calathos,
Ov. F. 5, 218:spolia caesorum,
Liv. 5, 39:quos (montanos asparagos),
Juv. 11, 69.—Of the dead who have been burned:ossa,
Ov. H. 10, 150:homini mortuo ossa,
Cic. Leg. 2, 24, 60: ossa filii, Sen. de Ira, 2, 33, 6; cf. Quint. 8, 5, 21; Lact. de Mort. Persec. 21, 11:reliquias legerunt primores equestris ordinis,
Suet. Aug. 100. —Esp.1.To take out, pick out, extract, remove:2.quibusdam et radi ossa et legi... quae sine totius pernicie corporis haerere non poterant,
Sen. Prov. 1, 3, 2:ossa vivis,
id. ad Marc. 22, 3:ossa in capite lecta,
id. Ben. 5, 24, 3:ossa e vulneribus,
Quint. 6, 1, 30.—To pluck, strip, gather fruit from (a tree, etc.):3.oleam qui legerit,
Cato, R. R. 144, 1:ficus non erat apta legi,
Ov. F. 2, 254.—Poet.: legere fila, to wind up:4.extrema Lauso Parcae fila legunt,
i. e. spin the last thread of life, Verg. A. 10, 815; cf.:quae dedit ingrato fila legenda viro,
Ov. F. 3, 462:stamen,
Prop. 4 (5), 4, 40 (42).—Naut. t. t.: vela legere, to draw together, furl:5.omnis navita ponto umida vela legit,
Verg. G. 1, 373:vela legunt socii,
id. A. 3, 532:ipse dabit tenera vela, legetque manu,
Ov. H. 15, 215; Val. Fl. 2, 13:prora funem legit Argus ab alta,
draws in, takes in, id. 1, 312:ancoras classis legit,
is weighing anchor, Sen. Troad. 759.—To take to one's self unjustly, to carry off, steal, purloin, plunder, abstract (not in Cic.): omnia viscatis manibus leget, omnia sumet: crede mihi, auferet omnia, Lucil. ap. Non. 332 and 396, 4:6.majus esse maleficium stuprare ingenuam quam sacrum legere,
Auct. Her. 2, 30 fin.:sacra divum,
Hor. S. 1, 3, 117:soceros legere et gremiis abducere pactas,
Verg. A. 10, 79 Serv. ad loc. (but Forbig. renders legere here as = eligere, sumere; cf. 8. infra).—Of places, to go, pass, or wander through ( poet.):7.nec me studiosius altera saltus Legit,
Ov. M. 5, 579:pars cetera pontum Pone legit,
sails through, Verg. A. 2, 207:vada dura lego,
id. ib. 3, 706:freta,
id. ib. 3, 127:aequora Afra,
Ov. F. 4, 289:Ioniumque rapax Icariumque legit,
id. ib. 4, 566: vestigia alicujus, to follow one's footsteps, to track or pursue him:subsequitur pressoque legit vestigia gressu,
id. M. 3, 17; cf.:et vestigia retro Observata legit,
Verg. A. 9, 392:tortos orbes,
to wander through, id. ib. 12, 481.—To pass or sail by, to skirt, to coast along a shore, land, or place (mostly poet.):8.Inarimen Prochytenque legit,
Ov. M. 14, 89; 15, 705; 709: primi litoris oram, coast along, i. e. not enter into details, Verg. G. 2, 44; id. E. 8, 7:navibus oram Italiae,
Liv. 21, 51 fin.:oram Campaniae,
Suet. Tib. 11; cf.terram,
id. Aug. 16. —Pregn., to choose from a number, to pick out, single out, select, elect (class.):* (β).alia esse oportet forma quem tu pugno legeris,
pick out to fight with, Plaut. Am. 1, 1, 160:judices,
Cic. Phil. 5, 6, 16:omnia, quae leget quaeque reiciet,
id. Fin. 4, 15, 40:scribam,
to elect, appoint, id. Clu. 45, 126:condiciones nubendi,
id. Cael. 15:cives in patres,
Liv. 23, 22:viros ad bella,
Ov. M. 7, 669:geminasque legit de classe biremes,
Verg. A. 8, 79: legit virum vir, each one singles out his man (of the combatants in a battle), id. ib. 11, 632:senatum ad modum pristinum redegit duabus lectionibus: prima ipsorum arbitratu, quo vir virum legit,
Suet. Aug. 35; Tac. H. 1, 18: neque ejus legendam filiam (sc. virginem Vestalem) qui domicilium in Italia non haberet, At. Cap. ap. Gell. 1, 12, 8.—With inf.:II.fidissima custos Lecta sacrum justae veneri occultare pudorem,
Stat. Th. 1, 530.Trop.* A.To catch up, i. e. overhear a conversation:B.nunc huc concedam, ut horum sermonem legam,
Plaut. Ps. 1, 4, 21 (cf. sublegere, id. Mil. 4, 2. 98).—To catch with the eye, to view, observe, behold, survey, see.* 1.In gen.:2.tumulum capit, unde omnes longo ordine posset Adversos legere,
Verg. A. 6, 755 Heyne ad loc.; and cf. Verg. A. 6, 34.—In partic., to read or peruse a writing:b.ut eos libros per te ipse legeres,
Cic. Top. 1:defensionem causae,
id. Verr. 2, 5, 43, § 112:legi apud Clitomachum, A. Albium jocantem dixisse, etc.,
id. Ac. 2, 45, 137:aliquid studiose intenteque,
Plin. Ep. 9, 13, 1:significas legisse te in quadam epistula mea, jussisse Verginium, etc.,
id. ib. 9, 19, 1: philosophorum consultorumque opiniones, Quint. 12, 11, 17:liber tuus et lectus est et legitur a me diligenter,
Cic. Fam. 6, 5, 1:orationem,
Quint. 1, 1, 6:aiunt multum legendum esse non multa,
Plin. Ep. 7, 9, 15.—With a pers. obj.:antiquos et novos,
Quint. 2, 5, 23:antiquos studiosius,
id. 3, 6, 62:poëtas,
id. 1, 4, 4. —In pass.:Horatius fere solus legi dignus,
Quint. 10, 1, 96:si cum judicio legatur Cassius Severus,
id. 10, 1, 116:dumque legar, mecum pariter tua fama legetur,
Ov. Tr. 5, 14, 5:sepulcra legens,
when reading epitaphs, Cic. de Sen. 7, 21:legentium plerisque,
Liv. 1 praef. §4: opus nescio an minimae legentibus futurum voluptati,
to my readers, Quint. 3, 1, 2; cf. id. 9, 4, 2; 2, 5, 3:nec Cynicos nec Stoica dogmata,
Juv. 13, 121.— Absol.:legendi usus,
Lact. 3, 25, 9:memoriam continuus legendi usus instruit,
Macr. S. 1, 5, 1.—In partic.(α).To read out, read aloud, recite (esp. freq. in post-Aug. authors):(β).convocatis auditoribus volumen legere, etc.,
Cic. Brut. 51, 191: codicem pro contione, id. Fragm. ap. Quint. 4, 4, 8:audio me male legere, dumtaxat versus, orationes enim commodius,
Plin. Ep. 9, 34:obturem impune legentibus aures,
Hor. Ep. 2, 2, 105:quem vero arripuit tenet occiditque legendo,
with recitation, id. A. P. 475:quis dabit historico quantum daret acta legenti,
to read him the news, Juv. 7, 104.—To find in an author or a writing:C.ut scriptum legimus,
Cic. Deiot. 7, 19:legi etiam scriptum, esse avem quandam, etc.,
id. N. D. 2. 49 init.:ego vero haec scripta legi,
id. Planc. 39, 94:praeterea scriptum legimus, Gallos in venatibus tinguere sagittas,
Gell. 17, 15, 7. relatum legere, Nep. praef. 1.— Pass.:in aliis codicibus non peccato sed peccatis legitur,
Aug. Cont. Jul. Rel. 1, 22; id. Don. Persev. 6 init. al.—A publicist's t. t.: legere senatum, to read over or call off the names of senators (which was done by the censors;v. lectio, II. A. 2.): censores fideli concordia senatum legerunt,
Liv. 40, 51; 9, 29; 9, 30; 9, 46; 43, 15 al.—Hence, lĕgens, entis, Part. as subst. m., a reader ( poet. and in post-Aug. prose for lector), Ov. Tr. 1, 7, 25.— Plur., Liv. praef. 4; Quint. 3, 1, 2; Plin. 8, 16, 17, § 44; Tac. A. 4, 33.—Also, lectus, a, um, P. a., chosen, picked out, selected; choice, excellent (class.): argenti lectae numeratae minae, good, i. e. of full weight, Plaut. Ps. 4, 7, 50; so,argentum,
Ter. Phorm. 1, 2, 3:ut neque vir melior neque lectior femina in terris sit,
Cic. Inv. 1, 31, 52:lectissimi viri atque ornatissimi,
id. Verr. 2, 1, 6, § 15; cf. id. Div. in Caecil. 9, 29:uxor lectissima,
id. Inv. 1, 31, 52:(verbis) lectis atque illustribus uti,
id. de Or. 3, 37, 150:nihil est aliud... pulcre et oratorie dicere nisi optimis sententiis verbisque lectissimis dicere,
id. Or. 68, 227:juvenum lectissime,
Stat. S. 5, 1, 247; cf.:viginti lectis equitum comitatus,
Verg. A. 9, 48.—Hence, adv.: lectē, choicely, selectly (very rare):ab lego lecte ac lectissime,
Varr. L. L. 6, § 36 Müll.— Comp.:lectius,
Varr. R. R. 1, 54, 2 (al. lecta).
См. также в других словарях:
secundo — [ səgɔ̃do ] adv. • 1419; adv. lat., de secundus ♦ Secondement, en second lieu (dans une énumération commençant par primo).⇒ deuxièmement, fam. deuzio. ● secundo adverbe (latin secundo, de secundus, second) Seco … Encyclopédie Universelle
secundo — SECÚNDO adv. (livr.) În al doilea rând. – cuv. lat. Trimis de LauraGellner, 21.07.2004. Sursa: DEX 98 secúndo adv. Trimis de siveco, 10.08.2004. Sursa: Dicţionar ortografic SECÚNDO adv … Dicționar Român
secundo — s. m. Em segundo lugar; segundo. ‣ Etimologia: palavra latina … Dicionário da Língua Portuguesa
secundo — (se kon do) adv. Secondement, en deuxième lieu. S emploie pour désigner le deuxième article d une série, 2°, quand on a commencé à compter par primo. ÉTYMOLOGIE Lat. secundo loco, en second lieu (voy. second) … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
Secundo-geniture — Se*cun do gen i*ture, n. [L. secundus second + genitura a begetting, generation.] A right of inheritance belonging to a second son; a property or possession so inherited. [1913 Webster] The kingdom of Naples . . . was constituted a secundo… … The Collaborative International Dictionary of English
secundo loco — (izg. sekùndo lȍko) DEFINICIJA na drugom mjestu ETIMOLOGIJA lat … Hrvatski jezični portal
Secundo Frente, Cuba — Infobox Settlement official name = Secundo Frente other name = native name = nickname = settlement type = Municipality motto = imagesize = image caption = flag size = image seal size = image shield = shield size = city logo = citylogo size =… … Wikipedia
Secundo loco — Die Artikel Berufungsverfahren und Berufung (Amt) überschneiden sich thematisch. Hilf mit, die Artikel besser voneinander abzugrenzen oder zu vereinigen. Beteilige dich dazu an der Diskussion über diese Überschneidungen. Bitte entferne diesen… … Deutsch Wikipedia
SECUNDO — adv. Terme emprunté du latin. Secondement, en second lieu. Il s’emploie pour désigner le Deuxième article d’une série, lorsqu’on a commencé à compter par Primo … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 8eme edition (1935)
secundo — noun The secondary part of a duet. Ant: primo … Wiktionary
Secundo — For det andet … Danske encyklopædi