-
21 podlecz|yć
pf Ⅰ vt to patch up, to make [sb] better, to put [sb] on the road to recovery- muszę podleczyć sobie nerki/wątrobę I need to do something about the state of my kidneys/my liver- w sanatorium podleczyli moją gruźlicę I made a partial recovery from TB in the sanatorium- podleczyła stopy dzięki maści her feet healed a bit thanks to the balsamⅡ podleczyć się to make a partial recoveryThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > podlecz|yć
-
22 rusz|yć
pf — rusz|ać impf Ⅰ vt 1. (wykonać ruch) to move- ruszyć ręką/nogą move one’s arm/leg- ruszać ustami to move one’s lips- nie móc ruszyć ręką ani nogą przen. to be dead tired- ruszyć głową a. konceptem to put one’s thinking cap on2. (używać) to touch- nie rusz moich rzeczy! don’t touch my things!- nie chcę ruszać tych pieniedzy I don’t want to use that money3. (zmienić położenie) to move- ruszyć kamień z miejsca to move a rock- założę się, że nie ruszysz tej skrzyni I bet you won’t be able to move that chest ⇒ poruszyć4. pot. (niepokoić) to move; to shift pot.- spróbuj tylko ruszyć dzikich lokatorów just try to move the squatters5. pot. (poruszyć problem) to touch on- lepiej nie ruszaj tej sprawy you’d better not bring up this problem ⇒ poruszyć6. (wywołać emocje) [widok, głos] to move- to mnie nie rusza it leaves me cold ⇒ poruszyćⅡ vi 1. (wyruszyć) [osoba] to set off; [samochód] to start- ruszamy o świcie we’re setting off at dawn- ruszyć komuś z pomocą to rush to help sb- ruszać do ataku to move into the attack- wody a. lody ruszyły, rzeka ruszyła the ice broke2. (zacząć funkcjonować) [budowa, kampania] to start, to be launched- fabryka ruszyła the factory started operatingⅢ ruszyć się — ruszać się 1. (wyjść, wyjechać) to stir- rzadko ruszam się z domu/z Warszawy I varely go out of the flat/leave town2. (krzątać się) to move about- był tak słaby, że ledwo się ruszał he was so weak that he could hardly move about3. (chwiać się) [liść] to stir- ząb mi się rusza one of my teeth is loose ⇒ poruszyć się4. (drgnąć) to make a move- kiedy weszliśmy, pies nawet się nie ruszył when we came in, the dog didn’t even move ⇒ poruszyć się■ ani rusz nie mogę się w tym połapać pot. I can’t make head nor tail of it- ani rusz tego załatwić there’s no way of arranging it- co (i) rusz ktoś wchodził albo wychodził pot. every now and then sb would come in or go out- sumienie go ruszyło his conscience troubled a. pricked himThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rusz|yć
-
23 ukonkretni|ć
pf — ukonkretni|ać impf Ⅰ vt (skonkretyzować) to (make) concrete, to specify [propozycję, stwierdzenie, wartość]; to make [sth] concrete a. definite [plan, projekt, marzenia]- protestujący ukonkretnili swoje żądania płacowe the protesters specified their wage demandsⅡ ukonkretnić się — ukonkretniać się [plany, marzenia, stwierdzenia] to become concrete- podczas dyskusji ukonkretniają się stanowiska (adwersarzy) during a discussion the positions of the adversaries become better definedThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ukonkretni|ć
-
24 wy|jść
pf — wy|chodzić impf (wyjdę, wyjdziesz, wyszedł, wyszła, wyszli — wychodzę) vi 1. (opuścić miejsce) to leave, to go out- wyjść z domu to go out- wyjść na spacer to go for a walk- wyjść do miasta to go to town- rano wyszła po zakupy in the morning she went shopping- strajkujący wyszli na ulicę the strikers took to the streets- wyjść/wychodzić z portu to set sail- z tej szkoły wyszło wielu mądrych ludzi many clever people have come out of this school2. przen. (stać się widocznym) to come out- żyły wyszły mu na czoło his veins showed on his forehead- oczy wyszły mu na wierzch his eyes bulged- słońce wyszło zza chmur the sun came out from behind the clouds3. (zakończyć pobyt) to leave- wyjść z wojska to leave the army- wyjść ze szpitala/z więzienia to be released from hospital/prison- wyjść na wolność to be set free, to be released4. (wydostać się) to free oneself (z czegoś from sth)- wyjść z tarapatów to get oneself out of trouble- wyjść cało z katastrofy/niebezpieczeństwa to come out of a catastrophe/dangerous situation unscathed a. unharmed- wyjść z długów to get out of debt5. (wziąć początek) to originate, to come from- ta plotka wyszła od niego it was him that started this rumour- inicjatywa wyszła od pracowników the initiative came from the workers6. (być skierowanym) to face vt- okna wychodzą na południe/na ogród the windows face south/overlook the garden7. (ukazać się w druku) to come out, to be published- pismo wychodzi co kwartał the magazine is published quarterly8. (zostać zrobionym) to come out- to dzieło wyszło spod ręki Matejki this masterpiece is by Matejko- z materiału wyszły dwie zasłony there was enough fabric for two curtains9 (udać się) to come out- nic mu w życiu nie wychodziło nothing worked out for him- robota dobrze wyszła the job came out well- dobrze/źle wychodzić na zdjęciu a. fotografii to photograph well/badly, to take a good/bad photograph10 pot. (wyczerpać się) papierosy mi wyszły I have run out of cigarettes 11 pot. (wyniknąć) to result (z czegoś from sth)- co z tego wyjdzie? what will come of this?- na jedno wychodzi it’s all the same- to ci wyjdzie na zdrowie it’ll do you good, you’ll be all the better for it- wychodzi na to, że… it looks that…- nic nie wyszło z naszych starań/wysiłków all our efforts came to nothing12 pot. (wypaść) to come out, to fall out- wszystkie włosy wyszły mu w czasie choroby he lost all of his hair during the illness13 (wystąpić) to come out 14 (zacząć grę w karty) to play- wyjść w piki to play a spade15 Sport wyjść na pierwsze miejsce a. na prowadzenie to go into the lead- wyjść na ostatnią prostą to come into the home a. final stretch■ wyjść na prostą ≈ to be home and dry- bokiem mi/nam to wychodzi pot. I am/we are fed up with it- nie móc wyjść z podziwu/z osłupienia/ze zdumienia to be astounded a. flabbergasted- nie wychodzić od kogoś a. z czyjegoś domu to virtually live in sb’s home- nie wychodzić z czegoś pot. (o ubraniu) to be forever a. always wearing sth- wychodzić poza coś a. ramy czegoś to extend a. reach beyond sth- wychodzić z roli środ. to go out of character- wyjść na błazna a. głupca to make a fool of oneself- wyjść z formy to be a little rusty- wyjść z obiegu/z mody/z użycia to go out of circulation/fashion/use- wyjść z siebie to lose one’s temper- wyjść z wprawy to be out of practice- wyjść z założenia to make an assumption- wyjść za mąż a. za kogoś to marry sb- wyszło szydło z worka the truth has come outThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wy|jść
-
25 byle
Ⅰ conj. 1. (wyrażające warunek) providing a. provided (that), (just) as long as- wyjdzie za każdego, byle miał pieniądze she’ll marry anyone, providing a. as long as he’s got money- kup sobie jakiś garnitur, byle nie czarny buy yourself a suit, just as long as it’s not black- możesz wziąć tę płytę, byleś ją jutro oddał you can take that record, as long as you return it tomorrow2. (wyrażające życzenie) if only- zrobi wszystko, byle dziecko było zdrowe she’ll do anything, just as long as the child gets better- bylebyś mnie kochał, bylibyśmy szczęśliwi if only you loved me, we could be happy a. as long as you loved me, we would be happy- każdy, byle nie on anybody but him a. as long as it’s not him- wszystko, byle nie to anything but that3. (wyrażające cel) (przed bezokolicznikiem) to, in order to, so as to; (przed zdaniem) so that- zrobiłem to, byleś była zadowolona I did it (in order) to please you- ukryła się w głębi ogrodu, byle mąż jej nie zobaczył she hid deep in the garden so that her husband wouldn’t see her- on zrobi wszystko, byle osiągnąć swój cel he’ll do anything to reach his goal a. objective- gadać, byle gadać to talk for the sake of talking- (ona) narzeka, byleby narzekać she complains for the sake of complainingⅡ part. 1. (wyrażające życzenie) I just wish, if only- byleś o tym więcej nie wspominał! I just wish you wouldn’t mention a. (please) just don’t mention it again!- byle dojechać do skrzyżowania! if we could just get to the crossroads- byleśmy się nie spóźnili! I just hope we won’t be late- byle do piątku! I just wish a. if only it were Friday- zrób to, byle szybko! do it, (and) just be quick about it!2. (dowolny) any; (kiepski) any old pot., pejor.- wystarczy byle wytrych any skeleton key will do- byle dziecko/głupiec to potrafi even a child a. a mere child/any old fool can do that- byle sekretarka nie będzie mnie pouczać I won’t be lectured to by some a. a mere secretary- byle drobiazg był dla nich powodem do kłótni the slightest thing could trigger off an argument between them- byle podmuch zwieje papiery z biurka the slightest waft of air will blow the papers off the desk- z byle powodu for the slightest reason, for no reason at all- pod byle pretekstem on any old a. the slightest pretext, at the slightest excuse- przy byle sposobności whenever the a. an opportunity presents itself3. (z zaimkami) byle co (cokolwiek) (just) anything; any old thing pot.- mówić a. opowiadać byle co to say any old thing- (on) byle czym nie da się zbyć you can’t pass any old thing off on him- śmiać się z byle czego to laugh at anything a. for the slightest reason- zawsze kupujesz byle co you’re always buying junk- to nie byle co it’s no small thing a. no joke pot.- poczęstowali go nie byle czym – kawiorem they gave him caviar, not any old thing a. food- byle kto anyone, anybody- zadawać się z byle kim to associate with (just) anybody- to nie byle kto s/he’s not just anybody- byle gdzie anywhere; any old where a. place pot.- połóż to byle gdzie put it anywhere a. wherever you like- byle kiedy any time; any old time pot.- nie byle jaki (wyjątkowy) some, no mean- to nie byle jaki wyczyn that’s some a. no mean feat- jest nie byle jakim pianistą he’s no mean pianist- (ona) ma nie byle jaki apetyt she really has an appetite- stoją przed nie byle jakim problemem they’re facing a. they’re faced with no small problem- byle jak anyhow; any old how pot.- zrobili to byle jak they did it any old how* * *1. conj 2. partbyle jaki — ( jakikolwiek) any; ( podłej jakości) trashy
* * *conj.1. (oznaczający cel, skutek) (in order) to; szedłem naprzód, byle dalej I walked ahead in order to keep moving forward; robić byle zbyć do sth just to get it done; byle nie upaść the important thing is not to fall.2. ( oznaczający warunek) as long as, provided; byle przejechać przez granicę, a będziemy bezpieczni if we can reach the border, we'll be safe; mów prędko, byle prawdę make it quick, as long as you tell the truth; byle nie to anything but that. – partykuła dodawana do zaimków (just) any; kłaść rzeczy byle gdzie put those things down anywhere; śmiejesz się z byle czego laugh at anything; nie zadaję się z byle kim I don't associate with just anyone; robić coś byle jak do sth any old way; to nie byle co that's no small accomplishment; to jest nie byle kto that's not just anybody; wszędzie byle nie tutaj anywhere but here; masz nie byle jaki samochód you don't have just any (old) car; byle jaki crummy; tani i byle jaki cheapo.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > byle
-
26 co
Ⅰ pron. 1. (w pytaniach) what- co to (jest)? what’s this/that?- co jest na górze? what’s upstairs?- co robisz? what are you doing?- co mi kupiłaś? what did you buy for me?- co się dzieje? what’s going on a. happening?- co ci po tym? what do you need it for?- o co chodzi? what’s the problem a. matter?, what’s going on?- w co się ubierzesz? what are you going to wear?- czego szukasz? what are you looking for?- czego on chciał? what did he want?- czego a. copot. chcesz w zamian? what do you want in exchange?- do czego służy ten guzik? what is this button for?- z czego jest ta koszula? what is this shirt made of?- czemu się tak przyglądasz? what are you looking at?- czym mam otworzyć tę puszkę? what shall I open this tin with?- czym żywią się wieloryby? what do whales feed on?- czym to się skończy? how will it (all) end?- o czym oni mówią? what are they talking about?- co to za maszyna? what’s this/that machine?- co to za kamień? what kind of stone is this?- co ty na to? what do you say a. think?- co u ciebie? how are you?, what’s new?, how’s life (treating you)?- co z tobą? źle się czujesz? what’s wrong (with you)?, don’t you feel well?- psa zabierzemy ze sobą, ale co z kotem? we can take the dog with us, but what about the cat?- co z tego? a. no to co? what of a. about it? pot.- co z tego, że kocha? so he’s in love, so what? pot.- co on, oszalał, żeby tyle forsy przepuścić! pot. he must be mad blowing all that money pot.- czego tam nie ma na strychu! there are all sorts of things in the attic- czym to on w życiu nie był! he’s done all sorts of things in life- co ty mi tu przyniosłeś? what on earth have you brought me?- po co a. na co? what for?- po co jedziesz do Krakowa? what are you going to Cracow for?- na co ci ten scyzoryk? what do you need this penknife for?- i na co wam to było? what did you have to (go and) do that for?- czego tam poszłaś? pot. what did you go there for?- czemu płaczesz? what are you crying for?- czemu nie? why not?- „idziesz z nami?” – „czemu nie” ‘are you coming with us?’ – ‘why not?’2. (w mowie zależnej) what- powiedz, co chcesz na śniadanie tell me what you want for breakfast- zapytaj go, co zrobił z nożyczkami ask him what he’s done with the scissors- dobrze byłoby wiedzieć, o co właściwie mu chodzi it would be good to know what he really wants- przysłuchiwał się, o czym rozmawiają he was listening in on their conversation- nie wiem, co to była za ryba I don’t know what kind of fish it was- nie rozumiem, po co tu przyszedł I don’t understand why he came here a. what he came here for- powiem mu jutro, co i jak I’ll tell him tomorrow what’s what- wiesz co?… (do) you know what?… pot., (I’ll) tell you what… pot.3. (w zdaniu podrzędnym zawężającym) that- wszystko to, co chciał zrobić everything (that) he wanted to do- mam coś, co cię zainteresuje I’ve got something that’ll interest you- nie zrobiłam nic, czego musiałabym się wstydzić I did nothing (that) I ought to be ashamed of- rób, co chcesz do what you want- czym była kiedyś łacina, tym stał się dziś język angielski what Latin was once, English is today- co jest naprawdę nieznośne, to myśl, że… what is really maddening is the thought that…- z czego będziemy żyć, to mój kłopot what we’re going to live on is my problem- co się stało, to się nie odstanie what’s done is done4. (w zdaniu podrzędnym rozwijającym) which- powiedział, że pożyczył mi pieniądze, co nie było prawdą he said he had lent me some money, which wasn’t true- zdał ostatni egzamin, czym bardzo ucieszył rodziców he passed the last exam, which made his parents very happy5. (ile, jak, jaki) as- on ma tyle samo wrogów, co przyjaciół he has as many enemies as he has friends- zatrudniamy tyle samo pracowników, co rok temu we employ as many people as we did a year ago- mam dwa razy tyle pracy, co ty I have twice as much work as you (have)- kapelusz tego samego koloru, co płaszcz a hat the same colour as the coat- mieszkam w tym samym domu, co on I live in the same building as he does- rodzice tyle go widywali, co na obiedzie his parents only saw him at dinner time6. pot. (kto, który) who- ktoś, co nigdy nie był w wojsku someone who has never been in the army- znam kogoś, co to chętnie zrobi I know someone who’ll be glad to do it- gdzie się podział ten chłopak, co u was mieszkał? what happened to the boy who used to live with you?- wiesz, co ty dla niego jesteś? do you know what you are to him?- ten młyn, co to w nim teraz jest hotel that mill that’s a hotel now7. pot. (dlaczego, w jakim celu) why- co się tak kręcisz? why can’t you sit still?- co tak wcześnie wstałaś? why did you get up so early?- coś taki wesoły? why are you so cheerful?, what are you so cheerful about?8. (w wyrażeniach emfatycznych) what (a)- co to za dureń z niego! what a clown he is! pejor.- co za niespodzianka! what a surprise!- nie masz pojęcia, co to za rozkosz! you’ve no idea what a delight it isⅡ praep. every- co dzień/sobota every day/Saturday- co dziesięć minut/dwa tygodnie every ten minutes/two weeks- przystawał co krok he stopped with each a. every step- co jakiś czas tu zagląda, żeby sprawdzić, co robimy he looks in every now and then to check on us- opuszczał co drugą stronę he was skipping every other pageⅢ adv. (bardziej) co ciekawsze fragmenty/książki some of the more interesting sections/books- co wytrwalsi zostali do końca sztuki only the most persevering stayed till the end of the playⅣ conj. (jak) as- (ona) pracuje w tej samej firmie co ja she works for the same company as me- ten sam/to samo co zawsze the same as always- taki sam jadłospis co przed tygodniem the same menu as a week ago- to już nie ten człowiek, co dawniej he’s not the man he used to be- jest równie inteligentny, co przebiegły he’s as intelligent as he is crafty- mogła mieć równie dobrze trzydzieści co czterdzieści lat she could just as well have been thirty as forty- co ciekawe/dziwne… what’s interesting/strange…- co gorsza… what’s worse…- co więcej… what’s more…Ⅴ part. pot. (jako równoważnik zdania) boisz się, co? you’re afraid, eh? pot.- ale ona urosła, co? she’s really grown, hasn’t she?- będziemy w kontakcie, co? we’ll be in touch, right? pot.- miłe dzieciaki, co nie? nice kids, eh? pot.- nie poznajesz mnie, co? you don’t recognize me, do you?- wszyscy gdzieś jadą na wykacje, a my co? everyone’s going somewhere on holiday, and what about us?- kto cię tu wpuścił, co? who let you in, eh? pot.- i co, zdałeś egzamin? well, did you pass (the exam)?- co ty, chcesz oberwać od ojca? you don’t want to get it from your father, do you? pot.- a ty co? dzwonka nie słyszałeś? what are you doing? – didn’t you hear the bell?Ⅵ co do praep. 1. (jeśli chodzi o) as for, as far as [sb/sth] is concerned- co do mnie, nigdy w horoskopy nie wierzyłem as for me, I’ve never believed in horoscopes- co do pańskiego artykułu… as for your article…, as far as your article is concerned…2. (w sprawie) regarding, concerning- mamy zastrzeżenia co do ostatniej partii towaru we have some reservations regarding the last consignment- jego uwagi co do nowelizacji ustawy his remarks regarding a. concerning the amendment of the law3. (pod względem) regarding, concerning- ustalenia co do zakresu prac details regarding a. concerning the scope of the work- druga co do wielkości partia polityczna the second largest party- dziesiąte co do wielkości państwo świata the world’s tenth largest state4. (dokładnie) to- co do godziny/dnia to the hour/day- o siódmej co do minuty at seven o’clock sharp- przyszedł punktualnie co do minuty he came a. arrived right on the dot pot.- oddał mi wszystko co do grosza he gave me back every single penny- powtórzyła wszystko co do słowa she repeated everything word for word- zginęli wszyscy co do jednego not one of them survivedⅦ co…, (to) … conj. 1. (ile razy) each time- co wstawał, robiło mu się słabo each time he got up, he felt faint- co otworzył gazetę, wszędzie o Iraku every time he opened a newspaper, there was something about Iraq- co strzelił, to chybił every time he fired, he missed- co wspiął się wyżej, to zsuwał się each time he climbed up, he slipped down again- co premiera, to sukces each new production is/was a success2. (dla podkreślenia) co praca, to praca work is work (after all)- co chłop, to chłop you can’t beat a man (about the place)- co głowa, to głowa you can’t beat good brains- co prawda, to prawda I’ll second that- co dyrektor, to nie zwykły robotnik a director’s not just any workerⅧ czym…, tym… conj. kryt. czym starszy, tym głupszy the older he gets, the more foolish he becomes- czym większy przywódca, tym groźniejszy jego upadek the greater the leader, the further he has to fall■ a co tam what do I care?, what does it matter?- chciała pokazać, co to nie ona she wanted to show what she was made of- co jak co, ale ciasto robisz pyszne say what you like, but you make delicious cake- czego jak czego, ale pieniędzy im nie brakuje whatever they’re short of, it’s not money- co najmniej at least- co najwyżej at most- co to, to nie! pot. that’s out of the question!; no way! pot.- co (proszę)? pot. (w odpowiedzi) what?- „Adam!” – „co?” ‘Adam!’ – ‘what?’- „jesteś tam?” – „a co?” ‘are you there?’ – ‘what do you want?’- co (takiego)? (wyrażające zdziwienie) what?, really?- goście dopiero co wyjechali the guests have not long gone, the guests have only just left* * *1. pron( w pytaniach) whatto drzewo, co rośnie koło domu — the tree that grows by the house
wspominał tych, co odeszli — he remembered those who had left
zdałem egzamin, co wszystkich zaskoczyło — I passed the exam, which surprised everybody
co się stało, to się nie odstanie — what's done cannot be undone ( w równoważnikach zdań)
rób, co chcesz — do what you want
co niemiara — in abundance, (pot: cokolwiek) anything
2. partjeśli co, daj mi znać — get in touch at the slightest thing
co najwyżej — at (the) mostco gorsza — what's worse, worse still
co więcej — what's more, furthermore
co chwila/krok — every lub each minute/step
co drugi/trzeci — every second/third
co do (+gen) — ( odnośnie do) as to, as for
3. conjco do mnie — as far as I am concerned, ( dokładnie) (exact) to
4. advco strzelił, to chybił — every time he shot he missed
(pot: dlaczego) why* * *copron.1. ( zastępuje rzeczowniki) what; rób, co chcesz do what you want; czego (znowu) chcesz? what do you want (now)?; zwł. z irytacją what is it that you want (now)?; co to będzie? (= co chcesz zrobić?) what is it going to be?, what'll it be?; (= co się stanie?) what'll happen?; po co? what for?; byle co anything; Bóg wie co God knows what; diabli wiedzą co only the Devil knows; co to, to nie I won't have that; jeszcze czego! anything else?, what('s) next?; bądź co bądź anyway; w czym rzecz what's the matter; w razie czego (just) in case, if need(s) be; jak przyjdzie co do czego when the chips are down; nie ma co! there is no point; co komu do tego? it is none of anybody's business, why should it be anyone's business?, why should they care?; co mi tam! I don't care, I couldn't care less, who cares?; co będzie, to będzie happen what may; będzie co ma być what is to be, will be; what must be, must be; what will be, will be; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr let bygones be bygones; co z oczu, to z serca out of sight, out of mind; co się stało, to się nie odstanie what's been done cannot be undone, let bygones be bygones; co za dużo, to niezdrowo too much of a good thing, too much breaks the bag; co się odwlecze, to nie uciecze there is luck in leisure; co ma wisieć, nie utonie he that is born to be hanged shall never be drowned, if you're born to be hanged then you'll never be drowned; co nagle, to po diable haste makes waste; czym chata bogata, tym rada what's mine is yours; co ma piernik do wiatraka what do these two things have in common?, it is quite beside the point.2. (jako zaimek względny, głównie w pytaniach i zdaniach złożonych) co tchu at full l. top speed, in all haste; tyle, co kot napłakał next to nothing; co do grosza not a penny less, not a penny more; tyle pomoże, co umarłemu kadzidło it won't do any good, it won't help at all.conj.( rozpoczyna zdanie podrzędne) which.part.1. ( wyraża powtarzalność) every; co krok every step; co godzina/co chwila/co miesiąc/co roku every hour/every moment/every month/every year; co prawda admittedly; co prawda, to prawda you're right; co rusz every moment, every time; na co dzień every day; co i raz pot. every moment, every time; co kraj, to obyczaj every country has its customs; every land has its own law; so many countries, so many customs.2. ( wzmacnia przysłówki) what, still; co gorsza what's worse, worse still; co więcej what's more; co dwie głowy, to nie jedna two heads are better than one.3. (wyraża pytanie o przyczynę, cel) why; co się tak długo zastanawiasz? why have you been dwelling on it so long?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > co
-
27 czas
dobre/złe/dawne czasy — good/bad/old times
w swoim czasie — in due time lub course
od czasu czas — +gen since (the time of)
w czasie czas — +gen during
od czasu do czasu — from time to time, (every) now and then
* * *miIns.pl. - ami; in idiomatic expressions -y1. (wymiar fizyczny, przemijanie) time; czas mija time passes l. goes by; czas płynie time flows; upływ czasu the flow of time; w czasie i przestrzeni in time and space; wehikuł l. maszyna czasu time machine; zegar pokazuje/odmierza czas a clock shows/measures time.2. (= odcinek czasu) period, time, hours; czas pracy working hours; czas wolny leisure time; przez cały czas all the time; przez ten czas during that time l. period; przez pewien czas for a time; po pewnym czasie after a time; ile mamy czasu? how much time do we have?3. przen. i w utartych zwrotach czas goi l. leczy rany time heals wounds; czas nas goni l. nagli we're pressed for time; czas pokaże only time will tell; czas pracuje dla mnie l. na moją korzyść I have time on my side; czas to pieniądz time is money; grać na czas play for time; ja mam czas I can wait; mamy dość czasu we have enough time (on our hands); nadrabiać stracony czas make up for lost time; nie ma czasu na... there's no time for...; nie tracić/nie marnować czasu lose/waste no time; spędzać czas spend one's time ( na czymś on sth) ( na robieniu czegoś doing sth); strata czasu waste of time; szkoda (czyjegoś) czasu it's a waste of (sb's) time; szmat czasu a long time; tracić l. marnotrawić czas waste one's time; wyścig z czasem race against time; wytrzymać próbę czasu stand the test of time; zabijać czas kill time; zyskać na czasie gain time.4. zw. pl. (= epoka, okres) times, period, days, years; czasy starożytne/prehistoryczne ancient/prehistoric times; ciężkie/trudne czasy hard/difficult times; dawnymi czasy lit. in olden days l. times; in days of yore; ostatnimi czasy lit. recently; po wszystkie czasy l. po wieczne czasy l. po wsze czasy forever (and a day); swego czasu once (upon a time); w czasach królowej Elżbiety in Queen Elizabeth's time; in Elizabethan times; w naszych l. obecnych czasach in our times, nowadays; w owym czasie at that time; za moich czasów in my time; bawić się za wszystkie czasy have the time of one's life; iść z duchem czasu move l. keep up with the times; jego czas się skończył his time is over.5. na czasie pot. fashionable, trendy, in.6. (= właściwa pora) (the right) time ( na coś for sth); jest czas na... there's time for...; nie czas na żarty it isn't the right time for joking; najwyższy czas high time; od czasu do czasu from time to time; do czasu only so long; uciekaj, póki czas run away while the going's good; zdążyć na czas be in time ( na coś for sth) ( żeby coś zrobić to do sth); przed czasem ahead of time; o czasie on time; po czasie behind time; w swoim czasie l. w stosownym czasie in due time; czas na mnie l. komu w drogę, temu czas I'd better go; time to go; it's (high) time I were on my way; nadszedł czas zapłaty the day of reckoning has come; rychło w czas iron. just in time.7. fiz., astron. (= system rachuby czasu) time; czas letni/zimowy summer/winter time; czas lokalny local time; czas słoneczny astron. solar time; czas strefowy zone time; czas Greenwich Greenwich mean time, GMT; czas uniwersalny universal time, UT; czas uniwersalny skoordynowany universal time coordinated, UTC; geologiczna skala czasu geol. geological time scale.8. gram. tense; czas teraźniejszy the present (tense); czas przeszły the past (tense), the preterite; czas przyszły the future (tense); czas zaprzeszły the past participle (tense).The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > czas
-
28 dwa
numdwa koty/obrazy/jabłka — two cats/pictures/apples
co dwa dni/miesiące/lata — every other day/month/year
(gra w) dwa ognie — British bulldog (BRIT), prison dodge ball (US)
w dwóch słowach — in a word, in short lub brief
* * *num.dwaj l. dwóch l. dwu Gen. i Loc. dwóch l. dwu Dat. dwom l. dwu l. dwóm Ins. dwoma l. dwu; dwie Gen. i Loc. dwóch l. dwu Dat. dwom l. dwu l. dwóm Ins. dwoma l. dwiema1. (= liczba 2) two; dwa psy two dogs; dwa krzesła two chairs; dwaj bracia l. dwóch l. dwu braci two brothers; dwa razy twice l. two times; dwa razy dziennie twice a day; mój syn ma dwa lata my son is two; co dwa tygodnie/lata every other week/year; w dwóch słowach in short l. brief; dwa kroki stąd (just) around the corner; bez dwóch zdań no doubt about it; grać w dwa ognie play dodge ball; obiad zrobię raz, dwa I'll have dinner ready in two shakes, I'll have dinner ready in a snap l. flash l. jiffy; nie raz, nie dwa more than once, many times; wtrącić swoje dwa słowa add l. put in one's two cents, add l. put in one's two cents' worth; pracować za dwóch do the work of two; wygrać dwa do zera win two-nil; dwa razy daje, kto prędko daje he gives twice who gives quickly; kij ma dwa końce two can play at the game; gdzie się dwóch bije, tam trzeci korzysta two dogs fight for a bone, and a third runs away with it; co dwóch, to nie jeden many hands make light work, two heads are better than one; pokorne cielę dwie matki ssie the still sow eats up all the draft; trzymać dwie sroki za ogon have too many irons in the fire; upiec dwie pieczenie na jednym ogniu kill two birds with one stone; mądrej głowie dość dwie słowie a word is enough to the wise.2. szkoln., uniw. (= dawniej ocena niedostateczna w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych; ocena niedostateczna na uniwersytecie) fail, unsatisfactory, E l. F; (= obecnie ocena dopuszczająca w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych) pass, passing, D.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dwa
-
29 głowa
head; (pot: umysł) brain, mindkoniak/sukces uderzył mu do głowy — the brandy/success went to his head
przyszło mi do głowy, że... — it (has) just occurred to me, that...
mieć coś/kogoś na (swojej) głowie — (przen) to have sth/sb on one's hands
* * *f.Gen.pl. głów1. (człowieka, zwierzęcia) head; ból głowy headache; marzenie ściętej głowy pie in the sky, wishful thinking; trupia głowa skull and crossbones; od stóp do głów from head to foot; z odkrytą l. gołą głową bare-headed; bić kogoś na głowę be more than a match for sb; być czyimś oczkiem w głowie be the apple of sb's eye; chować głowę w piasek bury l. hide one's head in the sand; domagać się czyjejś głowy call for sb's head; drapać się w głowę scratch one's head; kręcić głową shake one's head; mieć dach nad głową have a roof over one's head; mieć głowę na karku pot. have a good head on one's shoulders; mieć słabą głowę pot. not be able to hold one's liquor; mieć urwanie głowy w pracy be having a hectic time at work; skinąć głową nod one's head; stawać na głowie, żeby coś robić stand on one's head l. bend over backwards to do sth; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie watch sb/sth like a hawk; zmyć komuś głowę pot. rake sb over the coals; dam sobie głowę uciąć, że... I'd bet my life that...; głowa mi pęka I've got a splitting headache; kręci mi się w głowie my head is spinning l. reeling; niech cię o to głowa nie boli never you mind; od przybytku głowa nie boli there is never too much of a good thing; ręczę za to głową I can vouch for it; włos z głowy mu nie spadnie not a hair of his head shall be injured, I can vouch for his safety; woda sodowa uderzyła mu do głowy pot. sb has got a big head, sb has grown too big for his/her britches; wszystko stoi na głowie everything has been turned upside down l. topsy turvy; głowa do góry! cheer up!2. (= rozum) head, mind; człowiek z głową na karku a man with a good head on his shoulders; łamać sobie głowę nad czymś rack one's brains over sth; mieć coś z głowy have sth off one's mind; mieć olej w głowie have one's head screwed on right; przychodzić do głowy spring to mind; przyszło mi do głowy, że... it just came l. occurred to me that...; nic mi nie przychodzi do głowy nothing springs to mind; robić coś z głową use one's head to get sth done; suszyć komuś głowę give sb grief, bitch at sb; tracić głowę lose one's head; wylecieć z głowy slip one's mind; zawrócić komuś w głowie cast a spell on sb; zawracać komuś głowę pester l. bug sb about sth; nie zawracaj sobie tym głowy don't bother l. worry yourself about it; chodzi mi po głowie pewien pomysł I have an idea; chyba masz coś z głową pot. I think you have sth wrong upstairs; chyba masz nie po kolei w głowie pot. I don't think you have all your marbles; jego nazwisko wyleciało mi z głowy I had his name on the tip of my tongue; mam inne sprawy na głowie I've got other things to worry about; mam pustkę w głowie my mind is a blank, I have a mental block; moja w tym głowa, żeby... I'll make sure that...; nie mam głowy do interesów I don't have a head for business; to się nie mieści w głowie it staggers the mind l. imagination; wybij to sobie z głowy get that idea out of your head; spokojna głowa! pot. stay cool!; rusz głową! use your head!; zawracanie głowy! nonsense!; kto nie ma w głowie, ten ma w nogach little wit in the head makes much work for the feet l. heels.3. (= człowiek jako osoba myśląca) head; co dwie głowy, to nie jedna two heads are better than one; co głowa, to rozum so many men, so many minds; mądrej głowie dość dwie słowie a word to the wise is sufficient.4. (= człowiek jako jednostka) head; pół litra na głowę a half liter per head; płacić od głowy pay by the head.6. (np. kapusty) head; głowa cukru loaf of sugar.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > głowa
-
30 lizać
⇒ liznąć* * *palce lizać! — scrumptious!, yum-yum! (pot), yummy! (pot)
* * *ipf.1. (= przesuwać po czymś językiem) lick; palce lizać! yummy!, finger-licking good!; lizać rany lick one's wounds; lizać czyjeś buty l. stopy pot. (= zabiegać o czyjeś względy) bow and scrape, lick one's shoes l. boots l. heel, brown-nose, kiss ass, be an apple-polisher; pies ci mordę lizał! pot. get stuffed!, I don't give a damn about you!2. (= muskać) brush against, graze; kula liznęła mu rękę bullet grazed his hand; ogień lizał dach fire swept across the roof.ipf.1. (= lizać siebie) lick o.s.2. przen. (= leczyć się z czegoś) recover, get better; lizać się z ran recover from one's wounds.3. (= lizać siebie nawzajem) lick each other l. one another.4. pot. (= całować się, zwłaszcza publicznie) make out, neck, suck face.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > lizać
-
31 mówić
1. (-wię, -wisz); vt( coś) to say; (prawdę, kłamstwa) to tell2. vi( przemawiać) to speak; (rozmawiać, opowiadać) to talkon mówi, że... — he says that...
mówił mi, że... — he told me that...
mówić po angielsku/polsku — to speak English/Polish
nie mówiąc (już) o mówić — +loc to say nothing of, let alone
mówić do siebie — to talk to o.s.
* * *ipf.1. (= wypowiadać słowa) say ( coś komuś sth to sb) (że... that...); (= opowiadać, informować) tell ( coś komuś sb sth l. sth to sb) (komuś o kimś/czymś sb about sb/sth l. of sb/sth) (komuś, że... sb that...); (= odzywać się, rozmawiać, przemawiać) speak, talk ( z kimś with l. to sb, o kimś/czymś about l. of sb/sth) ( do kogoś to sb); (= wspominać) refer (o kimś/czymś to sb/sth); mention (komuś o kimś/czymś sb/sth to sb); mów dalej! keep talking!; mów za siebie! speak for yourself!; mówcie (trochę) ciszej! keep it down!; to put it mildly; mówi się, że... they say that...; the story goes that...; it is reported l. rumored that...; mówić dobrze/źle o kimś/czymś speak well/ill of sb/sth; mówić komuś dzień dobry say hello to sb; mówić do siebie talk to o.s.; mówić otwarcie speak one's mind; mówić po próżnicy waste one's breath; mówić w czyimś imieniu speak for sb; mówić z przekonaniem speak with authority; mówisz to poważnie? are you serious?; a nie mówiłem? did't I tell you?; co mówiłeś? what did you say?; dobrze mówi! hear, hear!; do mnie mówisz? are you talking to me?; fakty mówią same za siebie przen. the facts speak for themselves; i kto to mówi? look who's talking!; lepiej nie mówić the less said, the better; nie ma o czym mówić ( w odpowiedzi na podziękowanie) don't mention it; forget it; nie mów nic don't say anything; nie mów z pełnymi ustami don't talk with your mouth full; nie musisz mówić nic więcej (= wszystko rozumiem) enough said.3. (= wyrażać się w dany sposób) talk, speak; mówić bzdury l. nonsensy l. od rzeczy talk nonsense; mówić do rzeczy talk sense; mówić na temat speak to the point; nareszcie mówisz do rzeczy now you're talking sense.4. (= nakazywać) tell (komuś, żeby coś zrobił sb to do sth); mówiłem mu, żeby przyszedł I told him to come; nienawidzę, jak mi się mówi, co mam robić I hate people telling me what to do; rób, co ci mówię! do what I tell you!5. (= posługiwać się językiem) speak; mówić dobrze/biegle po japońsku speak good/fluent Japanese; mówić po angielsku kiepsko/z obcym akcentem speak English badly/with a foreign accent; nie mówię l. nie umiem mówić po węgiersku I can't speak Hungarian; osoba mówiąca po angielsku/polsku English/Polish speaker; mówić tym samym językiem (= dobrze się rozumieć) speak the same language.6. (= sugerować, wywoływać wspomnienie) mean, ring a bell; czy to ci coś mówi? does this mean anything to you?; does it ring a bell?; jego nazwisko nic mi nie mówi his name doesn't ring a bell.7. (przedstawiając się przez radio l. telefon) cześć, mówi Marta hi, it's Martha (speaking); tu mówi Londyn radio this is London calling.8. (= zwracać się do kogoś) mów mi Ed call me Ed; możesz mi mówić po imieniu you can call me by my first name.9. ( w komentarzach na temat wypowiedzi) mówiąc delikatnie to say the least; mówiąc poważnie joking aside; mówiąc szczerze frankly (speaking); to be frank; mówiąc w przenośni metaphorically speaking; inaczej mówiąc to put it differently; jak (już) mówiłem like I said; kiedy już o tym mówimy while we are at it; krótko mówiąc to make l. cut a long story short; in brief; między nami mówiąc between ourselves; between you and me (and the gatepost); nawiasem mówiąc by the way; by the bye; incidentally; nie mówiąc (już) o kimś/czymś not to mention sb/sth; to say nothing of sb/sth; let alone sb/sth; prawdę mówiąc to tell the truth; as a matter of fact; przykro mi to mówić I hate to say it; skoro już o tym mówimy while we're at it; ściśle mówiąc strictly speaking.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mówić
-
32 rzecz
f 1. (przedmiot) thing- rzeczy osobiste personal belongings- biuro rzeczy znalezionych the lost property office- zabrał ze sobą tylko najpotrzebniejsze rzeczy he took only the most necessary things with him- zabrał wszystkie swoje rzeczy i poszedł he took all his stuff a. belongings and went- traktował ją jak swoją rzecz he treated her as his plaything2. (sprawa) matter, question- to nie twoja rzecz it’s none of your business- jej źródło utrzymania to drażliwa rzecz the source of her income is a touchy matter3. (nieokreślone zjawisko) thing- zajmować się różnymi/wieloma rzeczami to be engaged in various/many things- wykształcenie i wychowanie to dwie różne rzeczy education and upbringing are two different things a. matters- lubi malować, rysować i w ogóle takie rzeczy pot. he likes painting and drawing and stuff like that pot.- jest kilka rzeczy, które lubię, na przykład truskawki there are a number of things I like, for example strawberries- ludzie mówili różne rzeczy people were saying all sorts of things4. (treść myśli, wypowiedzi) thing- brać rzecz dosłownie to take it literally- ujmować rzecz jednostronnie to take a one-sided view of the matter- mówił o niej nieprzyjemne rzeczy he said unpleasant things about her- chciał wyrazić tę rzecz w słowach he tried to express the thing in words5. (zadanie, obowiązek) business- to nie twoja rzecz it’s none of your business, it’s of no concern to you- rzeczą pisarza jest przede wszystkim dostarczanie dzieł literackich it’s a writer’s job to produce literature6. (wydarzenie, fakt, okoliczność) thing- stała się nieprawdopodobna rzecz an unbelievable thing happened- to rzecz naturalna, że młody chłopak się zakochał it’s a natural thing for a young boy to fall in love7. Filoz. thing- rzecz sama w sobie the thing in itself8. (dzieło sztuki, utwór literacki, muzyczny) thing, piece- to dobrze napisana rzecz it’s a good piece of writing- czytałem ciekawą rzecz I read an interesting thing- komponował znakomite rzeczy he composed superb things; he composed great stuff pot.■ (cała) rzecz w tym, że… the thing is, …, the point is…- to moja/twoja/jego rzecz it’s my/your/his business- rzecz prosta of course, naturally- rzecz prosta, pomogę ci, ale… of course, I’ll help you, but…- brać się/wziąć się do rzeczy to get down to business; to get down to brass tacks pot.- nie od rzeczy będzie/byłoby… it wouldn't be a bad idea to…- nie od rzeczy byłoby przypomnieć jego osiągnięcia it would be worthwhile to recall his achievements- co to ma do rzeczy? what’s that got to do with it?- być do rzeczy to be all right pot.- to wypracowanie jest do rzeczy, całkiem niezłe the essay is sensibly written, not bad at all- ta dziewczyna jest całkiem do rzeczy the girl’s quite all right- nie twoją/jego/jej rzeczą jest…. it’s not your concern to …- błądzić jest rzeczą ludzką to err is human- istota a. sedno rzeczy the heart a. crux of the matter- ładne rzeczy! my word!- mówić do rzeczy to talk sense- mówić od rzeczy a. nie do rzeczy to talk nonsense- zbierali datki na rzecz bezdomnych they were collecting money for the homeless- nazwać rzecz po imieniu to call a spade a spade- nic z tych rzeczy pot. nothing of the kind a. of the sort- odbiegać od rzeczy to stray from the point, to digress- ogólnie/ściśle rzecz biorąc generally/strictly speaking- rzecz idzie o najwyższą stawkę it’s a matter of life and death- stan a. postać rzeczy state of affairs- to nie ma nic do rzeczy that’s beside the point- w samej rzeczy, nie o to mi chodzi in fact, this is not what I mean- wiadoma rzecza. jest rzeczą wiadomą, że… it’s a well-known fact that…- wiadoma rzecz jak jest w wojsku we all know what it’s like in the army- widzieć/wiedzieć, jak rzeczy stoją a. jak się rzeczy mają to know/to see how the land lies- lepiej żeby wiedział jak rzeczy stoją it would be better for him to know how matters stand- wielkie rzeczy! a. wielka (mi) rzecz! pot. big deal! iron.- wielka mi rzecz, każdy umie tak śpiewać! big deal, anyone can sing like that!- wracać/przystępować do rzeczy to return/come to the point- nie wtrącaj się w nie swoje rzeczy mind your own business- z natury rzeczy a. siłą rzeczy (quite) naturally- siłą rzeczy musiał tam pojechać events forced him to go there- znać się na rzeczy to know what’s what* * *-y; -y; gen pl; -y; f- rzeczy* * *f.1. (= przedmiot) thing, object.2. pl. (= własność, dobytek, strój, wyposażenie) things, belongings, property; to są moje rzeczy these are my things; rzeczy osobiste personal belongings l. possessions; biuro rzeczy znalezionych lost property office.3. (= sprawa, dziedzina) ( w wielu utartych wyrażeniach) ładne rzeczy! a pretty kettle of fish!; nic z tych rzeczy nothing of the kind l. sort; te rzeczy są mi obce these things aren't up my street; to moja rzecz it's my business; to nie moja rzecz it's none of my business; wielka mi rzecz! l. wielkie rzeczy! big deal!; wojsko to męska rzecz army life is for men; znać się na rzeczy know one's stuff; be knowledgeable.4. pl. (= naturalny bieg spraw) things, affairs; (zwykła) kolej rzeczy the (ordinary) course of things; stan rzeczy the state of affairs; siłą rzeczy of course, naturally; w gruncie rzeczy essentially.5. (= temat, treść, t. w licznych utartych zwrotach) issue, matter, topic, point; coś jest na rzeczy there's something in it; co to ma do rzeczy? what does that have to do with the matter at hand?; do rzeczy! back to the point; mówić do rzeczy/od rzeczy talk sense/nonsense; nazywać rzeczy po imieniu call a spade a spade; nie od rzeczy byłoby... it would not be amiss to...; ogólnie rzecz biorąc generally speaking; przystąpić do rzeczy get to the point; address the issue; rzecz w tym, że... the problem is that...; sedno/istota rzeczy the heart/crux of the matter; spis rzeczy (= spis treści) contents; to nie ma nic do rzeczy that's neither here nor there; to zmienia postać rzeczy that makes a difference; w rzeczy samej indeed; w tym (cała) rzecz that's the whole point.6. z przymiotnikami ( tworzy równoważniki zdań okolicznikowych) rzecz dziwna... strangely enough...; rzecz jasna... l. rzecz oczywista... of course..., needless to say..., it goes without saying that...; rzecz prosta... predictably (enough)...7. na rzecz kogoś/czegoś prawn. to l. for sb/sth; przekazać darowiznę na rzecz instytucji make a donation to l. for an institution; zasądzić coś na czyjąś rzecz adjudge sth to sb.8. fil. thing; rzecz sama w sobie thing-in-itself.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rzecz
-
33 wziąć
pf — brać impf Ⅰ vt 1. (chwycić) to hold, to take- wziąć kogoś w ramiona to hold/take sb in one’s arms- wziąć kogoś za rękę to take sb by the hand a. sb’s hand- wziąć kogoś pod ramię to take sb by the arm- wziąć coś w zęby to take sth in one’s teeth- wziął dziecko na ręce he picked up the child- wzięła dziecko na kolana she put the child on her lap2. (zabrać ze sobą) to take (out)- wziąć kogoś na narty/ryby/tańce to take sb fishing/skiing/dancing- wziąć kogoś na kolację/spacer to take sb out to dinner/for a walk- weź mnie ze sobą! take me with you!3. (otrzymać) to get [pensję, napiwek, zapłatę]- ile wziąłeś za samochód? how much did you get for your car?4. (na własność, w użytkowanie, pod opiekę) to take- wziąć coś w dzierżawę to take out a lease on sth- wziąć coś na kredyt/na raty to take sth on credit/in installments- wziąć psa ze schroniska to take a dog from the shelter5. (skorzystać) to take [sth] out, to take (out) [pożyczkę, urlop, zwolnienie] 6. (powierzyć funkcję) to employ [korepetytora, niańkę] 7. (do niewoli) to take [jeńców, zakładników]- wziąć kogoś żywcem to take sb alive8. (zaczerpnąć) to get [informacje, pomysł]; to take (z czegoś from sth) [cytaty, przykłady] 9 przen., książk. (odziedziczyć) to get (coś po kimś sth from sb)- urodę wzięła po matce she got her good looks from her mother- imię wziął po dziadku he is named after his grandfather10 pot. (włożyć) to put [sth] on, to put (on)- weź coś na głowę, bo jest zimno! put something on your head, it’s cold!11 pot. (pokonać) [koń] to clear, to take [przeszkodę]; [samochód] to take [zakręt] 12 pot. (wyprzedzić) [biegacz, kolarz] to overtake [współzawodnika] 13 (zastosować) to take [lekarstwo, pigułkę]; to have [masaże, zastrzyki] 14 (przyjąć) to take [pracę, stanowisko, zajęcie] 15 (użyć) to take [drzewo, mąkę] 16 (potraktować, zrozumieć) to take- wziąć coś do siebie to take sth personally- wzięła jego słowa poważnie/dosłownie/za żart she took his words seriously/literally/as a joke- przepraszam, wzięłam pana za kogoś innego I’m sorry, I mistook you for someone else17 (zdobyć w walce) to take [miasto, twierdzę]- wziąć fortecę szturmem to storm a fortress18 (przywłaszczyć sobie) to take- kto mi wziął pióro? who’s taken my pen?19 (dokonać czynności) to take [kąpiel, lekcje, miarę, oddech, prysznic]- wziąć ślub to get married20 pot. (usunąć) to take- weź nogi z kanapy! take a. get your legs off the sofa!- bierz a. weź to stąd zaraz! take it away right now a. this minute! pot.21 pot. (wywrzeć wpływ) to sway- wzięła go na litość ≈ she appealed to his better self- dał się wziąć na jej kłamstwa he was taken in by her lies22 (zobowiązać się) wziąć na siebie dodatkowe obowiązki to take on extra responsibilities- wziąć na siebie zrobienie czegoś to take it upon oneself to do sth- wziąć na siebie winę to shoulder a. take the blame23 (zacząć się przejawiać) to be felt- wzięła ją ciekawość/złość/zazdrość she was overcome with curiosity/anger/jealousy- wzięła go grypa he came down with the flu24 (porwać, wciągnąć) to captivate- tak go wzięły te komputery, że o niczym innym nie mówi he got so hooked on computers that he couldn’t talk about anything else25 (rozważyć) to take- weźmy (na przykład) sytuację we Francji… let’s take the situation in France (for example)…- weźmy inny przykład… let’s take another example…- razem wzięte taken together- jest mądrzejszy niż wy wszyscy razem wzięci he’s smarter than all of you put together pot.26 (dostać, oberwać) to get [baty, lanie] 27 pot. (uprawiać seks) to take [kobietę] Ⅱ wziąć się 1. (chwycić się) to hold- wziąć się za głowę/pod boki to hold one’s head/sides2. (chwycić się nawzajem) wziąć się w objęcia to hold each other- dzieci wzięły się za ręce the children took each other’s hands3. (zająć się) to get down (do czegoś to sth); to take [sth] up, to take up- wziąć się do pracy/nauki to get down to work/some studying- wziąć się do pióra/łopaty to take up writing/a spade- po pomalowaniu kuchni wziął się za salon having painted the kitchen he set to work on the living room4. (zwiększyć kontrolę) to crack down (za kogoś on sb); to do something (za kogoś/coś about sb/sth)- weź się wreszcie za syna! do something about your son at last!5. (pojawić się) to come- skąd się tu wziął ten talerzyk? where did that plate come from?6. (mieć źródło) [nieufność, niezadowolenie, problem] to stem (z czegoś from sth)* * *The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wziąć
-
34 cząst|ka
f 1. (mała część) particle; (pomarańczy) piece- dzielić coś na cząstki divide sth into pieces- człowiek jest cząstką przyrody man is a part of nature2. Fiz. particle- cząstki elementarne elementary particles- cząstki alfa/beta alpha/beta particles3. Jęz.particle■ wybrać a. obrać lepszą cząstkę to make the better choiceThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > cząst|ka
-
35 da|ć
pf — da|wać impf (dam — daję) Ⅰ vt 1. (przekazać, darować) to give- dać komuś coś to give sth to sb, to give sb sth- dać napiwek to give a tip- dać zaliczkę to leave a. put down a deposit- na urodziny rodzice dali mi encyklopedię my parents gave me an encyclopedia for my birthday- dała mi to zdjęcie na pamiątkę she gave me this photo as a memento- dał nam paczkę dla ojca he gave us a parcel for Father a. our father- prosiłam, ale nie dał mi ani grosza I asked him, but he didn’t give me a penny- w zamian za pocztówki dał mi serię znaczków in exchange for the postcards he gave me a series of stamps- dużo/wszystko bym dał za pewność, że sprawa zostanie załatwiona I’d give a lot/anything to be sure that things will be settled okay- dać z siebie wszystko to do one’s utmost, to give one’s all2. (podać) to give, to pass- daj mi rękę give me your hand- daj (mi) gazetę/nożyczki/sól pass (me) the newspaper/scissors/salt- daj mi chleb (całość) pass (me) the loaf, will you?- daj mi chleba (trochę) pass me some bread, will you?- lekarz dał mi antybiotyki pot. the doctor gave me some antibiotics- dać komuś zastrzyk pot. to give sb an injection- dawać przykłady to give examples3. (udostępnić) to give- dać komuś swój adres/telefon to give sb one’s address/phone number- dać komuś kwaterę to give sb a room- dać komuś nocleg to give sb a room for the night- ojciec dał mi samochód na cały dzień Dad let me have the car for the whole day- dać komuś jeść/pić to give sb something to eat/drink4. (umożliwić) to give- dać komuś okazję do czegoś to give sb a chance a. opportunity to do sth- dać komuś pracę to give sb a job- studia dają możliwość lepszej pracy higher education gives you the chance of a better job- to stanowisko daje pewne przywileje the post gives you a. offers certain privileges- jej zachowanie dało powód do wielu plotek her behaviour gave rise to many rumours- festiwal daje (artystom) okazję wybicia się the festival gives artists the chance to make a name for themselves- biegacz nie dał szans rywalom the runner didn’t give his rivals a chance- dałem jej czas do namysłu I gave her some time to think it over- dane mi było współpracować z wielkimi aktorami książk. I had the opportunity of working with some outstanding actors- nie dane mu było zaznać spokoju książk. he was never to know peace5. (udzielić) give- dać komuś awans/rozwód to give sb (a) promotion/a divorce- dać komuś błogosławieństwo to bless sb, to give sb one’s blessing- dać komuś dymisję to dismiss sb- dawać lekcje/korepetycje to give (private) lessons a. tuition- dać komuś naganę to reprimand sb- dać komuś odpowiedź to give sb one’s a. an answer- muszę dać odpowiedź w ciągu trzech dni I have to give my answer within three days- dać komuś ślub to marry sb- sędzia dał im łagodny wyrok the judge gave them a light sentence- dać komuś imię/przezwisko to give sb a name/nickname- dać dziecku (na) imię Edward to give a child the name (of) Edward6. (oddać) to take- dać bieliznę pościelową do pralni to take a. send the bed linen to the laundry- dać buty do szewca to take one’s shoes to the cobbler’s a. a shoe repair shop- dać samochód do warsztatu to take one’s car to a garage- dać ogłoszenie do prasy to put an advert in the paper- dać dziecko do prywatnej szkoły pot. to send a child to a private school- nie dam dziadka do domu starców pot. I won’t put Grandad in a. send Grandad to an old people’s home7. (przynieść) to give, to bring [rezultat, wynik]- dać zysk to yield a. bring in a profit- leczenie nie dało efektu the treatment didn’t produce the desired effect- dawać komuś przyjemność to give sb pleasure- praca z dziećmi dała jej dużo satysfakcji working with children gave her a lot of satisfaction- dać komuś wiedzę/wyobrażenie o czymś to give sb knowledge/an idea of sth- dwa plus dwa daje cztery two plus two makes a. equals four- to nic nie daje a. da that’s no use a. good- dyskusja z nim nic nie da talking to him won’t do any good8. (wystąpić) to give [koncert, wykład, przedstawienie]- piłkarze dali pokaz nieudolności the footballers gave a display of incompetence- nauczyciel religii dawał nam same dobre stopnie the religion teacher gave us all good marks- za referat daję ci szóstkę I’m giving you an A for your talk in class- za ten skok sędziowie nie dadzą jej dużo punktów the judges won’t give her many points for that jump- jurorzy jednomyślnie dali mu pierwszą lokatę the judges unanimously awarded him first place- krowy dają mleko cows give milk- ogień daje dużo ciepła fire gives out a. off a lot of heat- drzewo dawało przyjemny cień the tree gave us some pleasant shade- tu damy stół, a tam fotel we’ll put the table here and the armchair there- spis treści damy na początku we’ll put the table of contents at the front- na dno garnka dajemy trochę oleju we put a little oil in the bottom of the saucepan- sklepikarka daje mi na kredyt the shopkeeper sells me things on credit- w tym sklepie dają telewizory na raty in this shop you can get TV sets on hire purchase- dać dźwignię do przodu/tyłu to move a lever forwards/backwards- daj trochę w tył move (it) back a bit- dał krok do przodu he took a step forward14. pot. (zapłacić) to give, to pay- ile dałaś za ten płaszcz? how much did you give a. pay for that coat?- dałeś za to więcej, niż było warte you gave a. paid more for it than it was worth- dają mu krocie za każdy obraz he gets a fortune for every painting- dać komuś łapówkę to bribe sb, to give sb a bribe- kto da więcej? (w licytacji) any advance on that?Ⅱ vi 1. (pozwolić) to let, to allow- dać komuś coś zrobić to let sb do sth, to allow sb to do sth- pies nie dał mi wejść the dog wouldn’t let me in- rodzice nie dali mi głośno słuchać muzyki my parents didn’t allow me to listen to loud music- nie przerywaj, daj mi powiedzieć do końca stop interrupting and let me finish what I’m saying- dał się prowadzić jak dziecko he allowed himself to be led like a child- a ja, idiota, dałem im się oszukać and I, like an idiot, let them trick me- jest ambitna i nie daje sobą kierować she’s ambitious and won’t let anyone control her- dała sobie obciąć/ufarbować włosy she had her hair cut/dyed2. (uderzyć) to give [sb] one pot.- dać komuś w twarz to give sb one in the face- nie wytrzymał i dał mu w zęby he lost his patience and gave him one in the teeth- jak to jeszcze raz ruszysz, dam ci po łapach if you touch that again, I’ll rap your knuckles3. posp. (o kobiecie) (odbyć stosunek) to sleep (komuś with sb); to give oneself przest. (komuś to sb)- dała mu/nie dała mu he had it off/didn’t have it off with her GB wulg.- daje, komu popadnie she sleeps around a lot pot.Ⅲ dać się — dawać się pot. 1. (można) to be possible- drzwi nie dają się otworzyć the door won’t open- tego nie da się przewidzieć that’s impossible to predict- tego nie da się wyjaśnić it can’t be explained- w oddali dał się słyszeć warkot samochodu the throbbing of a car’s engine could be heard in the distance- ile się da as much/many as possible- robić/jeść co się da to do/eat what one can- musimy uciekać, gdzie się da we’ll have to escape wherever we can- zadzwoń do mnie, jak się da give me a call if you can- jak tylko się da, to przyjadę if it’s at all possible, I’ll come- dokuczali jej jak się (tylko) da they annoyed her in every possible way- da się zrobić it can be done- czemu ma się nie dać? why shouldn’t it be possible?2. (poddać się) nie daj/dajcie się don’t give in a. up Ⅳ daj inter. (here,) let- daj, pomogę ci here, let me help you- daj, pozmywam/posprzątam here, I’ll wash up/clean up■ dałbym jej 40 lat I’d say she was 40- dać komuś lekcję a. nauczkę to teach sb a lesson- dać komuś przykład to set an example for sb- spotkajmy się, dajmy na to jutro let’s meet, say tomorrow- dajmy na to, że dostaniesz tę pracę suppose a. let’s say you do get the job- ja ci/mu dam! pot. I’ll teach a. show you/him!- jak się da, to się zrobi pot., żart. let’s see the colour of your money firstThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > da|ć
-
36 kar|ta
Ⅰ f 1. (do gry) card- karty do gry (playing) cards- karty do brydża bridge cards- talia kart a pack a. deck of cards- tasować/rozdawać/przełożyć kary to shuffle/deal/cut the cards- rozdać po pięć kart to deal five cards to each player- sztuczki z karami card tricks- mieć dobre/słabe karty to have a good/poor hand- zaglądać komuś w kary to look at sb’s cards- karta mi idzie/nie idzie I keep getting good/bad cards- karta się mu odwróciła (na gorzej) the cards went against him; (na lepiej) he’s got a better hand now także przen.; his fortunes have changed przen.- znaczone karty marked cards- grać z kimś znaczonymi kartami przen. to play with marked cards a. with a stacked deck przen., to stack the deck against sb przen.- mocna karta a strong suit także przen.- karta atutowa a trump card także przen.- mieć w ręku mocną kartę a. kartę atutową przen. to have a trump card a. strong card to play także przen.- wróżyć z kart to tell fortunes from cards- postawić komuś karty to read sb’s fortune from cards- karta katalogowa an index a. file card- karta wizytowa a calling a. visiting card- karta do głosowania a ballot (card), a voting paper3. (plastikowa) card- karta magnetyczna a magnetic card- karta kredytowa/płatnicza a credit a. charge/debit card- karta do bankomatu a cash card- karta telefoniczna a telephone card, a phonecard- automat na kartę a cardphone GB, a phonecard-operated phone- płacić kartą (kredytową) to pay by credit card4. (dokument) card; (pozwolenie) licence- karta wstępu a ticket, a pass- karta członkowska/biblioteczna a membership/library card- karta pływacka a swimming certificate (required in order to hire a boat)- karta łowiecka a hunting licence- karta rowerowa a bicyclist’s licence (entitling one to ride a bicycle on public roads)- egzamin na kartę pływacką/rowerową a test required to obtain a swimming/bicyclist’s licence- karta jest ważna/nieważna the licence is valid/expired- przedłużyć kartę to extend the licence period5. (spis potraw) menu- karta win a wine list- wybrać danie z karty to choose a dish from the menu- czy mogę prosić o kartę? could I have a menu, please?6. książk. (w książce) page, leaf- karta tytułowa the title page- opisywać coś na kartach swojej powieści to describe sth in one’s novel7. przen. page, leaf- wspaniałe/piękne/czarne karty w naszej historii a. naszych dziejach glorious/beautiful/dark episodes in our history- najczarniejsza karta mojego życia the darkest hour of my life- to otwiera nową kartę w historii narodu this opens a new page in the nation’s history- jego życie było jeszcze czystą kartą his life was still a blank page8. (akt prawny) charter- karta nauczyciela/pacjenta the teacher’s/patient’s charter- karta praw dziecka the children’s rights charter- Karta Narodów Zjednoczonych the Charter of the United Nations9. Komput. (płytka) card- karta dźwiękowa a sound card- karta graficzna a graphics cardⅡ karty plt (gra) cards- grać w karty to play cards- przegrać majątek a. przepuścić pieniądze w kary to lose a fortune at cards- siadać do kart to sit down to (play) cards- spędzić wieczór na kartach to spend an evening playing cards a. at cards- □ dzika karta Sport wild card- karta choroby a. chorobowa patient’s chart, patient’s record- karta gwarancyjna warranty- karta kalkulacyjna calculation chart- karta mobilizacyjna Wojsk. mobilization assignment- karta obiegowa clearance slip- karta perforowana perforated card- karta pocztowa postcard- karta pracy work record- karta wcielenia Wojsk. enlistment papers, draft card US- karta zegarowa time card- zielona karta green card■ wyłożyć karty na stół to put a. lay one’s cards on the table- karta przetargowa bargaining card- grać kartę patriotycznych uczuć/uprzedzeń rasowych to play the patriotism/racism card- grać z kimś w otwarte karty to play straight with sb- zawsze gram w otwarte karty I always speak my mind- zagrajmy w otwarte karty let’s make things clear- odkryć a. odsłonić karty to show one’s hand- postawić wszystko na jedną kartę to stake everything on one card a. one roll of the diceThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > kar|ta
-
37 kr|ew
f sgt 1. (płyn) blood- grupa/krążenie/zakażenie krwi blood type/circulation/poisoning- badanie krwi a blood test- krew żylna/tętnicza venous/arterial blood- białe/czerwone ciałka krwi pot. white/red blood cells- ciśnienie krwi blood pressure- zmierzyć komuś ciśnienie krwi to take a. measure sb’s blood pressure- pobrać krew to take a blood sample- mieć pobieraną krew to have a blood sample taken- oddać krew to give blood- zatamować krew to stop a. staunch the bleeding- umrzeć z upływu krwi to die from blood loss a. loss of blood- broczyć krwią książk. to bleed profusely- ociekać a. spływać krwią to be dripping a. streaming with blood- stłuc kolano do krwi to bang one’s knee and cut it- skaleczyć się do krwi to cut oneself- krew tryska/sączy się z rany blood is spurting/oozing from the wound- leci mi krew I’m bleeding- leci mi krew z nosa/ręki my nose/hand is bleeding- twarz nabiegła mu krwią the blood rushed to his face- krew odpłynęła a. uciekła jej z twarzy the colour left her face- rzeki/strumienie krwi przen. rivers/streams of blood przen.- dokonać czegoś bez rozlewu krwi to achieve sth without bloodshed- doszło do rozlewu a. przelewu krwi it came to bloodshed- przelać krew za ojczyznę to shed blood for one’s country przen.- walczyć do pierwszej krwi to fight to the first blood- znów polała się krew blood was spilled a. shed again- miał w sobie irlandzką krew he had Irish blood in him- w jego żyłach płynie kozacka krew he has Cossack blood flowing through a. in his veins- klacz czystej krwi arabskiej a pure-bred Arabian a. Arab mare- czystej krwi Rosjanin a full-blooded Russian- (o) krwi mieszanej [osoba] of mixed blood; [zwierzę] mixed breed- świeża krew fresh a. new blood- potrzeba nam w firmie świeżej krwi the company needs (some) new a. fresh blood- krew Chrystusowa the blood of Christ- węzły a. więzy krwi blood ties, ties of blood- postać z krwi i kości a full-blooded a. larger-than-life character- człowiek z krwi i kości a flesh and blood person- aktor/policjant z krwi i kości an actor/a policeman to the core a. through and through- krew z mlekiem peaches and cream- mieć gorącą krew to be hot-tempered- mieć coś we krwi to have sth in one’s blood- napsuć komuś krwi to get on sb’s nerves- narobić złej krwi to cause bad blood- pić czyjąś krew to sponge off sb- wejść komuś w krew to become second nature to sb- zachować zimną krew to remain cool a. cool, calm, and collected; to keep a cool head- zabić kogoś z zimną krwią to kill sb in cold blood, to cold-bloodedly kill sb- krew się we mnie burzy a. krew mnie zalewa, kiedy... it makes my blood boil a. it gets my blood up when...- krew w nim zawrzała it made his blood boil- krwi bym dla niego utoczył I’d lay down my life for him- ścinać komuś krew w żyłach to make sb’s blood run cold- mrożący krew w żyłach blood-curdling, blood-chilling- to mi idzie jak krew z nosa pot. it’s a real slog a. uphill struggle- krew nie woda przysł. (o temperamencie) sometimes our passions get the better of us; (o pokrewieństwie) blood is thicker than water przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > kr|ew
-
38 k|to
pron. 1. (pytajny) who- kto to (jest)? (wskazując) who’s this/that?- kto mówi? who’s speaking?- kto ci o tym powiedział? who told you about it?- „mam mnóstwo kłopotów” – „a kto ich nie ma?” ‘I’ve got so many problems’ – ‘who hasn’t?’- dla kogo to kupiłeś? who did you buy this for?- komu dałeś te kwiaty? who did you give those flowers to?- kogo zaprosiłeś? who(m) did you invite?- kim jest ta pani w czarnej sukni? who’s that lady in the black dress?- z kim ona była? who was she with?- o kim mówicie? who are you talking about?- zgadnij, kogo wczoraj spotkałam guess who I met yesterday- nie wiedziała, komu może zaufać she didn’t know who(m) to trust a. who(m) she could trust- nie pamiętam, o kim rozmawialiśmy I don’t remember who we were talking about- z kim mam przyjemność? książk. to whom do I have the pleasure of speaking? książk.- komu to mówisz, przecież znam go lepiej niż ktokolwiek inny what are you telling me for?! a. why tell me about it? – I know him better than anyone- kto jest kto a. kim who’s who- Bóg wie a. diabli wiedzą kto God a. the devil knows who2. (względny) (właśnie ten) who; (każdy) whoever- ten, kto zgubił klucze the person who lost their keys- zapytaj o to kogoś, kto się na tym zna ask someone who knows something about it- kto zda egzamin, zostanie przyjęty whoever passes the exam will be accepted- kto wiedziałby o miejscu pobytu zaginionego, proszony jest o zawiadomienie policji anyone with information concerning the whereabouts of the missing person is asked to contact the police książk.- kto żyw everyone, everybody; one and all przest., pot.3. (nieokreślony) someone, somebody; (w pytaniach) anyone, anybody- poczuł się tak, jakby kto napluł mu w twarz he felt as if someone a. somebody had spat in his face- nie ma kto a. komu herbaty zaparzyć there’s no one to make the tea- mało a. rzadko kto hardly anyone a. anybody- jak kto głupi like an idiot pot.- (a) kogo to obchodzi? iron. who cares?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > k|to
-
39 mu|cha
f 1. Zool. fly- opędzać się od much to brush away the flies- natrętna mucha a pesky fly2. (element stroju) bow tie; dicky bow pot.- nosić muchę to wear a bow tie- przypiąć/zawiązać komuś muchę to fasten/to do (up) sb’s bow tie3. pot. (pestka, fraszka) piece of cake pot., doddle GB pot.- ten egzamin to dla mnie mucha that exam’s going to be a cinch a. breeze (for me) pot.- □ mucha heska Zool. Hessian fly- mucha hiszpańska Farm., Zool. Spanish fly- mucha tse-tse Zool. tsetse (fly)■ być pod muchą pot. to be tipsy a. mellow- lgnąć a. ciągnąć do kogoś/czegoś jak mucha do miodu pot. to take to a. be attracted to sb/sth like a fly to honey pot.- dziewczyny lgnęły do niego jak muchy do miodu girls took to him like flies to honey- turyści ciągną do Londynu jak muchy do miodu London attracts swarms of tourists- mieć muchy w nosie pot. to have one’s knickers in a twist GB pot., to have one’s undies in a bunch US pot.- padać a. ginąć a. umierać jak muchy to drop a. die like flies, to go down a. fall like ninepins GB- robić z muchy słonia pot. to make a mountain out of a molehill- ruszać się jak mucha w smole a. jak senna mucha pot., pejor. to move slowly, to move as slow as molasses (in January) US- nawet muchy by nie zabił a. skrzywdził he wouldn’t hurt a. harm a fly- wyglądasz świetnie, mucha nie siada pot. you look fabulous- Mercedes to samochód, że mucha nie siada pot. a Mercedes is a fantastic carThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mu|cha
-
40 napraw|ić
pf — napraw|iać impf Ⅰ vt 1. (zreperować) to repair, to mend [samochód, zegar, drogę]; to fix [kran, półkę, radio] 2. (poprawić) to repair [stosunki]; to remedy [sytuację, wady, omyłki]; to rectify [błąd] 3. (zrekompensować) to repair [szkodę]; to redress [zło, krzywdę]- naprawić wyrządzone krzywdy to redress a. right wrongs done in the pastⅡ naprawić się — naprawiać się [stosunki, sytuacja] to improve- teraz wszystko się naprawi things can only get better now- naprawi się między nami we will make it upThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > napraw|ić
См. также в других словарях:
make better — index ameliorate, cultivate, emend, enhance, expurgate, meliorate, mollify, reform, remedy … Law dictionary
MAKE BETTER — … Useful english dictionary
better — better1 [bet′ər] adj. [ME bettere, betere < OE betera: see BEST] 1. compar. of GOOD 2. of a more excellent sort; surpassing another or others 3. more suitable, more desirable, more favorable, more profitable, etc. 4. being more than half;… … English World dictionary
make use of something — make ˈuse of sth/sb idiom to use sth/sb, especially in order to get an advantage • We could make better use of our resources. • You should make use of your contacts. Main entry: ↑useidiom … Useful english dictionary
make use of somebody — make ˈuse of sth/sb idiom to use sth/sb, especially in order to get an advantage • We could make better use of our resources. • You should make use of your contacts. Main entry: ↑useidiom … Useful english dictionary
Make It Better — For other uses, see Make It Better (disambiguation). Make It Better Studio album by Dubstar Released 28 August 2000 (2000 08 28) … Wikipedia
better — I. adjective, comparative of good Etymology: Middle English bettre, from Old English betera; akin to Old English bōt remedy, Sanskrit bhadra fortunate Date: before 12th century 1. greater than half < for the better part of an hour > 2. improved… … New Collegiate Dictionary
better — better1 /bet euhr/, adj., compar. of good with best as superl. 1. of superior quality or excellence: a better coat; a better speech. 2. morally superior; more virtuous: They are no better than thieves. 3. of superior suitability, advisability,… … Universalium
better — I. /ˈbɛtə / (say betuh) adjective (comparative of good) 1. of superior quality or excellence: a better position. 2. of superior value, use, fitness, desirability, acceptableness, etc.: a better time for action. 3. larger; greater: the better part …
better — 1. adj., adv., n., & v. adj. (compar. of GOOD). 1 of a more excellent or outstanding or desirable kind (a better product; it would be better to go home). 2 partly or fully recovered from illness (feeling better). adv. (compar. of WELL(1)). 1 in a … Useful english dictionary
better — {{11}}better (adj.) O.E. bettra, earlier betera, from P.Gmc. *batizo , from PIE *bhad good; see BEST (Cf. best). Comparative adjective of GOOD (Cf. good) in the older Germanic languages (Cf. O.Fris. betera, O.S. betiro, O.N. betr, Dan … Etymology dictionary