Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

practical

  • 21 actio

    actĭo, ōnis, f. [ago], a doing, performing, acting, action, act.
    I.
    In gen.:

    non modo deos spoliat motu et actione divina, sed etiam homines inertes efficit,

    Cic. N. D. 1, 37; 2, 16;

    virtutis laus omnis in actione consistit,

    id. Off. 1, 6; id. Fin. 5, 19, 54.—With subject. gen.:

    ad eas res parandas, quibus actio vitae continetur,

    active, practical life, id. Off. 1, 5:

    corporis,

    id. Div. 1, 32:

    mentis,

    id. N. D. 1, 17; and with object. gen.: itaque nec actio rerum illarum ( the public performance of those things) apertā petulantiā vacat, id. ib. 1, 35, 127; ib. 1, 43:

    actio ullius rei,

    id. Ac. 2, 33, 108; and so plur.: periculosae rerum actiones sunt, Off. 1, 2, 4;

    hence: actio gratiarum,

    the giving of thanks, id. Fam. 10, 19 (cf.: gratias agere).—
    II.
    Esp.
    A. 1.
    In gen., Cic. Fam. 9, 8:

    tribunorum,

    their official duties, Liv. 5, 11; so,

    consularis,

    id. 4, 55 al.:

    actiones nostras scriptis mandamus,

    Cic. Off. 2, 1; Caes. B. C. 1, 5.—Hence negotiation, deliberation:

    discessu consulum actio de pace sublata est,

    Cic. Att. 9. 9.—Esp.
    2.
    Of judicial proceedings.
    a.
    An action, suit, process ( in abstr.), with a gen. more precisely defining it, e. g. actio furti, injuriarum; also with de:

    actio de repetundis, de arboribus succisis, etc.: actionem alicui intendere,

    Cic. Mil. 14:

    instituere,

    to bring an action against one, id. Mur. 9: multis actiones ( processes, suits) et res ( the property in suit) peribant, Liv. 39, 18 al.—
    b.
    The accusation ( in concr.), the statement of the crime, the indictment, charge, accusation:

    Inde illa actio, OPE CONSILIOQVE TVO FVRTVM AIO FACTVM ESSE,

    Cic. N. D. 3, 30, 74; cf. id. Caecin. 3; id. de Or. 1, 36, 167.—Hence, in gen., judicial forms (the omission of which rendered a suit null and void): actiones Manilianae, forms relative to purchase and sale; cf. Cic. de Or. 1, 58, 246:

    Hostilianae,

    ib. 1, 57, 245.—Hence,
    c.
    A pleading of a case (spoken or written); so Cic. calls his Orats. against Verres, actiones, pleas, simply dividing them into actio prima and actio secunda:

    actio causae,

    Cic. Caecin. 2, 4;

    actiones litium,

    id. Phil. 9, 5, 11; so,

    Suet. continuae actiones, Ner. 15: in prima parte actionis,

    Quint. 10, 1, 20 al. —
    d.
    Permission for a suit:

    dare alicui actionem (which was the right or duty of the praetor or judge),

    Cic. Verr. 2, 2, 27.—
    e.
    The judicial management of a suit, the trial, the day of trial:

    prima, altera, tertia,

    Cic. Verr. 1, 30; 2, 2, 6.—
    B.
    Gesticulation connected with oral delivery.
    1.
    Of an orator; the exterior air or bearing, the action, delivery: Demosthenem ferunt ei qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem;

    quid secundum, idem et idem tertium respondisse,

    Cic. Brut. 38; cf. id. de Or. 1, 18;

    so that it often includes even the voice: actio ejus (Pompeii) habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem,

    id. Brut. 68; cf. id. Or. 17:

    est actio quasi sermo corporis,

    id. de Or. 3, 59; cf. ib. 2, 17 al.—Hence, also —
    2.
    Of an actor, action:

    in quo tanta commoveri actio non posset,

    id. de Or. 3, 26.—
    C.
    In dramatic lang., the action, the connection or series of events, the plot, in a play:

    habet enim (fabula) varios actus multasque actiones et consiliorum et temporum,

    Cic. Fam. 5, 12, 6.

    Lewis & Short latin dictionary > actio

  • 22 activus

    actīvus, a, um, adj. [ago].
    I.
    Active: philosophia, practical (opp. to contemplativa): philosophia et contemplativa est et activa;

    spectat simul agitque,

    Sen. Ep. 95, 10:

    (opp. to spectativus) thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, haec activae,

    Quint. 3, 5, 11:

    (rhetorice) quia maximus ejus usus actu continetur, dicatur activa,

    id. 2, 18, 5.—
    II.
    In gramm.: verba activa, which designate transitive action (opp. neutra or intransitiva), Charis. p. 138; Diom. p. 326 P. al.— Adv.: actīve, in gramm., actively, like a verb active, Prisc. pp. 794, 799 P.

    Lewis & Short latin dictionary > activus

  • 23 actualis

    actŭālis, e, adj. [id.], active, practical, Macr. Somn. Scip. 2, 17.— Adv.: ac-tŭālĭter, actively, Myth. Vatic. vol. 3, p. 181 ed. Bod.

    Lewis & Short latin dictionary > actualis

  • 24 actualiter

    actŭālis, e, adj. [id.], active, practical, Macr. Somn. Scip. 2, 17.— Adv.: ac-tŭālĭter, actively, Myth. Vatic. vol. 3, p. 181 ed. Bod.

    Lewis & Short latin dictionary > actualiter

  • 25 administrativus

    admĭnistrātīvus, a, um, adj. [administro], fit or suitable for the administration of a thing, practical:

    (rhetorice ars) activa vel administrativa,

    Quint. 2, 18, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > administrativus

  • 26 angulus

    angŭlus, i, m. [cf. ankulos, crooked, bent, angular, Paul. ex Fest. p. 11 Müll.; v. ango], an angle, a corner.
    I.
    Lit.
    A.
    Math. t. t., an angle:

    angulus optusus,

    Lucr. 4, 355:

    angulus acutus,

    Plin. 12, 3, 29, § 50:

    meridianus circulus horizonta rectis angulis secat,

    Sen. Q. N. 5, 17; so,

    ad pares angulos ad terram ferri,

    at right angles, perpendicularly, Cic. Tusc. 1, 17, 40:

    Hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis,

    Lucr. 4, 360:

    figura, quae nihil habet incisum angulis, nihil anfractibus,

    Cic. N. D. 2, 18.—
    B.
    A corner:

    hujus lateris alter angulus qui est ad Cantium,

    Caes. B. G. 5, 13:

    extremus,

    the extreme point, corner, Ov. M. 13, 884; Hor. S. 2, 6, 8; Plin. 37, 10, 66, § 178:

    arcae anguli,

    Vulg. Exod. 25, 12:

    quattuor anguli pallii,

    ib. Deut. 22, 12:

    hic factus est in caput anguli,

    the corner-stone, ib. Matt. 21, 42:

    anguli oculorum,

    the corners of the eyes, Cels. 6, 6, 31; Plin. 24, 14, 77, § 126:

    anguli parietum,

    the angles of walls, id. 2, 82, 84, § 197; so,

    murorum,

    Vulg. 2 Par. 26, 13:

    in angulis platearum,

    ib. Matt. 6, 5:

    quattuor anguli terrae,

    the four quarters of the earth, ib. Apoc. 7, 1.—
    II.
    Transf.
    A.
    A retired, unfrequented place, a nook, corner, lurking-place: in angulum abire, * Ter. Ad. 5, 2, 10:

    nemo non modo Romae, sed nec ullo in angulo totius Italiae oppressus aere alieno fuit, quem etc.,

    Cic. Cat. 2, 4 fin.:

    ille terrarum mihi praeter omnes Angulus ridet,

    Hor. C. 2, 6, 14:

    angulus hic mundi nunc me accipit,

    Prop. 5, 9, 65:

    gratus puellae risus ab angulo,

    Hor. C. 1, 9, 22; Vell. 2, 102, 3.—Contemptuously, of the schools or places of private discussion, in contrast with public, practical life:

    quibus ego, ut de his rebus in angulis consumendi otii causā disserant, cum concessero, etc.,

    Cic. de Or. 1, 13, 57:

    earum ipsarum rerum, quas isti in angulis personant, reapse, non oratione perfectio,

    id. Rep. 1, 2; Lact. 3, 16.—On the contr. without contempt, in Seneca, Ep. 95.—So also, detractingly, of a little country-seat, in opp. to the city: quod Angulus iste feret piper, that hole, said by the discontented steward, Hor. Ep. 1, 14, 23 (so without detraction:

    recessus,

    Juv. 3, 230).—
    * Trop.
    : me ex hoc, ut ita dicam, campo aequitatis ad istas verborum angustias et ad omnes litterarum angulos revocas, into every strait, embarrassment (the figure is taken from a contest or game, in which one strives to get his antagonist into a corner), Cic. Caecin. 29.—
    B.
    A projection of the sea into the land, a bay, gulf: Gallicus, Cato ap. Charis. p. 185 P.

    Lewis & Short latin dictionary > angulus

  • 27 bioticus

    bĭōtĭcus, a, um, adj., = biôtikos, of or belonging to common life, used in common life, practical:

    epilogi,

    Serv. ad Verg A. 3, 718: metrum, Mar. Vict. p. 2494 P. (in Diom. p. 470 ib. written as Greek).

    Lewis & Short latin dictionary > bioticus

  • 28 declamator

    dēclāmātor, ōris, m. [declamo], one who practises set speaking, a rhetorician, declaimer (diff. from orator, a practical speaker, Quint. 10, 2, 21):

    non enim declamatorem aliquem de ludo aut rabulam de foro, sed doctissimum et perfectissimum quaerimus,

    Cic. Or. 15, 47; cf. id. Planc. 34, 83; Quint. 3, 8, 44; 51; 5, 13, 42; Juv. 16, 23 et saep.

    Lewis & Short latin dictionary > declamator

  • 29 effectiva

    effectīvus, a, um, adj. [id.], effective, productive: causa, velut pater filii, Boëth. in Porphyr. 2, p. 58 al.—Esp. as, subst.: effectīva, ae, f. (sc. ars), practical art, productive art:

    sed effectivae quoque aliquid simile scriptis orationibus consequetur,

    Quint. 2, 18, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > effectiva

  • 30 effectivus

    effectīvus, a, um, adj. [id.], effective, productive: causa, velut pater filii, Boëth. in Porphyr. 2, p. 58 al.—Esp. as, subst.: effectīva, ae, f. (sc. ars), practical art, productive art:

    sed effectivae quoque aliquid simile scriptis orationibus consequetur,

    Quint. 2, 18, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > effectivus

  • 31 peritia

    pĕrītĭa, ae, f. [peritus], experience, knowledge gained by experience, practical knowledge, skill (not in Cic. or Cæs.).
    (α).
    With gen. obj.:

    locorum et militiae,

    Sall. J. 46, 8:

    legum,

    Tac. A. 4, 58:

    morum,

    id. ib. 1, 69:

    futurorum,

    Suet. Tib. 67:

    castra metandi,

    Plin. 18, 6, 7, § 32: gratiae ac voluptatis [p. 1346] (conciliandae), Quint. 2, 15, 24:

    artis pugnae,

    Vulg. Judith, 5, 27; Gell. 15, 31, 1.—
    (β).
    With gen. subj.:

    arte servi vel peritiā uti,

    Dig. 7, 1, 27.—
    (γ).
    Absol.:

    peritiā et arte praestans,

    Tac. H. 4, 30:

    corona senum multa peritia,

    Vulg. Ecclus. 25, 8.

    Lewis & Short latin dictionary > peritia

  • 32 prudentia

    prūdentĭa, ae, f. [prudens].
    I.
    A foreseeing (very rare): id enim est sapientis providere: ex quo sapientia est appellata prudentia, Cic. Fragm. ap. Non. 41, 31:

    futurorum,

    id. Sen. 21, 78.—
    II.
    Acquaintance with a thing, knowledge of a matter, skill in a matter:

    juris publici,

    Cic. de Or. 1, 60, 256:

    juris civilis,

    Nep. Cim. 2, 1:

    legum,

    Cic. Rep. 2, 36, 61; cf. id. Mur. 13, 28:

    physicorum,

    id. Div. 2, 4, 11:

    cani rectoris,

    Juv. 12, 32; 10, 48.—
    B.
    Esp., = juris prudentia, Just. Inst. praef. § 2.—
    III.
    Sagacity, good sense, intelligence, prudence, practical judgment, discretion:

    prudentia constat ex scientiā rerum bonarum et malarum et nec bonarum nec malarum,

    Cic. N. D. 3, 15, 38:

    prudentia tribus partibus constare videtur, memoriā, intellegentiā, providentiā,

    id. Inv. 2, 53, 160; cf. Auct. Her. 3, 2, 3: prudentia, quam Graeci phronêsin, est rerum expetendarum fugiendarumque scientia, Cic. Off. 1, 43, 153:

    prudentia cernitur in delectu bonorum et malorum,

    id. Fin. 5, 23, 67:

    ut medicina valetudinis, sic vivendi ars est prudentia,

    id. ib. 5, 6, 16:

    civilis prudentia,

    statesmanship, id. Rep. 2, 25, 46; id. Inv. 2, 53, 159:

    ad omnes res adhibere prudentiam,

    id. Att. 12, 4, 2; Col. 12, 57, 6; 1, 1, 1:

    rerum fato prudentia major,

    Verg. G. 1, 416:

    velox,

    ready, Pers. 4, 4:

    si ratio et prudentia curas aufert,

    Hor. Ep. 1, 11, 25.

    Lewis & Short latin dictionary > prudentia

  • 33 risus

    rīsus, ūs, m. [id.], a laughing, laughter, laugh (equally freq. in sing. and plur.):

    risum movere... quid sit risus,

    Cic. de Or. 2, 58, 235 sq.; cf.

    the whole chapter, De risu,

    Quint. 6, 3:

    alicui risum magis quam stomachum movere,

    Cic. Att. 6, 3, 7; cf.:

    risum judicis movere,

    Quint. 6, 3, 1:

    risus populi factus est,

    Cic. Verr. 2, 4, 12, § 27; cf.: risus facere, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 1:

    miros risus nos edere,

    Cic. Q. Fr. 2, 8 (10), 2;

    for which: ne spissae risum tollant coronae,

    Hor. A. P. 381:

    risus captare,

    Cic. Tusc. 2, 7, 17; so,

    risum captare,

    Quint. 6, 3, 26; 8, 3, 48:

    mediocris quidam est risus consecutus non in te, sed, etc.,

    Cic. Fam. 5, 2, 2:

    in eam tabulam magni risus consequebantur,

    id. Q. Fr. 2, 6, 5:

    togam sum ejus magno hominum risu cavillatus,

    id. ib. 2, 10 (12), 2:

    risu cognoscere matrem,

    Verg. E. 4, 60:

    amara lento Temperet risu,

    Hor. C. 2, 16, 26:

    proditor Gratus puellae risus,

    id. ib. 1, 9, 21; id. S. 1, 4, 34:

    risui sorori fuit,

    Liv. 6, 34; Just. 1, 4, 12; 44, 2, 4:

    nimis aegre risum continui,

    Plaut. As. 3, 2, 36:

    nequeo risu me admoderarier,

    id. Mil. 4, 2, 81:

    risu emoriri,

    Ter. Eun. 3, 1, 42: risu clandestino rumpier, Afran. ap. Non. 503, 14:

    unde oriebantur risus dulcesque cachinni,

    Lucr. 5, 1403:

    paene ille timore, ego risu corrui,

    Cic. Q. Fr. 2, 8 (10), 2.—
    II.
    Transf., an object of laughter:

    deus omnibus risus erat,

    Ov. F. 1, 438.—
    2.
    A jest, a practical joke, mockery:

    qui per jocum deos inridens, jussit, etc.... qui risus populo cladem attulit,

    Cic. N. D. 2, 3, 7.—
    3.
    Personified, as a deity, App. M. 3, p. 134, 12.

    Lewis & Short latin dictionary > risus

  • 34 sapientia

    săpĭentĭa, ae, f. [sapiens].
    I.
    (Acc. to sapiens, A.) Prop., good taste, i. e. good sense, discernment, discretion, prudence, intelligence (class.; syn. prudentia): pellitur e medio sapientia, vi geritur res, Enn. ap. Gell. 20, 10, 4 (Ann. v. 272 Vahl.):

    non aetate verum ingenio adipiscitur sapientia,

    Plaut. Trin. 2, 2, 88; id. Mil. 4, 6, 36:

    fac participes nos tuae sapientiae,

    id. Ep. 2, 2, 73; cf.:

    neque habet (erus meus) plus sapientiae quam lapis,

    id. Mil. 2, 2, 81; id. Capt. 2, 3, 53; cf. id. ib. 2, 3, 50:

    sedulo Moneo, quae possum, pro meā sapientiā,

    Ter. Ad. 3, 3, 73:

    quanta mea sapientia est,

    Plaut. Stich. 1, 2, 62:

    erum anteëo sapientiā,

    Ter. Phorm. 2, 1, 17:

    re enim iniquum est, sed tuā sapientiā fit aequissimum,

    Cic. Deiot. 2, 4:

    numquam enim temeritas cum sapientiā commiscetur,

    id. Marcell. 2, 7:

    quid virtus et quid sapientia possit, etc.,

    Hor. Ep. 1, 2, 17:

    sapientia prima (est), stultitiā caruisse,

    id. ib. 1, 1, 41; cf. id. A. P. 396:

    insaniens sapientia,

    id. C. 1, 34, 2.—
    II.
    (Acc. to sapiens, B.) Wisdom, = sophia (so predominantly in the class. per., e. g. in Cic.): nec quisquam sophiam, sapientia quae perhibetur, In somnis vidit, etc., Enn. ap. Fest. p. 325 Müll. (Ann. v. 227 Vahl.); cf.: Sophiam vocant me Graii, vos Sapientiam, Afran. ap. Gell. 13, 8, 3; and: princeps omnium virtutum illa sapientia, quam sophian Graeci vocant, Cic. Off. 1, 43, 153:

    ad sapientiam hujus nimius nugator fuit,

    Plaut. Capt. 2, 2, 25:

    ita fit, ut mater omnium bonarum rerum sit sapientia, a cujus amore Graeco verbo philosophia nomen invenit,

    Cic. Leg. 1, 22, 58:

    sapientia hominis custos,

    id. Fin. 4, 1, 1; id. Lael. 2, 7; 6, 20; 9, 30:

    omnem spem salutis ad clementiam victoris et sapientiam contulisse,

    id. Marcell. 6, 18:

    quorum vobis pro vestrā sapientiā, Quirites, habenda est ratio diligenter,

    id. Imp. Pomp. 7, 17:

    sapientiae vocem audire,

    id. Phil. 13, 3, 6:

    studia sapientiae,

    Tac. A. 14, 56:

    doctores sapientiae,

    philosophers, id. ib. 14, 16. —With gen.:

    admirari soleo cum ceterarum rerum tuam excellentem, M. Cato, perfectamque sapientiam tum, etc.,

    in other things, Cic. Sen. 2, 4.—In plur., sarcastically: qui (sapientes) si virtutes ebullire volent et sapientias, nihil aliud dicent, nisi, etc. (the plur. denoting their perpetual speaking of wisdom), a saying referred to Epicurus, Cic. Tusc. 3, 18, 42.—
    B.
    In partic., of single departments of knowledge, science, or wisdom, practical wisdom, knowledge of the world, philosophy, Lucr. 5, 10:

    sapientia est, ut a veteribus philosophis definitum est, rerum divinarum et humanarum causarumque, quibus eae res continentur, scientia,

    Cic. Off. 2, 2, 5:

    sapientia, quae ars vivendi putanda est,

    id. Fin. 1, 13, 42 (for which:

    ars est philosophia vitae,

    id. ib. 3, 2, 4).—Of jurisprudence:

    istam oscitantem sapientiam Scaevolarum et ceterorum beatorum otio concedamus,

    Cic. de Or. 2, 33, 144; cf.:

    his temporibus audaciā pro sapientiā liceat uti,

    id. Fam. 1, 10 init. —Of eloquence: hanc cogitandi pronunciandique rationem vimque dicendi veteres Graeci sapientiam nominabant, Cic. de Or. 3, 15, 56.—Of statesmanship, policy:

    sapientia constituendae civitatis,

    Cic. de Or. 2, 37, 154; cf.:

    qui propter ancipitem, quae non potest esse sejuncta, faciendi dicendique sapientiam florerent,

    id. ib. 3, 16, 59. —Of mathematics:

    sapientiae professor,

    Suet. Tib. 14.

    Lewis & Short latin dictionary > sapientia

  • 35 sol

    sōl, sōlis, m. [Sanscr. svar, shine; cf. Gr. Seirios, seir, selas, Helenê; and Lat. serenus].
    I.
    Sing., the sun, as a heavenly body.
    A.
    In gen.:

    tempora duorum generum sunt, unum annale, quod sol circuitu suo finit,

    Varr. R. R. 1, 27:

    solis cursus lunaeque meatus,

    Lucr. 5, 77:

    annum ad cursum solis accommodavit,

    Suet. Caes. 40:

    liquidi fons luminis aetherius sol,

    Lucr. 5, 282:

    quid potest esse sole majus?

    Cic. Ac. 2, 26, 82:

    illud dubium esse nulli potest quin arcus imago solis sit,

    Sen. Q. N. 1, 3, 11.—
    B.
    Esp.
    1.
    Sol oriens or solis ortus, the east, as a quarter of the heavens:

    spectant in septemtrionem et orientem solem,

    Caes. B. G. 1, 1; 5, 13; 7, 69; cf.:

    a sole exoriente supra Maeotis paludes, Cic. poët. Tusc. 5, 17, 49: si illud signum solis ortum conspiceret,

    id. Cat. 3, 8, 20:

    facem stellae ab ortu solis ad occidentem porrigi visam,

    Liv. 29, 14, 3:

    ab ortu solis flare venti,

    id. 25, 27, 6.—
    2.
    Sol occidens or solis occasus, the west:

    alterum (litus) vergit ad solem occidentem,

    Caes. B. G. 5, 13:

    laborant ut spectent sua triclinaria ad solem occidentem,

    Varr. R. R. 1, 13 fin.:

    spectat inter occasum solis et septemtriones,

    north-west, Caes. B. G. 1, 1:

    quae (pars insulae) est propius solis occasum,

    id. ib. 4, 28.—Cf. poet.:

    sub sole cadente,

    Manil. 4, 791.—In phrases, sol is often omitted by ellipsis: unde sol oritur oriens nuncupatur aut ortus;

    quo demergitur occidens vel occasus,

    Mel. 1, 1 init.; v. orior, ortus, occĭdo.—
    3.
    Sol oriens or sol (solis) ortus= sunrise; sol occidens or solis (sol) occasus = sunset:

    qui solem nec occidentem umquam viderint, nec orientem,

    Cic. Fin. 2, 8, 23:

    sole orto Gracchus copias educit,

    Liv. 24, 15, 1:

    prius orto Sole,

    Hor. Ep. 2, 1, 113:

    certi solis lunaeque et ortus et occasus sunt,

    Liv. 44, 37, 7:

    numquam ab orto sole ad occidentem... a curiā abscessit,

    id. 27, 50, 4:

    ut, equis insidentes, solis ortu cursum in quemdam locum dirigerent,

    Val. Max. 7, 3, 2 ext.:

    solis occasu,

    Caes. B. G. 1, 50; Liv. 24, 17, 7:

    ad (sub) solis occasum,

    towards sunset, Caes. B. G. 5, 8; 2, 11:

    in occasum declivi sole,

    Plin. 8, 50, 76, § 203.— Poet.:

    surgente a sole,

    Hor. S. 1, 4, 29.—For sol occasus, v. occidere, and Plaut. Men. 2, 3, 87 (ante solem occasum); id. ib. 5, 7, 35 (ad solem occasum); cf.:

    ab exortu ad occasum perstare contuentis solem,

    Plin. 7, 2, 2, § 22.—
    4.
    To designate a clime, country, etc., as eastern or southern (post-Aug.):

    ille Liberi currus triumphantem usque ad Thebas a solis ortu vehat,

    Sen. Vit. Beat. 25, 4:

    terminos civitatis nostrae cum sole metimur,

    id. Ot. Sap. 4 (31), 1. it tamen ultra oceanum solemque, id. Ep. 94, 63:

    sub alio sole,

    in another clime, Manil. 4, 171; cf.:

    ut sua orientis occidentisque terminis finiat (sc. solis),

    Sen. Ep. 92, 32.—
    5.
    Trop., of a great good or a great man:

    sol excidisse mihi e mundo videtur,

    Cic. Att. 9, 10, 3:

    solem e mundo tollere videntur qui, etc.,

    id. Lael. 13, 47:

    P. Africanus, sol alter (with sole geminato),

    id. N. D. 2, 5, 14; cf. Hor. S. 1, 7, 24:

    neque mundum posse duobus solibus regi, neque orbem, etc.,

    Just. 11, 12.—
    6.
    Prov.:

    et sceleratis sol oritur,

    Sen. Ben. 4, 26, 1; cf.:

    qui solem suum oriri facit super bonos et malos,

    Vulg. Matt. 5, 45: nondum omnium dierum sol occidit (Germ. Es ist noch nicht aller Tage Abend) = there are more days yet to come, sc. when the tables may be turned, Liv. 39, 26, 9.—
    C.
    The poets reckon time in many ways by the movement, etc., of the sun:

    bis me sol adiit gelidae post frigora brumae,

    two years, Ov. Tr. 4, 7, 1:

    donec sol annuus omnes conficeret metas,

    within a year, Stat. Achill. 1, 455; cf. Nemes. Cyn. 122:

    octavo lumine solis,

    on the eighth day, Lucr. 6, 1195:

    sol septimus,

    Juv. 15, 44:

    cum sol Herculei terga leonis adit,

    in midsummer, Ov. A. A. 1, 68: O sol Pulcher, O laudande (= dies;

    sc. Augusti reditus),

    Hor. C. 4, 2, 46; cf. id. S. 1, 9, 72:

    supremo sole,

    at noon, id. Ep. 1, 5, 3:

    sub medium solem,

    Manil. 4, 651; cf. id. 4, 593:

    sol abit,

    it is growing late, Plaut. Merc. 5, 2, 32; cf.:

    a primo ad ultimum solem,

    all day long, Amm. 14, 6, 10.—
    D.
    Transf., the sun, sunlight, sunshine, heat of the sun:

    ager soli ostentus,

    exposed to the sun, Cato, R. R. 6:

    sarmenta imponito quae frigus defendant et solem,

    id. ib. 48 (49):

    uvas ponite in sole biduum,

    id. ib. 112 (113):

    sol semper hic est a mani ad vesperum,

    Plaut. Most. 3, 2, 80:

    quin exta inspicere in sole etiam vivo licet,

    id. Aul. 3, 6, 29:

    nec res posse in sole videri, ni, etc.,

    Lucr. 5, 292:

    nunc quidem paululum a sole,

    out of the sun, Cic. Tusc. 5, 32, 92:

    cum in sole ambulem,

    id. de Or. 2, 14, 60:

    apricatio in illo Lucretino tuo sole,

    id. Att. 7, 11, 1; cf. id. ib. 12, 6, 1:

    iter in calescente sole factum erat,

    Liv. 44, 36 init.:

    torrente meridiano sole,

    id. 44, 38:

    ex vehementi sole,

    id. 28, 15, 11:

    urente assiduo sole,

    id. 44, 33 fin.:

    ut veniens dextrum latus aspiciat sol,

    light of the morning sun, Hor. Ep. 1, 16, 6:

    reformidant insuetum lumina solem,

    Ov. P. 3, 4, 49; cf.:

    nam et solem lumina aegra formidant,

    Sen. Vit. Beat. 20, 6:

    adversi solis ab ictu,

    sunstroke, Ov. M. 3, 183:

    altera (spelunca) solem non recipit,

    Sen. Ep. 55, 6:

    sole correptis,

    Plin. 29, 6, 38, § 119:

    pisces, quos sole torreant,

    id. 7, 2, 2, § 30:

    siccatur in sole,

    id. 19, 1, 3, § 16:

    in agmine (Caesar) anteibat capite detecto, seu sol seu imber esset,

    Suet. Caes. 57:

    patiens pulveris atque solis,

    Hor. C. 1, 8, 4.— And trop.: in solem ac pulverem procedere, or producere, into heat and dust, i. e. into practical life (opp. umbra eruditorum), Cic. Brut. 9, 37; id. Leg. 3, 6, 14.—In a similar sense:

    cedat stilus gladio, umbra soli,

    Cic. Mur. 14, 30.—Prov.:

    clarior quam solis radii,

    Plaut. Mil. 1, 1, 2:

    sole ipso est clarius,

    Arn. 1, n. 47; cf.

    the class. luce clarius, and: cum id solis luce videatur clarius,

    Cic. Div. 1, 3, 6.
    II.
    Plur.
    A.
    Suns, images of the sun (class.):

    neque pauci neque leves sunt qui se duo soles vidisse dicant,

    Cic. Rep. 1, 10, 15:

    Albae duos soles visos ferebant,

    Liv. 28, 11, 3:

    et rursus plures soles simul cernuntur,

    Plin. 2, 31, 31, § 99:

    quid eas vocem? imagines solis? Historici soles vocant, et binos ternosque adparuisse memoriae tradunt,

    Sen. Q. N. 1, 11, 2.—
    B.
    Poet. = days (v. I. C.):

    nec tamen illis solibus ulla comparebat avis,

    Lucr. 6, 1219:

    saepe ego longos Cantando puerum memini me condere soles,

    to spend the long summer days in singing, Verg. E. 9, 52:

    tres soles... Erramus,

    id. A. 3, 203; cf. Sil. 3, 554:

    Bajani soles,

    the sunny days of Bajœ, Mart. 6, 43, 5:

    O soles!

    id. 10, 51, 6: soles fulsere quondam tibi candidi, Cat. 8, 3, 8:

    soles occidere et redire possunt,

    id. 5, 4:

    longis solibus,

    Stat. Th. 5, 460:

    solibus arctis,

    short winter days, id. S. 1, 3, 88.—So, to describe certain seasons:

    solibus hibernis... gratior,

    than the sun in winter, Ov. M. 13, 793:

    si numeres anno soles et nubila toto,

    the sunny and cloudy days, id. Tr. 5, 8, 31.—
    C.
    Light or heat of the sun ( poet. and in postAug. prose; cf.

    D. supra): pars terrai perusta solibus assiduis,

    Lucr. 5, 253; cf. Ov. H. 5, 112:

    pluviis et solibus icta,

    Lucr. 6, 1101:

    quae carent ventis et solibus,

    i. e. are buried, Hor. Epod. 16, 13; 2, 41:

    et soles melius nitent,

    id. C. 4, 5, 8; cf. id. Ep. 1, 10, 17:

    ex imbri soles Prospicere... poteris,

    Verg. G. 1, 393:

    inque novos soles audent se gramina tuto Credere,

    id. ib. 2, 332;

    similarly,

    Ov. F. 4, 404; Stat. Th. 1, 363; 4, 421; 4, 831:

    tum blandi soles,

    Ov. F. 1, 157:

    frigore soles juvant,

    id. R. Am. 405; so Mart. 10, 42:

    Romulus et frater... Solibus et campo corpora nuda dabant,

    Ov. F. 2, 366:

    aequora semper solibus orba tument,

    id. P. 1, 3, 54:

    solibus rupta glacies,

    Juv. 4, 43:

    geminā pereunt caligine soles,

    Stat. Th. 5, 154:

    aestivos quo decipis aere soles?

    id. S. 4, 4, 19:

    tacent exhausti solibus amnes,

    id. Th. 3, 2, 59; 4, 56; Mart. 10, 12, 7; 8, 14, 4; 14, 28; Ov. M. 1, 435:

    cura soles assiduo quaerendi,

    Plin. 26, 3, 8, § 16:

    perpeti soles,

    id. 36, 22, 45, § 162:

    evitatis solibus,

    id. 28, 12, 50, § 186:

    (sal) siccatur aestivis solibus,

    id. 31, 7, 39, § 73:

    merguntur in aquam solibus tepefactam,

    id. 19, 1, 3, § 17:

    nec campi minus soles accipiunt,

    id. 17, 4, 3, § 29:

    sarculatio novos soles admittit,

    id. 18, 21, 50, § 184; cf. id. 12, 5, 11, § 23; 12, 7, 14, § 26:

    aurea pellebant tepidos umbracula soles,

    Ov. F. 2, 311:

    dum patula defendimus arbore soles,

    Stat. S. 3, 1, 70.—Very rarely of the sun's revolution, without reference to light or heat:

    quae via soles praecipitet,

    Stat. Th. 6, 362.—In class. prose sometimes solis ardores, with the force of the poet. soles:

    et nimios solis defendit ardores,

    Cic. Sen. 15, 53; cf.:

    propter nimios solis ardores,

    Sen. Ep. 90, 17.
    III.
    Sol, the Sun-god.
    A.
    Lit.
    a.
    The ancient Italian deity Sol, represented as driving the four-horse sun-chariot from east to west; later identified with the Greek Helios, and hence often called Titan or Phœbus by the poets:

    signi dic quid est? Cum quadrigis Sol exoriens,

    Plaut. Am. 1, 1, 269:

    Sol... aeternam suscepit lampada mundi,

    Lucr. 5, 402:

    rapax vis Solis equorum,

    id. 5, 402:

    quod magni filia Solis eram,

    Ov. R. Am. 276; id. M. 14, 346:

    Solis currus,

    id. P. 4, 6, 48:

    secundum (invocabis) Solem et Lunam,

    Varr. R. R. 1, 1 med.:

    grates tibi ago, summe Sol,

    Cic. Rep. 6, 9, 9:

    Sol Phaëthonti filio facturum se esse dixit quidquid optasset,

    id. Off. 3, 25, 94:

    Quid? illum filium Solis nonne patris ipsius luce indignum putas?

    id. Tusc. 3, 12, 26:

    qui Solem aurigando aequiperare existimaretur,

    Suet. Ner. 53:

    Solis colossus Rhodi,

    Plin. 34, 7, 18, § 41; 34, 8, 19, § 63.—Comic.:

    credo edepol equidem dormire Solem atque adpotum probe,

    Plaut. Am. 1, 1, 129.—
    b.
    The Phœnician sun-god Heliogabalus (Elagabal), whose worship was introduced by the later emperors (Aurelianus, Heliogabalus):

    ad templum Heliogabali tetendit... et Romae Soli templum posuit,

    Vop. Aur. 25; cf. id. ib. 4; 14; 35; 39; Lampr. Heliog. 1; 3; afterwards called Sol Invictus, whose birthday, acc. to the Calendar. Const., was celebrated December 25th; cf. Julian. Or. 4, p. 156.—
    c.
    Of the sun-worship of other nations:

    (Germani) deorum numero ducunt Solem et Vulcanum et Lunam,

    Caes. B. G. 6, 21; cf.:

    rex regum, frater Solis et Lunae,

    of the king of Persia, Amm. 17, 5, 3.—
    B.
    The sun-god as emblem of omniscience:

    non potuit reperire, si ipsi Soli quaerundas dares, lepidiores ad hanc rem quam ego dabo,

    Plaut. Mil. 3, 1, 206:

    meliorem neque tu reperis, neque Sol videt,

    id. Stich. 1, 2, 53:

    at vigiles mundi... Sol et Luna,

    Lucr. 5, 1435:

    si hoc uno quicquam Sol vidisset iniquius,

    Cic. Off. 2, 8, 28:

    O Solem ipsum beatissimum, qui antequam se abderet fugientem vidit Antonium,

    id. Phil. 14, 10, 27:

    Solem consule, qui late facta diurna videt,

    Ov. F. 4, 582:

    quis Solem fallere possit?

    id. A. A. 2, 573; cf. Plaut. Bacch. 2, 3, 21; Sen. Herc. Fur. 595.—Hence represented as betrayer of conspiracies: propiusque honos [p. 1718] Boli, qui occulta conjurationis retexisset, Tac. A. 15, 74;

    to him was commended the detection of murderers, in inscriptions over the slain: SOL, TIBI COMMENDO QVI MANVS INTVLIT EI,

    Inscr. Orell. 4791:

    SOL, TV INDICES EIVS MORTEM,

    ib. 4792.—
    C.
    Poet., to describe the times of the day: solverat flagrantes Sol pronus equos, = it was night, Stat. Th. 3, 408: Sol operum medius summo librabat Olympo Lucentes, ceu staret, equos, = it was mid-day, id. ib. 5, 85.
    IV.
    In gen., solis as an appellation.
    A.
    DIES SOLIS, Sunday (late Lat.), Inscr. Orell. 508.—
    B.
    Solis gemma, a precious stone, Plin. 37, 10, 67, § 181.—
    C.
    Solis insula, off the coast of Gedrosia, Plin. 6, 22, 24, § 86; 6, 23, 26, § 97.—
    D.
    Solis fons, in Marmorica, Curt. 4, 7, 22; Mela, 1, 8, 1; Plin. 5, 5, 5, § 31.—
    E.
    Solis promunturium, in Africa, Plin. 5, 1, 1, § 9.—
    F.
    Solis oppidum, a town in Ægina, Plin. 5, 9, 11, § 61.

    Lewis & Short latin dictionary > sol

См. также в других словарях:

  • Practical — Prac ti*cal, a. [L. practicus active, Gr. ? fit for doing or performing, practical, active, fr. ? to do, work, effect: cf. F. pratique, formerly also practique. Cf. {Pragmatic}, {Practice}.] 1. Of or pertaining to practice or action. [1913… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • practical — [prak′ti kəl] adj. [ PRACTIC + AL] 1. of, exhibited in, or obtained through practice or action [practical knowledge] 2. a) usable; workable; useful and sensible [practical proposals] b) designed for use; utilitarian …   English World dictionary

  • practical — (adj.) c.1600, earlier practic (adj.) in same sense (late 14c.), from O.Fr. practique (adj.) fit for action, earlier pratique (13c.), from M.L. practicalis, L.L. practicus practical, from Gk. praktikos practical …   Etymology dictionary

  • practical — [adj1] realistic, useful applied, both feet on the ground*, businesslike, commonsensical, constructive, doable, down to earth, efficient, empirical, experimental, factual, feasible, functional, handy, hard boiled*, implicit, in action, in… …   New thesaurus

  • practical — ► ADJECTIVE 1) of or concerned with practice rather than theory. 2) likely to be effective in real circumstances; feasible. 3) suitable for a particular purpose. 4) realistic in approach. 5) skilled at manual tasks. 6) so nearly the case that it… …   English terms dictionary

  • practical — I noun adaptable, advantageous, aiding, all purpose, applicable, assisting, beneficial, commodious, conducive, convenient, effective, effectual, efficacious, efficient, employable, expedient, expediential, fitting, functional, handy, helpful,… …   Law dictionary

  • practical — *practicable …   New Dictionary of Synonyms

  • practical — prac|ti|cal1 W2S3 [ˈpræktıkəl] adj ▬▬▬▬▬▬▬ 1¦(real)¦ 2¦(effective)¦ 3¦(clear thinking)¦ 4¦(suitable)¦ 5¦(using your hands)¦ 6 for/to all practical purposes 7 practical certainty/disaster/sell out etc ▬▬▬▬▬▬▬ [Date: 1500 1600; : Late Latin; Origin …   Dictionary of contemporary English

  • practical — 1 adjective 1 CONCERNED WITH REAL SITUATIONS concerned with real situations and events rather than ideas: How much practical experience do you have of working with computers? | a practical knowledge of simple medicine | Most of the things you… …   Longman dictionary of contemporary English

  • practical — practicality, practicalness, n. /prak ti keuhl/, adj. 1. of or pertaining to practice or action: practical mathematics. 2. consisting of, involving, or resulting from practice or action: a practical application of a rule. 3. of, pertaining to, or …   Universalium

  • practical — [[t]præ̱ktɪk(ə)l[/t]] ♦♦♦ practicals 1) ADJ: usu ADJ n The practical aspects of something involve real situations and events, rather than just ideas and theories. We can offer you practical suggestions on how to increase the fibre in your daily… …   English dictionary

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»