-
1 ἅπαξ
ἅπαξ adv. (Hom.+; Tat. 6, 1 [Hb 9:26?]) ‘once’.① as a numer. term pert. to a single occurrence, once, ἅ. ἐλιθάσθην I was stoned once 2 Cor 11:25. ἅ. πεφανέρωται Hb 9:26. ἅ. ἀποθανεῖν vs. 27 (Proverbia Aesopi 141 P.: ‹πλέον ἢ› ἅπαξ οὐδεὶς ἄνθρωπος θνῄσκει); cp. 1 Pt 3:18. ἅ. προσενεχθείς Hb 9:28. W. gen. foll. ἅ. τοῦ ἐνιαυτοῦ (Hdt. 2, 59; Ex 30:10; Lev 16:34) once a year Hb 9:7. ἔτι ἅ. (2 Macc 3:37; Judg 16:18, 28; TestAbr A 85, 15 [Stone p. 18] al.) once more=for the last time (Aeschyl., Ag. 1322; Judg 6:39) 12:26f (Hg 2:6). ἅ. καὶ δίς (Dionys. Hal. 8, 56, 1 οὐχ ἅ. ἀλλὰ καὶ δίς; Ael. Aristid. 36, 91 K.=48 p. 474 D.: ἅ. ἢ δίς; Anna Comn., Alexias 3, 3 ed. Reiff. I 102, 17 καὶ ἅ. καὶ δίς; 1 Km 17:39; 2 Esdr 23:20; 1 Macc 3:30) again and again, more than once (LMorris, NovT 1, ’56, 205–8) Phil 4:16; 1 Th 2:18; 1 Cl 53:3 (Dt 9:13). W. weakening of the numer. idea ἐπεὶ ἅ. (Thu. 7, 44, 7; X., An. 1, 9, 10; Menand., PDidot 36 S. p. 329; Menand., Dyscolos 392; Chion, Ep. 14, 1; POxy 1102, 8 ἐπεὶ ἄ. προσῆλθε τῇ κληρονομίᾳ) since for once Hv 3, 3, 4; m 4, 4, 1.② pert. to a single occurrence and decisively unique, once and for all (Hippocr., Ep. 27, 41; Aelian, VH 2, 30; Philostrat., Ep. 7, 2; PLips 34, 20; 35, 19; Ps 88:36; PsSol 12:6; TestAbr 20 p. 103, 1 [Stone p. 54]; Philo, Ebr. 198; Jos., Bell. 2, 158, Ant. 4, 140; Just., A I, 61, 5) Hb 10:2; Jd 3, 5.—Sim. once (Alciphron 1, 8, 4; 1, 10, 2) Hb 6:4.—DELG s.v. πάξ and πήγνυμι. EDNT. M-M. TW. Spicq. -
2 δύο
Grammatical information: numer.Meaning: `two'Other forms: ep. eleg. also δύω, Lac. etc. also δύ(Ϝ)ε (after κύν-ε etc.), oblique forms δυοῖν (Att. δυεῖν since IV-IIIa), δυῶν, δυοῖσ(ι), δυσί; also indeclinable ( Il.); see Schwyzer 588f.Compounds: As first member (beside usual δι-, s. δίς) e. g. in δυο-ποιός `making two' (Arist.), and in univerbations like δυο-καί-δεκα (Il. a. o.);Origin: IE [Indo-European] [228] *duu̯o, *duu̯-eh₃(?) `two'Etymology: The final short of δύο also in Arm. erko-tasan `twelve' and in Skt. (Ved.) deriv. dva-ká- `in pairs' (Lat. duo is due to the Iambenkürzung). *duu̯o is also found in Goth. twa and wit `we two' and in OIr. da. (Cowgill, MSS 46 (1985) 13-28). δύο from δύω or *δύοι (= Skt. duvé, OCS dъvě f. n.) before vowel does not convince. Therefore δύο beside the dual δύω (= Skt. duvā́, OCS dъva m.) must be an old indeclinable. Beside IE *duu̯ō̆ and *duu̯ōu (in Skt. duváu) there was monosyllabic *du̯ō(u) in δ(Ϝ)ώ-δεκα, Arm. erku, Skt. dvā́(u), Hitt. dā- in dā-yuga- `two years old', dān `a second time'. See Wackernagel-Debrunner Aind. Gramm. 3, 341ff. and Cowgill l.c. who assumes *dúu̯o beside *duu̯ṓ (which was *duu̯eh₃(u), rather than *duu̯oh₁ with o-stem inflection).Page in Frisk: 1,424-425Greek-English etymological dictionary (Ελληνικά-Αγγλικά ετυμολογική λεξικό) > δύο
-
3 ἠλεός
Grammatical information: adj.Meaning: `distraught, crazed'Other forms: Voc. also ἠλέ (Il.); ἀλεός (- αι- cod.) ὁ μάταιος, ἄφρων. Αἰσχύλος H., ἀλεόφρων παράφρων H. Denomin. verb ἀλεώσσειν μωραίνειν H. Adj.-abstract ἠλοσύνη (Nic., late. Epic.; s. Pfeiffer Philol. 92, 1ff., 8, A. 14), Aeol. ἀλοσύνα (Theoc. 30, 12), prob. metric. for ἠλεο-, ἀλεο-.Derivatives: Beside it ἤλιθα adv. 1. `very much, exceedingly' (Hom., always ἤλιθα πολλή(ν); A. R.; on the development of the meaning Bq 320 n. 2), 2. `in vain, to no purpose' (Call., A. R.); the formation has in the local and temporal adv. in - θα ( ἔνθα, δηθά, μίνυνθα) and in the numer. adv. διχθά a. o. an incomplete parallel. From here ἠλίθιος (Dor. ἀλ-) `idle, vain, foolish' (Pi., IA; hελιθιον adv. IG 12, 975 [VIa]) with ἠλιθι-ώδης (Philostr.), - ότης (Att.), - όω (A.), - άζω (Ar.). - Here prob. also ἠλέματος (Aeol. Dor. ἀλ-) `idle, foolish' (Sapph., Alk., Theoc.)?Origin: PG [a word of Pre-Greek origin]Etymology: Formation unclear, improbable Bechtel Dial. 1, 44 (haplological for *ἠλεμόματος). - Difficult is the analysis of the verbs ἀλλο-φρονέω `be senseless' (Hom., Hdt.) and ἀλλο-φάσσω `to be delirious' (Hp.). Acc. to Fick, followed by Bechtel Lex. s. ἀλλοφρονέω, ἠλεός and Leumann Hom. Wörter 116 n. 82, the 1. member has an Aeolic variant of ἠλεός, i. e. *ἆλλος \< *ἀ̄λι̯ος (from where the vok. *ἆλλε = ἠλέ Ο 128); cf. ἀλεό-φρων above. Later it was derived from ἄλλος (thus Hdt. 7, 205). As the medical expression ἀλλοφάσσω cannot be Aeolic, it must have been formed after ἀλλοφρονέω or contain the pronom. ἄλλος; s. Leumann Hom. Wörter 309 n. 82. Formed like ἐνεός, κενεός, ἐτεός a. o., ἠλεός recalls ἠλάσκω, ἀλάομαι, but further has no cognate. Not to Dor. *ἀ̄λεά (WP. 1, 88, after Prellwitz BB 20, 303) in Lat. ālea `game with dices'. - The variants ἠλεός, ἀλαιός (H.) point to a noun in - ay-(os), with ay \> ey \> e; Beekes, Pre-Greek, suffixes s.v. 6. αι\/ει. Also the suffix - ιθ- is Pre-Greek (Beekes, Pre-Greek suff.) The form αλλ(ο)- seems derived from *aly(o)- with palatal. -l- which gave λλ; but I do not know what the relation was between ālay- and āly-. Or does it derive from * alyo-, a reduced form of *ālayo-? I have no opinion on ἠλεματος.Page in Frisk: 1,629-630Greek-English etymological dictionary (Ελληνικά-Αγγλικά ετυμολογική λεξικό) > ἠλεός
-
4 πέντε
Grammatical information: numer.Meaning: `five'.Compounds: As 1. member beside πεντε-, πεμπε- mostly πεντα- (Il.,; after ἑπτα-, δεκα-, τετρα- etc.); on πεντή-κοντα s. bel.Derivatives: From it the ordinal πέμπτος, Arc. πέμποτος (after δέκοτος), Gortyn. πέντος, with πεμπταῖος `belonging to the fifth (day), happening on the fifth (day)' (ξ 257); the adv. πεντάκις (Pi.) beside πενπάκι (Sparta; Kretschmer Glotta 3, 305), πεμπτάκις (D.S.); the collective πεμπάς f. `quintet' (Pl., X.) beside πεμπτάς (? Pl. Phd. 104a), πεντάς (Arist.) with πεντάδ-ιον n. `quintet' (pap. II-IIIp), πεμπαδ-ικός `fivefold' (Dam.). Adv. πέντα-χα (Μ 87), - χοῦ, -χῃ̃, - χῶς; adj. πενταξός `fivefold' (Arist.; διξός); subst. πεντάχα ἡ χείρ H. (cf. NGr. Lac. πεντόχτη `hand', Κουκσυλές Άρχ. 27, 61 ff.). Denom. verb, prob. from πεμπάς (Schwyzer 734 w. n 4): πεμπάζομαι, -ω `to count (by the five, with the five fingers)' (δ 412, A.), ἀνα- πέντε `count over, to calculate, to think over' (Pl., Plu.) with πεμ-παστάς m. (Dor.) `the counting one' (A. in lyr.; Fraenkel Nom. ag. 2, 33 ff.). -- From πεντήκοντα: πεντηκοσ-τύς f. `body of fifty', part of a Spart. λόχος (Th., X.) with πεντηκοστήρ, sec. - κοντήρ m. `commander of a πεντηκοστύς' (Cos, Th., X., Att. inscr.; Schwyzer 597 a. 531, Fraenkel Nom. ag. 1, 201, Benveniste Noms d'ag. 74).Etymology: Non-Aeol. πέντε, from where Pamph. πέ(ν)δε with weakening of the voiceless cons. after the (disappearing) nasal, Aeol. πέμπε and the other words for `five', e.g. Skt. páñca, Lat. quīnque, Lith. penkì, Goth. fimf, go all back on IE *pénkʷe. Beside it πέμπτος (second. πέντος; phonetic. or after πέντε) like Lat. quīntus, Lith. peñktas, Goth. fimfta from * penkʷtos. Both in πέμπτος and in πεμπάς, - άζομαι the π befor τ and α continues directly the labio-velar. The lengthening in πεντή-κοντα (PGr. η) appears not only in Skt. pañcā-śát- f., but also in Arm. yi-sun (i from IE ē); parallel with it Lat. quinquā-gintā (after quadrā-gintā?). -- Further on the Greek forms in Schwyzer 590, 592, 596, 598 and Sommer Zum Zahlwort 15 a. 19f.; on the other languages WP. 2, 25f., Pok. 808, W.-Hofmann s. quīnque, Mayrhofer s. páñca etc.; all w. rich lit.Page in Frisk: 2,506-507Greek-English etymological dictionary (Ελληνικά-Αγγλικά ετυμολογική λεξικό) > πέντε
См. также в других словарях:
numer — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. u, Mc. numererze {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} liczba określająca kolejność obiektu w jakimś porządku : {{/stl 7}}{{stl 10}}Numer porządkowy. Numer strony. Pokój numer 8.… … Langenscheidt Polski wyjaśnień
numer — m IV, D. u, Ms. numererze; lm M. y 1. «liczba umieszczana na czymś (rzadziej na kimś) oznaczająca kolejne miejsce rzeczy lub osoby, pozwalająca na odróżnienie rzeczy lub osób tego samego typu, o tym samym przeznaczeniu, funkcji itp., określająca… … Słownik języka polskiego
numer — 1. Coś, ktoś numer jeden «coś najważniejszego, ktoś najważniejszy»: Rośnie zainteresowanie zdrową żywnością, a odchudzanie od lat jest tematem numer jeden wśród kobiet i coraz częściej mężczyzn. Cosm 3/2000. Postanowiła być numerem jeden w… … Słownik frazeologiczny
numer kierunkowy — {{/stl 13}}{{stl 7}} numer telefoniczny, za pomocą którego można się połączyć z siecią telefoniczną w innej miejscowości lub w innym kraju : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wybrać, podać numer kierunkowy. Przybywa numerów kierunkowych. {{/stl 10}} … Langenscheidt Polski wyjaśnień
NUMER — Numerio, numero … Abbreviations in Latin Inscriptions
numer — 1) Skandal; zajście; awantura Eng. A scandalous fact or situation; a scandal 2) Piosenka lub krótki utwór muzyczny Eng. A song or other short piece of music 3) Człowiek o dowcipnym, ekstrawaganckim, lub niecodziennym sposobie bycia Eng. A witty,… … Słownik Polskiego slangu
numer — (L). Number … Dictionary of word roots and combining forms
Apartamenty Numer 6 — (Люблин,Польша) Категория отеля: Адрес: ul. Złota 6, 20 112 Люблин, Польша … Каталог отелей
odstawić [wyciąć i in.] numer — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} zrobić coś, czego nikt się nie spodziewa, coś niezwykłego, zabawnego, też: postąpić bardzo sprytnie; zręcznie, podstępem dopiąć swego; też: oszukać,… … Langenscheidt Polski wyjaśnień
telefon [numer] zajęty — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} ktoś inny prowadzi rozmowę, blokując numer, telefon : {{/stl 7}}{{stl 10}}Próbowała się dodzwonić, ale numer był wciąż zajęty. {{/stl 10}} … Langenscheidt Polski wyjaśnień
dobry [niezły] numer — {{/stl 13}}{{stl 7}} o człowieku niezasługującym na zaufanie, nieuczciwym, niehonorowym, nieetycznie postępującym : {{/stl 7}}{{stl 10}}Z niego, z niej to dobry numer. {{/stl 10}} … Langenscheidt Polski wyjaśnień
