machine+program+system

   1) Programs and the Complexity of Human Mental Processes

   In my opinion, none of [these programs] does even remote justice to the complexity of human mental processes. Unlike men, "artificially intelligent" programs tend to be single minded, undistractable, and unemotional. (Neisser, 1967, p. 9)

   2) Artificial Intelligence Is an Engineering Discipline

   Future progress in [artificial intelligence] will depend on the development of both practical and theoretical knowledge.... As regards theoretical knowledge, some have sought a unified theory of artificial intelligence. My view is that artificial intelligence is (or soon will be) an engineering discipline since its primary goal is to build things. (Nilsson, 1971, pp. vii-viii)

   3) A Sceptical View of Artificial Intelligence

   Most workers in AI [artificial intelligence] research and in related fields confess to a pronounced feeling of disappointment in what has been achieved in the last 25 years. Workers entered the field around 1950, and even around 1960, with high hopes that are very far from being realized in 1972. In no part of the field have the discoveries made so far produced the major impact that was then promised.... In the meantime, claims and predictions regarding the potential results of AI research had been publicized which went even farther than the expectations of the majority of workers in the field, whose embarrassments have been added to by the lamentable failure of such inflated predictions....

   When able and respected scientists write in letters to the present author that AI, the major goal of computing science, represents "another step in the general process of evolution"; that possibilities in the 1980s include an all-purpose intelligence on a human-scale knowledge base; that awe-inspiring possibilities suggest themselves based on machine intelligence exceeding human intelligence by the year 2000 [one has the right to be skeptical]. (Lighthill, 1972, p. 17)

   4) Just as Astronomy Succeeded Astrology, the Discovery of Intellectual Processes in Machines Should Lead to a Science, Eventually

   Just as astronomy succeeded astrology, following Kepler's discovery of planetary regularities, the discoveries of these many principles in empirical explorations on intellectual processes in machines should lead to a science, eventually. (Minsky & Papert, 1973, p. 11)

   5) Problems in Machine Intelligence Arise Because Things Obvious to Any Person Are Not Represented in the Program

   Many problems arise in experiments on machine intelligence because things obvious to any person are not represented in any program. One can pull with a string, but one cannot push with one.... Simple facts like these caused serious problems when Charniak attempted to extend Bobrow's "Student" program to more realistic applications, and they have not been faced up to until now. (Minsky & Papert, 1973, p. 77)

   6) The Meaning of a Symbolic Description

   What do we mean by [a symbolic] "description"? We do not mean to suggest that our descriptions must be made of strings of ordinary language words (although they might be). The simplest kind of description is a structure in which some features of a situation are represented by single ("primitive") symbols, and relations between those features are represented by other symbols-or by other features of the way the description is put together. (Minsky & Papert, 1973, p. 11)

   7) The Principle of Artificial Intelligence

   [AI is] the use of computer programs and programming techniques to cast light on the principles of intelligence in general and human thought in particular. (Boden, 1977, p. 5)

   8) Artificial Intelligence Recognizes the Need for Knowledge in Its Systems

   The word you look for and hardly ever see in the early AI literature is the word knowledge. They didn't believe you have to know anything, you could always rework it all.... In fact 1967 is the turning point in my mind when there was enough feeling that the old ideas of general principles had to go.... I came up with an argument for what I called the primacy of expertise, and at the time I called the other guys the generalists. (Moses, quoted in McCorduck, 1979, pp. 228-229)

   9) Artificial Intelligence Is Psychology in a Particularly Pure and Abstract Form

   The basic idea of cognitive science is that intelligent beings are semantic engines-in other words, automatic formal systems with interpretations under which they consistently make sense. We can now see why this includes psychology and artificial intelligence on a more or less equal footing: people and intelligent computers (if and when there are any) turn out to be merely different manifestations of the same underlying phenomenon. Moreover, with universal hardware, any semantic engine can in principle be formally imitated by a computer if only the right program can be found. And that will guarantee semantic imitation as well, since (given the appropriate formal behavior) the semantics is "taking care of itself" anyway. Thus we also see why, from this perspective, artificial intelligence can be regarded as psychology in a particularly pure and abstract form. The same fundamental structures are under investigation, but in AI, all the relevant parameters are under direct experimental control (in the programming), without any messy physiology or ethics to get in the way. (Haugeland, 1981b, p. 31)

    10) There Are Many Types of Reasoning

   There are many different kinds of reasoning one might imagine:

    Formal reasoning involves the syntactic manipulation of data structures to deduce new ones following prespecified rules of inference. Mathematical logic is the archetypical formal representation. Procedural reasoning uses simulation to answer questions and solve problems. When we use a program to answer What is the sum of 3 and 4? it uses, or "runs," a procedural model of arithmetic. Reasoning by analogy seems to be a very natural mode of thought for humans but, so far, difficult to accomplish in AI programs. The idea is that when you ask the question Can robins fly? the system might reason that "robins are like sparrows, and I know that sparrows can fly, so robins probably can fly."

    Generalization and abstraction are also natural reasoning process for humans that are difficult to pin down well enough to implement in a program. If one knows that Robins have wings, that Sparrows have wings, and that Blue jays have wings, eventually one will believe that All birds have wings. This capability may be at the core of most human learning, but it has not yet become a useful technique in AI.... Meta- level reasoning is demonstrated by the way one answers the question What is Paul Newman's telephone number? You might reason that "if I knew Paul Newman's number, I would know that I knew it, because it is a notable fact." This involves using "knowledge about what you know," in particular, about the extent of your knowledge and about the importance of certain facts. Recent research in psychology and AI indicates that meta-level reasoning may play a central role in human cognitive processing. (Barr & Feigenbaum, 1981, pp. 146-147)

    11) Programs Are Beginning to Do Things That Critics Have Asserted to Be Impossible

   Suffice it to say that programs already exist that can do things-or, at the very least, appear to be beginning to do things-which ill-informed critics have asserted a priori to be impossible. Examples include: perceiving in a holistic as opposed to an atomistic way; using language creatively; translating sensibly from one language to another by way of a language-neutral semantic representation; planning acts in a broad and sketchy fashion, the details being decided only in execution; distinguishing between different species of emotional reaction according to the psychological context of the subject. (Boden, 1981, p. 33)

    12) The Synthesis of Man and Machine

   Can the synthesis of Man and Machine ever be stable, or will the purely organic component become such a hindrance that it has to be discarded? If this eventually happens-and I have... good reasons for thinking that it must-we have nothing to regret and certainly nothing to fear. (Clarke, 1984, p. 243)

    13) The Thesis of Good Old-Fashioned Artificial Intelligence (GOFAI)

   The thesis of GOFAI... is not that the processes underlying intelligence can be described symbolically... but that they are symbolic. (Haugeland, 1985, p. 113)

    14) Artificial Intelligence Provides a Useful Approach to Psychological and Psychiatric Theory Formation

   It is all very well formulating psychological and psychiatric theories verbally but, when using natural language (even technical jargon), it is difficult to recognise when a theory is complete; oversights are all too easily made, gaps too readily left. This is a point which is generally recognised to be true and it is for precisely this reason that the behavioural sciences attempt to follow the natural sciences in using "classical" mathematics as a more rigorous descriptive language. However, it is an unfortunate fact that, with a few notable exceptions, there has been a marked lack of success in this application. It is my belief that a different approach-a different mathematics-is needed, and that AI provides just this approach. (Hand, quoted in Hand, 1985, pp. 6-7)

    15) Four Kinds of Artificial Intelligence

   We might distinguish among four kinds of AI.

   ♦ Nonpsychological AI

   Research of this kind involves building and programming computers to perform tasks which, to paraphrase Marvin Minsky, would require intelligence if they were done by us. Researchers in nonpsychological AI make no claims whatsoever about the psychological realism of their programs or the devices they build, that is, about whether or not computers perform tasks as humans do.

   ♦ Weak Psychological AI

   Research here is guided by the view that the computer is a useful tool in the study of mind. In particular, we can write computer programs or build devices that simulate alleged psychological processes in humans and then test our predictions about how the alleged processes work. We can weave these programs and devices together with other programs and devices that simulate different alleged mental processes and thereby test the degree to which the AI system as a whole simulates human mentality. According to weak psychological AI, working with computer models is a way of refining and testing hypotheses about processes that are allegedly realized in human minds.

   ♦ Strong Psychological AI

... According to this view, our minds are computers and therefore can be duplicated by other computers. Sherry Turkle writes that the "real ambition is of mythic proportions, making a general purpose intelligence, a mind." (Turkle, 1984, p. 240) The authors of a major text announce that "the ultimate goal of AI research is to build a person or, more humbly, an animal." (Charniak & McDermott, 1985, p. 7)

   ♦ Suprapsychological AI

   Research in this field, like strong psychological AI, takes seriously the functionalist view that mentality can be realized in many different types of physical devices. Suprapsychological AI, however, accuses strong psychological AI of being chauvinisticof being only interested in human intelligence! Suprapsychological AI claims to be interested in all the conceivable ways intelligence can be realized. (Flanagan, 1991, pp. 241-242)

    16) Determination of Relevance of Rules in Particular Contexts

   Even if the [rules] were stored in a context-free form the computer still couldn't use them. To do that the computer requires rules enabling it to draw on just those [ rules] which are relevant in each particular context. Determination of relevance will have to be based on further facts and rules, but the question will again arise as to which facts and rules are relevant for making each particular determination. One could always invoke further facts and rules to answer this question, but of course these must be only the relevant ones. And so it goes. It seems that AI workers will never be able to get started here unless they can settle the problem of relevance beforehand by cataloguing types of context and listing just those facts which are relevant in each. (Dreyfus & Dreyfus, 1986, p. 80)

    17) Form and Content Are Not Fundamentally Different

   Perhaps the single most important idea to artificial intelligence is that there is no fundamental difference between form and content, that meaning can be captured in a set of symbols such as a semantic net. (G. Johnson, 1986, p. 250)

    18) The Assumption That the Mind Is a Formal System

   Artificial intelligence is based on the assumption that the mind can be described as some kind of formal system manipulating symbols that stand for things in the world. Thus it doesn't matter what the brain is made of, or what it uses for tokens in the great game of thinking. Using an equivalent set of tokens and rules, we can do thinking with a digital computer, just as we can play chess using cups, salt and pepper shakers, knives, forks, and spoons. Using the right software, one system (the mind) can be mapped into the other (the computer). (G. Johnson, 1986, p. 250)

    19) A Statement of the Primary and Secondary Purposes of Artificial Intelligence

   The primary goal of Artificial Intelligence is to make machines smarter.

   The secondary goals of Artificial Intelligence are to understand what intelligence is (the Nobel laureate purpose) and to make machines more useful (the entrepreneurial purpose). (Winston, 1987, p. 1)

    20) Mathematical Logic Provides the Basis for Theory in AI

   The theoretical ideas of older branches of engineering are captured in the language of mathematics. We contend that mathematical logic provides the basis for theory in AI. Although many computer scientists already count logic as fundamental to computer science in general, we put forward an even stronger form of the logic-is-important argument....

   AI deals mainly with the problem of representing and using declarative (as opposed to procedural) knowledge. Declarative knowledge is the kind that is expressed as sentences, and AI needs a language in which to state these sentences. Because the languages in which this knowledge usually is originally captured (natural languages such as English) are not suitable for computer representations, some other language with the appropriate properties must be used. It turns out, we think, that the appropriate properties include at least those that have been uppermost in the minds of logicians in their development of logical languages such as the predicate calculus. Thus, we think that any language for expressing knowledge in AI systems must be at least as expressive as the first-order predicate calculus. (Genesereth & Nilsson, 1987, p. viii)

    21) Perceptual Structures Can Be Represented as Lists of Elementary Propositions

   In artificial intelligence studies, perceptual structures are represented as assemblages of description lists, the elementary components of which are propositions asserting that certain relations hold among elements. (Chase & Simon, 1988, p. 490)

    22) Definitions of Artificial Intelligence

   Artificial intelligence (AI) is sometimes defined as the study of how to build and/or program computers to enable them to do the sorts of things that minds can do. Some of these things are commonly regarded as requiring intelligence: offering a medical diagnosis and/or prescription, giving legal or scientific advice, proving theorems in logic or mathematics. Others are not, because they can be done by all normal adults irrespective of educational background (and sometimes by non-human animals too), and typically involve no conscious control: seeing things in sunlight and shadows, finding a path through cluttered terrain, fitting pegs into holes, speaking one's own native tongue, and using one's common sense. Because it covers AI research dealing with both these classes of mental capacity, this definition is preferable to one describing AI as making computers do "things that would require intelligence if done by people." However, it presupposes that computers could do what minds can do, that they might really diagnose, advise, infer, and understand. One could avoid this problematic assumption (and also side-step questions about whether computers do things in the same way as we do) by defining AI instead as "the development of computers whose observable performance has features which in humans we would attribute to mental processes." This bland characterization would be acceptable to some AI workers, especially amongst those focusing on the production of technological tools for commercial purposes. But many others would favour a more controversial definition, seeing AI as the science of intelligence in general-or, more accurately, as the intellectual core of cognitive science. As such, its goal is to provide a systematic theory that can explain (and perhaps enable us to replicate) both the general categories of intentionality and the diverse psychological capacities grounded in them. (Boden, 1990b, pp. 1-2)

    23) The Computer Can Not Be a Model of the Mind

   Because the ability to store data somewhat corresponds to what we call memory in human beings, and because the ability to follow logical procedures somewhat corresponds to what we call reasoning in human beings, many members of the cult have concluded that what computers do somewhat corresponds to what we call thinking. It is no great difficulty to persuade the general public of that conclusion since computers process data very fast in small spaces well below the level of visibility; they do not look like other machines when they are at work. They seem to be running along as smoothly and silently as the brain does when it remembers and reasons and thinks. On the other hand, those who design and build computers know exactly how the machines are working down in the hidden depths of their semiconductors. Computers can be taken apart, scrutinized, and put back together. Their activities can be tracked, analyzed, measured, and thus clearly understood-which is far from possible with the brain. This gives rise to the tempting assumption on the part of the builders and designers that computers can tell us something about brains, indeed, that the computer can serve as a model of the mind, which then comes to be seen as some manner of information processing machine, and possibly not as good at the job as the machine. (Roszak, 1994, pp. xiv-xv)

    24) Computers Will Not Always Be Inferior to Human Brains

   The inner workings of the human mind are far more intricate than the most complicated systems of modern technology. Researchers in the field of artificial intelligence have been attempting to develop programs that will enable computers to display intelligent behavior. Although this field has been an active one for more than thirty-five years and has had many notable successes, AI researchers still do not know how to create a program that matches human intelligence. No existing program can recall facts, solve problems, reason, learn, and process language with human facility. This lack of success has occurred not because computers are inferior to human brains but rather because we do not yet know in sufficient detail how intelligence is organized in the brain. (Anderson, 1995, p. 2)

1) Компьютерная техника: System Performance Monitor

2) Американизм: Suspended Parliamentary Matter

3) Военный термин: Sleep/ Performance Model, Sound Powered Microphone, Special Purpose Machine, Special Purpose Material, self-propelled mount, shots per minute, standard payload module, standard procedure manual, subsystems project manager, support program management, systems program manager, самоходный миномёт (self-propelled mortar)

4) Техника: single-particle model, small power module, solar power module, ВПУ (Single Point Mooring - Выносное Причальное Устройство), Метод ударных импульсов (для диагностики состояния подшипников) (Shock Pulse Method)

5) Химия: фирменная смесь сернокислых солей калия и магния

6) Юридический термин: Sanction Penalty Month, South Park Mexicans

7) Металлургия: Supermetallic

8) Музыка: Speed Phase And Music

9) Оптика: scanning probe microscopy

10) Телекоммуникации: Space Switch Module

11) Сокращение: Self-Propelled Mortar, Somali Patriotic Movement, System Program Management, security policy model, Scratch-Pad Memory, Software Performance Monitor, standard penetration test

12) Физика: Scanning Probe Microscope

13) Электроника: Small Perturbation Method, Solar Proton Monitor

14) Вычислительная техника: Source Program Maintenance, System Performance Monitor (IBM), Session Protocol Machine (OSI, ISO 8327)

15) Нефть: shots per meter, six-point mooring

16) Экология: ВЧ, взвешенные частицы, масса взвешенных частиц, частицы во взвешенном состоянии

17) Бурение: stroke per minute

18) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: число ходов (насоса) в минуту, typical single point mooring (CALM technology), typical single point mooring (SALM technology)

19) Нефтегазовая техника выносной точечный причал

20) Сетевые технологии: Service Provider Multiplexer, Session Protocol Machine

21) Программирование: Set Program Mask

22) Автоматика: spindle motor, square-loop pallet magazine

23) Сахалин Р: Typical Single Point Mooring CALM Technology, single point mooring, strokes per minute

24) Океанография: Suspended Particulate Matter

25) Химическое оружие: System Program Manager, site project manager

26) Расширение файла: WordPerfect Data, System Performance Monitor (IBM)

27) Нефть и газ: SmartPlant Materials (электронная онлайн-система закупок, учета и планирования материалов), ТРП, выносное причальное устройство, точечный рейдовый причал, точечный способ швартовки крупнотоннажных судов, ELSBM, SBM, exposed location SBM, single buoy mooring, точечный способ швартовки, швартовка к одиночному бую

28) Каспий: single-point buoy mooring

29) Фармация: Study Procedures Manual

30) Нанотехнологии: СЗМ, сканирующий зондовый микроскоп, сканирующая зондовая микроскопия

31) НАСА: Security Program Manager, Software Programmers Manual, Software Project Management, Sun Photometer

32) Программное обеспечение: Software Process Measurement, Source Package Module

33) Единицы измерений: Sheets Per Minute, Syllables Per Minute

1) Компьютерная техника: System Performance Monitor

2) Американизм: Suspended Parliamentary Matter

3) Военный термин: Sleep/ Performance Model, Sound Powered Microphone, Special Purpose Machine, Special Purpose Material, self-propelled mount, shots per minute, standard payload module, standard procedure manual, subsystems project manager, support program management, systems program manager, самоходный миномёт (self-propelled mortar)

4) Техника: single-particle model, small power module, solar power module, ВПУ (Single Point Mooring - Выносное Причальное Устройство), Метод ударных импульсов (для диагностики состояния подшипников) (Shock Pulse Method)

5) Химия: фирменная смесь сернокислых солей калия и магния

6) Юридический термин: Sanction Penalty Month, South Park Mexicans

7) Металлургия: Supermetallic

8) Музыка: Speed Phase And Music

9) Оптика: scanning probe microscopy

10) Телекоммуникации: Space Switch Module

11) Сокращение: Self-Propelled Mortar, Somali Patriotic Movement, System Program Management, security policy model, Scratch-Pad Memory, Software Performance Monitor, standard penetration test

12) Физика: Scanning Probe Microscope

13) Электроника: Small Perturbation Method, Solar Proton Monitor

14) Вычислительная техника: Source Program Maintenance, System Performance Monitor (IBM), Session Protocol Machine (OSI, ISO 8327)

15) Нефть: shots per meter, six-point mooring

16) Экология: ВЧ, взвешенные частицы, масса взвешенных частиц, частицы во взвешенном состоянии

17) Бурение: stroke per minute

18) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: число ходов (насоса) в минуту, typical single point mooring (CALM technology), typical single point mooring (SALM technology)

19) Нефтегазовая техника выносной точечный причал

20) Сетевые технологии: Service Provider Multiplexer, Session Protocol Machine

21) Программирование: Set Program Mask

22) Автоматика: spindle motor, square-loop pallet magazine

23) Сахалин Р: Typical Single Point Mooring CALM Technology, single point mooring, strokes per minute

24) Океанография: Suspended Particulate Matter

25) Химическое оружие: System Program Manager, site project manager

26) Расширение файла: WordPerfect Data, System Performance Monitor (IBM)

27) Нефть и газ: SmartPlant Materials (электронная онлайн-система закупок, учета и планирования материалов), ТРП, выносное причальное устройство, точечный рейдовый причал, точечный способ швартовки крупнотоннажных судов, ELSBM, SBM, exposed location SBM, single buoy mooring, точечный способ швартовки, швартовка к одиночному бую

28) Каспий: single-point buoy mooring

29) Фармация: Study Procedures Manual

30) Нанотехнологии: СЗМ, сканирующий зондовый микроскоп, сканирующая зондовая микроскопия

31) НАСА: Security Program Manager, Software Programmers Manual, Software Project Management, Sun Photometer

32) Программное обеспечение: Software Process Measurement, Source Package Module

33) Единицы измерений: Sheets Per Minute, Syllables Per Minute

1) Компьютерная техника: System Performance Monitor

2) Американизм: Suspended Parliamentary Matter

3) Военный термин: Sleep/ Performance Model, Sound Powered Microphone, Special Purpose Machine, Special Purpose Material, self-propelled mount, shots per minute, standard payload module, standard procedure manual, subsystems project manager, support program management, systems program manager, самоходный миномёт (self-propelled mortar)

4) Техника: single-particle model, small power module, solar power module, ВПУ (Single Point Mooring - Выносное Причальное Устройство), Метод ударных импульсов (для диагностики состояния подшипников) (Shock Pulse Method)

5) Химия: фирменная смесь сернокислых солей калия и магния

6) Юридический термин: Sanction Penalty Month, South Park Mexicans

7) Металлургия: Supermetallic

8) Музыка: Speed Phase And Music

9) Оптика: scanning probe microscopy

10) Телекоммуникации: Space Switch Module

11) Сокращение: Self-Propelled Mortar, Somali Patriotic Movement, System Program Management, security policy model, Scratch-Pad Memory, Software Performance Monitor, standard penetration test

12) Физика: Scanning Probe Microscope

13) Электроника: Small Perturbation Method, Solar Proton Monitor

14) Вычислительная техника: Source Program Maintenance, System Performance Monitor (IBM), Session Protocol Machine (OSI, ISO 8327)

15) Нефть: shots per meter, six-point mooring

16) Экология: ВЧ, взвешенные частицы, масса взвешенных частиц, частицы во взвешенном состоянии

17) Бурение: stroke per minute

18) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: число ходов (насоса) в минуту, typical single point mooring (CALM technology), typical single point mooring (SALM technology)

19) Нефтегазовая техника выносной точечный причал

20) Сетевые технологии: Service Provider Multiplexer, Session Protocol Machine

21) Программирование: Set Program Mask

22) Автоматика: spindle motor, square-loop pallet magazine

23) Сахалин Р: Typical Single Point Mooring CALM Technology, single point mooring, strokes per minute

24) Океанография: Suspended Particulate Matter

25) Химическое оружие: System Program Manager, site project manager

26) Расширение файла: WordPerfect Data, System Performance Monitor (IBM)

27) Нефть и газ: SmartPlant Materials (электронная онлайн-система закупок, учета и планирования материалов), ТРП, выносное причальное устройство, точечный рейдовый причал, точечный способ швартовки крупнотоннажных судов, ELSBM, SBM, exposed location SBM, single buoy mooring, точечный способ швартовки, швартовка к одиночному бую

28) Каспий: single-point buoy mooring

29) Фармация: Study Procedures Manual

30) Нанотехнологии: СЗМ, сканирующий зондовый микроскоп, сканирующая зондовая микроскопия

31) НАСА: Security Program Manager, Software Programmers Manual, Software Project Management, Sun Photometer

32) Программное обеспечение: Software Process Measurement, Source Package Module

33) Единицы измерений: Sheets Per Minute, Syllables Per Minute

- automatic acceleration

- automatic advance

- automatic advance and retard

- automatic aligning

- automatic alignment-and-centering system

- automatic block system

- automatic block with track circuits

- Auto-ID

- Automatic Identification System

- automatic slack adjuster

- automatic sorting

Abort - ndërprerje e operacionit, procesit ose procedures gjatë kryerjes së tij.

Accept - pranon.

Access time - koha e arritjes së të dhënave.

Accessories - veglat ndihmëse në Windows.

Adapter - kartelë për zgjerim e cila instalohet në kompjuter.

Adress register - numër hemksadecimal i cili e tregon adresën e lokacionit të caktuar të memorjes.

Algorithm - zgjidhja e një problemi hap pas hapi.

allocate - ndarje të resurseve të kompjuterit, si për shembull në disk, shtypës ose memorje të çdo skedari, shfrytëzuesi ose procesi.

alpha numeric characters - shenja alfanu-merike. Të gjitha shenjat që i shfrytëzon kompjuteri, përfshirë këtu edhe shkronjat, shifrat, shenjat për interpunksion dhe shenjat speciale, siç janë: \$, \@ i \#

ANSI (American National Standar Institute) - Instituti Nacional Amerikan për Standarde.

ASCII ( American Standard Code for Information Interchange) - Kodi amerikan për këmbim të informacioneve. Renditje standarde e shtatë shifrave binare (shifra e shtatë mund të jepet për kontroll të çiftësisë) e cila aplikohet për paraqitjen e shenjave në kompjuter.

Animation - animacion - Iluzion i lëvizjes me paraqitje të shpejtë të fotografive të njëpasnjëshme, e cila arrihet me përdorim të harduerit dhe softuerit përkatës. Programet më të njohura për animacion janë: 3 D Studio, Autodesk Chaos, Imagine etj.

Application - program i cili është i dedikuar për shfrytëzuesit e rëndomtë, i cili është i projektuar për kryerje të ndonjë pune të caktuar. Për shembull aplikacioni për kontabilitet financiar.

Application development tools - vegla për krijim të programeve aplikative.

ALU ( Arithmetic-Logic Unit) - njësi aritmetiko-logjike. Është pjesë e njësisë qendrore (çip i mikroprocesorit) e cila kryen operacione kryesore aritmetike dhe logjike me të dhënat.

Artificial Intelligence - intelegjencë artificiale. Emër i sistemeve të kompjuterit që duhet të shfaqin inteligjencë njerëzore, si kuptim për fjalën e thënë, si reagim ndaj ambientit të tyre fizik dhe adaptimit ndaj kushteve të tilla.

Ascending order - rendi i radhitjes së elementeve sipas rendit të rritjes, prej vlerave më të vogla kah më të mëdhatë (a, b, c...)

Assembler - përkthyes programor. Program i projektuar që t'i transformojë instruksionet simbolike në formë më të qëlluar për t'i kryer në kompjuter.

Assign - dhënie vlerë diçkaje që është shfrytëzuar në programim.

Asterisk - shenja * (yll). Përdoret si shenjë xhoker që mundëson specifikim të disa skedarëve përnjëherë.

Auto CAD - program aplikativ për projektim kompjuterik dhe disenjim.

Backbone - niveli më i lartë në një rrjet kierarkik kompjuterik.

Backslash - shenja \\ ( ASCII kodi 92). Përdoret në specifikimin e rrugës së diskut ku gjendet skedari i kërkuar.

Backspace - zhvendosje e kursorit për një vend prapa.

Backup - kopje rezerve. Bëhet kopje e përmbajtjes së diskut të kompjuterit dhe atë në mënyrë periodike, ndërsa vendoset në shirit magnetik ose në CD.

Bad sector - sektori jo në rregull. Pjesë e disketës ose diskut ku nuk nuk mund dhe ku nuk është e sigurt të shkruhen informacione

Bad trac table - tabelë e shtigjeve që nuk janë në rregull. Listë e pjesëve të çrregulluara fabrikisht dhe të pasigurta për shkruarje, e cila është e ngjitur në pjesën e prapme të diksut.

Bandwidth - njësi matëse për sasinë e të dhënave të cilat mund të transmetohen përmes ndonjë rrjeti të komunikimit në një sekondë.

Bar chart - diagram në formë të shiritave.

Bar code - paraqitje e shenjave alfanu-merike me ndihmën e vijave vertikale me gjatësi të ndryshme. Përdoret si mënyrë për shifrim universal të prodhimeve.

Bar code reader - lexues bar cod. Pajisje optike për lexim të shenjave bar cod.

BIOS (Basic Input Output System) - grup i programeve më të vogla detyra e të cilave është të shfaqë test rutinor kur kyçet kompjuteri, si dhe ta startojë sistemin operativ të kompjuterit.

BASIC - gjuhë programore e cila është e lehtë për mësim.

Batch - pako. Bashkësi e elementeve ose dokumeneteve të cilat përpunohen si tërësi.

Batch processing - përpunim paketor. Teknikë që përdor vetëm një inkuadrim të programit në memorjen kryesore për shkak të përpunimit të më tepër detyrave të veçanta njëra pas tjetrës.

Baud - bod. Kapacitet maksimal për transmetim të informacioneve në një kanal të komunikimit, i cili është njësi matëse e numrit të ndryshimeve të niveleve në sekondë.

Benchmark - krahasim. Program standard i cili shërben për përcaktimin e performansave të kompjuterëve të ndryshëm.

Beta version - version prove i softuerit para daljes së tij zyrtare në treg.

BIT ( Binary digiT) - shifra binare janë 0 dhe 1. Kompjuterët digjital procesojnë informacione në formë digjitale, ndërsa zbatojnë vetëm shifra të sistemit binar. Ato zakonisht paraqiten me tension prej 5 V për numrin 1, gjegjësisht 0 V për numrin O.

Binary file - skedar binar i cili përbëhet prej disa bitave, por i cili nuk është skedar tekstual. Zakonisht ato janë programe me fotografi.

Binary system - sistem binar. Sistem numërimi për shkruarje të numrave në kompjuter. Aty ka vetëm dy shifra 0 dhe 1.

Bps (Bits per second) - bit në sekondë. Masë për shpejtësinë e transmetimit të rrjetave kompjuterike

Blank - i zbrazët, i pashkruar. Shenjë që i përdoret për paraqitjen e vendit të zbrazët ndërmjet shenjave të shtypura.

Bold - shkronja me kontura më të trasha dhe më të errëta

Bookmark - reference e cila na drejton kah ndonjë dokument i caktuar hipertekstual i Internetit.

Boot - startimi i kompjuterit, gjatë së cilës fillon puna e sistemit operativ.

Boot block - pjesë e diskut ku gjendet softueri i cili i mundëson kompjuterit ta fillojë punën.

Boot disk - disk ose disketë prej së cilës startohet sistemi operativ.

Break - ndërpren. Sinjal special i cili e ndërpet punën e ndonjë programi. Shpesh fitohet me shtypje të tasteve Ctrl dhe C përnjëherë.

Browser - fletëkërkues. Program i cili është i dedikuar për shikimin e dokumenteve hipertekstuale të Internetit. Me ndihmën e tij shrytëzohet servisi më i dobishëm i Internetit WWW (W orld W ide W eb). Fletëkërkuesit më të njohur janë Microsoft Internet Explorer dhe Netscape Navigator.

Buffer - bafer. Vend në kujtesën kryesore të kompjuterit për ruajtje të përkohshme të të dhënave.

Bug - gabim, defekt. Gabim i paqëllimtë në program, për shkak të të cilit programi nuk punon si duhet. Në përkthimin më tekstual nënkupton bubë dhe mendohet se rrjedh prej ngjarjes kur mola është kapur për ndonjë relej të kompjuterëve të parë dhe e ka pamundësuar punën e tij.

Bullet - shenjë për renditje e cila përdoret në programet për përpunim të tekstit.

BBS (Bulletin Board System) - tabelë elektronike për shpallje. Shërbim telekomunikues përmes të të cilit konsumatorët komunikojnë, këmbejnë informata etj.

Bus - mbledhëse. E lidh pllakën amë të kompjuterit me procesorin, kujtesën, diskun dhe elementet tjera kompjuterike.

Byte - bajt. Tetë bita. Shpesh është numër binar tetëshifror i cili paraqet një shkronjë.

Cache - kesh. Pjesë e kujtesën e rezervuar për ruajtje të të dhënave që përdoren shpesh, te të cilat procesori ka qasje shumë më të shpejtë sesa në hard disk. Kujtesën kesh mund të gjendet në memorjen RAM ose në hard disk.

Cancel button - tast për shfuqizimin e funksionit të zgjedhur. Te numri më i madh i programeve tasti për shfuqizim aktivizohet me shtypjen e tastit Esc.

Case sensitive - dallimi i shkronjave të mëdha dhe të vogla. Me shpesh gjatë krahasimit të dy fjalëve apo teksteve.

CRT (cathode ray tube) - gypi katodik i ekranit.

CPU (C entral P rocessing U nit) - njësi qendrore e procesuimit. Zemër e kompju­terit personal. Udhëheq dhe drejton me të gjitha operacionet për përpunim të të dhënave.

Centronics port - portë e kompjuterit në të cilën shpesh lidhet shtypësi.

Chanel - kanal. Rrugë në të cilën transmetohet informacioni digjital në kompjuter.

Character - shenjë; karakter. Cilado shkronjë, shenjë e interpunksionit, ose ndonjë nga njëqind shenjat tjera që mund të vërehen në ekran, gjegjësisht të cilat mund të shtypen.

CPI (character per inch) - numër i shenjave në një inç. Njësi matëse për matjen e dendësisë së shkrimit. Shprehet me numër të shenjave në një inç.

Check box - kuti katrore për dialog e cila mund të jetë e kyçur ose e çkyçur, gjegjësisht të jetë e zgjedhur ose jo, ndonjë opcion në kornizën për dialog.

Checksum - shumë për kontroll. Shuma e numrave që përdoren për kontrollim të mbledhjes.

Click - klik. Shtypje dhe lëshim i tastit të minakut, pa mos e lëvizur.

Client - klient. Sistem i cili mund të punojë i pavarur, edhe pse në një masë edhe ky është i varur prej ndonjë sisitemi tjetër. Për kompjuterin që është i lidhur në rrjet kompjuterik shpesh thuhet se është klient.

Client-server network - rrjet i tipit klient-server.

Clip art - bashkësi e vizatimeve grafike dhe fotografive të shkruara në skedar të veçantë i cili është i arritshëm për përdorim të ndonjë aplikacioni, për shembull, për përpunim të tekstit ose të grafikës.

Clipboard - kohësisht, skladim i fshehur për tekst ose fotografi të cilat priten ose kopjohen.

Clock speed - shpejtësi e ores. Shpejtësia e punës së procesorit në kompjuter matet me megahercë (MHz) ose me gigahercë (GHz).Sa më e shpejtë është shpejtësia e procesorit, aq më tepër urdhëra mund të kryejë kompjuteri.

Clone - klon. Kompjuter i cili paraqet kopje të suksesshme të kompjuterit tjetër të (standardizuar). Më shpesh kjo u dedikohet atyre kompjuterëve të cilët janë kompatibil me kompjuterët e kompanisë IBM.

Cod - kod. Diçka që është shkruar me gjuhën kompjuterike, në letër ose në kompjuter.

Code page - faqe e koduar. Tabelë e cila tregon se cili karakter i përgjigjet shenjës në ekran dhe me shtypjen e tasterit a përfitohet e njëjta shenjë.

CGA (Color Graphics Adapter) -videokartelë e cila është më e vjetëruar.

COM port - portë seriale. Më shpesh në kompjuterët ekzistojnë dy porta seriale të shënuara si C0M1 dhe COM2.

Command interperter - program i cili i integron dhe i përpunon urdhërat e dhënë në kompjuter. Në sistemin operativ DOS është programi C0MAND.COM, ndërsa në WINDOWS është WIN.INI

COBOL (Common Business Orientated Language) - gjuhë progamore nga gjeneratat më të vjetra të cilat përdoren për aplikacione financiare.

Communication protocol - përmbledhje e programeve e cila mundëson transmetim dhe këmbim të të dhënave ndërmjet dy ose më tepër kompjuterëve.

CD (Compact Disc) - kompakt disk. Medium për memorim të të dhënave digjitale dhe audio. Në kompakt disk mund të vendoset muzikë prej 72 minutave ose të dhëna prej 650 MB.

CD ROM (Comapct Disc Read Only Memory) - njësi harduerike për leximin e kompakt disqeve. Me këtë njësi mund vetëm të lexojmë e jo edhe të shlyejmë ose të regjistrojmë të dhëna të reja.

COMPAQ (COMPAtibility Quality) - shenjë e prodhimeve cilësore të kompjuterëve desktop dhe laptop.

Compiler - kompajler; përkthyes. Program i cili i përkthen disa gjuhë të larta programesh në ndonjë gjuhë makinerike.

CompuServe - njëra ndër rrjetat më të mëdha të Internetit në botë. Klientëve të tyre ju ofron këmbim të skedarëve, të të dhënave, të postës elektronike etj.

CAD (Computer Aided Design) - shfrytëzim i kompjuterit për krijime të vizatimeve ose për projektime të ndonjë objekti ose sistemi. Programet më të njohura nga kjo sferë janë Auto Cad, Auto Sketch, Design CAD, Lab View etj.

CAM (Computer Aided Manifacture) - prodhim me ndihmën e kompjuterit.

CASE (Computer Aided Software Engineering) - vegël softuerike për programerët. Shfrytëzohen për planifikim, analizim si dhe projektim të dokumentacionit në softuerin kompjuterik.

Computer analyst - analitik kompjuteristik. Person i cili i definon problemet dhe saktësisht i pëcakton hapat për zgjidhjen e tyre me anë të kompjuterit.

Configuration - konfiguracion. Mënyrë e lidhshmërisë së kompjuterit me njësitë tjera periferike në një sistem të përbashkët.

Controller - vegël teknike e cila i mundëson veglës tjetër të komunikojë me kompjuterin.

Conversion - konverzion. Proces i transformimit të të dhënave (tekst, grafik) nga një format në tjetër.

Cooki file - skedar në të cilin ruhen skedarët e shfrytëzuar (cookies). Zakonisht gjendet në emërtuesin bashk me fletëkërkuesin (shembull në emërtuesin Internet Explorer).

Corel DRAW- Pako programore e dedikuar për vizatim dhe punim me fotografi.

Corrupted file - skedar i dëmtuar. Dëmtimi mund të jetë për shkak të ektorëve të diskut që nuk janë në rregull, prishjes fizike ose gabimeve të shkaktuara nga programi.

Crash - gjendje kur kompjuteri bie prej funksionimit të tij dhe më tutje nuk mund të përdoret. Pas kësaj kompjuteri zakonisht përseri startohet.

Current drive - disk me të cilin shfrytëzuesi punon momentalisht.

Cursor - kursori. Tregues i pozicionimit. Vijë vertikale e lëvizshme që dridhet dhe vezullon e që paraqitet në ekran si indikator vizuel e cila mund të dislokohet edhe vertikalisht edhe horizontalisht me anë të urdhërave prej tastierës.

Cyberphobia - kiberfobia. Frikë nga kompjuteri.

CRC (Cyclic Redundancy Check) - metodë e testimit për të dhënat dalëse nga disku për shkak të sigurisë prej gabimeve.

Data - të dhënat. Nocion i përgjithshëm për numrat, simbolet dhe madhësitë analoge të cilat shfrytëzohen si madhësi dalëse për përpunimin e kompjuterit.

Database - baza e të dhënave. Bashkësi e të dhënave të lidhura ndërmjet vete dhe të organizuara paraprakisht. Programet më të njohura për udhëheqjen e bazave të të dhënave janë: Oracle, MS SQL Server, Informix, Sybase etj.

Data security - mbrojtje e të dhënave nga ndërhyrjet e qëllimta ose të rastësishme nga njerëz jo të autorizuar.

Data type - tip i të dhënave. Mund të jenë: tekstuale, numerike, logjike, dhe të dhëna të datave.

Dead lock - ndërprerje; bllokim. Situatë kur ndonjë program nuk mund të realizohet në kompjuter, për shkak se e pret rastin që faktikisht kurrë nuk do të ndodh.

Debug - testim i programit të kompjuterit me korrigjim të gabimeve të paraqitura në te.

Default value - ndonjë vlerë që nënkuptohet. Vlerë që programi automatikisht e zgjedh po qe se shfrytëzuesi nuk jep ndonjë vlerë tjetër. Për shembull ngjyrat që i jep WIND0WS-i janë default vetëm po qe se shfrytëzuesi nuk i përdor.

Defragmentation - defragmentim. Proces i bashkangjitjes i të dhënave të një programi në disk, që të mund të shpejtohet puna e tij. Është e preferueshme që defragmenting të bëhet një herë në javë, për të shpejtuar punën e diskut.

Density - dendësi. Njësi matëse për numrin e të dhënave të cilat mund të shkruhen në ndonjë medium (disketë, shirit magnetik etj).

Decsending sort - renditje me radhitje të kundërt.

Desktop - sipërfaqja aktive e ekranit gjatë punës me Windows, e cila përmban dritare dhe ikona.

Desktop computer - kompjuter i cili pozicionohet horizontalisht në tavolinën punës.

DTP (Desktop Publishing) - Pako e softuerit me të cilën kompjuteri mund të përdoret për disenj të dokumenteve, duke përfshirë fotografi, tekst dhe kontroll të pamjes së dokumenteve dhe shtypjen e tyre.

Destination file - skedar që pranon.

Device - vegël, mjet, përbërje, njësi. Nocion i përgjithshëm i cili shfrytëzohet për të identifikuar ndonjë komponentë të kompjuterit (disk, tastaturë, minak, etj).

Device driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit të komunikojë me njësitë periferike.

DAT (Digital Audio Tape) - shirit magnetik në të cilin memorizohen të dhënat me sasi shumë të mëdha.

DVD (Digital Video Disk) - teknologji e harduerit e cila mundëson shiqimin e filmave, spoteve muzikore etj.

DMA (Direct Memory Access) - proces i transmetimit të një sasie të madhe të të dhënave ndërmjet diskut dhe kujtesës punuese të kompjuterit.

DirectX - varg i programeve standarde për aplikacione të Microsfti-t, i dedikuar për lojra dhe aplikacione multimediale.

Disk controller - kartelë e cila e lidh kompjuterin me diskun; zakonisht gjendet në pjesën e poshtme të diskut.

Disk drive - njësi fizike e cila e pranon dhe e kthen diskun magnetik dhe mundëson lexim dhe shkrim të të dhënave.

DOS (Disk Operating System) - njëri ndër sistemet më të njohura operative i cili është shumë përfshirës dhe shfrytëzohet nga kompjuterët personal. I prodhuar nga kompania Microsft në vitin 1982.

Domain - grup i kompjuterëve emrat e të cilëve e ndajnë të njëjtën prapashtesë. Shembull: com (firmë komerciale), org (organizatë pa përfitim), gov (qeveri), edu (institucion arsimor), net (provajder i Internetit). Njësoj ekzistojnë edhe prapashtesa të cilat i identifikojnë shtetet p.sh. mk prapashtesë për Maqedoninë.

Dpi (dots per inch) - pika në inç. Njësi për matjen e rezolutës së shtypjes në shtypës. Rezoluta te shtypësit amë sillet rreth 300 dpi, ndërsa te shtypësit lezër arrin deri në 1200 dpi.

Double click - klikim; shtypje e dyfishtë. Klikim i shpejtë dhe lëshim i tastit të minakut dy here pa lëvizjen e minakut ndërmjet dy klikimeve.

Double precision - precizitet i dyfishtë. Teknikë me të cilën paraqiten numrat me gjatësi të dyfishuar.

Download - kopjim i ndonjë programi ose skedari prej ndonjë kompjuteri kryesor në kompjuterin personal.

Draft quality - kualitet i shtypit, i cili është i lexueshëm, por nuk duket aq mirë për përdorim që ai dokument të botohet në ndonjë revistë ose libër. Zakonisht shfrytëzohet për nxjerrjen e kopjeve që të shkojë në korrekturë.

Drag-and-drop - tërheqje dhe lëshim i tastit të minakut.

Drop-down meni - Lista e urdhërave të menysë së aktivizuar, të radhitura njëra pas tjetrës.

DLL (Dynamic Link Library) - grup e funksioneve të cilat shfrytëzohen gjatë programimit në Windows.

EPROM (E lectrically P rogrammable R ead O nly M emory) - çip memorizues përmbajtja e të cilit nuk mund të ndryshohet.

E-mail (electronic mail) - postë elektron­ike. Njëri nga shërbimet më të njohura të Internetit me të cilin porositë dërgohen prej një kompjuteri në kompjuter tjetër.

Embedded object - objekt i ndërvënë.

EMM386.EXE - program i cili mundëson vendosjen e drajverave dhe programeve në hapësirën e lartë të memories.

Emulator - emulator. Program cili i mundëson kompjuterit të zbatojë programe të shkruara për kompjuter tjetër.

Encryption - shifrim. Kodim i porosisë me çka nuk mundësohet hyrje e palejuar deri te ajo.

EOF (end of file) - fund i skedarit. Shenjë për fundin e skedarit, e cila shfrytëzohet si indikator se këtu kryhen të dhënat.

Ethernet - rrjet lokal kompjuterik i konstruktuar prej llojit të kabllove me mundësi të bartjes deri më 10 Mbit/sec.

Event - rast; paraqitje. Moment kur paraqitet ndryshimi specifik i ndonjë gjendjeje.

Exchange - këmbim i informatave ndërmjet dy lokacioneve.

Exchengeable disk - disk transmetues. Tip i diskut i cili montohet në shtëpizë të posaçme dhe është i transmetueshëm.

Executable file - program zbatues. Skedar i cili mund të aplikohet në kompjuter.

Expression - shprehje matematikore ose logjike e shkruar në gjuhën programore

EBCDIC (Extended Binary Decimal Interchange Code) - kod i cili i përdorë tetë shifra binare të krijuara nga IBM, ndërsa i paraqet shenjat (shkronjat, numrat etj.) nga kompjuteri i cili i proceson.

External modem - modem i jashtëm. Modem në kuti të veçantë, kabllo dhe mbushës i cili më së shpeshti aktivizohet në portën seriale të kompjuterit.

Extranet - intranet i cili u është lënë në disponim klientëve dhe blerësve të jashtëm me qëllim që t'i shohin të dhënat. Më shpesh ata janë të siguruara me shifra që të ruhet siguria e blerësve.

Fan ventilator - ventilator i cili mundëson cirkulimin e ajrit nëpërmjet pjesëve kompjuterike dhe e pamundëson nxehjen e tyre.

Fatal error - gabim në programin kom­pjuterik i cili e ndalon funksionimin e tij.

Fault tolerance - tolerim i gabimeve. Aftësi e ndonjë sisitemi që ta vazhdojë funksionimin normal edhe pse ekziston problem në harduer ose softuer.

Fax modem - faks modem. Modem i aftësuar të pranojë dhe të dërgojë fakse. Në këtë rast fakset janë elektronike.

Fiber optics - fije optike. Mundëson shpejtësi të madhe të bartjes së të dhënave në rrjetat kompjuterike.

File - skedar; fajll; datotekë. Pa marrë parasysh çfarë informate, të grumbulluar dhe të inçizuar nën një emër. Skedari mund të përmban tekst, grafikon, program etj.

FAT (File Allocation Table) - tabelë e cila shërben për renditjen e skedarëve e cila gjendet në fillim të diskut dhe përmban informata për ata pjesë të diskut të cilat shfrytëzohen, pjesë të diskut të cilat nuk shfrytëzohen dhe ato të cilat nuk mund të shfrytëzohen për shkak të dëmtimit të blloqeve në disk.

File control system - program i cili udhëheq me bartjen e të dhënave nga ciladoqoftë pajisje deri në ndonjë pajisje tjetër.

File locking - përmbyllje e skedarit. Ndalesë që më tepër se një shfrytëzues ta ndërrojë përmbajtjen e skedarit.

File protection - mbrojtje e skedarit. Komandë e kompjuterit e cila e ndalon shkruarjen dhe fshirjen e të dhënave në skedar, por e lejon leximin e tyre.

Firewall - sistem rrjetor për sigurim i cili ndihmon në ndërprerjen e hyrjes së paautorizuar në sistemin kompjuterik; thjesht ky është kompjuter i lidhur në Internet dhe me të cilin zhvillohet i gjith komunikimi në Internet.

Floppy disk - disk i butë, disketë

Footer - tekst i cili paraqitet në pjesën e poshtme në secilën faqe.

FF (Form Feed) - urdhër i cili shfrytëzohet i që ta lëviz letrën në printer në faqe të re. Zakonisht në tabelën kontrolluese të printerit gjendet një tast i cili mundëson kryerjen e funksionit përkatës.

FORTRAN (FORmula TRANslation) - gjuhë programore e krijuar në kompaninë IBM e cila shfrytëzohej për programimin e aplikacioneve tekniko shkencore.

Freeware - programe pa pagesë, por të mbrojtura me ligj për autorizim

FAQ (Frequently Asked Question) - pyetje ose lista me pyetje dhe përgjigje të cilat janë shumë të shpeshta dhe shumë shfrytëzues ballafaqohen me këto të dhëna. Këto lista janë shumë frytdhënëse për shkak të këmbimit të informatave.

GIGO (Garbage In, Garbage Out) - princip në të cilën po qe se hyjnë të dhëna jokor-rekte dhe jovalide në kompjuter, ai do të japë rezultate jokorrekte dhe të pakuptimta.

GUI (graphical user interface) - interfejs grafik i shfrytëzuar për sisteme opera­tive. Komunikimi ndërmjet shfrytëzuesit dhe programit zhviliohet me anë të shfrytëzimit të ikonave, dritareve dhe të ngjashme. Një shembull për një iterfejs të tillë që e shfrytëzojmë është Windows-i.

Guru - Njeri me kapacitet të lartë i cili dëshiron t'u ndihmojë të tjerëve në zgjedhjen e problemeve të tyre.

Hacker - haker. Person për të cilin kompjuteri është hobi. Sot shumë njerëz termin haker e identifikojnë me person i cili në mënyrë të paligjshme hy në kompjuter të huaj.

Halt - ndalesë. Ndalje e realizimit të operacioneve të renditura në programet kompjuterike.

Hand-held computer - kompjuter i vogël që mund të mbahet edhe në dorë.

Hang - rri varur. Mosfunksionim i kompjuterit. Kur kompjuteri rinë varur, i ekrani duket normal, por çfarëdo pune tjetër është e pamundur të futet në funksion.

Hard copy - rezultatet e shtypura në letër.

Hardware - hardueri, gjërat fizike apo të prekshme të kompjuterit.

Help - ndihmë. Funksion i cili është i pranishëm në shumë programe, i cili shërben si ndihmë e shfrytëzuesit për përdorimin e programit.

Hertz (Hz) - herc. Cikël në sekondë me të cilin matet shpejtësia e procesorit në kompjuter.

HEX (Hexadecimal) - Sisitem numëror në matematik, në të cilin si bazë e numërimit është numri 16. Për shfaqjen e numrave përdoren shifrat 0-9 dhe shkronjat A-F. Është shumë i qëlluar për përdorimin e kalkulimeve kompjuterike.

Hidden file - skedar i fshehur. Skedar i cili përmban atribute të cilat nuk lejojnë që emri i skedarit të kopjohet, të fshihet ose të shfletohet.

High tech - teknologji e lartë

Host computer - kompjuter kryesor me të cilin lidhen kompjuterët tjerë.

Hot key - tast ose kombinim i tasteve i cili zbaton instruksion të përcaktuar pa marrë parasysh se çka punon procesori në momentin e dhënë.

HTML (Hyper Text Markup Language) - format hipertekstual për punë me dokumente. Shërben për krijimin e dokumenteve WEB në internet.

Hub - hab. Paisje në të cilën kyçen kompjuterët të cilët janë të lidhur në rrjet.

Hyphenation - ndarje e fjalëve

Illegal - jolegal. Parametra hyrëse të cilët janë të papranuara, për shkak se nuk i përmbushin specifikacionet e vendosura në programe.

Image processing - përpunim i grafikonëve

Imaging - proces i shkrimit të grafikës në ndonjë medium, për shembull në shirit.

Implementation - implementim. Instalim i sitemit kompjuterik.

Infrared - teknologji e cila shfrytëzon ndriçimin për lidhjen të kompjuterëve pa kabëll.

Initialization - inicializim. Operacion për formatim të diskut ose disketës, si dhe përgatitje për shkruarjen dhe përdorimin e të dhënave.

Ink-jet printer - shtypës pështyes që hedh ngjyrën në letër.

Input data - të dhënat hyrëse.

Insert mod - rregull për futjen e të dhënave.

Install - instalim, futja fillestare e ndonjë programi në kompjuter.

Instruction - instruksion. Urdhër i destinuar për mikroprocesorin.

Integer - numër i plotë pa presje decimale

Line printer - shtypës i cili shtyp përnjëherë një rresht tekst.

Link- lidhje; lidhshmëri.

Load - mbushje, futje e programit në memorje.

LAN (Local Area Network) - rrjet lokal në kuadër të një hapësire ose ndërtese. Lidhje e dy ose më tepër kompjuterëve me kabllo me qëllim të këmbimit të informatave.

Local printer - shtypës i cili është i lidhur drejtpërdrejt me një stacion punues, i cili nuk është në disponim të shfrytëzuesve tjerë të rrjetit.

Login - Paraqitje në kompjuter. Në këtë rast kompjuteri kërkon nga shfrytëzuesi që të identifikohet me emrin dhe shifrën.

Logoff- çlajmërim. Largim nga puna me kompjuter.

Loop - cikël. Renditje të instruksioneve kompjuterike të cilat praktikohen me anë të përsëritjeve, gjersa nuk përmbushet ndonjë kusht.

Machine code - kod makine. Përmbledhje e instruksioneve kompjuterike në ndonjë kompjuter të posaçëm i cili niund ta kryejë urdhërin.

Macro - makro. Serial i urdhërave të cilat kryhen me shtypjen e një tasti ose me ndonjë urdhër. Në të shumtën e rasteve i shkruan vetë shfrytëzuesi për ta lehtësuar punën gjatë përsëritjeve të një morie urdhërash.

Mailbox - sandëku postar.

Main program - pjesë kryesore e pro­gramit e cila i kontrollon nënprogramet.

Mass storage - pajisje në të cilën mund të vendoset një numër i madh i të dhënave.

Medium - medium. Bartës i të dhënave, shpesh mendohet në disketë, CD-ROM dhe të ngjashme.

MMU (Memory Management Unit) - pajisje e cila udhëheq kujtesën.

Merge - bashkim, kombinim i dy ose më tepër skedarëve.

Message - porosi nga kompjuteri e cila informon për diçka.

MIDI file - skedarë me përshkrime muzikore.

MIPS (Million Instruction Per Second) -milion instuksione në sekondë. Njësi matëse për shpejtësinë me të cilën procesori i kryen instruksionet. Për shembull, procesori Pentium i cili punon në 100 MHz kryen 100 milionë instruksione në sekondë, pra 100 MIPS-a.

Millisecond (ms) - milisekondë. Kohë e barabartë me pjesën e njëmijtë të sekondës. Shfrytëzohet për shprehjen e shpejtësisë te hard disqet.

Mode - regjim i punës; mënyrë e punës. Njëra nga gjendjet alternative të punës së kompjuterit.

MODEM (MOdulator/DEModulator) - modem. Regullator i cili të dhënat e dërguara i shndërron në sinjal telefonik, të qëlluara për lidhje të drejtpërdrejtë telefonike.

Motherboard - pllaka amë e kompjuterit në të cilën janë të lidhura të gjitha elementet e harduerit.

Multimedia - kombinim i tekstit me fotografi dhe zë, videoanimacion.

MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) - standard për bashkangjitjen e skedarëve në porositë elektronike.

Multitasking - aftësi e sistemit operativ që njëkohësisht të ushtrojë më shumë programe.

Network - rrjet i kompjuterit.

NetWare - sistem operativ rrjetor i shpikur nga kompania Novell.

Network adapter - adapter i rrjetit. Kartelë e cila instalohet në kompjuter përmes të cilës ai lidhet në rrjet.

Network administrator - njeriu i cili e mbikëqyrë punën e rrjetit kompjuterik dhe që udhëheqë me të.

Network protocol - protokoll rrjetor. Bashkësi e standardeve kompjuterike në një rrjet.

Node - nyje, pika ngjitëse në rrjein kompjuterik

Non-interlaced - sa i përket disa monitorëve te të cilët topi elektronik pas një kohe e kalon ekranin pa mos lëshuar asnjë vijë.

Notebook computer - kompjuter i vogël me format sa një faqe e letrës.

Numeric keypad - tastierë numerike.

OLE (Object Linking and Embedding) -mënyrë e këmbimit të informatave ndërmjet dy skedarëve me aplikim të njëjtë ose të ndryshëm në Windows.

Off-line - i çkyçur

On-line - i kyçur

ODBC (Open Data Base Connectivity) - standard i cili mundëson hyrje në sisteme të ndryshme të bazave të të dhënave.

Operating System - sistem operativ. Softuer i cili është lidhje ndërmjet shfrytëzuesit dhe kompjuterit.

Optical cable - kabëll optik për lidhje rrjetore të kompjuterëve me të cilin arihet shpejtësi e madhe në përcjelljen e të dhënave.

OCR (Optical Character Recognition) - njohje e simboleve optike. Program i cili identifikon shenjat e shkruara dhe ato të shtypura dhe pastaj krijon skedar tekstual.

OEM (Original Equipment Manifacturer) - prodhues i komponenteve të ndryshëm, të cilët pastaj lidhen me klientin, e emri i tij figuron në kompjuter.

Overflow - tejkalim. Gjendje e cila paraqitet si rezultat i operacionit aritmetik; e tejkalon kapacitetin e kujtesës për ruajtjen e rezultatit.

Overload - ngarkim i tepërt. Ngarkim më i j madh sesa pajisja; mund ta mban atë për të cilën është konstruktuar.

Overstrike - nënvizim.

Overtype - shkrim përmbi tekst.

Overwrite - mbulim i informatës e cila më parë ka qenë në atë vend.

Page break - ndërprerje e faqes. Vend ku mbaron një faqe dhe fillon faqja tjetër.

Page layout - pamje e faqes

Ppm (pages per minute) - faqe në minute. Njësi matëse e shpejtësisë së shtypësit gjatë shtypjes.

Pagination - operacion automatik te programet për përpunimin e tekstit, i cili shërben për renditjen e tekstit nëpër faqe me numerimin e tyre.

Palmtop computer - kompjuter i vogël i cili mund të mbahet në një dorë.

PASCAL - Paskali. Gjuhë kompjuterike.

Password - Fjalë e fshehur e cila përdoret për hyrje në sistemin kompjuterik.

Patch - arnim. Ndryshim i kodit programor, i cili zakonisht bëhet pas mbarimit të softuerit me qëllim që të përmirësohen disa gabime.

Path name - emri i datotekës së bashku me rrugën me të cilën arihet deti tek ajo.

Pause - pauzë. Tast ose urdhër i cili përkohësisht e ndërpren punën e ndonjë programi.

Peer-to-peer - rrjet lokal ku çdo kompjuter i kyçur është i barabartë. Në rrjet nuk ekziston server.

Peripheral device - pajisje e harduerit e cila kyçet në kompjuter.

Permanent SWAP file - skedar i përhershëm në Windows me të cilin shtresohen të dhënat dhe instruksionet programore kur nuk mund të vendosen në kujtesën RAM.

PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) - komitet i cili krijoj standarde për memorje me kapacitet më të madh e aplikuar te kompjuterët laptop.

PIXEL (Picture Element) - Element më i vogël i monitorit kompjuterik i cili mundë të kontroliohet. Sa më i madh të jetë numri i pikselave, aq më e mirë është rezoluta.

Pirate - person i cili merret me formën ilegale të kopjimit të softuerave.

Plasma display - teknologji e përdorur për konstruimin e ekranit te kompjuterët laptop.

Plotter - vizatues. Pajisje e cila shërben për vizatimin e rezultateve të përfituara nga kompjuteri.

Plug and play - kyçe dhe puno. Pajisje të cilat kompjuteri automatikisht i detekton dhe i instalon drajverat e nevojshëm në të.

Pointer - tregues. Fotografi e vogël në ekran, zakonisht në formë të shigjetës; lëvizjet e saja kontrollohen nëpërmjet minakut.

Port - portë; lidhje; hyrje.

Portability - përcjellshmëri. Cilësi e programave kompjuterike që të mund të adaptohen në lloj-lloj tipash të kompjuterëve.

Power supply - furnizues i rrymes te kompjuteri.

Print queue - pritje, rend për shtyp.

Print server - zakonisht njëri prej kompjuterëve në rrjet i cili dirigjon me të gjitha kërkesat për shtyp dhe me të gjithë shtypësit që janë të lidhura në rrjet.

Printer driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit që të punojë me shtypësin.

Procedure - rradhitje e instruksioneve kompjuterike të cilat bashkarisht veprojnë për një nevojë dhe detyrë të caktuar.

Processing - përpunim i të dhënave.

Programming language - gjuhë programore me të cilën programeri e shkruan programin kompjuterik.

Prompt - shenjë për thirrje; shërben për shkruarjen e urdhërave.

Purge - shlyerje pas së cilës të dhënat e shlyera nuk mund të kthehen më.

Query - pyetje. Instruksion kompjuterik i cili i parashtron pyejte bazës së të dhënave.

Quit - ndalje. Urdhër me të cilën para kohe ndalet ekzekutimi i programit.

QWERTY - tastier në të cilën rreshti më i lartë i saj fillon me shkronjat Q, W, E, R, T, Y. Ekzistojnë edhe lloje tjera të tastierëve si per shembull QWERTZ.

Radio button - radio sustë. Mund të zgjedhim vetëm një sustë të këtij lloji në program.

RAM (Random Access Memory) - kujtesa kryesore kompjuterike në të cilën janë të vendosura të dhënat të cilat përpunohen.

Read-only - vetëm lexim. Të dhënat mund të lexohen, por jo edhe të ndryshohen.

ROM (Read Only Memory) - kujtesa e pashlyeshme nga e cila mund të lexohen të dhënat.

RTC (Real Time Clock) - Çip kompjuterik i cili ka funksion të orës që ta informojë kompjuterin për kohën e saktë, datën dhe vitin.

Reboot - përsëri startim të kompjuterit, zakonisht për shkak të rënies së sistemit.

Record - grup i të dhënave të cilat i takojnë një grupacioni. Për shembull, emri i ndonjërit, mbiemri, adresa dhe numri i telefonit.

Recover - kthim në gjendjen normale të punës pas paraqitjes së gabimit në sistem.

RAID (Redundant Array of Inexpensive Drives) - kombinim i më shumë disqeve me qëllim që të rritet siguria e të dhënave nga ndonjë humbje e paparashikuar.

Refresh rate - shpejtësi për freski. Numër maksimal i fotografive që mund të shfaqen në ndonjë monitor për një sekondë. Paraqitet me herc.

RDBMS (Relational Data Base Management System) - sistem për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Remote computer - kompjuter i larguar.

Remote control program - program me komandim prej së largu.

Repeat delay - koha e nevojshme që të shtypet një tast e që të paraqitet karakteri i cli përgatitet që të dale në ekran.

Reset button - sustë për resetim. Sustë në pjesën e përparme të shtëpizës së kompjuterit e cila shërben për vënien e sistemit në gjendjen fillestare të saj.

Resolution - qartësi e përshkruarjes në ekran apo në shtypës.

Response time - kohë për përgjigje nga ana e kompjuterit për ndonjë kërkesë përkatëse.

Restart - startim i përsëritur i kompjuterit.

Retreive - gjetje dhe ndarje në veçanti e ndonjë informate të përcaktuar.

Retry - orvatje e sërishme për të kryer ndonjë instruksion të programit.

Ring network - rrjet unazor.

RJ-45 - konektor i cili i ngjan lidhjes telefonike, por ka 8 tela në vend që të ketë 4.

Root directory - direktoriumi kryesor i një disku.

Router - udhërëfyes. Pajisje rrjetore e cila i dërgon të dhënat në rrjet duke e zgjedhur rrugën më të mirë.

Safe mode - gjendje në të cilën startohet Windows-i kur paraqitet ndonjë konflikt në harduer.

Save - shkrim i të dhënave në disk, ku nuk mund të humben pas mbylljes së kompjuterit.

Scanner - skener. Mjet i cili në mënyrë optike lexon ndonjë dokument dhe e shndërron në skedar grafiko-digjital.

Screen - ekran.

Scroll - lëvizje e tekstit lart-poshtë.

Search engine - program për kërkimin e të dhënave. Makina më të njohura për kërkim në internet janë: Yahoo, Altavista, Google etj.

Server - kompjuter në rrjet i cili disa nga resurset e veta i vë në disponim të ndonjë kompjuteri tjetër.

Session - koha në të cilën një shfrytëzues e kalon në rrjet.

Set up - një sistem të vihet në gjendje pune.

Shared file - skedar i përbashkët.

Shut down - kryerje e punës së një sistemi operativ të kompjuterit ose çkyçje e kompjuterit.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) - protokoll i cili shfrytëzohet për udhëheqjen e këmbimit të postës elektronike ndërmjet dy kompjuterëve.

Slave - i nënshtruar. Kompjuter i cili është i kontrolluar nga një kompjuter tjetër.

Software - të gjitha programet të cilat mund të shfrytëzohen në një kompjuter.

Software development tool - vegla për zhvillimin e programeve.

Sort - renditje e të dhënave me radhitje të re.

Sound card - kartë për zërim.

Storage - kujtesë.

String - varg i shenjave.

SQL (Structured Query Language) - pako e programeve për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Switch - ndërprerës.

System software - softuer sistemor (p.sh. MS-DOS, Windows etj).

1) сборочная единица; узел; блок

2) установка; агрегат

3) единица, единица измерения || единичный; удельный

4) часть; секция || секционный

•

- AC unit

1) граница раздела; поверхность раздела || разделять; являться границей или поверхностью раздела || граничный; расположенный на границе или поверхности раздела ( двух сред); разделяющий

2) вчт интерфейс (программное или аппаратное средство взаимодействия и обмена информацией между устройствами, между программами, между устройствами и программами или между человеком и компьютером) || представлять собой интерфейс; служить интерфейсом; снабжать интерфейсом || интерфейсный

3) сопряжение; стык; согласование || сопрягать; стыковать; согласовывать || сопрягающий; стыковочный; согласующий

4) устройство сопряжения; стыковочный узел; согласующее устройство

5) взаимодействие; связь || взаимодействовать; связывать(ся) || взаимодействующий; связанный

6) средство взаимодействия; устройство связи

7) смежная область (напр. наук) || смежный; относящийся к смежной области (напр. наук)

•

- advanced configuration and power interface

- advanced SCSI programming interface

- advanced technology attachment packet interface

- advanced technology attachment software programming interface

- AES/EBU interface

- application binary interface

- application programming interface

- application transaction management interface

- attachment unit interface

- audio interface

- Audio Engineering Society/European Broadcasting Union interface

- baseband interface

- basic rate interface

- BlueTooth interface

- Borland graphic interface

- brain-machine interface

- common programming interface for communications

- communication interface

- computer interface

- computer graphics interface

- computer-to-PBX interface

- copper distributed data interface

- data trunk interface

- deposit-substrate interface

- direct driver interface

- display control interface

- DOS protected mode interface

- EIA interface

- enhanced integrated device electronics interface

- enhanced small disk interface

- epi-substrate interface

- fiber distributed data interface

- film-substrate interface

- graphical user interface

- graphic device interface

- growth interface

- intelligent instrumentation interface

- intelligent peripheral interface

- interactive interface

- Internet server application programming interface

- inter-network interface

- Java naming and directory interface

- JTAG interface

- license server application programming interface

- local distributed data interface

- local management interface

- logical interface

- media control interface

- medium dependent interface

- medium independent interface

- memory interface

- message passing interface

- messaging application programming interface

- Mitsumi interface

- musical instrument digital interface

- network application programming interface

- network terminal interface

- network-to-network interface

- object-oriented interface

- open applications interface

- open data-link interface

- open prepress interface

- phantom interface

- p-n interface

- portable operating system interface

- primary rate interface

- remote desktop management interface

- remote user interface

- RGB analog interface

- SCSA device programming interface

- SCSI parallel interface

- server-requestor programming interface

- shielded distributed data interface

- slider-disk interface

- small computer system interface

- social user interface

- Sony/Philips digital interface

- speaker voice identification application programming interface

- speech application programming interface

- speech recognition application programming-interface

- subscriber line acoustic processing interface

- superconducting-normal interface

- telephony application programming interface

- telephony server application programming interface

- terminal interface

- twisted-pair distributed data interface

- user interface

- user network interface

- user-to-network interface

- virtual control program interface

- virtual device interface

1) граница раздела; поверхность раздела || разделять; являться границей или поверхностью раздела || граничный; расположенный на границе или поверхности раздела ( двух сред); разделяющий

2) вчт. интерфейс (программное или аппаратное средство взаимодействия и обмена информацией между устройствами, между программами, между устройствами и программами или между человеком и компьютером) || представлять собой интерфейс; служить интерфейсом; снабжать интерфейсом || интерфейсный

3) сопряжение; стык; согласование || сопрягать; стыковать; согласовывать || сопрягающий; стыковочный; согласующий

4) устройство сопряжения; стыковочный узел; согласующее устройство

5) взаимодействие; связь || взаимодействовать; связывать(ся) || взаимодействующий; связанный

6) средство взаимодействия; устройство связи

7) смежная область (напр. наук) || смежный; относящийся к смежной области (напр. наук)

•

- advanced configuration and power interface

1) время; период времени

2) момент времени || отмечать время

3) хронометрировать; рассчитывать по времени

4) синхронизировать; согласовывать во времени

•

- acceleration time

- run time

- running time

1) управление; регулирование || управлять; регулировать

2) контроль || контролировать

3) управляющее устройство; устройство управления; регулятор

4) профессиональное мастерство, квалификация, техническая квалификация

5) pl органы управления

•

- 2 1/2 D control

- absolute language

 ■ Aitchison, J. (1987). Noam Chomsky: Consensus and controversy. New York: Falmer Press.

 ■ Anderson, J. R. (1980). Cognitive psychology and its implications. San Francisco: W. H. Freeman.

 ■ Anderson, J. R. (1983). The architecture of cognition. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Anderson, J. R. (1995). Cognitive psychology and its implications (4th ed.). New York: W. H. Freeman.

 ■ Archilochus (1971). In M. L. West (Ed.), Iambi et elegi graeci (Vol. 1). Oxford: Oxford University Press.

 ■ Armstrong, D. M. (1990). The causal theory of the mind. In W. G. Lycan (Ed.), Mind and cognition: A reader (pp. 37-47). Cambridge, MA: Basil Blackwell. (Originally published in 1981 in The nature of mind and other essays, Ithaca, NY: University Press).

 ■ Atkins, P. W. (1992). Creation revisited. Oxford: W. H. Freeman & Company.

 ■ Austin, J. L. (1962). How to do things with words. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Bacon, F. (1878). Of the proficience and advancement of learning divine and human. In The works of Francis Bacon (Vol. 1). Cambridge, MA: Hurd & Houghton.

 ■ Bacon, R. (1928). Opus majus (Vol. 2). R. B. Burke (Trans.). Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press.

 ■ Bar-Hillel, Y. (1960). The present status of automatic translation of languages. In F. L. Alt (Ed.), Advances in computers (Vol. 1). New York: Academic Press.

 ■ Barr, A., & E. A. Feigenbaum (Eds.) (1981). The handbook of artificial intelligence (Vol. 1). Reading, MA: Addison-Wesley.

 ■ Barr, A., & E. A. Feigenbaum (Eds.) (1982). The handbook of artificial intelligence (Vol. 2). Los Altos, CA: William Kaufman.

 ■ Barron, F. X. (1963). The needs for order and for disorder as motives in creative activity. In C. W. Taylor & F. X. Barron (Eds.), Scientific creativity: Its rec ognition and development (pp. 153-160). New York: Wiley.

 ■ Bartlett, F. C. (1932). Remembering: A study in experimental and social psychology. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Bartley, S. H. (1969). Principles of perception. London: Harper & Row.

 ■ Barzun, J. (1959). The house of intellect. New York: Harper & Row.

 ■ Beach, F. A., D. O. Hebb, C. T. Morgan & H. W. Nissen (Eds.) (1960). The neu ropsychology of Lashley. New York: McGraw-Hill.

 ■ Berkeley, G. (1996). Principles of human knowledge: Three Dialogues. Oxford: Oxford University Press. (Originally published in 1710.)

 ■ Berlin, I. (1953). The hedgehog and the fox: An essay on Tolstoy's view of history. NY: Simon & Schuster.

 ■ Bierwisch, J. (1970). Semantics. In J. Lyons (Ed.), New horizons in linguistics. Baltimore: Penguin Books.

 ■ Black, H. C. (1951). Black's law dictionary. St. Paul, MN: West Publishing.

 ■ Bloom, A. (1981). The linguistic shaping of thought: A study in the impact of language on thinking in China and the West. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

 ■ Bobrow, D. G., & D. A. Norman (1975). Some principles of memory schemata. In D. G. Bobrow & A. Collins (Eds.), Representation and understanding: Stud ies in Cognitive Science (pp. 131-149). New York: Academic Press.

 ■ Boden, M. A. (1977). Artificial intelligence and natural man. New York: Basic Books.

 ■ Boden, M. A. (1981). Minds and mechanisms. Ithaca, NY: Cornell University Press.

 ■ Boden, M. A. (1990a). The creative mind: Myths and mechanisms. London: Cardinal.

 ■ Boden, M. A. (1990b). The philosophy of artificial intelligence. Oxford: Oxford University Press.

 ■ Boden, M. A. (1994). Precis of The creative mind: Myths and mechanisms. Behavioral and brain sciences 17, 519-570.

 ■ Boden, M. (1996). Creativity. In M. Boden (Ed.), Artificial Intelligence (2nd ed.). San Diego: Academic Press.

 ■ Bolter, J. D. (1984). Turing's man: Western culture in the computer age. Chapel Hill, NC: University of North Carolina Press.

 ■ Bolton, N. (1972). The psychology of thinking. London: Methuen.

 ■ Bourne, L. E. (1973). Some forms of cognition: A critical analysis of several papers. In R. Solso (Ed.), Contemporary issues in cognitive psychology (pp. 313324). Loyola Symposium on Cognitive Psychology (Chicago 1972). Washington, DC: Winston.

 ■ Bransford, J. D., N. S. McCarrell, J. J. Franks & K. E. Nitsch (1977). Toward unexplaining memory. In R. Shaw & J. D. Bransford (Eds.), Perceiving, acting, and knowing (pp. 431-466). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Breger, L. (1981). Freud's unfinished journey. London: Routledge & Kegan Paul.

 ■ Brehmer, B. (1986). In one word: Not from experience. In H. R. Arkes & K. Hammond (Eds.), Judgment and decision making: An interdisciplinary reader (pp. 705-719). Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Bresnan, J. (1978). A realistic transformational grammar. In M. Halle, J. Bresnan & G. A. Miller (Eds.), Linguistic theory and psychological reality (pp. 1-59). Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Brislin, R. W., W. J. Lonner & R. M. Thorndike (Eds.) (1973). Cross- cultural research methods. New York: Wiley.

 ■ Bronowski, J. (1977). A sense of the future: Essays in natural philosophy. P. E. Ariotti with R. Bronowski (Eds.). Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Bronowski, J. (1978). The origins of knowledge and imagination. New Haven, CT: Yale University Press.

 ■ Brown, R. O. (1973). A first language: The early stages. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Brown, T. (1970). Lectures on the philosophy of the human mind. In R. Brown (Ed.), Between Hume and Mill: An anthology of British philosophy- 1749- 1843 (pp. 330-387). New York: Random House/Modern Library.

 ■ Bruner, J. S., J. Goodnow & G. Austin (1956). A study of thinking. New York: Wiley.

 ■ Calvin, W. H. (1990). The cerebral symphony: Seashore reflections on the structure of consciousness. New York: Bantam.

 ■ Campbell, J. (1982). Grammatical man: Information, entropy, language, and life. New York: Simon & Schuster.

 ■ Campbell, J. (1989). The improbable machine. New York: Simon & Schuster.

 ■ Carlyle, T. (1966). On heroes, hero- worship and the heroic in history. Lincoln: University of Nebraska Press. (Originally published in 1841.)

 ■ Carnap, R. (1959). The elimination of metaphysics through logical analysis of language [Ueberwindung der Metaphysik durch logische Analyse der Sprache]. In A. J. Ayer (Ed.), Logical positivism (pp. 60-81) A. Pap (Trans). New York: Free Press. (Originally published in 1932.)

 ■ Cassirer, E. (1946). Language and myth. New York: Harper and Brothers. Reprinted. New York: Dover Publications, 1953.

 ■ Cattell, R. B., & H. J. Butcher (1970). Creativity and personality. In P. E. Vernon (Ed.), Creativity. Harmondsworth, England: Penguin Books.

 ■ Caudill, M., & C. Butler (1990). Naturally intelligent systems. Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Chandrasekaran, B. (1990). What kind of information processing is intelligence? A perspective on AI paradigms and a proposal. In D. Partridge & R. Wilks (Eds.), The foundations of artificial intelligence: A sourcebook (pp. 14-46). Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Charniak, E., & McDermott, D. (1985). Introduction to artificial intelligence. Reading, MA: Addison-Wesley.

 ■ Chase, W. G., & H. A. Simon (1988). The mind's eye in chess. In A. Collins & E. E. Smith (Eds.), Readings in cognitive science: A perspective from psychology and artificial intelligence (pp. 461-493). San Mateo, CA: Kaufmann.

 ■ Cheney, D. L., & R. M. Seyfarth (1990). How monkeys see the world: Inside the mind of another species. Chicago: University of Chicago Press.

 ■ Chi, M.T.H., R. Glaser & E. Rees (1982). Expertise in problem solving. In R. J. Sternberg (Ed.), Advances in the psychology of human intelligence (pp. 7-73). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Chomsky, N. (1957). Syntactic structures. The Hague: Mouton. Janua Linguarum.

 ■ Chomsky, N. (1964). A transformational approach to syntax. In J. A. Fodor & J. J. Katz (Eds.), The structure of language: Readings in the philosophy of lan guage (pp. 211-245). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

 ■ Chomsky, N. (1965). Aspects of the theory of syntax. Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Chomsky, N. (1972). Language and mind (enlarged ed.). New York: Harcourt Brace Jovanovich.

 ■ Chomsky, N. (1979). Language and responsibility. New York: Pantheon.

 ■ Chomsky, N. (1986). Knowledge of language: Its nature, origin and use. New York: Praeger Special Studies.

 ■ Churchland, P. (1979). Scientific realism and the plasticity of mind. New York: Cambridge University Press.

 ■ Churchland, P. M. (1989). A neurocomputational perspective: The nature of mind and the structure of science. Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Churchland, P. S. (1986). Neurophilosophy. Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Clark, A. (1996). Philosophical Foundations. In M. A. Boden (Ed.), Artificial in telligence (2nd ed.). San Diego: Academic Press.

 ■ Clark, H. H., & T. B. Carlson (1981). Context for comprehension. In J. Long & A. Baddeley (Eds.), Attention and performance (Vol. 9, pp. 313-330). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Clarke, A. C. (1984). Profiles of the future: An inquiry into the limits of the possible. New York: Holt, Rinehart & Winston.

 ■ Claxton, G. (1980). Cognitive psychology: A suitable case for what sort of treatment? In G. Claxton (Ed.), Cognitive psychology: New directions (pp. 1-25). London: Routledge & Kegan Paul.

 ■ Code, M. (1985). Order and organism. Albany, NY: State University of New York Press.

 ■ Collingwood, R. G. (1972). The idea of history. New York: Oxford University Press.

 ■ Coopersmith, S. (1967). The antecedents of self- esteem. San Francisco: W. H. Freeman.

 ■ Copland, A. (1952). Music and imagination. London: Oxford University Press.

 ■ Coren, S. (1994). The intelligence of dogs. New York: Bantam Books.

 ■ Cottingham, J. (Ed.) (1996). Western philosophy: An anthology. Oxford: Blackwell Publishers.

 ■ Cox, C. (1926). The early mental traits of three hundred geniuses. Stanford, CA: Stanford University Press.

 ■ Craik, K.J.W. (1943). The nature of explanation. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). New York: HarperCollins.

 ■ Cronbach, L. J., & R. E. Snow (1977). Aptitudes and instructional methods. New York: Irvington. Paperback edition, 1981.

 ■ Csikszentmihalyi, M. (1993). The evolving self. New York: Harper Perennial.

 ■ Culler, J. (1976). Ferdinand de Saussure. New York: Penguin Books.

 ■ Curtius, E. R. (1973). European literature and the Latin Middle Ages. W. R. Trask (Trans.). Princeton, NJ: Princeton University Press.

 ■ D'Alembert, J.L.R. (1963). Preliminary discourse to the encyclopedia of Diderot. R. N. Schwab (Trans.). Indianapolis: Bobbs-Merrill.

 ■ Damasio, A. (1994). Descartes' error: Emotion, reason, and the human brain. New York: Avon.

 ■ Dampier, W. C. (1966). A history of modern science. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Darwin, C. (1911). The life and letters of Charles Darwin (Vol. 1). Francis Darwin (Ed.). New York: Appleton.

 ■ Davidson, D. (1970) Mental events. In L. Foster & J. W. Swanson (Eds.), Experience and theory (pp. 79-101). Amherst: University of Massachussetts Press.

 ■ Davies, P. (1995). About time: Einstein's unfinished revolution. New York: Simon & Schuster/Touchstone.

 ■ Davis, R., & J. J. King (1977). An overview of production systems. In E. Elcock & D. Michie (Eds.), Machine intelligence 8. Chichester, England: Ellis Horwood.

 ■ Davis, R., & D. B. Lenat (1982). Knowledge- based systems in artificial intelligence. New York: McGraw-Hill.

 ■ Dawkins, R. (1982). The extended phenotype: The gene as the unit of selection. Oxford: W. H. Freeman.

 ■ deKleer, J., & J. S. Brown (1983). Assumptions and ambiguities in mechanistic mental models (1983). In D. Gentner & A. L. Stevens (Eds.), Mental modes (pp. 155-190). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Dennett, D. C. (1978a). Brainstorms: Philosophical essays on mind and psychology. Montgomery, VT: Bradford Books.

 ■ Dennett, D. C. (1978b). Toward a cognitive theory of consciousness. In D. C. Dennett, Brainstorms: Philosophical Essays on Mind and Psychology. Montgomery, VT: Bradford Books.

 ■ Dennett, D. C. (1995). Darwin's dangerous idea: Evolution and the meanings of life. New York: Simon & Schuster/Touchstone.

 ■ Descartes, R. (1897-1910). Traite de l'homme. In Oeuvres de Descartes (Vol. 11, pp. 119-215). Paris: Charles Adam & Paul Tannery. (Originally published in 1634.)

 ■ Descartes, R. (1950). Discourse on method. L. J. Lafleur (Trans.). New York: Liberal Arts Press. (Originally published in 1637.)

 ■ Descartes, R. (1951). Meditation on first philosophy. L. J. Lafleur (Trans.). New York: Liberal Arts Press. (Originally published in 1641.)

 ■ Descartes, R. (1955). The philosophical works of Descartes. E. S. Haldane and G.R.T. Ross (Trans.). New York: Dover. (Originally published in 1911 by Cambridge University Press.)

 ■ Descartes, R. (1967). Discourse on method (Pt. V). In E. S. Haldane and G.R.T. Ross (Eds.), The philosophical works of Descartes (Vol. 1, pp. 106-118). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1637.)

 ■ Descartes, R. (1970a). Discourse on method. In E. S. Haldane & G.R.T. Ross (Eds.), The philosophical works of Descartes (Vol. 1, pp. 181-200). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1637.)

 ■ Descartes, R. (1970b). Principles of philosophy. In E. S. Haldane & G.R.T. Ross (Eds.), The philosophical works of Descartes (Vol. 1, pp. 178-291). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1644.)

 ■ Descartes, R. (1984). Meditations on first philosophy. In J. Cottingham, R. Stoothoff & D. Murduch (Trans.), The philosophical works of Descartes (Vol. 2). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1641.)

 ■ Descartes, R. (1986). Meditations on first philosophy. J. Cottingham (Trans.). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1641 as Med itationes de prima philosophia.)

 ■ deWulf, M. (1956). An introduction to scholastic philosophy. Mineola, NY: Dover Books.

 ■ Dixon, N. F. (1981). Preconscious processing. London: Wiley.

 ■ Doyle, A. C. (1986). The Boscombe Valley mystery. In Sherlock Holmes: The com plete novels and stories (Vol. 1). New York: Bantam.

 ■ Dreyfus, H., & S. Dreyfus (1986). Mind over machine. New York: Free Press.

 ■ Dreyfus, H. L. (1972). What computers can't do: The limits of artificial intelligence (revised ed.). New York: Harper & Row.

 ■ Dreyfus, H. L., & S. E. Dreyfus (1986). Mind over machine: The power of human intuition and expertise in the era of the computer. New York: Free Press.

 ■ Edelman, G. M. (1992). Bright air, brilliant fire: On the matter of the mind. New York: Basic Books.

 ■ Ehrenzweig, A. (1967). The hidden order of art. London: Weidenfeld & Nicolson.

 ■ Einstein, A., & L. Infeld (1938). The evolution of physics. New York: Simon & Schuster.

 ■ Eisenstein, S. (1947). Film sense. New York: Harcourt, Brace & World.

 ■ Everdell, W. R. (1997). The first moderns. Chicago: University of Chicago Press.

 ■ Eysenck, M. W. (1977). Human memory: Theory, research and individual difference. Oxford: Pergamon.

 ■ Eysenck, M. W. (1982). Attention and arousal: Cognition and performance. Berlin: Springer.

 ■ Eysenck, M. W. (1984). A handbook of cognitive psychology. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Fancher, R. E. (1979). Pioneers of psychology. New York: W. W. Norton.

 ■ Farrell, B. A. (1981). The standing of psychoanalysis. New York: Oxford University Press.

 ■ Feldman, D. H. (1980). Beyond universals in cognitive development. Norwood, NJ: Ablex.

 ■ Fetzer, J. H. (1996). Philosophy and cognitive science (2nd ed.). New York: Paragon House.

 ■ Finke, R. A. (1990). Creative imagery: Discoveries and inventions in visualization. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Flanagan, O. (1991). The science of the mind. Cambridge MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Fodor, J. (1983). The modularity of mind. Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Frege, G. (1972). Conceptual notation. T. W. Bynum (Trans.). Oxford: Clarendon Press. (Originally published in 1879.)

 ■ Frege, G. (1979). Logic. In H. Hermes, F. Kambartel & F. Kaulbach (Eds.), Gottlob Frege: Posthumous writings. Chicago: University of Chicago Press. (Originally published in 1879-1891.)

 ■ Freud, S. (1959). Creative writers and day-dreaming. In J. Strachey (Ed.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud (Vol. 9, pp. 143-153). London: Hogarth Press.

 ■ Freud, S. (1966). Project for a scientific psychology. In J. Strachey (Ed.), The stan dard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud (Vol. 1, pp. 295-398). London: Hogarth Press. (Originally published in 1950 as Aus den AnfaЁngen der Psychoanalyse, in London by Imago Publishing.)

 ■ Freud, S. (1976). Lecture 18-Fixation to traumas-the unconscious. In J. Strachey (Ed.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud (Vol. 16, p. 285). London: Hogarth Press.

 ■ Galileo, G. (1990). Il saggiatore [The assayer]. In S. Drake (Ed.), Discoveries and opinions of Galileo. New York: Anchor Books. (Originally published in 1623.)

 ■ Gassendi, P. (1970). Letter to Descartes. In "Objections and replies." In E. S. Haldane & G.R.T. Ross (Eds.), The philosophical works of Descartes (Vol. 2, pp. 179-240). Cambridge: Cambridge University Press. (Originally published in 1641.)

 ■ Gazzaniga, M. S. (1988). Mind matters: How mind and brain interact to create our conscious lives. Boston: Houghton Mifflin in association with MIT Press/Bradford Books.

 ■ Genesereth, M. R., & N. J. Nilsson (1987). Logical foundations of artificial intelligence. Palo Alto, CA: Morgan Kaufmann.

 ■ Ghiselin, B. (1952). The creative process. New York: Mentor.

 ■ Ghiselin, B. (1985). The creative process. Berkeley, CA: University of California Press. (Originally published in 1952.)

 ■ Gilhooly, K. J. (1996). Thinking: Directed, undirected and creative (3rd ed.). London: Academic Press.

 ■ Glass, A. L., K. J. Holyoak & J. L. Santa (1979). Cognition. Reading, MA: AddisonWesley.

 ■ Goody, J. (1977). The domestication of the savage mind. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Gruber, H. E. (1980). Darwin on man: A psychological study of scientific creativity (2nd ed.). Chicago: University of Chicago Press.

 ■ Gruber, H. E., & S. Davis (1988). Inching our way up Mount Olympus: The evolving systems approach to creative thinking. In R. J. Sternberg (Ed.), The nature of creativity: Contemporary psychological perspectives. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Guthrie, E. R. (1972). The psychology of learning. New York: Harper. (Originally published in 1935.)

 ■ Habermas, J. (1972). Knowledge and human interests. Boston: Beacon Press.

 ■ Hadamard, J. (1945). The psychology of invention in the mathematical field. Princeton, NJ: Princeton University Press.

 ■ Hand, D. J. (1985). Artificial intelligence and psychiatry. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Harris, M. (1981). The language myth. London: Duckworth.

 ■ Haugeland, J. (Ed.) (1981). Mind design: Philosophy, psychology, artificial intelligence. Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Haugeland, J. (1981a). The nature and plausibility of cognitivism. In J. Haugeland (Ed.), Mind design: Philosophy, psychology, artificial intelligence (pp. 243-281). Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Haugeland, J. (1981b). Semantic engines: An introduction to mind design. In J. Haugeland (Ed.), Mind design: Philosophy, psychology, artificial intelligence (pp. 1-34). Cambridge, MA: MIT Press/Bradford Books.

 ■ Haugeland, J. (1985). Artificial intelligence: The very idea. Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Hawkes, T. (1977). Structuralism and semiotics. Berkeley: University of California Press.

 ■ Hebb, D. O. (1949). The organisation of behaviour. New York: Wiley.

 ■ Hebb, D. O. (1958). A textbook of psychology. Philadelphia: Saunders.

 ■ Hegel, G.W.F. (1910). The phenomenology of mind. J. B. Baille (Trans.). London: Sonnenschein. (Originally published as Phaenomenologie des Geistes, 1807.)

 ■ Heisenberg, W. (1958). Physics and philosophy. New York: Harper & Row.

 ■ Hempel, C. G. (1966). Philosophy of natural science. Englewood Cliffs, NJ: PrenticeHall.

 ■ Herman, A. (1997). The idea of decline in Western history. New York: Free Press.

 ■ Herrnstein, R. J., & E. G. Boring (Eds.) (1965). A source book in the history of psy chology. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Herzmann, E. (1964). Mozart's creative process. In P. H. Lang (Ed.), The creative world of Mozart (pp. 17-30). London: Oldbourne Press.

 ■ Hilgard, E. R. (1957). Introduction to psychology. London: Methuen.

 ■ Hobbes, T. (1651). Leviathan. London: Crooke.

 ■ Hofstadter, D. R. (1979). Goedel, Escher, Bach: An eternal golden braid. New York: Basic Books.

 ■ Holliday, S. G., & M. J. Chandler (1986). Wisdom: Explorations in adult competence. Basel, Switzerland: Karger.

 ■ Horn, J. L. (1986). In R. J. Sternberg (Ed.), Advances in the psychology of human intelligence (Vol. 3). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

 ■ Hull, C. (1943). Principles of behavior. New York: Appleton-Century-Crofts.

 ■ Hume, D. (1955). An inquiry concerning human understanding. New York: Liberal Arts Press. (Originally published in 1748.)

 ■ Hume, D. (1975). An enquiry concerning human understanding. In L. A. SelbyBigge (Ed.), Hume's enquiries (3rd. ed., revised P. H. Nidditch). Oxford: Clarendon. (Spelling and punctuation revised.) (Originally published in 1748.)

 ■ Hume, D. (1978). A treatise of human nature. L. A. Selby-Bigge (Ed.), Hume's enquiries (3rd. ed., revised P. H. Nidditch). Oxford: Clarendon. (With some modifications of spelling and punctuation.) (Originally published in 1690.)

 ■ Hunt, E. (1973). The memory we must have. In R. C. Schank & K. M. Colby (Eds.), Computer models of thought and language. (pp. 343-371) San Francisco: W. H. Freeman.

 ■ Husserl, E. (1960). Cartesian meditations. The Hague: Martinus Nijhoff.

 ■ Inhelder, B., & J. Piaget (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence. New York: Basic Books. (Originally published in 1955 as De la logique de l'enfant a` la logique de l'adolescent. [Paris: Presses Universitaire de France])

 ■ James, W. (1890a). The principles of psychology (Vol. 1). New York: Dover Books.

 ■ James, W. (1890b). The principles of psychology. New York: Henry Holt.

 ■ Jevons, W. S. (1900). The principles of science (2nd ed.). London: Macmillan.

 ■ Johnson, G. (1986). Machinery of the mind: Inside the new science of artificial intelli gence. New York: Random House.

 ■ Johnson, M. L. (1988). Mind, language, machine. New York: St. Martin's Press.

 ■ Johnson-Laird, P. N. (1983). Mental models: Toward a cognitive science of language, inference, and consciousness. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Johnson-Laird, P. N. (1988). The computer and the mind: An introduction to cognitive science. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Jones, E. (1961). The life and work of Sigmund Freud. L. Trilling & S. Marcus (Eds.). London: Hogarth.

 ■ Jones, R. V. (1985). Complementarity as a way of life. In A. P. French & P. J. Kennedy (Eds.), Niels Bohr: A centenary volume. Cambridge, MA: Harvard University Press.

 ■ Kant, I. (1933). Critique of Pure Reason (2nd ed.). N. K. Smith (Trans.). London: Macmillan. (Originally published in 1781 as Kritik der reinen Vernunft.)

 ■ Kant, I. (1891). Solution of the general problems of the Prolegomena. In E. Belfort (Trans.), Kant's Prolegomena. London: Bell. (With minor modifications.) (Originally published in 1783.)

 ■ Katona, G. (1940). Organizing and memorizing: Studies in the psychology of learning and teaching. New York: Columbia University Press.

 ■ Kaufman, A. S. (1979). Intelligent testing with the WISC-R. New York: Wiley.

 ■ Koestler, A. (1964). The act of creation. New York: Arkana (Penguin).

 ■ Kohlberg, L. (1971). From is to ought. In T. Mischel (Ed.), Cognitive development and epistemology. (pp. 151-235) New York: Academic Press.

 ■ KoЁhler, W. (1925). The mentality of apes. New York: Liveright.

 ■ KoЁhler, W. (1927). The mentality of apes (2nd ed.). Ella Winter (Trans.). London: Routledge & Kegan Paul.

 ■ KoЁhler, W. (1930). Gestalt psychology. London: G. Bell.

 ■ KoЁhler, W. (1947). Gestalt psychology. New York: Liveright.

 ■ KoЁhler, W. (1969). The task of Gestalt psychology. Princeton, NJ: Princeton University Press.

 ■ Kuhn, T. (1970). The structure of scientific revolutions (2nd ed.). Chicago: University of Chicago Press.

 ■ Langer, E. J. (1989). Mindfulness. Reading, MA: Addison-Wesley.

 ■ Langer, S. (1962). Philosophical sketches. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

 ■ Langley, P., H. A. Simon, G. L. Bradshaw & J. M. Zytkow (1987). Scientific dis covery: Computational explorations of the creative process. Cambridge, MA: MIT Press.

 ■ Lashley, K. S. (1951). The problem of serial order in behavior. In L. A. Jeffress (Ed.), Cerebral mechanisms in behavior, the Hixon Symposium (pp. 112-146) New York: Wiley.

 ■ LeDoux, J. E., & W. Hirst (1986). Mind and brain: Dialogues in cognitive neuroscience. Cambridge: Cambridge University Press.

 ■ Lehnert, W. (1978). The process of question answering. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 ■ Leiber, J. (1991). Invitation to cognitive science. Oxford: Blackwell.

 ■ Lenat, D. B., & G. Harris (1978). Designing a rule system that searches for scientific discoveries. In D. A. Waterman & F. Hayes-Roth (Eds.), Pattern directed inference systems (pp. 25-52) New York: Academic Press.

 ■ Levenson, T. (1995). Measure for measure: A musical history of science. New York: Touchstone. (Originally published in 1994.)

 ■ Leґvi-Strauss, C. (1963). Structural anthropology. C. Jacobson & B. Grundfest Schoepf (Trans.). New York: Basic Books. (Originally published in 1958.)

 ■ Levine, M. W., & J. M. Schefner (1981). Fundamentals of sensation and perception. London: Addison-Wesley.

 ■ Lewis, C. I. (1946). An analysis of knowledge and valuation. LaSalle, IL: Open Court.

 ■ Lighthill, J. (1972). A report on artificial intelligence. Unpublished manuscript, Science Research Council.

 ■ Lipman, M., A. M. Sharp & F. S. Oscanyan (1980). Philosophy in the classroom. Philadelphia: Temple University Press.

 ■ Lippmann, W. (1965). Public opinion. New York: Free Press. (Originally published in 1922.)

 ■ Locke, J. (1956). An essay concerning human understanding. Chicago: Henry Regnery Co. (Originally published in 1690.)

 ■ Locke, J. (1975). An essay concerning human understanding. P. H. Nidditch (Ed.). Oxford: Clarendon. (Originally published in 1690.) (With spelling and punctuation modernized and some minor modifications of phrasing.)

 ■ Lopate, P. (1994). The art of the personal essay. New York: Doubleday/Anchor Books.

 ■ Lorimer, F. (1929). The growth of reason. London: Kegan Paul. Machlup, F., & U. Mansfield (Eds.) (1983). The study of information. New York: Wiley.

 ■ Manguel, A. (1996). A history of reading. New York: Viking.

 ■ Margolis, H. (1987). Patterns, thinking, and cognition. Chicago: University of Chicago Press.

 ■ Markey, J. F. (1928). The symbolic process. London: Kegan Paul.

 ■ Martin, R. M. (1969). On Ziff's "Natural and formal languages." In S. Hook (Ed.), Language and philosophy: A symposium (pp. 249-263). New York: New York University Press.

 ■ Mazlish, B. (1993). The fourth discontinuity: the co- evolution of humans and machines. New Haven, CT: Yale University Press.

 ■ McCarthy, J., & P. J. Hayes (1969). Some philosophical problems from the standpoint of artificial intelligence. In B. Meltzer & D. Michie (Eds.), Machine intelligence 4. Edinburgh: Edinburgh University Press.

 ■ McClelland, J. L., D. E. Rumelhart & G. E. Hinton (1986). The appeal of parallel distributed processing. In D. E. Rumelhart, J. L. McClelland & the PDP Research Group (Eds.), Parallel distributed processing: Explorations in the mi crostructure of cognition (Vol. 1, pp. 3-40). Cambridge, MA: MIT Press/ Bradford Books.

 ■ McCorduck, P. (1979). Machines who think. San Francisco: W. H. Freeman.

 ■ McLaughlin, T. (1970). Music and communication. London: Faber & Faber.

 ■ Mednick, S. A. (1962). The associative basis of the creative process. Psychological Review 69, 431-436.

 ■ Meehl, P. E., & C. J. Golden (1982). Taxometric methods. In Kendall, P. C., & Butcher, J. N. (Eds.), Handbook of research methods in clinical psychology (pp. 127-182). New York: Wiley.

 ■ Mehler, J., E.C.T. Walker & M. Garrett (Eds.) (1982). Perspectives on mental rep resentation: Experimental and theoretical studies of cognitive processes and ca pacities. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.