-
121 recordor
rĕ-cordor, ātus, 1, v. dep. a. and n. [cor].I.To think over, bethink one ' s self of, be mindful of a thing (as the result of the reminisci, the recalling of it to memory), to call to mind, remember, recollect (freq. and class.; cf.(α).recognosco): quod jam pueri ita celeriter res innumerabiles arripiant, ut eas non tum primum arripere videantur, sed reminisci et recordari. Haec sunt Platonis fere,
Cic. Sen. 21, 78; cf. id. Tusc. 1, 24, 57:sed parum est me hoc meminisse: spero etiam te, qui oblivisci nihil soles, nisi injurias, reminiscentem recordari,
id. Lig. 12, 35.— Constr.With acc. (so most freq.):(β).pueritiae memoriam,
Cic. Arch. 1, 1:omnes gradus aetatis tuae (with considero),
id. de Or. 3, 22, 82:desperationes eorum,
id. Fam. 2, 16, 6:hujus meritum in me,
id. Planc. 28, 69 Wund. N. cr.:tua consilia,
id. Att. 8, 12, 5: derreis, id. ib. 4, 17, 1:excusationem legationis obeundae,
id. Phil. 9, 4, 8:communes belli casus,
Caes. B. C. 3, 72 fin.:virtutes (Manlii),
Liv. 6, 20 fin.:acta pueritiae,
Quint. 11, 2, 6:priorem libertatem,
Tac. Agr. 82:feralem introitum,
id. H. 1, 37:bene facta priora,
Cat. 76, 1:vocem Anchisae magni voltumque,
Verg. A. 8, 156:antiqua damna,
Ov. M. 15, 774 et saep.:tuam virtutem animique magnitudinem,
Cic. Fam. 5, 17, 1; so,tua in me studia et officia multum tecum,
id. ib. 15, 21, 5; cf.:alicujus vitam et naturam,
id. Clu. 25, 70; id. Tusc. 5, 5, 14:si rite audita recordor,
Verg. A. 3, 107:cum recorder non M. Brutum... sed legiones nostras in eum locum saepe profectas,
Cic. Sen. 20, 75.— With quod:recordatus quod nihil cuiquam toto die praestitisset,
Suet. Tit. 8:ad ea, quae... recordanda et cogitanda,
Cic. Sull. 9, 26.—With obj.-clause: recordabantur, eadem se superiore anno in Hispaniā perpessos, Caes. B. C. 3, 47; Ov. M. 13, 705: hoc genus poenae saepe in improbos civis esse usurpatum recordatur. Cic. Cat. 4, 4, 7; id. Ep. ad Brut. 1, 5; and, acc. to the analogy of memini, with inf. pres.:(γ).ego recordor longe omnibus unum anteferre Demosthenem,
id. Or. 7, 23.—With rel.-clause:(δ).admonitus re ipsā recordor, quantum hae quaestiones punctorum nobis detraxerint,
Cic. Mur. 34, 72; Plaut. Most. 1, 2, 1:recordor unde ceciderim,
Att. 4, 16, 10; Caes. B. C. 3, 73, 3; Quint. 11, 2, 38.—With gen. (freq. in late Lat.; in Cic. only in two foll. passages, for in Cic. Planc. 28, 69, the true read. is meritum):(ε).recordans superioris tuae transmissionis,
Cic. Att. 4, 19, 1:flagitiorum suorum recordabitur,
id. Pis. 6, 12:pacti mei,
Vulg. Ezech. 16, 60:nominis Domini, id. Amos, 6, 11: verborum,
id. Luc. 24, 6 et saep.—With de:(ζ).tu si meliore memoriā es, velim scire, ecquid de te recordere,
Cic. Tusc. 1, 6, 13; id. Planc. 42, 104; id. Q. Fr. 2, 1, 7, § 23; id. Sest. 1, 1; id. Lig. 12, 35.—Absol.:II.et, ut recordor, tibi meam (epistulam) misi,
Cic. Att. 13, 6, 3.—To think of, meditate, ponder something future (rare):► a.nunc ego non tantum, quae sum passura, recordor,
Ov. H. 10, 79:omnium captivitatem et miserrimam servitutem,
Just. 5, 7, 10.Act. collat. form recordavit, Quadrig. ap. Non. 475, 27; Varr. L. L. 6, 6, 46.—b.Part. perf. in a pass. signif.:ad recordata poenalis vitae debita,
preserved in the memory, Sid. Ep. 9, 3 med. -
122 refero
rĕ-fĕro, rettŭli (also written retuli), rĕlātum (rēlātum or rellatum, Lucr. 2, 1001), rĕferre, v. a. irr., to bear, carry, bring, draw, or give back (very freq. and class.; cf.: reduco, reporto, retraho).I.Lit.A.Ingen.: zonas, quas plenas argenti extuli, eas ex provinciā inanes rettuli, C. Gracchus ap. Gell. 15, 12 fin.:b.arma,
Plaut. Ep. 2, 2, 25:vasa domum,
id. Poen. 4, 2, 25; cf.:pallam domum,
id. Men. 5, 7, 59; 4, 2, 97; 98; cf.:anulum ad me,
id. Cas. 2, 1, 1;and simply pallam, spinther,
id. Men. 3, 3, 16; 5, 1, 5; 5, 2, 56:secum aurum,
id. Aul. 4, 5, 4:exta,
id. Poen. 2, 44:uvidum rete sine squamoso pecu,
id. Rud. 4, 3, 5:aestus aliquem in portum refert,
id. As. 1, 3, 6:Auster me ad tribulos tuos Rhegium rettulit,
Cic. Fam. 12, 25, 3: ut naves eodem, unde erant profectae, reterrentur, Caes. B. G. 4, 28:me referunt pedes in Tusculanum,
Cic. Att. 15, 16, B; cf.:aliquem lecticae impositum domum,
Suet. Caes. 82; and:in Palatium,
id. Vit. 16: intro referre pedem, to turn one ' s feet back, to return, Plaut. Merc. 5, 4, 50; cf.:incertus tuum cave ad me rettuleris pedem,
id. Ep. 3, 4, 3:caelo rettulit illa pedem,
Ov. H. 16, 88; 15, 186:fertque refertque pedes,
id. F. 6, 334 (for a different use of the phrase, v. infra B. 2.):in decimum vestigia rettulit annum (victoria),
Verg. A. 11, 290:in convivia gressum,
Sil. 11, 355:in thalamos cursum,
id. 8, 89:ad nomen caput ille refert,
turns his head, looks back, Ov. M. 3, 245:suumque Rettulit os in se,
drew back, concealed, id. ib. 2, 303:ad Tuneta rursum castra refert,
Liv. 30, 16:corpus in monumentum,
Petr. 113:relatis Lacedaemona (ossibus),
Just. 3, 3, 12:gemmam non ad os, sed ad genas,
Ov. Tr. 5, 4, 5: digitos ad os referre, to draw back (v. digitus), Quint. 11, 3, 103:digitos ad frontem saepe,
Ov. M. 15, 567:manum ad capulum,
Tac. A. 15, 58 fin.:rursus enses vaginae,
Sil. 7, 508:pecunias monumentaque, in templum,
Caes. B. C. 2, 21:caput ejus in castra,
id. B. G. 5, 58:vulneratos in locum tutum,
id. B. C. 2, 41:cornua (urorum) in publicum,
id. B. G. 6, 28:frumentum omne ad se referri jubet,
id. ib. 7, 71:signa militaria, scutum, litteras ad Caesarem,
id. ib. 7, 88; id. B. C. 3, 53; 3, 99; id. B. G. 1, 29; 5, 49:Caesaris capite relato,
id. B. C. 3, 19 fin. —Esp.: referre se, to go back, return:c.Romam se rettulit,
Cic. Fl. 21, 50:sese in castra,
Caes. B. C. 1, 72 fin.:se huc,
id. ib. 2, 8, 2:domum me Ad porri catinum,
Hor. S. 1, 6, 115:sese ab Argis (Juno),
Verg. A. 7, 286:se ab aestu,
Ov. M. 14, 52; cf.:se de Britannis ovans,
Tac. A. 13, 32:causam Cleanthes offert, cur se sol referat,
Cic. N. D. 3, 14, 37.—Pass. in mid. sense, to return, arrive:d.sin reiciemur, tamen eodem paulo tardius referamur necesse est,
Cic. Tusc. 1, 49, 119:classem relatam,
Verg. A. 1, 390:nunc Itali in tergum versis referuntur habenis,
Sil. 4, 317; 7, 623.—To withdraw, remove:B.fines benignitatis introrsus referre,
to narrow, Sen. Ben. 1, 14, 5:Seleucia ab mari relata,
remote, Plin. 5, 27, 22, § 93. —In partic.1.To give back something due; to give up, return, restore, pay back, repay (= reddere):2.scyphos, quos utendos dedi Philodamo, rettuleritne?
Plaut. As. 2, 4, 34; cf. id. Aul. 4, 10, 29; 37; 38;and, pateram (surreptam),
Cic. Div. 1, 25, 54:argentum,
Plaut. Ps. 2, 2, 29; so (with reddere) id. Curc. 5, 3, 45:mercedem (with reddere),
id. As. 2, 4, 35; cf.:octonis idibus aera,
to pay the money for tuition. Hor. S. 1, 6, 75 (v. idus):si non Rettuleris pannum,
id. Ep. 1, 17, 32; 1, 6, 60:verum, si plus dederis, referam,
Plaut. Ep. 2, 2, 112.—Referre pedem or gradum, as a milit. t. t., to draw back, retire, withdraw, retreat (different from the gen. signif., to return, and the above passages):b.vulneribus defessi pedem referre coeperunt,
Caes. B. G. 1, 25; cf.:ut paulatim cedant ac pedem referant,
id. B. C. 2, 40; Liv. 7, 33; so,referre pedem,
Caes. B. C. 1, 44 (with loco excedere); Cic. Phil. 12, 3 (opp. insistere); Liv. 3, 60 (opp. restituitur pugna);21, 8 al.— For the sake of euphony: referre gradum: cum pedes referret gradum,
Liv. 1, 14. —And, in a like sense, once mid.: a primā acie ad triarios sensim referebatur,
Liv. 8, 8, 11.—Transf., out of the milit. sphere:II. A.feroque viso retulit retro pedem (viator),
Phaedr. 2, 1, 8; cf.:viso rettulit angue pedem,
Ov. F. 2, 342; 6, 334:rettulit ille gradus horrueruntque comae,
id. ib. 2, 502:(in judiciis) instare proficientibus et ab iis, quae non adjuvant, quam mollissime pedem oportet referre,
Quint. 6, 4, 19.In gen.: (Saxum) ejulatu... Resonando mutum flebiles voces refert, Att. ap. Cic. Fin. 2, 29, 94 (Trag. Rel. p. 176 Rib.); cf. Cic. Q. Fr. 1, 1, 14, § 42:B.sonum,
id. N. D. 2, 57, 144; id. Or. 12, 38; Hor. Ep. 2, 1, 201 al.:voces,
Ov. M. 12, 47; cf.:Coëamus rettulit Echo,
id. ib. 3, 387: cum ex CXXV. judicibus reus L. referret, restored to the list, i. e. retained, accepted (opp. quinque et LXX. reiceret), Cic. Planc. 17:o mihi praeteritos referat si Juppiter annos!
Verg. A. 8, 560; cf.: tibi tempora, Hor. C. 4, 13, 13:festas luces (sae culum),
id. ib. 4, 6, 42:dies siccos (sol),
id. ib. 3, 29, 20 et saep.:hoc quidem jam periit: Ni quid tibi hinc in spem referas,
Plaut. Ep. 3, 2, 3:ad amicam meras querimonias referre,
id. Truc. 1, 2, 65:hic in suam domum ignominiam et calamitatem rettulit,
Cic. Off. 1, 39, 138; cf.:pro re certā spem falsam domum rettulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110:rem publicam sistere negat posse, nisi ad equestrem ordinem judicia referantur,
id. Verr. 2, 3, 96, § 223:servati civis decus referre,
Tac. A. 3, 21:e cursu populari referre aspectum in curiam,
to turn back, turn towards, Cic. Prov. Cons. 16, 38; cf.:oculos animumque ad aliquem,
id. Quint. 14, 47:animum ad studia,
id. de Or. 1, 1, 1:animum ad veritatem,
id. Rosc. Am. 16, 48:animum ad firmitudinem,
Tac. A. 3, 6 et saep.:multa dies variique labor mutabilis aevi Rettulit in melius,
brought to a better state, Verg. A. 11, 426:uterque se a scientiae delectatione ad efficiendi utilitatem refert,
Cic. Rep. 5, 3, 5; so,se ad philosophiam referre,
to go back, return, id. Off. 2, 1, 4:ut eo, unde digressa est, referat se oratio,
id. ib. 2, 22, 77.—In partic.1.(Acc. to I. B. 1.) To pay back, give back, repay (syn. reddo):2.denique Par pari referto,
Ter. Eun. 3, 1, 55; cf.:quod ab ipso adlatum est, id sibi esse relatum putet,
id. Phorm. prol. 21:ut puto, non poteris ipsa referre vicem,
pay him back in his own coin, Ov. A. A. 1, 370; Sen. Herc. Fur. 1337. — Esp. in the phrase referre gratiam (rarely gratias), to return thanks, show one ' s gratitude (by deeds), to recompense, requite (cf.:gratiam habeo): spero ego mihi quoque Tempus tale eventurum, ut tibi gratium referam parem,
Plaut. Merc. 5, 4, 39:parem gratiam,
Ter. Eun. 4, 4, 51:et habetur et refertur, Thais, a me ita, uti merita es, gratia,
id. ib. 4, 6, 12; cf.:meritam gratiam debitamque,
Cic. de Or. 3, 4, 14:justam ac debitam gratiam,
id. Balb. 26, 59:pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam,
id. Cat. 4, 2, 3; 1, 11, 28; id. Off. 2, 20, 69:fecisti ut tibi numquam referre gratiam possim,
Plaut. Capt. 5, 1, 12; id. Most. 1, 3, 57; id. Pers. 5, 2, 71; id. Ps. 1, 3, 86; id. Rud. 5, 3, 36 al.; Cic. Lael. 15, 53; Caes. B. G. 1, 35:alicui pro ejus meritis gratiam referre,
id. ib. 5, 27 fin.; id. B. C. 2, 39; 3, 1, fin.:gratiam emeritis,
Ov. P. 1, 7, 61:gratiam factis,
id. Tr. 5, 4, 47.— Plur.:pro tantis eorum in rem publicam meritis honores ei habeantur gratiaeque referantur,
Cic. Phil. 3, 15, 39; 10, 11, 1:dis advenientem gratias pro meritis agere,
Plaut. Am. 1, 1, 27; v. gratia.—To bring back any thing; to repeat, renew, restore, = repetere, retractare, renovare, etc.:b.(Hecyram) Iterum referre,
to produce it again, Ter. Hec. prol. 7; id. ib. prol. alt. 21 and 30; cf. Hor. A. P. 179.— So, to bring up for reconsideration:rem judicatam,
Cic. Dom. 29, 78:ludunt... Dictaeos referunt Curetas,
Lucr. 2, 633:Actia pugna per pueros refertur,
Hor. Ep. 1, 18, 62: institutum referri ac renovari, Civ. Div. in Caecil. 21, 68; cf.:consuetudo longo intervallo repetita ac relata,
id. ib. 21, 67:te illud idem, quod tum explosum et ejectum est, nunc rettulisse demiror,
Cic. Clu. 31, 86:cum ad idem, unde semel profecta sunt, cuncta astra redierint eandemque totius caeli descriptionem longis intervallis retulerint,
id. Rep. 6, 22, 24:mysteria ad quae biduo serius veneram,
id. de Or. 3, 20, 75:quasdam caerimonias ex magno intervallo,
Liv. 3, 55:antiquum morem,
Suet. Caes. 20:consuetudinem antiquam,
id. Tib. 32 et saep.:cum aditus consul idem illud responsum rettulit,
repeated, Liv. 37, 6 fin.:veterem Valeriae gentis in liberandā patriā laudem,
to restore, Cic. Fl. 1, 1:hunc morem, hos casus atque haec certamina primus Ascanius Rettulit,
Verg. A. 5, 598:O mihi praeteritos referat si Juppiter annos,
id. ib. 8, 560.—To represent, set forth anew, reproduce, etc.:3.referre Naturam, mores, victum motusque parentum,
to reproduce, Lucr. 1, 597:majorum vultus vocesque comasque,
id. 4, 1221:mores, os vultusque ejus (sc. patris),
Plin. Ep. 5, 16, 9:parentis sui speciem,
Liv. 10, 7; cf.:(Tellus) partim figuras Rettulit antiquas, partim nova monstra creavit,
Ov. M. 1, 437:faciem demptā pelle novam,
Tib. 1, 8, 46:temporis illius vultum,
Ov. M. 13, 443: si quis mihi parvulus aulā Luderet Aeneas, qui te tamen ore [p. 1545] referret, might represent, resemble thee, Verg. A. 4, 329; cf.:nomine avum referens, animo manibusque parentem,
id. ib. 12, 348:Marsigni sermone vultuque Suevos referunt,
Tac. G. 43:neque amissos colores lana refert,
Hor. C. 3, 5, 28.—To convey a report, account, intelligence, by speech or by writing; to report, announce, relate, recite, repeat, recount; to mention, allege (class.;b.in late Lat. saepissime): certorum hominum sermones referebantur ad me,
Cic. Fam. 1, 9, 10 Orell. N. cr.:tales miserrima fletus Fertque refertque soror (sc. ad Aeneam),
Verg. A. 4, 438:pugnam referunt,
Ov. M. 12, 160:factum dictumve,
Liv. 6, 40:si quis hoc referat exemplum,
Quint. 5, 11, 8:in epistulis Cicero haec Bruti refert verba,
id. 6, 3, 20:quale refert Cicero de homine praelongo, caput eum, etc.,
id. 6, 3, 67 et saep.:quaecunque refers,
Hor. Ep. 1, 7, 60; 2, 1, 130:sermones deorum,
id. C. 3, 3, 71:multum referens de Maecenate,
Juv. 1, 66. —With obj.-clause, Suet. Caes. 30; Ov. M. 1, 700; 4, 796:Celso gaudere et bene rem gerere refer,
Hor. Ep. 1, 8, 2 al.; cf. poet. by Greek attraction:quia rettulit Ajax Esse Jovis pronepos,
Ov. M. 13, 141; and:referre aliquid in annales,
Liv. 4, 34 fin., and 43, 13, 2:ut Proetum mulier perfida credulum Falsis impulerit criminibus, refert,
Hor. C. 3, 7, 16.— Absol.:quantum, inquam, debetis? Respondent CVI. Refero ad Scaptium,
I report, announce it to Scaptius, Cic. Att. 5, 21, 12:in quo primum saepe aliter est dictum, aliter ad nos relatum,
reported, stated, id. Brut. 57, 288:(Hortensius) nullo referente, omnia adversariorum dicta meminisset,
id. ib. 88, 301:abi, quaere, et refer,
Hor. Ep. 1, 7, 53. —Poet. (mostly in Ovid), to repeat to one ' s self, call to mind:c.tacitāque recentia mente Visa refert,
Ov. M. 15, 27:si forte refers,
id. Am. 2, 8, 17:haec refer,
id. R. Am. 308:saepe refer tecum sceleratae facta puellae,
id. ib. 299:mente memor refero,
id. M. 15, 451:foeda Lycaoniae referens convivia mensae,
id. ib. 1, 165; cf.:illam meminitque refertque,
id. ib. 11, 563.—Pregn., to say in return, to rejoin, answer, reply (syn. respondeo):d.id me non ad meam defensionem attulisse, sed illorum defensioni rettulisse,
Cic. Caecin. 29, 85:ego tibi refero,
I reply to you, id. ib. 29, 85, §84: ut si esset dictum, etc., et referret aliquis Ergo, etc.,
id. Fat. 13, 30:quid a nobis autem refertur,
id. Quint. 13, 44: retices;nec mutua nostris Dicta refers,
Ov. M. 1, 656; 14, 696:Musa refert,
id. ib. 5, 337; id. F. 5, 278:Anna refert,
Verg. A. 4, 31:talia voce,
id. ib. 1, 94:pectore voces,
id. ib. 5, 409:tandem pauca refert,
id. ib. 4, 333 et saep. —Publicists' t. t.(α).To bring, convey, deliver any thing as an official report, to report, announce, notify, = renuntiare:(β).legati haec se ad suos relaturos dixerunt,
Caes. B. G. 4, 9; cf.:cujus orationem legati domum referunt,
id. B. C. 1, 35: responsa (legati), Cic. Fragm. ap. Non. 380, 31:legationem Romam,
Liv. 7, 32:mandata ad aliquem,
Caes. B. C. 3, 57:responsa,
id. B. G. 1, 35; cf.:mandata alicui,
id. ib. 1, 37:numerum capitum ad aliquem,
id. ib. 2, 33 fin.:rumores excipere et ad aliquem referre,
Cic. Deiot. 9, 25; cf. Caes. B. G. 1, 47:Ubii paucis diebus intermissis referunt, Suevos omnes, etc.,
id. ib. 6, 10; Liv. 3, 38, 12.—Ad senatum de aliquā re referre (less freq with acc., a rel.-clause, or absol.), to make a motion or proposition in the Senate; to consult, refer to, or lay before the Senate; to move, bring forward, propose: VTI L. PAVLVS C. MARCELLVS COSS... DE CONSVLARIBVS PROVINCIIS AD SENATVM REFERRENT, NEVE QVID PRIVS... AD SENATVM REFERRENT, NEVE QVID CONIVNCTVM DE EA RE REFERRETVR A CONSVLIBVS, S. C. ap. Cic. Fam. 8, 8, 5 sq.: de legibus abrogandis ad senatum referre. Cic. Cornel. 1, Fragm. 8 (p. 448 Orell.); cf.:(γ).de quo legando consules spero ad senatum relaturos,
id. Imp. Pomp. 19, 58:de ejus honore ad senatum referre,
id. Phil. 8, 11, 33:de eā re postulant uti referatur. Itaque consulente Cicerone frequens senatus decernit, etc.,
Sall. C. 48, 5, 6:rem ad senatum refert,
id. ib. 29, 1; cf.:tunc relata ex integro res ad senatum,
Liv. 21, 5:rem ad senatum,
id. 2, 22:consul convocato senatu refert, quid de his fieri placeat, qui, etc.,
Sall. C. 50, 3: ut ex litteris ad senatum referretur, impetrari (a consulibus) non potuit. Referunt consules de re publicā, Caes. B. C. 1, 1; cf.:refer, inquis, ad senatum. Non referam,
Cic. Cat. 1, 8, 20.—Of other bodies than the Senate (cf.: defero, fero): C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum collegium rettulisse,
Cic. Dom. 53, 136: eam rem ad consilium cum rettulisset Fabius. Liv. 24, 45, 2; 30, 4, 9:est quod referam ad consilium,
id. 30, 31, 9; 44, 2, 5; Curt. 4, 11, 10.— Per syllepsin: DE EA RE AD SENATVM POPVLVMQVE REFERRI, since referre ad populum was not used in this sense (for ferre ad populum); v. fero, and the foll. g:de hoc (sc. Eumene) Antigonus ad consilium rettulit,
Nep. Eum. 12, 1.— Transf., to make a reference, to refer (class.): de rebus et obscuris et incertis ad Apollinem censeo referendum;ad quem etiam Athenienses publice de majoribus rebus semper rettulerunt,
Cic. Div. 1, 54, 122; cf. Nep. Lys. 3; Cic. Quint. 16, 53.— Different from this is, *Referre ad populum (for denuo ferre), to propose or refer any thing anew to the people (cf. supra, II. B. 2.;e.v. Krebs, Antibarb. p. 1006): factum est illorum aequitate et sapientiā consulum, ut id, quod senatus decreverat, id postea referendum ad populum non arbitrarentur,
Cic. Clu. 49, 137; cf. Att. ap. Non. p. 512, 29; Liv. 22, 20; Val. Max. 8, 10, 1.—A mercantile and publicists' t. t., to note down, enter any thing in writing; to inscribe, register, record, etc.:4.cum scirem, ita indicium in tabulas publicas relatum,
Cic. Sull. 15, 42:in tabulas quodcumque commodum est,
id. Fl. 9, 20:nomen in tabulas, in codicem,
id. Rosc. Com. 1, 4:quod reliquum in commentarium,
id. Att. 7, 3, 7:quid in libellum,
id. Phil. 1, 8, 19:tuas epistulas in volumina,
i. e. to admit, id. Fam. 16, 17 init.; cf.:orationem in Origines,
id. Brut. 23, 89 al.:in reos, in proscriptos referri,
to be set down among, id. Rosc. Am. 10, 27:absentem in reos,
id. Verr. 2, 5, 42, § 109; cf.:aliquem inter proscriptos,
Suet. Aug. 70:anulos quoque depositos a nobilitate, in annales relatum est,
Plin. 33, 1, 6, § 18:senatūs consulta falsa (sc. in aerarium),
enter, register, Cic. Fam. 12, 1, 1; id. Phil. 5, 4, 12. —Entirely absol.:ut nec triumviri accipiundo nec scribae referundo sufficerent,
Liv. 26, 36 fin. —Here, too, belongs referre rationes or aliquid (in rationibus, ad aerarium, ad aliquem, alicui), to give, present, or render an account:rationes totidem verbis referre ad aerarium,
Cic. Fam. 5, 20, 2;and rationes referre alone: in rationibus referendis... rationum referendarum jus, etc.,
id. ib. 5, 20, 1; id. Pis. 25, 61; id. Verr. 2, 1, 30, § 77; 2, 3, 71, § 167:referre rationes publicas ad Caesarem cum fide,
Caes. B. C. 2, 20 fin.:si hanc ex fenore pecuniam populo non rettuleris, reddas societati,
Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167:(pecuniam) in aerarium,
Liv. 37, 57, 12; cf.: pecuniam operi publico, to charge to, i. e. to set down as applied to, Cic. Fl. 19, 44.— So, too, acceptum and in acceptum referre, to place to one ' s credit, in a lit. and trop. sense (v. accipio).— Hence, transf.: aliquem (aliquid) in numero (as above, in rationibus), in numerum, etc., to count or reckon a person or thing among:Democritus, qui imagines eorumque circuitus in deorum numero refert,
Cic. N. D. 1, 12, 29:(Caesar, Claudius) in deorum numerum relatus est,
Suet. Caes. 88; id. Claud. 45:Ponticus Heraclides terram et caelum refert in deos,
Cic. N. D. 1, 13, 34:nostri oratorii libri in Eundem librorum numerum referendi videntur,
id. Div. 2, 1, 4: hoc nomen in codicem relatum, id. Rosc. Com. B. and K. (al. in codice).—With inter (postAug. and freq.):ut inter deos referretur (August.),
Suet. Aug. 97:diem inter festos, nefastos,
Tac. A. 13, 41 fin.:hi tamen inter Germanos referuntur,
id. G. 46; Suet. Claud. 11; id. Tib. 53:dumque refert inter meritorum maxima, demptos Aesonis esse situs,
Ov. M. 7, 302:intellectum est, quod inter divos quoque referretur,
Lampr. Alex. Sev. 14:inter sidera referre,
Hyg. Fab. 192:inter praecipua crudelitatis indicia referendus,
Val. Max. 9, 2, ext. 5:inter insulas,
Plin. 5, 9, 9, § 48:dicebat quasdam esse quaestiones, quae deberent inter res judicatas referri,
Sen. Contr. 2, 11, 12:eodem Q. Caepionem referrem,
I should place in the same category, Cic. Brut. 62, 223.—Referre aliquid ad aliquid, to trace back, ascribe, refer a thing to any thing:5.qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt,
Cic. Lael. 9, 32:omnia ad igneam vim,
id. N. D. 3, 14, 35:omnia ad incolumitatem et ad libertatem suam,
id. Rep. 1, 32, 49; 1, 26, 41:in historiā quaeque ad veritatem, in poëmate pleraque ad delectationem,
id. Leg. 1, 1, 5; id. Off. 1, 16, 52 et saep. al.:hunc ipsum finem definiebas id esse, quo omnia, quae recte fierent, referrentur, neque id ipsum usquam referretur,
id. Fin. 2, 2, 5; cf.nusquam,
id. ib. 1, 9, 29:ad commonendum oratorem, quo quidque referat,
id. de Or. 1, 32, 145:hinc omne principium, huc refer exitum,
Hor. C. 3, 6, 6.— With dat.:cujus adversa pravitati ipsius, prospera ad fortunam referebat,
Tac. A. 14, 38 fin. — In Tac. once with in:quidquid ubique magnificum est, in claritatem ejus (sc. Herculis) referre consensimus,
Tac. G. 34.—Rarely of persons;as: tuum est Caesar, quid nunc mihi animi sit, ad te ipsum referre,
Cic. Deiot. 2, 7.— Absol.: ita inserere oportet referentem ad fructum, meliore genere ut sit surculus, etc., one who looks to or cares for the fruit, Varr. R. R. 1, 40, 6.—Culpam in aliquem referre, to throw the blame upon, accuse, hold responsible for, etc. (post-Aug.):hic, quod in adversis rebis solet fieri, alius in alium culpam referebant,
Curt. 4, 3, 7; Aug. contr. Man. 2, 17, 25 Hier. Epp. 1, 9 fin.: cf.:augere ejus, in quem referet crimen, culpam,
Cic. Inv. 2, 28, 83:causa ad matrem referebatur,
Tac. A. 6, 49:causam abscessus ad Sejani artes,
id. ib. 4, 57. -
123 reminisco
I.To recall to mind, recollect, remember (syn. recordor):II.reminisci, quom ea quae tenuit mens ac memoria, cogitando repetuntur,
Varr. L. L. 6, § 44 Müll.:se non tum illa discere, sed reminiscendo recognoscere,
Cic. Tusc. 1, 24, 57; cf. id. Sen. 21, 78:te de aliis quibusdam quaestoribus reminiscentem recordari,
id. Lig. 12, 35.— With gen.: reminisceretur veteris incommodi populi Romani, * Caes. B. G. 1, 13:veteris famae,
Nep. Phoc. 4, 1:Satyri,
Ov. M. 6, 383:facti,
Suet. Claud. 41:reminiscere quae traduntur mysteriis,
Cic. Tusc. 1, 13, 29. — With acc.: ea potius reminiscere, quae, etc., Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 5:acerbitatem pristini temporis,
Nep. Alcib. 6, 3:dulces Argos,
Verg. A. 10, 782:animo dulces amicos,
Ov. P. 1, 8, 31:tempus illud,
id. Tr. 5, 4, 31:acta,
id. M. 11, 714; Vulg. 2 Cor. 7, 15.—With obj.-clause:reminiscere, totius imum Nil esse in summā,
Lucr. 2, 90; 6, 649; Ov. M. 1, 256; cf. id. ib. 7, 293. —With rel.-clause:reminiscerentur quam majestatem accepissent,
Liv. 4, 2, 4; Nep. Dat. 5, 1.—To call to mind, imagine, conceive:ut, si ipse fingere vellet, neque plura bona reminisci, neque majora posset consequi, quam vel fortuna vel natura tribuerat,
Nep. Alcib. 2, 1 dub. (al. comminisci):reminiscimini quod respondeatis,
App. Mag. p. 338, 38:finge quidvis, reminiscere, excogita, quid possit magicum videri,
id. ib. p. 308, 33.► Act. collat. form rĕmĭnisco, ĕre, acc. to Prisc. p. 799 P.; censured by Aus. Epigr. 48 and 49. -
124 reminiscor
I.To recall to mind, recollect, remember (syn. recordor):II.reminisci, quom ea quae tenuit mens ac memoria, cogitando repetuntur,
Varr. L. L. 6, § 44 Müll.:se non tum illa discere, sed reminiscendo recognoscere,
Cic. Tusc. 1, 24, 57; cf. id. Sen. 21, 78:te de aliis quibusdam quaestoribus reminiscentem recordari,
id. Lig. 12, 35.— With gen.: reminisceretur veteris incommodi populi Romani, * Caes. B. G. 1, 13:veteris famae,
Nep. Phoc. 4, 1:Satyri,
Ov. M. 6, 383:facti,
Suet. Claud. 41:reminiscere quae traduntur mysteriis,
Cic. Tusc. 1, 13, 29. — With acc.: ea potius reminiscere, quae, etc., Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 5:acerbitatem pristini temporis,
Nep. Alcib. 6, 3:dulces Argos,
Verg. A. 10, 782:animo dulces amicos,
Ov. P. 1, 8, 31:tempus illud,
id. Tr. 5, 4, 31:acta,
id. M. 11, 714; Vulg. 2 Cor. 7, 15.—With obj.-clause:reminiscere, totius imum Nil esse in summā,
Lucr. 2, 90; 6, 649; Ov. M. 1, 256; cf. id. ib. 7, 293. —With rel.-clause:reminiscerentur quam majestatem accepissent,
Liv. 4, 2, 4; Nep. Dat. 5, 1.—To call to mind, imagine, conceive:ut, si ipse fingere vellet, neque plura bona reminisci, neque majora posset consequi, quam vel fortuna vel natura tribuerat,
Nep. Alcib. 2, 1 dub. (al. comminisci):reminiscimini quod respondeatis,
App. Mag. p. 338, 38:finge quidvis, reminiscere, excogita, quid possit magicum videri,
id. ib. p. 308, 33.► Act. collat. form rĕmĭnisco, ĕre, acc. to Prisc. p. 799 P.; censured by Aus. Epigr. 48 and 49. -
125 renuncio
I. A.In gen. (rare and mostly ante-class.;B.syn. refero): quid nunc renuntiem abs te responsum, Chreme?
Ter. Heaut. 4, 8, 18:hoc alii mihi renuntiant,
Plaut. Ps. 1, 5, 6; cf. id. ib. 1, 5, 36:quia nihil a quoquam renuntiabatur,
no answer was brought, Suet. Ner. 47:teque ad patrem esse mortuum renuntiem,
Plaut. Bacch. 1, 2, 49.—With obj.clause:istaec quae tibi renuntiantur, filium te velle circumducere,
Plaut. Ps. 1, 5, 15:quasi non tibi renuntiata sint haec, sic fore,
Ter. And. 3, 2, 28:Alexandro regi renuntiatam adeo divitem (insulam),
Plin. 6, 31, 36, § 198:is me nunc renuntiare repudium jussit tibi,
Plaut. Aul. 4, 10, 54; Ter. Phorm. 4, 3, 72:deliberet renuntietque hodie mihi, Velintne annon,
id. Hec. 3, 5, 58:hunc metuebam, ne meae Uxori renuntiaret de pallā,
Plaut. Men. 2, 3, 67.— Impers., Plaut. Aul. 4, 1, 18: posteaquam mihi renuntiatum est de obitu Tulliae filiae tuae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 1:tibi renuntiari sic me habere in animo,
Cic. Clu. 5, 17.— Absol.:abi et renuntia,
Plaut. Bacch. 4, 2, 10; Ter. Heaut. 4, 4, 5:rus abiisse aiebant, nunc domum renuntio,
Plaut. Merc. 4, 5, 2:huc,
Ter. And. 3, 4, 15:ita mihi renuntiatum est, quibus credo satis,
Plaut. Poen. 3, 5, 19; so,renuntiatum est,
Ter. And. 3, 2, 21.—In partic., publicists' and jurid. t. t., to state officially, to report, declare, proclaim, announce, etc. (freq. and class.;2.syn. indico): legati ex auctoritate haec Caesari renuntiant, Intelligere se, etc.,
Caes. B. C. 1, 35:Volusenus perspectis regionibus... ad Caesarem revertitur quaeque ibi perspexisset, renuntiat,
id. B. G. 4, 21 fin.; cf. id. ib. 7, 5:Roscius postulata Caesaris renuntiat,
id. B. C. 1, 10:Caesari renuntiaverunt, pulverem majorem in eā parte videri,
id. B. G. 4, 32:Caesar cognoscit Considium timore perterritum, quod non vidisset, pro viso sibi renuntiasse,
id. ib. 1, 22:si ille vir legationem renuntiare potuisset,
had been able to give an account of his mission, Cic. Phil. 9, 1, 1; so,legationem,
Liv. 9, 4; 23, 6; 35, 32; 36, 35; 39, 33; Plin. Ep. 4, 9, 20 al.; cf.:haec dicta legatis renuntiataque in consilium,
Liv. 29, 3:nunc imperant pullario: ille renuntiat,
Cic. Div. 2, 35, 74; cf. Liv. 34, 44:haec cum renuntiata essent,
id. 36, 1, 4:renuntiat collegae facturum se quod is censeret,
id. 37, 1, 8:tribuni revocaturos se easdem tribus renuntiarunt,
id. 45, 36 fin.:hostium numerum,
Cic. ad Q. Fr. 3, 2, 2:acta et imperia tua domum ad senatum suum renuntiaverunt,
id. Verr. 2, 3, 31, § 73.— Esp. of the official announcement of an election (either by the praeco or the presiding magistrate), to declare or announce elected, to make the return: coepti sunt a praecone renuntiari, quem quaeque [p. 1566] tribus fecerint aedilem, Varr. R. R. 3, 17; cf.:cum esset praetor renuntiatus,
Cic. Verr. 2, 5, 15, § 38:cum propter dilationem comitiorum ter praetor primus centuriis cunctis renuntiatus sum,
id. Imp. Pomp. 1, 2:eo modo sacerdos Climarchias renuntiatus est,
id. Verr. 2, 2, 52, § 129:qui (magistratus) priusquam renuntiarentur,
Liv. 5, 18 et saep.:aliquem consulem,
Cic. Mur. 1, 1; cf. id. de Or. 2, 64, 260:ut hostis renuntiaretur,
declared a public enemy, Spart. Jul. 5, 3:dictator comitia consularia habuit aemulumque decoris sui absentem M. Valerium Corvum consulem renuntiavit,
Liv. 7, 26; Plin. Pan. 92, 3; Val. Max. 3, 8, ext. 3: renuntiare repudium, v. h. v.—Transf., in gen., to announce, report, declare:C.assentior vero renuntioque vobis, nihil esse, quod adhuc de re publicā dictum putemus,
Cic. Rep. 2, 44, 71.—Renuntiare sibi, to report to one ' s self, impress on one ' s own mind, i. e. reflect, think: qui renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi, quae velit, represent to themselves, i. e. think, meditate, Quint. 12, 11, 10; cf.:II.potest et illa res a luctu te prohibere nimio, si tibi ipse renuntiaveris, nihil horum, quae facis, posse subduco,
Sen. ad Polyb. 6 (25), 1.—( Re negative or qs. rejecting.) To retract, revoke, recall, refuse; to give up, break off, protest against, disclaim, renounce (good prose): Pa. Ad cenam hercle alio promisi foras. Ge. Jube domi cenam coqui Atque ad illum renuntiari, Plaut. Stich. 4, 2, 19; cf.:renuntiari extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit,
Sen. Clem. 1, 9:ego illi ad prandium promisissem, and prandium renuntiassem,
id. Suas. 2, 12: incensus hospitium ei renuntiat;domo ejus emigrat,
Cic. Verr. 2, 2, 36, § 89:societatem et amicitiam alicui,
Liv. 36, 3; so,societatem alicui,
id. 38, 31:amicitiam alicui,
id. 42, 25, 1; Tac. A. 2, 70; Suet. Calig. 3:renuntiat Habonius illam decisionem tutoribus,
Cic. Verr. 2, 1, 54, § 141; cf. id. ib. 1, 6, 16.— Absol.:quid imprudentius publicanis renuntiantibus?
Cic. Att. 2, 1, 8:nemo ingemuit, etc.... pedem nemo in illo judicio supplosit, credo, ne Stoicis renuntiaretur,
id. de Or. 1, 53:civilibus officiis,
Quint. 10, 7, 1; Plin. Ep. 2, 1, 8:vitae,
Suet. Galb. 11:foro,
id. Rhet. 6:Campaniae,
Sen. Q. N. 6, 1, 10:inertiae,
Plin. Pan. 59, 2:nuptiis,
Tert. ad Uxor. 1, 1:societati,
Dig. 17, 19, 65, § 3. -
126 renuntio
I. A.In gen. (rare and mostly ante-class.;B.syn. refero): quid nunc renuntiem abs te responsum, Chreme?
Ter. Heaut. 4, 8, 18:hoc alii mihi renuntiant,
Plaut. Ps. 1, 5, 6; cf. id. ib. 1, 5, 36:quia nihil a quoquam renuntiabatur,
no answer was brought, Suet. Ner. 47:teque ad patrem esse mortuum renuntiem,
Plaut. Bacch. 1, 2, 49.—With obj.clause:istaec quae tibi renuntiantur, filium te velle circumducere,
Plaut. Ps. 1, 5, 15:quasi non tibi renuntiata sint haec, sic fore,
Ter. And. 3, 2, 28:Alexandro regi renuntiatam adeo divitem (insulam),
Plin. 6, 31, 36, § 198:is me nunc renuntiare repudium jussit tibi,
Plaut. Aul. 4, 10, 54; Ter. Phorm. 4, 3, 72:deliberet renuntietque hodie mihi, Velintne annon,
id. Hec. 3, 5, 58:hunc metuebam, ne meae Uxori renuntiaret de pallā,
Plaut. Men. 2, 3, 67.— Impers., Plaut. Aul. 4, 1, 18: posteaquam mihi renuntiatum est de obitu Tulliae filiae tuae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 1:tibi renuntiari sic me habere in animo,
Cic. Clu. 5, 17.— Absol.:abi et renuntia,
Plaut. Bacch. 4, 2, 10; Ter. Heaut. 4, 4, 5:rus abiisse aiebant, nunc domum renuntio,
Plaut. Merc. 4, 5, 2:huc,
Ter. And. 3, 4, 15:ita mihi renuntiatum est, quibus credo satis,
Plaut. Poen. 3, 5, 19; so,renuntiatum est,
Ter. And. 3, 2, 21.—In partic., publicists' and jurid. t. t., to state officially, to report, declare, proclaim, announce, etc. (freq. and class.;2.syn. indico): legati ex auctoritate haec Caesari renuntiant, Intelligere se, etc.,
Caes. B. C. 1, 35:Volusenus perspectis regionibus... ad Caesarem revertitur quaeque ibi perspexisset, renuntiat,
id. B. G. 4, 21 fin.; cf. id. ib. 7, 5:Roscius postulata Caesaris renuntiat,
id. B. C. 1, 10:Caesari renuntiaverunt, pulverem majorem in eā parte videri,
id. B. G. 4, 32:Caesar cognoscit Considium timore perterritum, quod non vidisset, pro viso sibi renuntiasse,
id. ib. 1, 22:si ille vir legationem renuntiare potuisset,
had been able to give an account of his mission, Cic. Phil. 9, 1, 1; so,legationem,
Liv. 9, 4; 23, 6; 35, 32; 36, 35; 39, 33; Plin. Ep. 4, 9, 20 al.; cf.:haec dicta legatis renuntiataque in consilium,
Liv. 29, 3:nunc imperant pullario: ille renuntiat,
Cic. Div. 2, 35, 74; cf. Liv. 34, 44:haec cum renuntiata essent,
id. 36, 1, 4:renuntiat collegae facturum se quod is censeret,
id. 37, 1, 8:tribuni revocaturos se easdem tribus renuntiarunt,
id. 45, 36 fin.:hostium numerum,
Cic. ad Q. Fr. 3, 2, 2:acta et imperia tua domum ad senatum suum renuntiaverunt,
id. Verr. 2, 3, 31, § 73.— Esp. of the official announcement of an election (either by the praeco or the presiding magistrate), to declare or announce elected, to make the return: coepti sunt a praecone renuntiari, quem quaeque [p. 1566] tribus fecerint aedilem, Varr. R. R. 3, 17; cf.:cum esset praetor renuntiatus,
Cic. Verr. 2, 5, 15, § 38:cum propter dilationem comitiorum ter praetor primus centuriis cunctis renuntiatus sum,
id. Imp. Pomp. 1, 2:eo modo sacerdos Climarchias renuntiatus est,
id. Verr. 2, 2, 52, § 129:qui (magistratus) priusquam renuntiarentur,
Liv. 5, 18 et saep.:aliquem consulem,
Cic. Mur. 1, 1; cf. id. de Or. 2, 64, 260:ut hostis renuntiaretur,
declared a public enemy, Spart. Jul. 5, 3:dictator comitia consularia habuit aemulumque decoris sui absentem M. Valerium Corvum consulem renuntiavit,
Liv. 7, 26; Plin. Pan. 92, 3; Val. Max. 3, 8, ext. 3: renuntiare repudium, v. h. v.—Transf., in gen., to announce, report, declare:C.assentior vero renuntioque vobis, nihil esse, quod adhuc de re publicā dictum putemus,
Cic. Rep. 2, 44, 71.—Renuntiare sibi, to report to one ' s self, impress on one ' s own mind, i. e. reflect, think: qui renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi, quae velit, represent to themselves, i. e. think, meditate, Quint. 12, 11, 10; cf.:II.potest et illa res a luctu te prohibere nimio, si tibi ipse renuntiaveris, nihil horum, quae facis, posse subduco,
Sen. ad Polyb. 6 (25), 1.—( Re negative or qs. rejecting.) To retract, revoke, recall, refuse; to give up, break off, protest against, disclaim, renounce (good prose): Pa. Ad cenam hercle alio promisi foras. Ge. Jube domi cenam coqui Atque ad illum renuntiari, Plaut. Stich. 4, 2, 19; cf.:renuntiari extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit,
Sen. Clem. 1, 9:ego illi ad prandium promisissem, and prandium renuntiassem,
id. Suas. 2, 12: incensus hospitium ei renuntiat;domo ejus emigrat,
Cic. Verr. 2, 2, 36, § 89:societatem et amicitiam alicui,
Liv. 36, 3; so,societatem alicui,
id. 38, 31:amicitiam alicui,
id. 42, 25, 1; Tac. A. 2, 70; Suet. Calig. 3:renuntiat Habonius illam decisionem tutoribus,
Cic. Verr. 2, 1, 54, § 141; cf. id. ib. 1, 6, 16.— Absol.:quid imprudentius publicanis renuntiantibus?
Cic. Att. 2, 1, 8:nemo ingemuit, etc.... pedem nemo in illo judicio supplosit, credo, ne Stoicis renuntiaretur,
id. de Or. 1, 53:civilibus officiis,
Quint. 10, 7, 1; Plin. Ep. 2, 1, 8:vitae,
Suet. Galb. 11:foro,
id. Rhet. 6:Campaniae,
Sen. Q. N. 6, 1, 10:inertiae,
Plin. Pan. 59, 2:nuptiis,
Tert. ad Uxor. 1, 1:societati,
Dig. 17, 19, 65, § 3. -
127 reor
rĕor, rătus, 2 (2 pers. pres. rere, Plaut. As. 3, 1, 22; id. Ep. 3, 4, 45; id. Trin. 2, 4, 13; Verg. A. 3, 381; 7, 437; Hor. S. 1, 9, 49: reris, Plaut. Bacch. 5, 2, 9; Verg. A. 6, 97; Hor. S. 2, 3, 134), v. dep. a. [etym. dub.; cf. Sanscr. rta, correct; Zend, areta, complete; Gr. aretê, valor].I.To reckon, calculate; v. infra, P. a.—Hence, by a usual transfer (like censere, putare, existimare, etc.),—II.To believe, think, suppose, imagine, judge, deem (class.; esp. freq. in the poets; cf. Cic. de Or. 3, 38, 153;(α).not in Cæs.: horridum reor,
Quint. 8, 3, 26; cf.: opinor, arbitror, credo, censeo).With obj.-clause:(β).hoc servi esse officium reor,
Plaut. Aul. 4, 1, 7; so,reor,
id. Ep. 3, 4, 49; id. Pers. 2, 1, 2; id. Rud. 4, 2, 21; id. Truc. 2, 7, 16; Lucr. 5, 1419; Verg. A. 4, 45; 5, 24; 7, 273; 370; Hor. Ep. 2, 1, 70; Ov. M. 1, 394; 11, 438; 12, 505; Quint. 2, 16, 9 al.: reris and rere, v. supra:retur,
Plaut. Am. 1, 1, 17; id. Ep. 3, 2, 32; id. Mil. 3, 1, 119; id. Truc. 1, 1, 72; Stat. Th. 11, 59:remur,
Plaut. As. Grex. 6; Cic. Off. 2, 9, 32:remini,
Arn. 4, 146:rentur,
Plaut. Am. 3, 3, 20; id. Mil. 2, 6, 7; Lucr. 1, 155; 6, 91; Cic. Top. 20, 78; Liv. 1, 59; 5, 3; 24, 37; 40, 5 fin. Drak.:rebar,
Ter. Hec. 4, 2, 5; Cic. de Or. 3, 22, 82; Verg. A. 6, 690; Ov. M. 13, 497; 14, 203:rebare,
Cic. Att. 14, 8, 1:rebatur,
id. Ac. 1, 7, 26; id. Att. 7, 3, 10; Liv. 9, 3; 27, 25; 30, 9 al.:rebamur,
Plaut. Am. 5, 1, 43:rebantur,
Cic. N. D. 3, 6, 15; Liv. 1, 26; 3, 41; 4, 1 et saep.:rebor,
Sen. Herc. Fur. 303:rebitur,
Plaut. Aul. 2, 2, 28:rear,
id. Most. 1, 3, 2; Cat. 63, 55; Verg. A. 9, 253:rearis,
Lucr. 1, 80; 2, 731; 5, 114; 247; 6, 536 al.: reare, Caecil. ap. Gell. 617, 13:reamur,
Lucr. 2, 952; 4, 37; 5, 78;6, 764: reantur,
Plaut. Ps. 1, 2, 34:ratus sum, etc., sim, etc.,
id. As. 5, 2, 11; id. Capt. 2, 2, 6; id. Ep. 4, 2, 26 al.; Ter. Hec. 5, 3, 21; Verg. A. 2, 25; Ov. M. 4, 674; 5, 203; 7, 841 al.; Sall. C. 48, 5; 55, 1; Liv. 2, 27; 3, 2; Quint. 11, 3, 31; 12, 10, 5 et saep. al.—Absol., Plaut. Cas. 2, 6, 4:B.quos quidem plures, quam rebar, esse cognovi,
Cic. Div. 2, 2, 5:jam illud mali plus nobis vivit quam ratae (sc. sumus),
Plaut. Rud. 2, 4, 32:ut reor a facie, Calliopea fuit,
Prop. 3, 3 (4, 2), 38:ut rebare, Venus (nec te sententia fallit) Trojanas sustentat opes,
Verg. A. 10, 608:ut potius reor,
id. ib. 12, 188:atque, ut ipse rebatur viam suāpte naturā difficilem inexpugnabilem fecit,
Liv. 31, 39, 9:nam, reor, non ullis, si vita longior daretur, posset esse jucundior,
Cic. Tusc. 1, 39, 94.—Hence, ră-tus, a, um, P. a., pass., reckoned, calculated, fixed by calculation; hence, fixed, settled, established, firm, unalterable, sure, certain, valid, etc. (class.):quod modo erat ratum inritumst,
Ter. Phorm. 5, 8 (7), 58:neu quod egissem esset ratum,
id. Hec. 4, 1, 30:rata et certa spatia definire,
Cic. Tusc. 5, 24, 69:motus (stellarum) constantes et rati,
id. N. D. 2, 20, 51:astrorum rati immutabilesque cursus,
id. ib. 2, 37, 95;2, 38, 97: si nihil fieri potest, nisi quod ab omni aeternitate certum fuerit esse futurum rato tempore,
id. Div. 2, 7, 19; 2, 30, 63:jussum ratum atque firmum,
id. Caecin. 33, 96:decretum stabile, fixum, ratum esse debeat,
id. Ac. 2, 9, 27:illud certum, ratum, firmum, fixum vis,
id. ib. 2, 46, 141:censorias subscriptiones omnes fixas et in perpetuum ratas putet esse,
id. Clu. 47, 132; cf.:ut amicitia societasque nostra in aeternum rata sit,
Tac. H. 4, 64:cujus tribunatus si ratus est, nihil est, quod irritum possit esse,
Cic. Prov. Cons. 19, 45; cf.so, opp. irritus,
id. Phil. 5, 7, 21; cf.ratosne habeant an vanos pectoris orsus, id. poët. Div. 2, 30, 63: testamenta (opp. rupta),
id. de Or. 1, 38, 173:populi comitia ne essent rata, nisi, etc.,
id. Rep. 2, 32, 56:ut Faustae, cui cautum ille voluisset, ratum esset,
id. Att. 5, 8, 2: neque ratum est quod dicas, Att. ap. Fest. p. 228; Nep. Att. 10, 1:dixerat idque ratum Stygii per flumina Annuit,
Verg. A, 9, 104:si haec Turno rata vita maneret,
id. ib. 10, 629:rata sint sua visa precatur,
may be fulfilled, accomplished, Ov. M. 9, 702; 9, 474; 14, 815; 3, 341; id. H. 15 (16), 15; id. F. 1, 696; 3, 77; id. P. 2, 5, 3; cf.:(ebrietas) spes jubet esse ratas,
Hor. Ep. 1, 5, 17:pax,
Sall. J. 112, 3:fides et vox,
Ov. M. 3, 341; id. Tr. 3, 10, 36:dicta,
id. F. 2, 488.— Sup.: beneficia ratissima atque gratissima, Cato ap. Fest. pp. 286 and 287 Müll. — Poet., transf., of a person: occiduntur: ubi potitur ratu' Romulu' praedam, the resolved, determined (syn. certus), Enn. ap. Fest. p. 274 Müll. (Ann. v. 78 Vahl.). —Hence,In particular connections.1.Pro ratā parte (portione), secundum ratam partem, and absol., pro ratā, according to a certain part, i. e. in proportion, proportionally:2.militibus agros ex suis possessionibus pollicetur, quaterna in singulos jugera, et pro ratā parte centurionibus evocatisque,
Caes. B. C. 1, 17 fin.; cf.:pro ratā parte,
Cic. Rep. 6, 18, 18 Mos. N. cr.:perinde ut cuique data sunt pro ratā parte,
id. Tusc. 1, 39, 94:utinam ex omni senatu pro rata parte esset!
id. Rep. 2, 40, 67:decumam partem relinqui placet, si plenae fuerint alvi, si minus, pro ratā portione,
Plin. 11, 15, 15, § 40:item secundum ratam partem ex altitudine columnarum expediendae sunt altitudines epistyliorum,
Vitr. 3, 3 med.:tantum pediti daturum fuisse credunt, et pro ratā aliis, si, etc.,
Liv. 45, 40; so Capitol. M. Aur. 7, and often in the Digests.—Ratum aliquid facere (efficere) habere, ducere, also ratum alicui esse, to make or account any thing fixed or valid; to confirm, ratify, approve: quid augur (habet), cur a dextrā corvus a sinistrā cornix faciat ratum? make a confirmatory, i. e. a favorable augury, Cic. Div. 1, 39, 85:► In Liv.parens nati rata verba Fecit,
i. e. fulfilled, Ov. M. 4, 387:juvenes cum avum regem salutassent, secuta ex omni multitudine consentiens vox ratum nomen imperiumque regi effecit,
Liv. 1, 6:efficiant ratas, utraque diva preces,
Ov. F. 1, 696:quae nobis imperatores commoda tribuerunt, ea rata atque perpetua auctoritate vestrā faciatis,
Liv. 28, 39, 16: eos ratum habere judicium, si totum corruptum sit;si unus accusator corruptus sit, rescindere,
Cic. Part. Or. 36, 125; so,ratum habere,
id. Rosc. Com. 1, 3; id. Att. 14, 21, 2; id. N. D. 1, 5, 10: Atteius Capito ap. Gell. 13, 12, 2; cf.:(fata) ratosne habeant an vanos pectoris orsus, Cic. poët. Div. 2, 30, 63: cavere de rato,
Dig. 3, 4, 6, § 3:qui non duxerint societatem ratam, ubi nec divini quicquam nec humani sanctum esset,
Liv. 27, 17 fin.:ista ipsa, quae te emisse scribis, non solum rata mihi erunt, sed etiam grata,
Cic. Fam. 7, 23, 1.—Rarely, ratum servare: quaeris an quod gessit ratum servum. Ego vero servo,
Plin. Ep. 7, 11, 1.25, 12, for the corrupted curata auctoritas eventu of the MS., read cum rato auctoritas eventu; v. Weissenb. ad h. l. -
128 repugno
rĕ-pugno, āvi, ātum, 1, v. n., to fight against, oppose; to make resistance, resist, defend one ' s self (class.; syn.: adversor, resisto, renitor).I.Lit.:II. (α).nostri primo integris viribus fortiter repugnare,
Caes. B. G. 3, 4;so in milit. lang.: repugnantes noctem diemque obsident,
id. ib. 7, 42; id. B. C. 3, 67 fin.; cic. Verr. 2, 5, 35, § 91; Pompei. ap. Cic. Att. 8, 12, C, §§1 and 3: in repugnando telis obruta est,
Liv. 29, 33; Verg. A. 11, 749:oppidanis non repugnantibus,
Just. 12, 7, 8.—Absol.:(β).catuli pantherarum unguibus ac pedibus morsuque repugnant,
Lucr. 5, 1037; cf.:de praedā (volucres),
id. 5, 1082:Catone acerrime repugnante,
Caes. B. C. 1, 32:consules neque concedebant neque valde repugnabant,
Cic. Fam. 1, 2, 2; cf. id. Ac. 2, 13, 41:haec bene dicuntur, nec ego repugno,
id. Fin. 2, 28, 90:adversante et repugnante naturā,
id. Off. 1, 31, 110; so (with adversari) id. ib. 3, 19, 78; id. de Or. 2, 44, 187;with resistere,
Hirt. B. G. 8, 22 fin.:nec ego repugno: sed inter sese ipsa pugnant,
Cic. Fin. 2, 28, 90.—With dat.:(γ).ego omnibus meis opibus... repugnarim et restiterim crudelitati,
Cic. Rab. Perd. 5, 15:fortunae (with obsistere),
id. Fin. 4, 7, 17:fratri tuo (preceded by resistere fratri tuo),
id. Fam. 5, 2, 10:his perturbationibus,
id. Tusc. 3, 11, 25:dictis,
Ov. M. 2, 103:amori,
id. ib. 10, 319:patronis,
Quint. 6, 1, 38:historiae cuidam tamquam vanae,
id. 1, 8, 20:cui in ullā re,
Plin. Ep. 8, 6, 12; cf.:tibi in hoc uno,
id. ib. 7, 14, 2:alicujus voluntati,
id. ib. 8, 6, 10:precibus,
Sen. Med. 294:his omnibus rebus unum repugnabat, quod, etc.,
one consideration opposed itself, Caes. B. G. 1, 19.—Other constructions:B.resistere et repugnare contra veritatem non audet,
Cic. Rosc. Com. 17, 51:circa quae si is, qui instituetur, non repugnaverit, etc.,
i. e. shows himself not indocile, Quint. 8, prooem. § 5.— Poet., with ne:si quis, ne fias nostra, repugnat,
Ov. H. 20, 121; Col. 7, 10, 7 (al. ut).—With obj.-clause:mulier prohibet se concipere atque repugnat,
and opposes it, Lucr. 4, 1269; 1088:amare repugno Illum, quem fieri vix puto posse meum,
Ov. H. 17, 137; cf. once in pass.:et a vobis diversitas defendenda est, sicuti et a nobis repugnanda,
to be opposed, Tert. adv. Marc. 3, 16 fin. —In partic.1.To oppose with words, advise against, object:2.cum id censuisset Cassius, Brutus repugnaverat,
Vell. 2, 58, 2.—To hinder, be in the way:3.sed syllaba contumax repugnas,
Mart. 9, 11, 12:repugnat invidia furiosa,
Vop. Prob. 22.—To oppose from natural incongruity, i. e. to disagree with, be contrary to; of several things compared together, to be contradictory, inconsistent, incompatible, repugnant (so mostly only in Cic.):quidquid antecedit quamque rem, id cohaeret cum re necessario: et quicquid repugnat id ejusmodi est, ut cohaerere numquam possit,
Cic. Top. 12, 53:simulatio amicitiae repugnat maxime,
id. Lael. 25, 92:sed haec inter se quam repugnent, plerique non vident,
id. Tusc. 3, 29, 72; so,inter se,
id. N. D. 1, 12, 30; Quint. 1, 5, 65:repugnat recte accipere et invitum reddere,
Cic. Top. 4, 21; cf.:nam illud vehementer repugnat, eundem et beatum esse et multis malis oppressum. Haec quomodo conveniant, non sane intellego,
id. Fin. 5, 26, 77:sensus moresque repugnant,
Hor. S. 1, 3, 97.— Hence, rĕpugnans, antis, P. a. (acc. to II. B.), contrary, opposed, repugnant; comp.: quo quid repugnantius dici possit, non video, Lact. Ira Dei, 9.— As subst.: rĕpugnantĭa, ĭum, n.; in rhet., contradictions (syn. contraria):locus ex repugnantibus,
Cic. de Or. 2, 40, 170; id. Top. 4, 19; 12, 53; Quint. 5, 8, 5; 5, 10, 2; 5, 11, 31; 6, 3, 66.— Adv.: rĕpugnanter (acc. to repugno, II. A.), unwillingly, with repugnance (very rare):aliquid patienter accipere, non repugnanter,
Cic. Lael. 25, 91; Amm. 20, 8, 4.
См. также в других словарях:
Obj — (or .OBJ) is a geometry definition file format first developed by Wavefront Technologies for its Advanced Visualizer animation package. The file format is open and has been adopted by other 3D graphics application vendors and can be… … Wikipedia
OBJ — or OBJ may refer to: Object file, an organized machine code file created by a compiler with .obj file extension Relocatable Object Module Format, an Object file for Intel microprocessors with .obj file extension Wavefront .obj file, a 3D geometry … Wikipedia
OBJ — или Obj (сокр. англ. object, «объект») многозначное сокращение. Означает несколько форматов и расширений файлов, в том числе: .obj расширение объектных модулей у ряда компиляторов Wavefront OBJ формат файлов геометрии объекта, используется в … Википедия
Obj — Obj, Fluß, s. Ob … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Obj — Obj, Strom, s. Ob … Kleines Konversations-Lexikon
obj — abbrev. 1. object 2. objection 3. objective * * * … Universalium
.obj — obj, Dateierweiterung für eine Objektcode Datei (Objektcode) … Universal-Lexikon
obj — abbrev. 1. object 2. objection 3. objective … English World dictionary
Obj — У этого термина существуют и другие значения, см. OBJ. OBJ geometry format Расширение .obj MIME text/plain Разработан Wavefront Technologies Тип формата 3D model format OBJ это формат файлов описания геометрии, разработанный в Wavefront… … Википедия
.OBJ — Objet 3D (format de fichier) OBJ est un format de fichier contenant la description d une géométrie 3D. Il a été défini par la société Wavefront Technologies dans le cadre du développement de son logiciel d animation Advanced Visualizer. Ce format … Wikipédia en Français
OBJ — Objet 3D (format de fichier) OBJ est un format de fichier contenant la description d une géométrie 3D. Il a été défini par la société Wavefront Technologies dans le cadre du développement de son logiciel d animation Advanced Visualizer. Ce format … Wikipédia en Français