-
1 стоять
1) врз durmak; dikilmekстоя́ть на нога́х — ayakta durmak
стоя́ть на рука́х — eller üstünde durmak, amuda kalkmış olmak
шкаф стои́т на ме́сте — dolap yerinde duruyor
ча́йник стои́т на столе́ — çaydanlık masadadır / masada duruyor
ребёнок уже́ стои́т / научи́лся стоя́ть — bebek basıyor / tay duruyor artık
часть пассажи́ров стоя́ла — yolcuların bir kısmı ayakta idi
ну что ты стои́шь передо мно́й?! — ne dikilip duruyorsun karşımda?!
стоя́ть на посту́ / на часа́х — nöbet beklemek
у них там стои́т часово́й — oraya bir nöbetçi dikmişlerdi
он стоя́л к нам спино́й — sırtı bize dönüktü
су́дно стоя́ло на я́коре — gemi demirli bulunuyordu / demirlemişti
суда́, стоя́щие у прича́ла — rıhtıma yanaşık gemiler
кора́бль стои́т в порту́ — gemi limanda yatıyor
стоя́ть на чьем-л. пути́ — перен. birinin yolu üstüne dikilmiş olmak
он всё ещё стоя́л у двере́й — halâ kapı önünde dikiliyordu
2) ( бездействовать) durmakчасы́ стоя́ли — saat durmuştu
стро́йка стои́т — yapı tatil edilmiş durumdadır
дела́ стоя́т — işler yerinde sayıyor
те́хника не стои́т на ме́сте — teknik yerinde saymaz
3) врз (находиться, существовать) olmak, bulunmak; durmakперед до́мом стои́т то́поль — evin önünde bir servi var
го́род стои́т на Во́лге — şehir Volga üzerindedir
до тех пор, пока́ стои́т э́тот го́род... — bu şehir durdukça...
храм стои́т с деся́того ве́ка — tapınak onuncu yüzyıldan beri ayaktadır
4) (быть, иметь место) olmak; geçmekстоя́л тума́н — sis vardı
стоя́ло ле́то — mevsim yazdı
ле́то стоя́ло сухо́е — yaz kurak geçiyordu
стоя́ла хоро́шая пого́да — havalar iyi geçiyordu
стоя́л по́лдень — vakit öğle idi
со́лнце стоя́ло у нас над голово́й — güneş tepemize dikildi
в до́ме стоя́ла тишина́ — ev sessizlik içindeydi
по вечера́м там стои́т шум, гвалт — akşamları orada bağırma çağırmadır gider
5) перен. karşı karşıya / yüz yüze olmak; karşısında olmakстоя́ть перед диле́ммой — ikilem karşısında olmak
перед на́ми стои́т тру́дная зада́ча — zorlu bir görevle karşı karşıyayız
стоя́щие перед на́ми тру́дности — yüz yüze olduğumuz güçlükler
стоя́щие перед на́ми зада́чи — önümüzdeki görevler, yüz yüze olduğumuz görevler
6) перен. ( защищать) korumak, savunmak; bir şeyden yana olmakстоя́ть за де́ло ми́ра — barış davası için savaşım vermek
••стоя́ть во главе́ — başında olmak, başını çekmek
стоя́ть у вла́сти — iktidar başında olmak / bulunmak
кто стои́т за э́тим преступле́нием? — bu cinayetin ardında / arkasında kimler var?
стоя́ть на своём — ayak diremek
он до сих пор стои́т у меня́ перед глаза́ми — halâ gözümün önünden gitmiyor
стоя́ть у поро́га — eşikte beklemek
на докуме́нте стои́т и твоя́ по́дпись — belgede senin de imzan var
на пове́стке стоя́т два вопро́са — gündemde iki sorun var
у неё в глаза́х стоя́ли слезы — gözleri dolu dolu idi
-
2 везти
taşımak,getirmek; çekmek; şansı olmak* * *2) тк. несов. ( тянуть - о лошади) çekmek3) безл., разг. şansı olmak, talihi yar olmak, kısmeti açılmakему́ везёт — şansı / talihi varmış
(тогда́) ему́ везло́ — talihi açıktı
ему́ до́лго не везло́ — uzun zaman talihi bağlı idi
при жеребьёвке нам не повезло́ — kurada şanssızdık / şansımız gülmedi
когда́-нибудь и тебе́ повезёт — bir gün senin de kısmetin açılır
-
3 винтик
м1) küçük vida2) перен. dişliон был лишь ви́нтиком в э́том де́ле — o, bu işin yalnızca basit bir dişlisi idi
••у него́ ви́нтика (в голове́) не хвата́ет прост. — vidası eksiktir
-
4 второй
ikinci* * *1) ikinciон был на фи́нише вторы́м — finişte ikinci idi
э́тот фильм получи́л второ́й приз — bu film ikincilik ödülü aldı
2) ( второстепенный) ikincil, ikinciигра́ть / исполня́ть вторы́е ро́ли — ikincil rollere çıkmak
3)4) в соч., → сущ., жодна́ втора́я — мат. ikide bir
••из вторы́х рук — ikinci elden
стать второ́й ро́диной — ikinci bir vatan olmak
второ́й-то мо́лодости не бу́дет! — bu gençlik bir daha ele geçmez ki!
-
5 догорать
несов.; сов. - догоре́ть, в соч.свеча́ догорела — mum dibine kadar yandı
костёр / ого́нь догора́л — ateş sönmek üzere idi / neredeyse sönecekti
-
6 жалкий
acınacak; perişan,sefil* * *1) acınacakоказа́ться в жа́лком положе́нии — acınacak bir duruma düşmek
у него́ был ужа́сно жа́лкий вид — hali, yürekler acısı idi
он мне жа́лок — ona acırım
2) perişan; sefilжа́лкая лачу́га — sefil bir kulübe
жа́лкая жизнь — perişan bir yaşam
жа́лкая су́мма — pek cüzi bir meblağ, hiçten bir para
вести́ жа́лкий о́браз жи́зни — perişan yaşamak
3) sefilжа́лкий трус — sefil korkak
жа́лкие уси́лия — işe yaramaz çabalar
жа́лкий челове́к (ничтожество) — hiçten bir adam
жа́лко — см. жаль
-
7 запыхаться
сов., разг., в соч.он запыха́лся — soluk soluğa idi
-
8 листок
yaprak* * *м1) yaprak (-ğı)2) в соч.листо́к бума́ги — bir tabaka kağıt
э́та газе́та выходи́ла на одно́м листке́ — bu gazete tek yapraklı idi
••листо́к нетрудоспосо́бности — rapor, doktor raporu
-
9 муха
sinek* * *жsinek (-ği)••он му́хи не оби́дит — karıncayı bile incitmez
кака́я му́ха его́ укуси́ла? — onu hangi sinek sokmuş?
слы́шно, как му́ха пролети́т — sinek kanadının sesi duyuluyor
у него́ му́ха не пролети́т — kuş uçurmaz
де́лать из му́хи слона́ — pireyi deve yapmak; habbeyi kubbe yapmak
мрут как му́хи — sapır sapır ölüyorlar
он был под му́хой — разг. içkili / yüklü idi
-
10 парад
мgeçit töreni, geçit resmi / alayıвое́нный пара́д — askeri geçit resmi
возду́шный пара́д — hava gösterisi
принима́ть пара́д — merasimi kabul etmek
э́то был настоя́щий пара́д знамени́тостей — перен. gerçek bir ünlüler geçidi idi
-
11 перегружать
несов.; сов. - перегрузи́ть1) aktarmak, aktarma etmekперегружа́ть у́голь из ваго́на в грузови́к — kömürü vagondan kamyona aktarmak / aktarma etmek
2) врз fazla yüklemekгрузови́к был сли́шком перегру́жен — kamyon aşırı yüklü / dolu idi
он перегру́жен рабо́той — çok yüklüdür
кни́га перегру́жена цита́тами — перен. kitap gereğinden fazla alıntılama yüklüdür
-
12 печальный
1) kederli, hüzünlü, elemliона́ была́ о́чень печа́льна — çok kederli / elemli idi
2) acıklı, hazin, elem vericiпеча́льный ито́г / результа́т — acıklı sonuç
печа́льная у́часть — hazin akıbet
печа́льное изве́стие — acıklı haber
-
13 по
1) ...da, üzerinde;...a, üzerineпо всей стране́ — tüm ülkede
пое́здка по стране́ — yurt / memleket gezisi
турне́ по Евро́пе — Avrupa turnesi
гуля́ть по са́ду — bahçede gezmek
соверша́ть прогу́лку по́ ле́су — ormanda bir gezinti yapmak
прое́хать по мосту́ — köprüden geçmek
идти́ по гря́зи — çamurun içinden yürümek
сле́дуй по пути́ отца́ — перен. babanın yürüdüğü yoldan git
2) в соч.резьба́ по де́реву — tahta oymacılığı
3) ...aуда́р по мячу́ — topa vuruş
уда́рить / бить кого-л. по лицу́ — birinin yüzüne vurmak
откры́ть ого́нь по... —...a ateş açmak
стреля́ть по... —...a... üzerine ateş etmek
4) ( согласно) göre; ile;...dan; olarakпо пла́ну — plana göre
по про́сьбе кого-л. — birinin isteği / arzusu üzerine
по уста́ву — tüzük uyarınca
по протоко́лу — protokol gereğince
по тради́ции — geleneğe uygun olarak
по мои́м часа́м — saatime göre, benim saatimle
по сего́дняшнему ку́рсу (валю́ты) — bugünkü rayiçle
по сове́ту врача́ — doktorun tavsiyesi üzerine
по приглаше́нию прави́тельства — hükümetin daveti üzerine / davetlisi olarak
вы́платы по проце́нтам (на займы) — faiz ödemeleri
продава́ть по междунаро́дным це́нам — uluslararası fiyatlardan satmak
шить по ме́рке — ölçü üzerine dikmek
одева́ться по мо́де — modaya uygun giyinmek
тогда́ хлеб был по ка́рточкам — o zamanlar ekmek karne ile idi
знать что-л. по со́бственному о́пыту — kendi tecrübesiyle bilmek
стано́к произво́дится по шве́дскому пате́нту — tezgah İsveç patenti ile üretiliyor
по како́й статье́ его́ су́дят? — kaçıncı maddeden yargılanıyor?
статья́ зако́на, по кото́рой его́ обвиняют — suçlandığı yasa maddesi
по э́тому де́лу его́ оправда́ли — bu davadan beraat etti
он вы́шёл из тюрьмы́ по амни́стии — genel afla hapisten çıktı
фильм снят по его́ сцена́рию — filim onun senaryosundan çekilmişti
от ка́ждого - по спосо́бностям, ка́ждому - по труду́ — herkesten yeteneğine göre, herkese emeğine göre
5) (посредством чего-л.) ile;...danпо звонку́ буди́льника — çalar saatin sesiyle / sesine
по свистку́ судьи́ / арби́тра — спорт. hakemin düdüğü ile
выступле́ние по ра́дио — radyo konuşması
слу́шать что-л. по ра́дио — radyodan dinlemek
что сего́дня передаю́т по ра́дио? — bugün radyoda neler var?
заявле́ние бы́ло пе́редано по ра́дио — demeç radyoda yayınlandı
смотре́ть ма́тчи по телеви́дению — televizyonda maç izlemek
переда́ча идёт / ведётся по двум кана́лам — yayın iki kanaldan yapılıyor
говори́ть по телефо́ну — telefonla konuşmak / görüşmek
об э́том по телефо́ну не ска́жешь — telefonda söylenmez
я получи́л сто рубле́й по по́чте — postadan yüz ruble aldım
вы́играть что-л. по лотере́е — piyangoda kazanmak
по су́ше — karadan, kara yoluyla
э́тот (подъёмный) кран хо́дит / дви́жется по ре́льсам — bu vinç raylar üstünde ileri geri gider
объясни́ть вое́нное положе́ние по ка́рте — askeri durumu harita üzerinden anlatmak
6) (вследствие чего-л.) ile;...dan ötürü,...dığından, dolayısıylaпо рассе́янности — dalgınlıkla
по ста́рой привы́чке — eski alışkanlıkla
по ли́чным моти́вам — kişisel nedenlerden
по состоя́нию здоро́вья — sağlık / sıhhi durumu dolayısıyla
по слу́чаю пра́здника — bayram vesilesiyle
по той же причи́не — aynı nedenden ötürü
7) ( при указании на цель) gereğiпо дела́м слу́жбы — görev gereği / icabı
он вы́ехал по рабо́те / по де́лу — iş gereği / icabı gitti
ме́ры по предотвраще́нию чего-л. — bir şeyi önleme tedbirleri, önleyici tedbirler
8) (в области, в сфере чего-л.)...da, часто передается изафетным сочетаниемспециализи́роваться по фи́зике — fizikte uzmanlaşmak
литерату́ра по ша́хматам — satranç kitapları
сбо́рная СССР по футбо́лу — SSCB futbol karması
конфере́нция по разоруже́нию — silahsızlanma konferansı
четырехсторо́нние соглаше́ния по Берли́ну — Berlin'e ilişkin dörtlü antlaşmalar
чемпиона́т Европы по бо́ксу — Avrupa boks şampiyonası
пе́рвенство по стрельбе́ из лу́ка — okçuluk birincilikleri
тре́нер по пла́ванию — yüzme antrenörü
расхожде́ния во взгля́дах по да́нному вопро́су — bu sorundaki görüş ayrılıkları
9) (на основании каких-л. признаков)...lı;...ca;...danчелове́к по и́мени Ю́рий — Yuri adlı biri
окли́кнуть кого-л. по и́мени — birinin adını seslenmek
звать кого-л. по и́мени — ismiyle çağırmak
споко́йный по хара́ктеру — sakin tabiatlı
ста́рший по во́зрасту — yaşça büyük (olan)
ра́вный по социа́льному положе́нию — sosyal durumca eşit
ро́дственник по отцу́ — baba tarafından akraba
э́то был его́ това́рищ по шко́ле — okuldan arkadaşıydı
това́рищ по кома́нде кого-л. — спорт. takım arkadaşı
я зна́ю его́ по Оде́ссе — onu Odesa'dan tanırım
по своему́ географи́ческому положе́нию — coğrafi konumu / yeri bakımından / itibariyle
задо́лженность по нало́гам — vergi borçları
о́тпуск по бере́менности — gebelik izni
статьи́ разли́чны и по фо́рме и по су́ти — yazılar biçimce de özce de ayrıdır
найти́ рабо́ту по специа́льности — mesleğiyle ilgili iş bulmak
рабо́тать по специа́льности — mesleğinde çalışmak
по лицу́ ви́дно, что он дово́лен — memnun olduğu yüzünden belli
10) ( при указании на меру времени или срок)...ları;...larcaпо вто́рникам — Salı günleri
ка́ждый ве́чер по вто́рникам — her Salı akşamı
по вечера́м — akşamları
по утра́м и вечера́м — akşamlı sabahlı
по це́лым часа́м — saatlerce
не писа́ть (пи́сем) по месяца́м — aylarca yazmamak
по весне́ — bahar gelince, baharla beraber
11) ( в сочетании с числительными)...(ş)arпо одному́ — birer
коло́нна по́ два — ikişerle kol
по́ двое — ikişer ikişer
12) (указывает на количество чего-л. при распределении, обозначении цены и т. п.)...dan;...yaпо рублю́ шту́ка — tanesi bir rubleye
я́блоки продава́лись по рублю́ за килогра́мм — elmanın kilosu bir rubleden satılıyordu
дать всем по я́блоку — hepsine birer elma vermek
13) ( вплоть до) kadar, dekпо по́яс — beline kadar
сне́гу бы́ло по коле́но — diz boyu kar vardı
вы́ставка бу́дет откры́та с 10 по 20 ма́я — sergi 10-20 Mayıs tarihleri arasında açık kalacak
14) (после чего-л.)...dıktan sonra,...ıncaпо истече́нии сро́ка — süre dolunca
по прибы́тии — gelince
по возвраще́нии из Ленингра́да — Leningrad dönüşü
••э́то пальто́ как раз по тебе́ — bu palto tam sana göredir
что мы не де́лали - все не по нём — ne yaptıksa bir türlü beğendiremedik
по мне никто́ не запла́чет — benim ardımdan ağlayanım yok
фру́кты мы ку́пим по доро́ге — meyvayı yoldan alırız
-
14 подозрительно
1) şüphe / kuşku uyandıracak biçimdeподозри́тельно любопы́тный — kuşku uyandıracak kadar mütecessis
он вёл себя подозри́тельно — davranışları şüpheli idi / kuşku uyandırıyordu
2) ( недоверчиво) şüpheli şüpheli -
15 подчинять
несов.; сов. - подчини́ть1) tabi kılmak °; egemenliği altına almak; itaat altına / itaate almak; boyun eğdirmekподчини́ть что-л. своему́ госпо́дству — kendi egemenliğine tabi kılmak
все бы́ло подчинено́ еди́ной це́ли — herşey bir tek amaca tabi kılınmıştı / idi
2) emri / buyruğu altına vermek / sokmak, emrine vermekподчинённые ему́ войска́ — komutası altındaki kuvvetler
министе́рство, кото́рому подчинены́ э́ти предприя́тия — bu işletmelerin bağlı olduğu bakanlık
-
16 полуобморочный
она́ была́ в полуо́бморочном состоя́нии — yarı baygın bir halde idi, yarı yarıya bayılmıştı
-
17 проживать
1) тк. несов. (жить где-л.) ikamet etmek, oturmak2) ( тратить на существование) harcamakна э́ти де́ньги не проживёшь — bu para ile geçinemezsin
он про́дал и про́жил все, что оста́лось (в насле́дство) от отца́ — babasından kalma ne var idi ise satıp satıp yedi bitirdi
-
18 режиссура
ж, врзyönetmenlik, rejisörlükпре́мия за лу́чшую режиссу́ру́ — en iyi yönetmen ödülü
э́то был его́ пе́рвый о́пыт в о́бласти режиссу́ры — onun ilk yönetmenlik denemesi idi
-
19 рядом
yanında* * *1) (возле, около) yanında; yanınaсесть ря́дом с кем-л. — birinin yanına oturmak
сиде́ть ря́дом с кем-л. — birinin yanında oturmak
в авто́бусе мы оказа́лись ря́дом — otobüste yanyana düştük
он шёл ря́дом со свои́м учи́телем — hocasının yanısıra yürüyordu
мы тро́е / втроём шли ря́дом — üçümüz yanyana yürüyorduk
ря́дом с твое́й фами́лией он поста́вил како́й-то значо́к — senin ismin hizasına bir işaret koydu
2) ( по соседству) yanında, yanıbaşında, bitişiğindeон живёт ря́дом с на́ми — bize bitişik oturur
сад, что ря́дом с до́мом — evin bitişiğindeki bahçe
на́ши номера́ / ко́мнаты бы́ли ря́дом — odalarımız yanyana idi / bitişikti
-
20 самостоятельный
bağımsız; özerkсамостоя́тельное госуда́рство — bağımsız devlet
самостоя́тельная организа́ция — özerk örgüt
самостоя́тельный производи́тель — эк. özerk üretici
киберне́тика ста́ла самостоя́тельной нау́кой — sibernetik başlı başına bir bilim haline geldi
самостоя́тельный нау́чный труд — özgün bir bilimsel yapıt
э́то бы́ло его́ пе́рвое самостоя́тельное путеше́ствие — bu onun kendi başına yaptığı ilk gezi idi
э́то сло́во не име́ет самостоя́тельного значе́ния — bu sözün kendi / tek başına anlamı yoktur
- 1
- 2
См. также в других словарях:
IDI — (third century C.E.), Palestinian amora, called Rav Idi. It is related of him that he spent most of his time in travel connected with his business and sat in the bet ha midrash only one day every three months. As a result his colleagues referred… … Encyclopedia of Judaism
Idi — (Агиа Галини,Греция) Категория отеля: Адрес: Agia Galini, Агиа Галини, 74056, Греция … Каталог отелей
Idi — can mean: * Mount Ida, Crete * Idi Amin, the Ugandan dictator * Edd, a town in Eritrea * Mount Ida (Turkey), a mountain in northwestern Turkey, now called Kazdağı or Kaz Dağları or Karataş Tepesi *The IATA code for Indiana County Jimmy Stewart… … Wikipedia
IDI — steht als Abkürzung für: Institut de Droit international Israel Democracy Institute Diese Seite ist eine Begriffsklärung zur Unterscheidung mehrerer mit demselben Wort bezeichneter Begriffe … Deutsch Wikipedia
-idi — (zool.) Terminazione atona che, nella sistematica, si aggiunge al tema del nome di un genere della famiglia (di solito il più rappresentativo o quello istituito per primo) per formare il nome della famiglia stessa: bovidi, canidi … Enciclopedia Italiana
īdi- — *īdi , *īdiz germ., stark. Femininum (i): nhd. Wirksamkeit; ne. efficiency; Rekontruktionsbasis: an., ae.; Etymologie: unbekannt; Weiterleben: an. īð … Germanisches Wörterbuch
idi — Qoşulduğu sözü keçmiş zamana bağlayaraq ona hekayə mənası verən bağlama. Onun bir məqsədi var idi. Mən dözməli idim. Bura sahil idi. Bərk çovğun idi. – Qızın paltarı qiymətli parçadan olmasa da, təmiz idi, səliqəli idi. M. S. O.. <Kərim… … Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
idi — em·bi·idi·na; idi·acan·thus; ne·re·idi·for·mia; ox·idi·met·ric; … English syllables
Idi — ISO 639 3 Code : idi ISO 639 2/B Code : ISO 639 2/T Code : ISO 639 1 Code : Scope : Individual Language Type : Living … Names of Languages ISO 639-3
idi — ISO 639 3 Code of Language ISO 639 2/B Code : ISO 639 2/T Code : ISO 639 1 Code : Scope : Individual Language Type : Living Language Name : Idi … Names of Languages ISO 639-3
Idi Amin — Dada (* angeblich 17. Mai 1928 als Idi Awo Ongo Angoo in Koboko bei Arua, Uganda; † 16. August 2003 in Dschidda, Saudi Arabien)[1] war von 1971 bis 1979 ugandischer Diktator. Als vollen, selbstgewählten Titel nutzte er seinerzeit: „His Excellency … Deutsch Wikipedia