-
41 depromo
dē-prōmo, prompsi (-msi), promptum (-mtum), 3, v. a., to draw out, draw forth; to bring, to fetch from anywhere, esp. out of any place (rare but class.).—Constr., usu. abl. w. ex or de of things, with a of persons; poet. and late Lat. with abl. alone, but domo depromere, Cic. Verr. 2, 3, 66, § 155.I.Lit.:B.pecuniam ex arca,
Cic. Off. 2, 15; cf.: pecuniam ex aerario, id. de imp. Pomp. 13, 37, and v. infra, no. II.:tela pharetris,
Verg. A. 5, 501; cf.11, 590: gramina loculis,
Ov. F. 6, 749:Caecubum cellis,
Hor. Od. 1, 37, 5:cibum servis,
Plaut. Trin. 4, 2, 104; cf. id. Curc. 2, 2, 1; id. Truc. 3, 1, 2:merum Sabinā diotā,
Hor. Od. 1, 9, 7:condo et compono quae mox depromere possim,
id. Ep. 1, 1, 12.—Transf., comic.:II.e promptuaria cella depromi ad flagrum,
Plaut. Am. 1, 1, 4.—Trop.:e quibus locis, quasi thesauris argumenta depromerentur,
Cic. Fin. 4, 4 fin.; so with ex, id. de Or. 1, 46; id. Clu. 21, 58; id. Phil. 3, 6, 15 al.:juris utilitatem vel a peritis vel de libris,
id. de Or. 1, 59, 252; cf.:de jure civili depromptum,
id. ib. 1, 57, 244; c. abl. alone:sinu vires,
Val. Fl. 7, 450. -
42 devoco
dē-vŏco, āvi, ātum, 1, v. a., to call off, call away; also to call down.—With abl. of the place whence after de, ab, ex, rarely without a prep.; and with reference to the term. ad quem (cf. de, no. II. B.), to call, to fetch by calling to any place, with ad or in (rare but class.).I.Lit.:II.aliquem de provincia... ad gloriam, ad triumphum, etc.,
Cic. Prov. Cons. 12, 29:suos ab tumulo,
Liv. 4, 39; cf.:ex praesidiis,
id. 33, 18:refixa sidera caelo,
Hor. Epod. 17, 5; cf.:Jovem caelo sacrificio,
Plin. 28, 2, 4, § 14; and:Jovem deosque alios ad auxilium,
Liv. 6, 20, 9:aliquem in judicium,
Val. Max. 6, 5, 5; cf.:aliquem in certamen,
id. 3, 2, 21:aliquem (ad cenam),
to invite, Nep. Cim. 4, 3. —Trop., to call off, allure, call down, etc.:non (illum) avaritia ab instituto cursu ad praedam aliquam devocavit, non libido ad voluptatem, etc.,
Cic. de Imp. Pomp. 14, 40; cf.:huc a simulacris deorum hominumque humanissimam artem,
Plin. 34, 8, 19, § 89 Sill.:philosophiam e caelo,
Cic. Tusc. 5, 4, 10: suas fortunas in dubium, to endanger, * Caes. B. G. 6, 7, 6; cf.: aliquem in id, ut, etc., to prevail on one to, etc., Sen. Ben. 6, 27:mortales ad perniciem,
to bring, Phaedr. 1, 20, 2:rem ad populum,
Val. Max. 2, 7, 8. -
43 duco
dūco, xi, ctum, 3 ( imp. duc;I.but duce,
Plaut. Ep. 3, 3, 18; id. Most. 1, 4, 11; id. Poen. 5, 4, 59; id. Rud. 2, 3, 55; id. Trin. 2, 2, 103; id. Truc. 2, 5, 26.— Perf. sync.: duxti, Varr. ap. Non. 283, 32; Cat. 91, 9; Prop. 1, 3, 27), v. a. [cf. Goth. tiuh-an; O. H. Germ. zieh-an, to draw; Germ. -zog, in Herzog, commander, duke], to lead, conduct, draw, bring forward, in all senses; very freq. passing over into the signif. of the compounds abducere, deducere, adducere, producere, etc., and of the synonyms agere, trahere, movere, etc. (very freq.).Lit.A.In gen.:B.quo sequar? quo ducis nunc me?
Plaut. Bacch. 3, 3, 2: duc hos intro, id. Am. 2, 2, 224; id. Aul. 2, 6, 13:duc ac demonstra mihi,
id. Cist. 2, 3, 36:suas secum mulierculas sunt in castra ducturi,
Cic. Cat. 2, 10 fin.; cf. Caes. B. G. 5, 5 fin. et saep.:(difficile iter) vix qua singuli carri ducerentur,
id. ib. 1, 6, 1; cf.plaustra,
Ov. Tr. 3, 10, 34: aquam ducere, Cato ap. Charis. p. 192 P.; so,aquam per fundum ejus,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 4:spiritum naribus,
Varr. R. R. 2, 3, 5: so,spiritum per siccas fauces,
Sen. Ben. 3, 8; cf.:aërem spiritu,
Cic. N. D. 2, 6 fin.:animam spiritu,
id. ib. 2, 54, 136; and in gen.: spiritum, for to live, id. Fam. 10, 1; cf.:vitam et spiritum,
id. de Imp. Pomp. 12, 33:tura naribus,
to inhale, Hor. C. 4, 1, 22:sucos nectaris,
to drink in full draughts, to quaff, id. ib. 3, 3, 34; cf.pocula,
id. ib. 1, 17, 22; and:Liberum,
id. ib. 4, 12, 14.— Poet.:jucunda oblivia vitae (referring to the waters of Lethe),
Hor. S. 2, 6, 62 (cf. Verg. A. 6, 714 sq.) et saep.:mucronem,
to draw from the scabbard, Verg. A. 12, 378; cf.:ferrum vaginā,
Ov. F. 4, 929:ensem vagina,
Sil. 8, 342;but: ensem duxerat faber,
had beaten out, forged, Tib. 1, 3, 48:sortem,
Cic. Div. 2, 33; Verg. A. 6, 22;hence, also transf. of that which is drawn by lot,
Cic. Div. 1, 18, 34; id. Rep. 1, 34; Suet. Caes. 12; Tac. A. 1, 54; 3, 28 al.:pondus aratri,
to draw, Ov. M. 7, 119:remos,
to row, id. ib. 1, 294; cf. id. ib. 4, 353:numerosa brachia,
in dancing, id. Am. 2, 4, 29:lanas,
to spin, id. ib. 4, 34; cf.stamina,
id. ib. 4, 221:ubera,
to milk, id. ib. 9, 358:frena manu,
to guide, govern, id. ib. 15, 518: vela, to haul (= navigare), Prop. 1, 6, 2:manus, of swimming,
id. 3, 20, 2:ilia,
to draw the flanks together, become broken-winded, Hor. Ep. 1, 1, 9:os,
to draw awry, to make wry faces, Cic. Or. 25 fin.; Quint. 9, 3, 101; cf.vultum,
Ov. M. 2, 774; id. P. 4, 8, 13; Mart. 1, 41 et saep.:non equus impiger Curru ducet Achaico Victorem,
to draw along, Hor. C. 4, 3, 5; cf. id. Ep. 1, 1, 93.— Absol.:sibi quisque ducere, trahere, rapere,
to take to one's self, appropriate, Sall. J. 41, 5.—Esp.1.To lead, conduct, as a way or road:2.via ducit (te), in urbem?
Verg. E. 9, 1; cf. Plin. Ep. 7, 5; Verg. A. 1, 401; Ov. F. 2, 679:Brundisium Minuci melius via ducat an Appi,
Hor. Ep. 1, 18, 20:via ad undas,
Ov. M. 3, 602:via ad infernas sedes,
id. ib. 4, 433; cf.:iter ad urbem,
id. ib. 437; Curt. 3, 28, 19; Sen. Prov. 6, 7; id. Vit. Beat. 1; Plin. 18, 11, 29, § 111; Quint. 5, 9, 14; Liv. 5, 40, 8 al.—Se, in colloq. lang., to betake one's self, go:3.jam me ad regem recta ducam,
Plaut. Am. 4, 3, 8; id. Aul. 4, 8, 8; id. Bacch. 4, 2, 11; Ter. Hec. 4, 1, 7: Balbus duxit se a Gadibus, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 1.—A legal t. t., to take, lead away, drag, carry off a person before court, to prison, to punishment, etc.: POST. DEINDE. MANVS. INIECTIO. ESTO. IN. IVS. DVCITO, XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45; so,4.in jus,
Liv. 2, 27:illos duci in carcerem jubent,
Cic. Verr. 2, 5, 30:aliquem in carcerem,
Suet. Caes. 20:in vincula,
id. ib. 79:ad mortem,
Cic. Cat. 1, 1, 1; Nep. Phoc. 4, 3; and absol.:ducite, ubi capiat, etc.,
Plaut. Capt. 3, 5, 65; Sen. de Ira, 1, 16, 14; Suet. Calig. 27; Plin. Ep. 10, 97, 3 al.: NI. IVDICATVM. FACIT. AVT. QVIS. ENDO. EM. IVRE. VINDICIT. SECVM. DVCITO. VINCITO, etc., XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45:decreta ejus modi: SI PETIT DUCAS. C. Fuficium duci jussit petitorem,
to be imprisoned, Cic. Verr. 2, 2, 12, § 31; so of a debtor (addictus) who is led off as a slave, Novat. ap. Cic. de Or. 2, 63, 255; Plaut. Bacch. 5, 2, 87; Cic. Fl. 20 fin.; Liv. 6, 14 sq.; cf. id. 2, 23 med.; cf.prov.: stultitiast venatum ducere invitas canes,
Plaut. Stich. 1, 2, 83. —Uxorem, to lead a wife home, i. e. to marry:5.bona uxor si ea deducta est, etc.... Verum egon eam ducam domum, Quae, etc.?
Plaut. Mil. 3, 1, 91:uxorem domum,
id. Aul. 2, 1, 40; Ter. Ph. 2, 1, 68:filiam Orgetorigis in matrimonium,
Caes. B. G. 1, 9, 3; cf. Liv. 4, 4:eum uxorem ducturum esse aliam,
Plaut. Cist. 1, 1, 105:uxorem (or aliquam, filiam alicujus, etc.),
id. Aul. 2, 1, 48; id. Cas. prol. 69 et saep.; Ter. And. 1, 1, 128; 2, 1, 21 et saep.; Cic. Sest. 3; Caes. B. G. 1, 53, 4; id. B. C. 3, 110, 2; Verg. E. 8, 29; Vulg. Marc. 10, 11 et saep.— Absol.:si tu negaris ducere,
Ter. And. 2, 3, 5; 2, 3, 9; id. Phorm. 2, 3, 76; Liv. 4, 4 al.: jugum ducere cum infidelibus, i. e. to be yoked in marriage, Vulg. 2 Cor. 6, 14.—Rarely for nubere: si ignorans statum Erotis ut liberum duxisti, isque postea servus est judicatus, etc., Imp. Antonin. ap. Cod. Just. 5, 18, 3.—In the comic poets, of taking home prostitutes, Plaut. Most. 1, 1, 35; 4, 2, 44; id. Men. 1, 2, 15; id. Stich. 5, 4, 48; id. Truc. 3, 2, 10 et saep.—In milit. lang.a.Said of a commander, to lead, to cause to move, to march his army in any direction:b.locis apertis exercitum ducere,
Caes. B. G. 1, 41, 4; cf. id. B. C. 1, 64 fin.; 1, 68, 1:exercitum ab Allobrogibus in Segusianos,
id. B. G. 1, 10 fin.:exercitum in fines Suessionum,
id. ib. 2, 12, 1; cf. id. ib. 4, 38, 3;5, 18, 1: exercitum (legiones, etc.) in Bellovacos,
id. ib. 2, 13, 1; 5, 24, 2 et saep.; cf. Tac. A. 2, 57:cohortes ad eam partem munitionum, quae, etc.,
Caes. B. C. 3, 62, 2:exercitum Uticam,
id. ib. 2, 26, 1:reliquas copias contra Labienum,
id. B. G. 7, 61 fin. et saep.—In pass., of the soldiers, to march, move:quam in partem aut quo consilio ducerentur,
Caes. B. G. 1, 40, 2.—And in act., absol., of the general himself, to march, move (a favorite expression of Liv.;not in Caes. or Sall.): (Mettus) ducit, quam proxime ad hostem potest,
Liv. 1, 23; 1, 27; 9, 35; 22, 18 et saep.—Hence,In gen., to lead, command an army or (more freq.) a division:(β).qua in legatione duxit exercitum,
Cic. Mur. 9, 20; so,exercitum,
Nep. Eum. 13, 1; id. Epam. 7, 3:qui superiore anno primum pilum duxerat,
Caes. B. G. 5, 35, 6; 6, 38, 1; id. B. C. 3, 91, 1:ordinem,
id. ib. 1, 13, 4; 3, 104, 3; Suet. Vesp. 1:partem exercitūs,
Sall. J. 55, 4 et saep.—Rarely, to lead a division in front, in advance:consuetudine sua Caesar sex legiones expeditas ducebat: post eas... inde, etc.,
Caes. B. G. 2, 19, 2; hence also, to march in front, take the lead, said of the division that forms the van:pars equitum et auxiliariae cohortes ducebant, mox prima legio, etc.,
Tac. A. 1, 51; cf. id. ib. 1, 64 fin. —Transf. beyond the milit. sphere, to lead, to be leader, head, chief, first in any thing:c.accedit etiam, quod familiam ducit,
Cic. Fam. 7, 5 fin. Manut.; so,familiam,
id. Phil. 5, 11, 30; id. Fin. 4, 16, 45:ordines,
id. Phil. 1, 8, 20:classem (discipulorum),
Quint. 1, 2, 24 Spald.:funus,
Hor. Epod. 8, 12:toros,
Ov. F. 6, 668 et saep.—To conduct as prisoners in a triumph:6.per triumphum,
Cic. Verr. 2, 5, 26, § 67:in triumpho,
Plin. 7, 43, 45, § 139, v. triumphus.—With the accessory idea of creation, formation, to produce, form, construct, make, fashion, shape, dispose (cf.:7.struo, pono, condo, fundo): parietem per vestibulum alicujus,
to erect, Cic. Mil. 27 fin.; cf.muros,
Hor. C. 4, 6, 23:vallum ex castris ad aquam,
Caes. B. C. 1, 73, 2:fossam,
id. B. G. 7, 72, 1; 7, 73, 2:arcum,
Ov. M. 3, 160:lateres de terra,
Vitr. 2, 3:vivos vultus de marmore (with excudere spirantia aera),
Verg. A. 6, 849; cf. id. ib. 7, 634; Hor. Ep. 2, 1, 240; Varr. ap. Non. 283, 32; Plin. 7, 37, 38, § 125; Quint. 10, 3, 18 Spald.; Juv. 7, 237; hence, poet. also:epos,
Hor. S. 1, 10, 44:carmen,
Ov. Tr. 1, 11, 18; 3, 14, 32:versus,
id. ib. 5, 12, 63 et saep.:liniam ex colore,
Plin. 35, 10, 36, § 81; Quint. 2, 6, 2; cf.orbem,
id. 11, 3, 118:alvum,
to bring forth by clysters, Cels. 2, 12; 4, 4 et saep.: alapam alicui, qs. to fetch one a box on the ear, Phaedr. 5, 3, 2; cf.colaphum,
Quint. 6, 3, 83 Spald.:pugnum,
Dig. 47, 10, 4 et saep.;so esp. of processions, dances, etc.: funus,
Cic. Quint. 15 fin.; Ov. M. 14, 746; Verg. G. 4, 256; cf.exsequias,
Plin. 8, 42, 64, § 154:pompam,
Ov. H. 12, 152; id. F. 6, 405; id. M. 13, 699:choros,
Tib. 2, 1, 56; Hor. C. 1, 4, 5; 4, 7, 6 et saep.; cf.choreas,
Ov. M. 8, 582; 14, 520.—To receive, admit, take any thing (not ante-Aug.):II.cicatricem,
Ov. Tr. 3, 11, 66; Liv. 29, 32, 12:rimam,
Ov. M. 4, 65:situm,
to grow rusty, Quint. 1, 2, 18:formam,
Ov. M. 1, 402:colorem,
id. ib. 3, 485; cf.pallorem,
to grow pale, id. ib. 8, 760:nomina,
Hor. C. 3, 27, 76:notam,
id. ib. 4, 2, 59 et saep.Trop.A.In gen., to lead, guide, draw, conduct:B.progredimur quo ducit quemque voluntas,
Lucr. 2, 258; cf. Hor. Ep. 1, 3, 27; 1, 6, 57:ad strepitum citharae cessatum ducere curam,
id. ib. 1, 2, 31:Liber vota bonos ducit ad exitus,
id. C. 4, 8, 34; cf. Quint. 12, 1, 26:per quaedam parva sane ducant (futurum oratorem),
id. 1, 10, 5; cf. id. 1, 1, 27; 1, 5, 58.—Prov.:ducunt volentem fata, nolentem trahunt,
Sen. Ep. 107.—In partic.1.To draw, deduce, [p. 616] derive its origin or beginning from, any thing:2.ab aliqua re totius vitae ducere exordium,
Cic. Fin. 5, 7, 18; cf.:exordium a nostra persona,
Quint. 3, 8, 8; 4, 1, 7:principium disputationis a principe investigandae veritatis,
Cic. N. D. 2, 21 fin.:belli initium a fame,
id. Att. 9, 9, 2; cf. Quint. 1, 1, 21:initia causasque omnium ex quatuor temporum mutationibus,
Cic. N. D. 2, 19, 49:originem ab Isocrate,
Quint. 2, 15, 4; 1, 6, 38; Hor. C. 3, 17, 5 al.:ingressionem non ex oratoriis disputationibus, sed, etc.,
Cic. Or. 3, 11:honestum ab iis rebus,
id. Off. 1, 18, 60; id. Or. 39, 135:nomen ex quo,
id. Ac. 11, 41; cf.:nomen a Graeco,
Quint. 1, 6, 3; 3, 7, 1; Hor. S. 2, 1, 66 et saep.; cf.also: utrumque (sc. amor et amicitia) ductum (al. dictum) est ab amando,
Cic. Lael. 27; id. Fin. 2, 24, 78.—To lead a person, as regards his will or opinions, in any direction; to move, incite, induce, allure, in a good or bad sense (most freq. in the pass.):b.ita me ad credendum tua ducit oratio,
Cic. Tusc. 2, 18:nos ducit scholarum consuetudo,
Quint. 4, 2, 28; 5, 11, 19; cf. id. 9, 1, 21:ducit te species,
Hor. S. 2, 2, 35 et saep.:declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut, etc.,
Quint. 10, 7, 21.—In the pass.:si quis statuarum honore aut gloria ducitur,
Cic. Verr. 2, 2, 58 fin.:eloquentiae laude,
id. Or. 32, 115:quaestu et lucro,
id. Tusc. 5, 3, 9:hoc errore ut, etc.,
id. Off. 1, 41; cf.:litteris eorum et urbanitate, ut, etc.,
id. Rosc. Am. 41, 120:omnes trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem,
id. Off. 1, 6 et saep.—In a bad sense, to cheat, deceive, Plaut. Most. 3, 2, 26; id. Capt. 4, 2, 7; Ter. And. 4, 1, 20; id. Ph. 3, 2, 15; Prop. 2, 17, 1 (3, 8, 1 M.); Ov. H. 19, 13; id. M. 3, 587 (with decipere).—3.With regard to time, to draw out, extend, protract, prolong:b.bellum,
Caes. B. G. 1, 38, 4; id. B. C. 2, 18, 6; 2, 37, 5 sq.; Cic. Fam. 7, 3, 2; Liv. 22, 25 et saep.; cf.:bellum longius,
Caes. B. C. 1, 64, 2; 3, 42, 3:bellum in hiemem,
id. ib. 1, 61, 3:eam rem longius,
id. B. G. 7, 11, 4; cf.:rem prope in noctem,
id. B. C. 3, 51, 7:rem leniter,
Liv. 3, 41 et saep. Also transf., of time itself:tempus,
Cic. Verr. 2, 1, 11; Nep. Them. 7:diem ex die,
Caes. B. G. 1, 16, 4; and of persons who are put off, delayed:ubi se diutius duci intellexit,
id. ib. 1, 16, 5.—Less freq. (mostly poet.),In gen., of time, to pass, spend, enjoy:4.aetatem in litteris,
Cic. Fin. 5, 19, 50; so,aetatem,
Hor. Ep. 2, 2, 202:vitam,
id. Epod. 17, 63; Sen. Ep. 45, 10; cf. Verg. A. 2, 641 (where, shortly before, vitam producere):noctes,
Prop. 1, 11, 5; Plin. Ep. 6, 31, 13:somnos,
Verg. A. 4, 560.—In mercant. lang., to calculate, compute, reckon: age nunc summam sumptus duc, Lucil. ap. Non. 283, 30:b.minimum ut sequamur, quoniam XC. medimnūm milia duximus, accedant eo, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 49; id. Att. 6, 1, 5 and 16; 6, 2, 7; Varr. R. R. 3, 16, 11; Gell. 1, 20, 5.—Transf. beyond the mercant. sphere.(α).Rationem alicujus, to consider, calculate, care for one's advantage or interest (a favorite expression of Cicero):(β).duxi meam rationem, quam tibi facile me probaturum arbitrabar,
Cic. Att. 8, 11 D, § 7; so,suam quoque rationem,
to have respect to one's own advantage, id. Verr. 2, 1, 48; and:non minorem aratorum quam populi rationem,
Suet. Aug. 42 fin.:salutis meae rationem,
Cic. Fam. 7, 3:rationem officii, non commodi,
id. Sest. 10, 23; cf. id. Rosc. Am. 44, 128:unius cujusque temporis ducta ratio est,
id. Div. in Caecil. 4, 16:rationem officii atque existimationis,
id. Quint. 16, 53.—In gen., to reckon, consider, hold, account, esteem as any thing (cf. aestimo and existimo;very freq. in prose and poetry): parvi id ducebat,
Cic. Fin. 2, 8, 24:pro nihilo aliquid,
Plaut. Pers. 4, 4, 85; Cic. Verr. 2, 2, 16 fin.; id. Tusc. 5, 32, 90; cf. Auct. Her. 4, 20, 28:ea pro falsis ducit,
Sall. C. 3, 2; cf.:innocentiam pro malevolentia,
id. ib. 12, 1:vos eritis judices, Laudin' an vitio duci id factum oportuit,
Ter. Ad. prol. 5; so,aliquid honori,
Sall. J. 11, 3:aliquid laudi, Nep. praef. § 4: aliquem despicatui,
Cic. Fl. 27, 65: nihil praeter virtutem in bonis ducere (for which, shortly after, in bonis habere = numerare), Cic. Fin. 3, 3;aliquem in numero hostium,
id. Verr. 2, 5, 25 fin.; Caes. B. G. 6, 32, 1; cf. ib. 6, 23, 8; without in, ib. 6, 21, 2; cf.:aliquem loco affinium,
Sall. J. 14, 1 Kritz. N. cr.: aliquid testimonii loco, Quint. 5, 9, 10:tutelae nostrae duximus, cum Africo bello urgerentur,
Liv. 21, 41; cf.:officii duxit exorare filiae patrem, etc.,
Suet. Tib. 11:faceret, quod e republica fideque sua duceret,
id. ib. 25, 7 et saep.:malum cum amici tuum ducis malum,
Plaut. Capt. 1, 2, 48; cf.:Archytas iracundiam seditionem quandam animi vere ducebat,
Cic. Rep. 1, 38:eorum, quos idoneos ducebat, consilium habet,
Sall. J. 62, 4:nil rectum nisi quod placuit sibi ducunt,
Hor. Ep. 2, 1, 83.— With acc. and inf.:sic equidem ducebam animo rebarque futurum,
Verg. A. 6, 690:ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2, 7, 19 fin.; id. Rep. 1, 2; 1, 17; 1, 38; 3, 9 (three times); Sall. J. 93, 5; Liv. 22, 14, 6; 22, 59, 5; Caes. B. G. 1, 3, 2; 4, 30, 2; 6, 18 et saep.—Here too probably belongs the much disputed passage: ludos et inania honoris medio rationis atque abundantiae duxit (= ludos publicos cum aliis rebus quae ad inania honoris pertinent, duxit, i. e. existimavit habendos et ponendos in medio rationis atque abundantiae, ut inter rationem, quae plane spernit inania, et abundantiam, quae eadem ostentat, media via incederet), he thought right to manage them in a middle course between reason and profusion, Tac. Agr. 6 fin., v. Dübner and Orell. ad h. l. -
44 expedio
ex-pĕdĭo, īvi or ĭi, ītum, 4 (archaic fut. expedibo, Enn., Pac., Att., and Pompon. ap. Non. 505, 15 sq.; 477, 2; Plaut. Truc. 1, 2, 36), v. a. [pes], orig., to free the feet, i. e. from a snare; hence, in gen., to extricate, disengage, let loose, set free, liberate any thing entangled, involved (class.; esp. freq. in the trop. signif.; syn.: extrico, enodo, enucleo, explico, expono, interpretor, etc.).I.Lit.:B.videte, in quot se laqueos induerit, quorum ex nullo se umquam expediet,
Cic. Verr. 2, 2, 42, § 102; cf. id. ib. 43, §106: mortis laqueis caput,
Hor. C. 3, 24, 8; cf.also: vix illigatum te triformi Pegasus expediet Chimaera,
id. ib. 1, 27, 24:flammam inter et hostes Expedior,
make my way through, Verg. A. 2, 633:errantem nemori,
Ov. F. 4, 669 et saep.—With inanim. and abstr. objects:aditus expediunt,
open a passage, Caes. B. G. 7, 86 fin.:sibi locum,
id. B. C. 2, 9, 6:iter fugae per invias rupes,
Liv. 38, 2, 14:agrum saxosum lectione lapidum,
Col. 2, 2, 12: capillus pectine quotidie expediendus est, disentangled, Fronto de Eloqu. init. —Transf.1.In gen., to fetch out, bring forward, procure, make ready, prepare any thing folded up, put away, etc.: funes expediunt, Sisenn. ap. Non. 297, 1:2.vela,
Ov. H. 17, 200:hominem nudari et virgas expediri jubet,
Cic. Verr. 2, 5, 62, § 161:cererem canistris,
Verg. A. 1, 702:convivia mediis tectis (famulae),
Val. Fl. 2, 341; cf.:cibaria pastoribus,
to provide, Varr. R. R. 2, 10, 6:merces suas (institor),
Ov. A. A. 1, 422: pecuniam, to procure, Cic. Fragm. ap. Non. 298, 22; Suet. Caes. 4:arma,
to hold in readiness, Caes. B. G. 7, 18 fin.; Tac. A. 2, 79; Verg. A. 4, 592:tela equosque,
Liv. 38, 25, 14:ferrum,
id. 24, 26, 10:naves,
Caes. B. C. 2, 4 fin.:vineas in occulto,
id. B. G 7, 27, 2:copias,
Tac. A. 13, 7:se celeriter (Galli equites),
Caes. B. C. 1, 51, 4:se,
Plaut. Am. 1, 1, 52; Liv. 38, 21, 2; cf.mid.: exercitum expediri ad bellum jubet,
Tac. H. 2, 99. —to send away, despatch ( poet.):3.me ex suis locis pulcre ornatum expedivit,
Plaut. Rud. 4, 2, 3: saepe disco, Saepe trans finem jaculo nobilis expedito, despatched, i. e. hurled, Hor. C. 1, 8, 12.—Absol., for expedire se, to arm one's self for battle (only in Tac.), Tac. H. 1, 10:II.multos secum expedire jubet,
id. ib. 1, 88; 2, 99.Trop., to bring out, extricate, release, free from any evil, obstacle, etc.:B.impeditum animum,
Ter. Hec. 3, 1, 17; cf.:sapientis est, cum stultitiā suā impeditus sit, quoquo modo possit, se expedire,
Cic. Rab. Post. 9, 24:haererem, nisi tu me expedisses,
id. Pis. 30, 74:ex servitute filium,
Plaut. Capt. 2, 3, 94; cf.:se ex turba,
Ter. Ad. 4, 4, 5:se ab omni occupatione,
Cic. Att. 3, 20, 2:aliquem omni molestiā,
id. ib. 2, 25, 2; so,se aerumnis,
Ter. Hec. 3, 1, 8:se crimine,
id. ib. 5, 1, 28:se cura,
id. Phorm. 5, 4, 4:civitatem malis obsidionalibus,
Amm. 16, 4, 3: amor Lycisci me tenet, Unde expedire non queant amicorum consilia, Hor. Epod. 11, 25: curae sagaces Expediunt (Claudiae manus) per acuta belli, bring or help through, id. C. 4, 4, 76; cf.:per quot discrimina rerum Expedior?
escape, Val. Fl. 1, 217:me multa impediverunt quae ne nunc quidem expedita sunt,
Cic. Fam. 14, 19:si vita nostra in aliquas insidias incidisset, omnis honesta ratio esset expediendae salutis,
of obtaining safety, id. Mil. 4, 10.—Transf.1.To put in order, arrange, set right:2.cum Antonio loquare velim, et rem, ut poteris, expedias,
Cic. Att. 11, 18, 2:expedire et conficere res,
id. Brut. 42, 154:rem frumentariam,
Caes. B. G. 7, 36, 1; id. B. C. 1, 54 fin.:negotia (with explicare),
Cic. Fam. 13, 26, 2; cf. id. ib. 1, 3, 1:nomina mea, per deos, expedi, exsolve,
settle, pay, id. Att. 16, 6, 3:nomen,
id. ib. 13, 29, 3:Faberianum,
id. ib. 12, 29, 2; cf. in a pun respecting a scholar unable to pay his debts: omnes solvere posse quaestiones, Unum difficile expedire nomen, Bibacul. ap. Suet. Gram. 11:quemadmodum expediam exitum hujus institutae orationis, non reperio,
settle, arrange, Cic. Fam. 3, 12, 2; cf.:expediri quae restant vix poterunt. si hoc relinqueris,
id. Rep. 1, 35, 55:consilia sua,
Tac. H. 3, 73:docte hanc fallaciam,
put into operation, Plaut. Capt. prol. 40.—Of speech, to disclose, unfold, explain, relate, narrate (mostly poet. and in post-Aug. prose;3.not in Cic., Cæs., or Quint.): qui tu misera's? mi expedi,
Plaut. Men. 4, 2, 50 (639 Ritschl): id ego aequum ac jus fecisse expedibo atque eloquar, will show, Enn. ap. Non. 505, 19;Pac., Att.,
Pompon. ib. 15 sq.:agedum, hoc mihi expedi,
Ter. Eun. 4, 4, 27:altius omnem Expediam prima repetens ab origine famam,
Verg. G. 4, 286:pauca tibi e multis... expediam dictis,
id. A. 3, 379:priusquam hujuscemodi rei initium expedio,
Sall. J. 5, 2:nunc originem, mores, et quo facinore dominationem raptum ierit, expediam,
Tac. A. 4, 1:me non tantum praevisa, sed subita expedire docuisti,
id. ib. 14, 55:ea de caede quam verissime expediam,
id. H. 4, 48:promptius expediam quot, etc.,
i. e. it will take me a shorter time to recount, Juv. 10, 220.—Reflex. of events, to develop, run their course, proceed:4.amoris arteis eloquar quem ad modum se expediant,
Plaut. Trin. 2, 1, 10; cf.:ut res vostrorum omnium bene expedire voltis,
to make favorable progress, id. Am. prol. 5 (Lorenz ad Plaut. Trin. 2, 36; but Ussing reads me expedire, benefit me).—Absol., res expedit, or impers., expedit (alicui—lit., it helps out, furthers, promotes; hence), it is serviceable, profitable, advantageous, useful, expedient (class.):A.nequiter paene expedivit prima parasitatio,
Plaut. Am. 1, 3, 23:non igitur faciat, dixerit quis, quod utile sit, quod expediat? Immo intelligat, nihil nec expedire nec utile esse, quod sit injustum,
Cic. Off. 3, 19, 76; cf.:quid intersit sua, quid expediat,
id. Agr. 2, 25, 66:ex utilitatis varietatibus, cum aliis aliud expediat, nasci discordias,
id. Rep. 1, 32; cf.:ut non idem expediret, incidere saepe,
id. Lael. 10, 33:quidquam Caesari ad diuturnitatem victoriae et dominationis,
id. Att. 7, 22, 1:non idem ipsis expedire et multitudini,
Nep. Milt. 3, 5 al. —With an inf. clause as subject:expedit bonas esse vobis,
Ter. Heaut. 2, 4, 8; cf.:omnibus bonis expedit salvam esse rem publicam,
Cic. Phil. 13, 8, 16:cui (reo) damnari expediret,
id. Verr. 2, 1, 3 fin.:cum eam (pecuniam) in praediis collocari maxime expediret,
id. Caecin. 6, 16:ubi vinci necesse est, expedit cedere,
Quint. 6, 4, 16; Hor. C. 2, 8, 9 et saep.—With subj. clause as subject after ut or ne (post-class.):expedire omnibus dicunt, ut singulae civitates suas leges habeant,
Just. 34, 1, 7 Benecke ad loc.:expedit rei publicae, ne sua re quis male utatur,
Just. Inst. 1, 8, 2:neque expedire ut ambitione aliena trahatur,
Tac. A. 3, 69.— Absol.:tu si ita expedit, velim quamprimum conscendas,
Cic. Q. Fr. 2, 2, 4:sic magis expedit,
Quint. 4, 2, 67:ut expediat causae,
id. 7, 3, 18.—Hence, ex-pĕdītus, a, um, P. a., unimpeded, unincumbered, disengaged, free, easy, ready, at hand.Of persons:B.cum ceteris quae habebat vadimonia differt, ut expeditus in Galliam proficisci posset,
Cic. Quint. 6, 23: incrmos armati, impeditos expediti interficiunt, i. e. without baggage, Sisenn. ap. Non. 58, 8; cf.:eo circiter hominum numero XVI. milia expedita cum omni equitatu Ariovistus misit,
Caes. B. G. 1, 49, 3:legiones expeditae,
id. B. C. 1, 42, 1;so of soldiers without baggage,
id. ib. 2, 19, 2; 6, 25, 1; 1, 27 fin. et saep.—As subst.: expĕdī-tus, i, m., a soldier lightly burdened, a swiftly marching soldier:latitudo (silvae) novem dierum iter expedito patet,
Caes. B. G. 6, 25, 1:obviam fit ei Clodius expeditus in equo,
Cic. Mil. 10, 28; cf.Sagana,
tucked up, Hor. Epod. 5, 25:expedito nobis homine et parato opus est,
ready, at hand, prompt, Cic. Phil. 11, 10, 26; cf.:expeditus ad caedem,
id. Agr. 2, 30, 82:ad pronuntiandum,
id. de Or. 2, 30, 131; cf.:facilis et expeditus ad dicendum,
id. Brut. 48 fin. —Of inanim. or abstr. things, convenient, at hand:b.iis expedito loco actuaria navigia relinquit,
commodious, Caes. B. C. 1, 27; cf.:via expeditior ad honores,
Cic. Fl. 41, 104:reditum in caelum patere optimo et justissimo cuique expeditissimum,
id. Lael. 4, 13:pecunia expeditissima quae erat, tibi decreta est,
the readiest, the nearest at hand, id. Fam. 11, 24, 2; cf.rationes,
id. ib. 10, 25, 2:cena (with parca),
Plin. Ep. 3, 12, 1:expeditissimum unguentorum,
Plin. 13, 1, 2, § 8:probabili expedito, soluto, libero, nullā re implicato,
Cic. Ac. 2, 33, 105:expedita erat et perfacile currens oratio,
id. Brut. 63, 227; cf.:expedita ac profluens dicendi celeritas,
id. ib. 61, 220:inops ad ornandum, sed ad inveniendum expedita Hermagorae disciplina,
id. ib. 76, 263:prope jam expeditam Caesaris victoriam interpellaverunt,
achieved, Caes. B. C. 3, 70 fin. —In the neutr. absol.: in expedito esse, habere, etc., to be or have in readiness or at hand:quaedam sunt quidem in animo, sed parum prompta: quae incipiunt in expedito esse, quum dicta sunt,
Sen. Ep. 94 med.; cf.:promptum hoc et in expedito positum,
Quint. 10, 7, 24:in expedito haberent integras copias ad opem ferendam,
ready for action, Liv. 36, 16, 10.—Hence, adv.: ex-pĕdīte, without impediment, without difficulty, readily, promptly, quickly:in iis rebus celeriter expediteque percipiendis, quae, etc.,
Cic. Fin. 5, 12 fin.:expedite explicans quod proposuerat,
id. Brut. 67, 237:fabulatu's,
Plaut. Men. 1, 2, 63:loqui,
Suet. Aug. 89.— Comp.:non implicite et abscondite, sed patentius et expeditius,
Cic. Inv 2, 23, 69:navigare,
id. Att. 6, 8, 4:fit putatio,
Col. Arb. 11, 1.— Sup.:ex quo te, quocumque opus erit, facillime et expeditissime conferas,
Cic. Fam. 6, 20, 2. -
45 expromo
ex-prōmo, mpsi (msi), mptum (mtum), 3, v. a., to take out or forth, to draw out, fetch out, bring forth (syn. proferre).I.Lit. (rare):II. A.heminas octo in urceum,
Plaut. Mil. 3, 2, 18:mox inde sensim ad mandendum manibus expromit,
Plin. 10, 72, 93, § 199:maestas voces,
Verg. A. 2, 280.—In gen.:B.exprome benignum ex tete ingenium,
Plaut. Mil. 4, 2, 64; cf.:quidquid est incoctum non expromet, bene coctum dabit,
id. ib. 2, 2, 53:supplicia in civis Romanos,
Cic. Verr. 2, 5, 53, § 139:in meo inimico crudelitatem exprompsisti tuam,
id. Mil. 13, 33:vim eloquentiae in ea causa,
id. Or. 36, 125:omnem industriam vitae et vigilandi laborem in antelucanis cenis,
id. Cat. 2, 10, 22:suum odium,
id. Att. 2, 12, 2:sed quid ego vestram crudelitatem expromo,
id. Dom. 23, 60:vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi,
I'll show myself to you, Plaut. Mil. 3, 1, 72. (In Plaut. Bacch. 4, 4, 9, promat, v. Ritschl ad h. l.)—In partic., of speech, to utter, disclose, declare, state (syn.:exponere, narrare, etc.): occulta apud amicum,
Ter. Heaut. 3, 3, 14:sed jam exprome, si placet, istas leges de religione,
Cic. Leg. 2, 7, 17:sententiam,
Tac. A. 12, 9:multas mente querelas,
Cat. 64, 223:causas,
Ov. F. 3, 725 et saep.—With acc. and inf. or rel.-clause as object:expromit, repertum in agro suo specum altitudine immensa,
Tac. A. 16, 1:quid in quamque sententiam dici possit, expromere,
Cic. Div. 2, 72, 150:expromerent, quid sentirent,
Liv. 29, 1, 7:indignationem expromens,
Vell. 2, 19.—Hence, expromptus, a, um, P. a., ready, at hand:nunc opus est tua mihi exprompta malitia atque astutia,
Ter. And. 4, 3, 8. -
46 expromptus
ex-prōmo, mpsi (msi), mptum (mtum), 3, v. a., to take out or forth, to draw out, fetch out, bring forth (syn. proferre).I.Lit. (rare):II. A.heminas octo in urceum,
Plaut. Mil. 3, 2, 18:mox inde sensim ad mandendum manibus expromit,
Plin. 10, 72, 93, § 199:maestas voces,
Verg. A. 2, 280.—In gen.:B.exprome benignum ex tete ingenium,
Plaut. Mil. 4, 2, 64; cf.:quidquid est incoctum non expromet, bene coctum dabit,
id. ib. 2, 2, 53:supplicia in civis Romanos,
Cic. Verr. 2, 5, 53, § 139:in meo inimico crudelitatem exprompsisti tuam,
id. Mil. 13, 33:vim eloquentiae in ea causa,
id. Or. 36, 125:omnem industriam vitae et vigilandi laborem in antelucanis cenis,
id. Cat. 2, 10, 22:suum odium,
id. Att. 2, 12, 2:sed quid ego vestram crudelitatem expromo,
id. Dom. 23, 60:vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi,
I'll show myself to you, Plaut. Mil. 3, 1, 72. (In Plaut. Bacch. 4, 4, 9, promat, v. Ritschl ad h. l.)—In partic., of speech, to utter, disclose, declare, state (syn.:exponere, narrare, etc.): occulta apud amicum,
Ter. Heaut. 3, 3, 14:sed jam exprome, si placet, istas leges de religione,
Cic. Leg. 2, 7, 17:sententiam,
Tac. A. 12, 9:multas mente querelas,
Cat. 64, 223:causas,
Ov. F. 3, 725 et saep.—With acc. and inf. or rel.-clause as object:expromit, repertum in agro suo specum altitudine immensa,
Tac. A. 16, 1:quid in quamque sententiam dici possit, expromere,
Cic. Div. 2, 72, 150:expromerent, quid sentirent,
Liv. 29, 1, 7:indignationem expromens,
Vell. 2, 19.—Hence, expromptus, a, um, P. a., ready, at hand:nunc opus est tua mihi exprompta malitia atque astutia,
Ter. And. 4, 3, 8. -
47 frumentor
I.Neutr., milit. t. t., to fetch corn, to forage, purvey:II.erat eodem tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse,
Caes. B. G. 7, 73, 1:cum in propinquo agro frumentarentur,
Liv. 31, 36, 7:frumentatum mittere,
Caes. B. G. 4, 32, 1; 6, 36, 2: frumentatum ire, Pompei. in Cic. Att. 8, 12, C, 1 fin.:frumentandi rationem habere,
Caes. B. G. 7, 75, 1:pabulandi aut frumentandi causa progressi,
id. B. C. 1, 48, 6:frumentatum missus,
Sall. J. 56, 3.— -
48 imi
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
49 imum
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
50 inferiores
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
51 inferus
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
52 infime
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
53 infimum
infĕrus, a, um (ante-class. collat. form of the nom. sing. infer:I.ubi super inferque vicinus permittet,
Cato, R. R. 149), adj. [cf. Sanscr. adh-aras, adh-amas, the lower, lowest; and Lat. infra], that is below, underneath, lower; opp. superus.Posit.A.In gen.: inferus an superus tibi fert Deus funera, Liv. Andr. ap. Prisc. p. 606 P.; cf.:B.Di Deaeque superi atque inferi,
Plaut. Cist. 2, 1, 36; Ter. Phorm. 4, 4, 6; cf.also: ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videantur deos potius quam ad inferos pervenisse,
Cic. Lael. 3, 12:limen superum inferumque salve,
Plaut. Merc. 5, 1, 1:ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videremus,
Cic. Tusc. 1, 26, 64:loca,
the lower parts, id. Arat. 474:fulmina,
that come out of the ground, Plin. 2, 52, 53, § 138: aqua, that falls down, rain-water, Varr. ap. Non. 1, 221: mare inferum, the Lower, i. e. the Tuscan Sea (opp. mare superum, the Upper or Adriatic Sea), Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 10, § 75; Cic. Att. 9, 3, 1; id. de Or. 3, 19 et saep. also without mare:navigatio infero,
upon the Tuscan Sea, id. Att. 9, 5, 1.—In partic., underground, belonging to the Lower World: infĕri, ōrum, m. ( gen. inferūm for inferorum, Varr. ap. Macr. S. 1, 16; Sen. de Ira, 2, 35), the inhabitants of the infernal regions, the dead:II. A.triceps apud inferos Cerberus,
Cic. Tusc. 1, 5, 10:si ab inferis exsistat rex Hiero,
were to rise from the dead, Liv. 26, 32:si salvi esse velint, Sulla sit iis ab inferis excitandus,
to be raised from the dead, Cic. Cat. 2, 9, 20:inferorum animas elicere,
id. Vatin. 6, 14:ad inferos poenas parricidii luere,
in the infernal regions, id. Phil. 14, 12, 32:ab inferis excitare aliquem,
i. e. to quote the words of one deceased, id. Or. 25, 85; id. Brut. 93, 322.Lit.:B.spatium,
Caes. B. G. 7, 46, 3:locus,
id. ib. 2, 25:pars,
id. ib. 7, 35: ex inferiore loco dicere, from below (opp. ex superiore loco, from the tribunal), Cic. Att. 2, 24, 3; cf.superus, II. A.: onerosa suo pondere in inferius feruntur,
downwards, Ov. M. 15, 241:scriptura,
Cic. Inv. 2, 40, 117.— Plur. subst.: infĕrĭōres, um, m., the people of the lower part of the city, Auct. B. Alex. 6, 3. —Trop.1.Subsequent, later, latter, in time or succession:2.erant inferiores quam illorum aetas, qui, etc.,
lived later, were younger, Cic. Q. Fr. 3, 5, 2; cf.:aetate inferiores paulo quam Iulius, etc.,
id. Brut. 49, 182; and:inferioris aetatis esse,
id. ib. 64, 228:inferiores quinque dies,
the latter, Varr. L. L. 6, § 13 Müll. —Inferior in quality, rank, or number.(α).With abl. specif.:(β).voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,
Cic. Rep. 2, 34:inferior fortunā,
id. Fam. 13, 5, 2:dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui umquam fuerunt amplissimi,
id. Q. Fr. 1, 3, 6:inferiores animo,
Caes. B. G. 3, 24:quemadmodum causa inferior, dicendo fieri superior posset,
Cic. Brut. 8:erat multo inferior navium numero Brutus,
Caes. B. C. 1, 57. — With abl.:ut humanos casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2.—With in and abl.:(γ).in jure civili non inferior, quam magister fuit,
Cic. Brut. 48, 179.—Absol.:III. A.inferiores extollere,
Cic. Lael. 20, 72; cf. id. ib. §71: invident homines maxime paribus aut inferioribus,
id. de Or. 2, 52, 209; cf.:indignum est, a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore,
id. Quint. 31:supplices inferioresque,
id. Font. 11:ordines,
Caes. B. C. 1, 46:crudelis in inferiores,
Auct. Her. 4, 40:non inferiora secutus,
naught inferior, Verg. A. 6, 170.Form infimus (infumus), a, um, lowest, last (= imus;1.but where the lowest of several objects is referred to, infimus is used,
Cic. N. D. 1, 37, 103; 2, 6, 17; v. Krebs, Antibarb. p. 588).Lit.:2.stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur,
Caes. B. G. 7, 73, 7:ab infimis radicibus montis,
id. B. C. 1, 41, 3; 1, 42, 2:cum scripsissem haec infima,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6:ab infima ara,
from the lowest part of the altar, id. Div. 1, 33; cf.:sub infimo colle,
the foot, Caes. B. G. 7, 79. — Subst.: infĭmum, i, n., the lowest part, bottom, in the phrase:ab infimo,
from below, at the bottom, Plaut. Most. 3, 2, 140:collis erat leniter ab infimo acclivis,
Caes. B. G. 7, 19, 1 (for which, ab imo;v. below, B. 1.): stipites demissi et ab infimo revincti,
id. ib. 7, 73, 3; cf. Sen. Q. N. 3, 30, 4; 6, 4, 1; so,ad infimum,
at the bottom, Caes. B. G. 7, 73, 3:collis passus circiter CC. infimus apertus,
at the bottom, id. ib. 2, 18, 2.—Trop., lowest, meanest, basest in quality or rank:B.infima faex populi,
Cic. Q. Fr. 2, 6; cf.:condicio servorum,
id. Off. 1, 13:infimo loco natus,
id. Fl. 11:summos cum infimis pari jure retinebat,
id. Off. 2, 12:humilitas natalium,
Plin. 18, 6, 7, § 37:preces,
the most humble, Liv. 8, 2; 29, 30. — Hence, infĭmē, adv., only trop., at the bottom (late Lat.):quid summe est, quid infime,
Aug. Ep. 18, 2. —Form imus, a, um, the lowest, deepest, last ( = infimus; but when opp. to summus, to express a whole from end to end, imus is used; v. Suet. Aug. 79; Quint. 2, 13, 9; Liv. 24, 34, 9; Cic. Rosc. Com. 7, 20; Hor. Ep. 1, 1, 54; cf. Krebs, Antibarb. p. 588).1.Lit.:A.ab imis unguibus usque ad verticem summum,
Cic. Rosc. Com. 7, 20:terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:fundo in imo,
at the very bottom, Verg. A. 6, 581: vox, the deepest bass (opp. vox summa, the treble), Hor. S. 1, 3, 7; Quint. 11, 3, 15:conviva,
that reclines at the bottom, Hor. S. 2, 8, 40; Mart. 6, 74:ad imam quercum,
at the foot of the oak, Phaedr. 2, 4, 3:in aure ima,
at the bottom of the ear, Plin. 11, 45, 103, § 205. — As substt.Plur.: īmi, ōrum, m., the lowest, most humble:B.aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio,
Sen. Clem. 1, 1, 9:pacis et armorum superis imisque deorum Arbiter,
Ov. F. 5, 665. —īmum, i, n., the bottom, depth, low [p. 945] est part. Lit.:2.ab imo ad summum,
Hor. S. 2, 3, 308:locus erat paulatim ab imo acclivis,
Caes. B. G. 3, 19, 1 (for which, ab infimo; v. above, A. 1.); so,tigna paulum ab imo praeacuta,
id. ib. 4, 17:suspirare ab imo,
to fetch a deep sigh, Ov. A. A. 3, 675:(aures) instabiles imo facit,
at the bottom. at their roots, id. M. 11, 177:aquae perspicuae imo,
down to the bottom, id. ib. 5, 588. — Plur.:ima summis mutare,
to turn the lowest into the highest, Hor. C. 1, 34, 12; Vell. 2, 2:ima,
the under world, Ov. M. 10, 47.—With gen.:ima maris,
the bottom of the sea, Plin. 32, 6, 21, § 64:ima montis,
the foot of a mountain, id. 4, 11, 18, § 40.—Trop., with respect to time or order, the last (mostly poet.):mensis,
Ov. F. 2, 52.—Hence, subst.: īmum, i, n., the last, the end:nihil nostrā intersit an ab summo an ab imo nomina dicere incipiamus,
Auct. Her. 3, 18, 30:si quid inexpertum scaenae committis... servetur ad imum,
till the last, to the end, Hor. A. P. 126:dormiet in lucem... ad imum Threx erit,
at last, id. Ep. 1, 18, 35. -
54 interspiro
inter-spīro, āvi, ātum, 1, v. n., to fetch breath between; hence, to admit air:qua interspirat (operculum),
Cato, R. R. 112, 1. -
55 lignor
lignor, ātus, 1, v. dep. [lignum], to fetch or procure wood, to collect wood:num lignatum mittimur?
Plaut. Capt. 3, 4, 125 (dub.; cf.Brix ad loc.): lignandi atque aquandi potestas,
Caes. B. C. 3, 15:lignandi pabulandique causā progredi,
id. ib. 3, 76, 2:lignatum ire,
Liv. 40, 25, 4:procul a castris lignatum pabulatumque progressi,
id. 25, 34, 4. -
56 reciproco
rĕcī̆prŏco, āvi, ātum, 1, v. a. and n. [reciprocus].I. A.Lit.: rursus prorsus reciprocat fluctus feram, bears to and fro, Enn. ap. Non. 165, 11, and 384 fin. (Trag. v. 143 Vahl.):* B.refluusque reciprocat aestus,
Sil. 15, 225:(ventus) cum jam spiritum includeret nec reciprocare animam sineret,
to breathe, fetch their breath, Liv. 21, 58, 4:spiritum per fistulam,
Gell. 17, 11, 4:aurae per anhelitum reciprocatae,
Arn. 2, 54:manu telum reciprocans,
brandishing, Gell. 9, 11, 5:quid Chalcidico Euripo in motu identidem reciprocando putas fieri posse constantius?
Cic. N. D. 3, 10, 24; cf.under II.: serram,
to draw back and forth, Tert. Cor. Mil. 3: circulos, Prud. steph. 10, 573:quinqueremem in adversum aestum reciprocari non posse,
would not be able to tack about, Liv. 28, 30; cf.:quoniam aestus semper e Ponto profluens nunquam reciprocetur,
flow back, Plin. 4, 13, 27, § 93:reciprocari mare coepit,
Curt. 9, 9, 20.—Trop., to reverse, convert a proposition:II.si quidem ista sic reciprocantur, ut et, si divinatio sit, dii sint, et si dii sint, sit divinatio,
Cic. Div. 1, 6, 10.—Neutr., to move backwards, go back; to move back and forth, to come and go, reciprocate (perh. only since the Aug. per.):► Reciprocare pro ultro citroque poscere usi sunt antiqui, quia procare est poscere, Fest.fretum ipsum Euripi non septies die temporibus statis reciprocat,
rises and falls, Liv. 28, 6;so of the ebb and flow: Euripus,
Plin. 2, 97, 100, § 219:mare,
Curt. 9, 9, 20:aquae,
Flor. 2, 8, 9;and of the ebb (opp. accedere),
Plin. 2, 97, 89, § 212.—Of stars: saepe citra eos ad solem reciprocent,
Plin. 2, 17, 14, § 72:nubem eos arcentem a reciprocando,
from going back, id. 9, 46, 70, § 151.p. 229 Müll. -
57 repeto
rĕ-pĕto, īvi or ĭi, ītum, 3, v. a., to fall upon or attack again or anew, to strike again (syn. repercutio).I.Lit. (in gen. not till after the Aug. per.):B.regem repetitum saepius cuspide ad terram affixit,
after he had repeatedly attacked him, Liv. 4, 19; cf.:mulam calcibus et canem morsu,
Sen. Ira, 3, 27, 1:repetita per ilia ferrum,
Ov. M. 4, 733; 6, 562.— Absol.:bis cavere, bis repetere,
to attack twice, Quint. 5, 13, 54:signum erat omnium, Repete!
strike again, Suet. Calig. 58:ad Nolam armis repetendam,
Liv. 9, 28:repetitus toxico,
id. Claud. 44. —In partic.1.To prosecute again:2. (α).condicione propositā, ut, si quem quis repetere vellet, par periculum poenae subiret,
Suet. Aug. 32; id. Dom. 8 and 9; Dig. 48, 2, 3; 48, 16, 10; 15.—With acc.:(β).fratresque virumque,
Ov. H. 3, 143:Nearchum,
Hor. C. 3, 20, 6:Penates, ab orā Hispanā,
id. ib. 3, 14, 3:viam, quā venisset,
to retrace, Liv. 35, 28; cf. id. 9, 2, 8:castra,
id. 31, 21; Suet. Tib. 12:domum,
Hor. C. 1, 15, 6; Ov. P. 4, 4, 41; id. M. 3, 204:patriam,
id. H. 18, 123; Just. 32, 3, 7:Africam,
Liv. 25. 27:locum,
id. 3, 63:retro Apuliam,
id. 22, 18; cf. id. 31, 45 fin.; 40, 58 fin.:rursus Bithyniam,
Suet. Caes. 2:urbem atque ordinem senatorium,
id. Vit. 1:paludes,
Hor. C. 3, 27, 9:cavum,
id. Ep. 1, 7, 33:praesepia,
Verg. E. 7, 39:urbem,
id. A. 2, 749:Macedoniam,
Nep. Eum. 6, 1:pugnam (shortly before, redire in pugnam),
Liv. 37, 43:expeditionem,
Suet. Claud. 1.—With prep.:(γ).onerarias retro in Africam repetere,
Liv. 25, 25 fin. Drak.:ad vada,
Verg. Cul. 104:ad prima vestigia,
Grat. Cyn. 245.—Absol.:II.quid enim repetiimus (sc. patriam)?
Liv. 5, 51.—Freq. in medic. lang., to return, recur:morbi repetunt,
Cels. 2, 1; 3, 22; 4, 4; 14 al. —Transf. (class.).A. 1.Lit.:2.filium istinc repetere,
Plaut. Truc. 4, 3, 72:repudiatus repetor,
Ter. And. 1, 5, 14:Lysias est Atticus, quamquam Timaeus eum quasi Liciniā et Muciā lege repetit Syracusas,
Cic. Brut. 16, 63:qui maxime me repetistis atque revocastis,
id. Dom. 57, 144:navigo in Ephesum, ut aurum repetam ab Theotimo domum,
Plaut. Bacch. 4, 6, 7:ad haec (impedimenta) repetenda,
Caes. B. C. 3, 76:aliquid ab Urbe,
Suet. Calig. 39; cf.:thoracem Magni Alexandri e conditorio ejus,
id. ib. 52 fin.:partem reliquam copiarum continenti,
id. Aug. 16:alii (elephanti) deinde repetiti ac trajecti sunt,
others were then brought and passed over, Liv. 21, 28:ut alium repetat in eundem rogum,
Sen. Oedip. 61. —Trop., in partic.a.To take hold of or undertake again; to enter upon again; to recommence, resume, renew, repeat an action, a speech, etc. (cf.:b.renovo, restauro): praetermissa repetimus, incohata persequimur,
Cic. Fin. 5, 19, 51:longo intervallo haec studia repetentem,
id. Fat. 2, 4; id. Att. 15, 11, 1:oratio carens hac virtute (sc. ordine) necesse est multa repetat, multa transeat,
Quint. 7, prooem. §3: ad verbum repetita reddantur,
id. 11, 2, 39 et saep.:eadem vetera consilia,
Cic. Verr. 1, 6, 17:hoc primus repetas opus, hoc postremus omittas,
Hor. Ep. 1, 6, 48:susurri Compositā repetantur horā,
id. C. 1, 9, 20:relicta,
id. Ep. 1, 7, 97:verba,
Ov. H. 20, 9:audita,
id. ib. 20, 193:repetitum Mulciber aevum Poscit,
id. M. 9, 422:auspicia de integro,
Liv. 5, 17:pugnam,
id. 10, 36 acrius bellum, Just. 12, 2, 13:iter,
Ov. A. A. 3, 747:sollemnia,
Tac. A. 3, 6 fin.:spectacula ex antiquitate,
to restore, Suet. Claud. 21; cf.:genera ignominiarum ex antiquitate,
id. Tib. 19:legatum,
Dig. 30, 1, 32:usum fructum,
ib. 7, 4, 3.— With de:de mutatione litterarum nihil repetere hic necesse est,
Quint. 1, 7, 13.— With object-clause:repetam necesse est, infinitas esse species,
Quint. 6, 3, 101; 46: ut repetam coeptum pertexere dictis, Lucr. 1, 418; cf.:commemorare res,
id. 6, 936.— Poet.: rĕpĕtītus, a, um, as an adv., repeatedly, anew, again:repetita suis percussit pectora palmis,
Ov. M. 5, 473; 12, 287:robora caedit,
id. ib. 8, 769:vellera mollibat longo tractu,
by drawing out repeatedly, id. ib. 6, 20; cf.:haec decies repetita placebit,
Hor. A. P. 365. —In discourse, to draw, deduce, derive from anywhere; to go back to, begin from anywhere (cf. deduco):c.populum a stirpe,
Cic. Rep. 3, 12, 21:repetere populi originem,
id. ib. 2, 1, 3:ipsius juris ortum a fonte... stirpem juris a naturā,
id. Leg. 1, 6, 20:usque a Corace nescio quo et Tisiā,
id. de Or. 1, 20, 91; 2, 2, 6:ab ultimā antiquitate,
id. Fin. 1, 20, 65:brevis erit narratio, si non ab ultimo repetetur,
id. Inv. 1, 20, 28; Quint. 5, 10, 83:aliquid a Platonis auctoritate,
Cic. Tusc. 5, 12, 34:ingressio non ex oratoriis disputationibus ducta sed e mediā philosophiā repetita,
id. Or. 3, 11:res remotas ex litterarum monumentis,
id. Inv. 1, 1, 1: initia amicitiae ex parentibus nostris, Bithyn. ap. Cic. Fam. 6, 16 init.:verba ex ultimis tenebris, ex vetustate,
Quint. 8, 3, 25; 11, 1, 49; 1, 4, 4:alte vero et, ut oportet, a capite repetis, quod quaerimus,
Cic. Leg. 1, 6, 18:tam longa et tam alte repetita oratio,
id. de Or. 3, 24, 91; id. Rep. 4, 4, 4:repetam paulo altius, etc.,
id. Clu. 24, 66:altius omnem Expediam primā repetens ab origine famam,
Verg. G. 4, 286; so,altius,
Quint. 5, 7, 27; 6, 2, 2; 11, 1, 62; Suet. Ner. 2:transilire ante pedes posita et alia longe repetita sumere,
Cic. de Or. 3, 40, 160; so,longe,
id. Fam. 13, 29, 2; id. Div. 2, 58, 119:longius,
id. Inv. 1, 49, 91; Quint. 5, 7, 17; 5, 11, 23:repetitis atque enumeratis diebus,
reckoned backwards, Caes. B. C. 3, 105; so,repetitis diebus ex die vulneris,
Dig. 9, 2, 51, § 2:repetitā die,
ib. 10, 4, 9, § 6; 39, 2, 15, § 31; 43, 19, 1, § 10; 22, 4, 3.—Repetere aliquid memoriā, memoriam rei, or (rarely without memoriā) aliquid, to call up again in the mind; to call to mind, recall, recollect (cf.:B. 1.revoco, recordor): cogitanti mihi saepenumero et memoriā vetera repetenti,
Cic. de Or. 1, 1, 1; id. Fam. 11, 27, 2; id. Rep. 1, 8, 13; Verg. A. 1, 372:repete memoriā tecum, quando, etc.,
Sen. Brev. Vit. 3, 3; cf. with object-clause: memoriā repeto, diem esse hodiernum, quo, etc., Scipio Afric. ap. Gell. 4, 18, 3; Quint. 1, 6, 10:repete temporis illius memoriam,
Cic. Deiot. 7, 20; id. Verr. 2, 4, 47, § 105:memoriam ex annalibus,
Liv. 8, 18:veteris cujusdam memoriae recordationem,
Cic. de Or. 1, 2, 4.—Without memoriā:reminisci quom ea, quae tenuit mens ac memoria, cogitando repetuntur,
Varr. L. L. 6, § 44 Müll.:si omnium mearum praecepta litterarum repetes, intelleges, etc.,
Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 7:supra repetere et paucis instituta majorum disserere,
Sall. C. 5, 9:unde tuos primum repetam, mea Cynthia, fastus,
Prop. 1, 18, 5:cum repeto noctem, quā, etc.,
Ov. Tr. 1, 3, 3:te animo repetentem exempla tuorum,
Verg. A. 12, 439.— With object-clause:repeto, me correptum ab eo, cur ambularem,
Plin. Ep. 3, 5, 16; 7, 6, 7; 13; Suet. Gram. 4:multum ante repetito, concordem sibi conjugem, etc.,
Tac. A. 3, 33.— Absol.:inde usque repetens, hoc video,
Cic. Arch. 1, 1:genitor mihi talia (namque Nunc repeto) Anchises fatorum arcana reliquit,
Verg. A. 7, 123; 3, 184.—In gen.a.Lit.:b.si quis mutuom quid dederit, fit pro proprio perditum, quom repetas,
Plaut. Trin. 4, 3, 45; cf. id. ib. 5, 2, 7:suom,
id. Ps. 1, 3, 63:neque repeto pro illā quidquam abs te pretii,
Ter. Eun. 4, 6, 11:bona sua,
Cic. Verr. 2, 3, 13, § 32:abs te sestertium miliens ex lege,
id. Div. in Caecil. 5, 19:ereptas pecunias,
id. ib. 5, 18; cf.:quae erepta sunt,
id. Sull. 32, 89:mea promissa,
id. Planc. 42, 101:obsides,
Caes. B. G. 1, 31:urbes bello superatas in antiquum jus,
Liv. 35, 16, 6:Homerum Colophonii civem esse dicunt suum, Chii suum vindicant, Salaminii repetunt,
Cic. Arch. 8, 19:Cicero Gallum a Verticone repetit, qui litteras ad Caesarem referat,
applied again for, Caes. B. G. 5, 49:si forte suas repetitum venerit plumas,
Hor. Ep. 1, 3, 18:nec repetita sequi curet Proserpina matrem,
Verg. G. 1, 39:Politorium rursus bello,
to retake, Liv. 1, 33, 3.—Trop.: qui repetit eam, quam ego patri suo quondam spoponderim, dignitatem, Cic. Fl. 42, 106; cf.:2.pro eo (beneficio) gratiam repetere,
Liv. 1, 47:civitatem in libertatem,
id. 34, 22, 11:parentum poenas a consceleratissimis filiis,
Cic. Rosc. Am. 24, 67:ab isto eas poenas vi repetisse, aliquo,
id. Verr. 2, 5, 63, § 163:ut ne mors quidem sit in repetendā libertate fugiendā,
in the effort to recover, id. Phil. 10, 10, 20:libertatem per occasionem,
Liv. 3, 49; cf.:dies ille libertatis improspere repetitae,
Tac. A. 1, 8:beneficia ab aliquo,
Sall. J. 96, 2:honores quasi debitos ab aliquo,
id. ib. 85, 37:repete a me rempublicam,
take back from me, Suet. Caes. 78: repetitumque, duobus uti mandaretur consulum nomen imperiumque, it was demanded again, that, etc., Liv. 3, 33: se repetere, to recover one ' s self, Sen. Ep. 104, 6.—In partic., publicists' and jurid. t. t.a.Of the fetiales: repetere res, to demand back from the enemy things which they had taken as booty; hence, in gen., to demand satisfaction:b.(fetiales) mittebantur antequam conciperetur (bellum), qui res repeterent,
Varr. L. L. 5, § 86 Müll.; Liv. 1, 32; 4, 30; 7, 6; 32; Cic. Off. 1, 11, 36:jure gentium res repeto,
Sall. H. 3, 61, 17 Dietsch:amissa bello repetere,
Just. 6, 6, 7; cf. clarigatio and clarigo. —In jurid. lang.: res repetere, to demand back or reclaim one ' s property before a court:c.in iis rebus repetendis, quae mancipi sunt,
Cic. Mur. 2, 3.— Hence, transf., in gen., to seek to obtain, to reclaim: non ex jure manum consertum, sed magi' ferro Rem repetunt, Enn. ap. Gell. 20, 10 (Ann. v. 277 Vahl.).—Pecuniae repetundae, or simply repetundae, money or other things extorted by a provincial governor, and that are to be restored (at a later period, referring to any bribed officer):L. Piso legem de pecuniis repetundis primus tulit,
Cic. Verr. 2, 3, 84, § 195; 2, 4, 25, § 56; id. Brut. 27, 106; id. Off. 2, 21, 75:quorum causā judicium de pecuniis repetundis est constitutum,
id. Div. in Caecil. 4, 11:clames te lege pecuniarum repetundarum non teneri,
id. Clu. 53, 148:pecuniarum repetundarum reus,
Sall. C. 18, 3:oppugnatus in judicio pecuniarum repetundarum,
id. ib. 49, 2:quā lege a senatore ratio repeti solet de pecuniis repetundis,
Cic. Clu. 37, 104:accusare de pecuniis repetundis,
id. Rab. Post. 4, 9; id. Clu. 41, 114:cum de pecuniis repetundis nomen cujuspiam deferatur,
id. Div. in Caecil. 3, 10:de pecuniis repetundis ad recuperatores itum est,
Tac. A. 1, 74 fin. —With ellipsis of pecuniis:repetundarum causae, crimen, lex,
Quint. 4, 2, 85; 5, 7, 5; 4, 2, 15; Tac. A. 4, 19; 13, 43; 12, 22; 13, 33; id. H. 1, 77; 4, 45; Plin. Ep. 2, 11, 3:repetundarum reus,
Val. Max. 9, 12, 7:repetundarum argui,
Tac. A. 3, 33:accusare,
Suet. Dom. 8:postulari,
Tac. A. 3, 66; Suet. Caes. 4:absolvi,
Tac. A. 13, 30:convinci,
Suet. Caes. 43:damnari,
Tac. A. 3, 70; 14, 28:teneri,
id. ib. 11, 7: Pilius de repetundis eum postulavit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2 (for which, §3, de pecuniis repetundis): neque absolutus neque damnatus Servilius de repetundis,
id. ib. §3: damnatum repetundis consularem virum,
Suet. Oth. 2 fin. -
58 respiro
rē-spīro, āvi, ātum, 1, v. a. and n.I.Lit., to blow or breathe back; to breathe out, exhale (class.;II. A.esp. in the trop. signif.): quod nisi respirent venti, vis nulla refrenet Res... nunc quia respirant, etc.,
Lucr. 6, 568 sq.:cum aspera arteria ad pulmones usque pertineat excipiatque animam eam, quae ducta sit spiritu eandemque a pulmonibus respiret et reddat,
Cic. N. D. 2, 54, 136:ex eā pars redditur respirando,
id. ib. 2, 55, 138:malignum aëra,
to exhale, send forth, Stat. S. 2, 2, 78; cf. id. ib. 2, 4, 35; and poet.:fistula,
i. e. to sound, Calp. Ecl. 4, 74.—Lit.:B.propius fore eos ad respirandum,
Cic. Fin. 4, 23, 64; 3, 14, 48:sine respirem, quaeso,
Plaut. Ep. 2, 2, 20 (with recipere anhelitum); id. Pers. 3, 3, 12: O Clitopho, timeo. Clit. respiro, Ter. Heaut. 2, 2, 12; Quint. 8, 5, 14; Plin. 14, 22, 28, § 146:ut non ter deciens respiret,
Juv. 14, 28 al. —Trop., to fetch one ' s breath again, to recover breath; to recover, revive, be relieved or refreshed after any thing difficult (as labor, care, etc.); constr. absol. or ab aliquā re.(α).Absol.:(β).(improbitas) cujus in animo versatur, numquam sinit eum respirare, numquam acquiescere,
Cic. Fin. 1, 16, 52; cf.:si armis positis civitas respiraverit,
id. Fam. 6, 2, 2 (with recreari):cum tot negotiis distentus sit, ut libere respirare non possit,
id. Rosc. Am. 8, 22:respiravi, liberatus sum,
id. Mil. 18, 47:homines respirasse videbantur,
id. Sest. 38, 71; id. Att. 2, 24, 5; 7, 13, a, 3;10, 1: spatium respirandi dare,
Liv. 10, 28; 26, 26 fin.; 28, 31; Verg. A. 9, 813 al.:quo animi respirant,
Quint. 9, 4, 62.— Impers. pass.:ita respiratum, mittique legationes coeptae,
Liv. 29, 4.—With ab:2.respirare a metu,
Cic. Clu. 70, 200; id. Har. Resp. 23, 48:ab eorum mixtis precibus minisque, Liv 4, 25: a continuis cladibus,
id. 22, 18; cf.:aures poëticis voluptatibus a forensi asperitate,
Quint. 1, 8, 11.— -
59 revoco
rĕ-vŏco, āvi, ātum, 1, v. a.I.To call back, recall (class. and freq., esp. in the trop. sense).A.Lit.1.In gen.:b.quotiens foras ire volo, me retines, revocas,
Plaut. Men. 1, 2, 5; cf. Suet. Claud. 15 fin.:de meo cursu rei publicae sum voce revocatus,
Cic. Fam. 10, 1, 1:aliquem ex itinere,
id. Div. 2, 8, 20; Suet. Aug. 98; id. Tib. 21:revocatus de exsilio Camillus,
Liv. 5, 46:revocatum ex provinciā,
Suet. Claud. 1:Caesar in Italiam revocabatur,
Caes. B. C. 2, 18 fin.:spes Campanae defectionis Samnites rursus ad Caudium revocavit,
Liv. 9, 27:quid me intro revocas?
Plaut. Rud. 5, 2, 12.— Absol.:heus abiit: quin revocas?
Plaut. Ps. 1, 3, 12; id. Ep. 2, 2, 17; id. Truc. 1, 2, 19: exclusit; revocat;redeam?
Ter. Eun. 1, 1, 4; Hor. S. 2, 3, 264; Ter. Ad. 3, 2, 22; Liv. 30, 20: abeo;et revocas nono post mense,
Hor. S. 1, 6, 61; Ov. M. 1, 503.—Transf., of things, to draw or fetch back, to withdraw, turn back, etc.:2.lumina revocata,
Ov. M. 7, 789:oculos meos,
id. H. 16, 232:cupidas manus,
id. A. A. 1, 452:pedem ab alto,
Verg. A. 9, 125; cf.gradum,
id. ib. 6, 128:deficientem capillum a vertice,
to stroke back, Suet. Caes. 45:habenas,
Sil. 16, 344:manus post terga,
to bind, Sen. Thyest. 685:proscissam terram in liram,
to bring back, restore, Col. 2, 10, 5; cf.:in vitibus revocantur ea, quae, etc.,
are pruned, Cic. de Or. 2, 21, 88; v. infra, B. 1. — Poet.:gelidos artus in vivum calorem,
Ov. M. 4, 248.—In partic.a.Milit. t. t.(α).To call back, recall; to call off, withdraw soldiers from a march or from any enterprise:(β).his rebus cognitis Caesar legiones equitatumque revocari atque itinere desistere jubet,
Caes. B. G. 5, 11:insequentes nostros, ne longius prosequerentur, Sulla revocavit,
id. B. C. 3, 51; Liv. 25, 14:quae receptui canunt, ut eos etiam revocent,
Cic. Rep. 1, 2, 3:tardius revocati proelio excesserant,
Sall. C. 9, 4; cf. Verg. A. 5, 167:equites,
Caes. B. C. 1, 80:reliquas copias,
id. B. G. 7, 35:naves omnes,
id. B. C. 3, 14:hos certo signo,
id. ib. 1, 27 fin.;1, 28: milites ab opere,
id. B. G. 2, 20:legiones ab opere,
id. B. C. 1, 82:aestus crescens revocaverat fatigatos,
Amm. 24, 4, 17.—To recall to duty soldiers from a furlough:(γ).milites,
Cic. Verr. 2, 5, 31, § 89:veteranos,
Tac. H. 2, 82:inter ceteros conveteranos suos revocatus,
Inscr. Orell. 3580.—In gen., to call back, recall:b.(Neptunus Tritona) jubet fluctus et flumina signo Jam revocare dato,
Ov. M. 1, 335.—A theatrical t. t., to call for the repetition of a speech, a vocal performance, etc., to call back a player; to encore:c.Livius (Andronicus), cum saepius revocatus vocem obtudisset, etc.,
Liv. 7, 2:Diphilus tragoedus revocatus aliquoties a populo,
Val. Max. 6, 2, 9:quoties ego hunc (sc. Archiam) vidi magnum numerum versuum dicere ex tempore! quoties revocatum eandem rem dicere commutatis verbis atque sententiis,
Cic. Arch. 8, 18:revocatus praeco, iterum pronunciavit eadem,
Liv. 33, 32.—Also with an inanim. object:cum Orestem fabulam doceret Euripides, primos tres versus revocasse dicitur Socrates,
to have encored, Cic. Tusc. 4, 29, 63. — Absol.:revocasse et repeti coëgisse,
Plin. Ep. 3, 5, 12.— Impers. pass.:nominatim sum appellatus in Bruto Tullius qui libertatem civibus stabiliverat. Milies revocatum est,
Cic. Sest. 58, 123.—To recall from death, bring back to life:B.quā servetis revocatum a morte Dareta,
Verg. A. 5, 476; cf.:Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae,
id. ib. 7, 769:dysentericos a morte revocari,
Plin. 23, 6, 60, § 113.—Trop.1.In gen., to call back, recall, resume; to withdraw, retire; to regain, recover; to draw back, draw off or away; to withhold, restrain, etc.:2.facilius sicut in vitibus revocantur ea, quae sese nimium profuderunt,
are checked, pruned, Cic. de Or. 2, 21, 88: et vires et corpus amisi: sed si morbum depulero, facile illa revocabo, will regain, recover, id. Fam. 7, 26, 2:quae (studia) remissa temporibus, longo intervallo intermissa revocavi,
id. Tusc. 1, 1, 1; cf.:quod, utcunque praetermissum, revocari non posset,
Liv. 44, 40:praetermissa,
Plin. 18, 6, 8, § 44:quae (philosophia) nunc prope dimissa revocatur,
Cic. Ac. 2, 4, 11:veteres artes,
Hor. C. 4, 15, 12:priscos mores,
Liv. 39, 41:antiquam duramque militiam,
Tac. A. 1, 20 fin.:quaedam exoleta,
Suet. Claud. 22:omissa,
id. Vesp. 16; id. Dom. 4 et saep.:nonnumquam animum incitatum revoco ipse et reflecto,
Cic. Sull. 16, 46; cf. id. Att. 13, 1:vinolenti dubitant, haesitant, revocant se interdum,
recover themselves, bethink themselves, id. Ac. 2, 17, 52:ut quaedam contra naturam depravata restituerentur et corrigerentur ab naturā, cum se ipsa revocasset aut arte atque medicinā,
had recovered herself, id. Div. 2, 46, 96:revocare se non poterat familiaritate implicatus,
could not withdraw, id. Pis. 29, 70:primae revocabo exordia pugnae,
Verg. A. 7, 40; cf. Sen. Ben. 7, 25, 2 al.:revocari in memoriam somnii,
Just. 1, 5, 3; 7, 1, 8.— Poet., with inf.: nec tamen illa suae revocatur parcere famae, nor can she be induced, persuaded, etc., Prop. 1, 16, 11:memoriam ad referendam gratiam admonitione revocare,
to bring, induce, Sen. Ben. 5, 25, 6: scalam nobis in memoriam revocare, Aug. Civ. Dei, 16, 38, 2; id. Serm. 280, 1:in memoriam rursus revocatus,
Petr. 10:revocat tua forma parentem (with recordor),
Sil. 16, 193:magni est ingenii revocare mentem a sensibus,
Cic. Tusc. 1, 16, 38; cf.:eos ab illā consuetudine,
id. Rep. 2, 13, 25:quos (homines) spes praedandi studiumque bellandi ab agriculturā et cottidiano labore revocabat,
Caes. B. G. 3, 17:aliquam a cupiditate,
Cic. Clu. 5, 12:aliquem a turpissimo consilio,
id. Att. 3, 15, 4:aliquem a tanto scelere,
id. Cat. 3, 5, 10; cf. id. ib. 1, 9, 22:animum ab irā,
Ov. Tr. 2, 557:jam lapsos ab errore,
Quint. 2, 6, 2:perterritos animos a metu,
id. 2, 16, 8 et saep.:ab errore ad rectiorem viam,
Lact. 1, 1, 21: cum ex saevis et perditis rebus ad meliorem statum fortuna revocatur, Cic. ap. Amm. 15, 5, 23:disceptationem ab rege ad Romanos revocabant,
Liv. 41, 20:rebus institutis ad humanitatem atque mansuetudinem revocavit animos hominum studiis bellandi jam immanes ac feros,
Cic. Rep. 2, 14, 27:ad quam eos quasi formulam dicendi revocent,
id. Opt. Gen. 5, 15:ad quae me exempla revocas,
id. Verr. 2, 3, 90, § 210; Quint. 10, 7, 32:rem paene ad manus,
Cic. Clu. 49, 136:me ad pristina studia revocavi,
id. Brut. 3, 11:me ad meum munus pensumque revocabo,
id. de Or. 3, 30, 119:se ad industriam,
id. Brut. 94, 323:se rursus ad moestitiam,
id. Tusc. 3, 27, 64:se ad se,
id. Ac. 2, 16, 51:vilicum ad rationem,
compel to an account, Cato, R. R. 2, 2:libertinos ingratos revocavit in servitutem,
Suet. Claud. 25:fortunae possessionesque omnium in dubium incertumque revocabuntur,
Cic. Caecin. 27, 76:ad spem consulatūs in partem revocandam aspirare non auderet,
to bring over to his side, Liv. 4, 35:quod temporis hortorum aut villarum curae seponitur, in animum revocabo,
will transfer to my mind, Tac. A. 14, 54:abi, Quo blandae juvenum te revocant preces (= a me ad se vocant, Orell.),
Hor. C. 4, 1, 7.—In partic.a.Pregn.: ad aliquid, to apply, reduce, refer a thing to something as a standard (syn. referre) (Ciceron.):b.impuri cujusdam et ambitiosi et omnia ad suam potentiam revocantis esse sententiam,
Cic. Lael. 16, 59:misericordiā movetur, si is, qui audit, adduci potest, ut illa, quae de altero deplorentur, ad suas res revocet,
id. de Or. 2, 52, 211:omnia ad artem et ad praecepta,
id. ib. 2, 11, 44:omnia ad scientiam,
id. Fin. 2, 13, 43:illa de urbis situ ad rationem,
id. Rep. 2, 11, 22:rationem ad veritatem,
id. Off. 3, 21, 84:rem ad illam rationem conjecturamque,
id. Dom. 6, 15.—To recall, revoke, retract, cancel (not so till after the Aug. per.): si facta mihi revocare liceret. Ov. M. 9, 617:c.promissum suum,
Sen. Ben. 4, 39, 2:sententiam suam,
Dig. 48, 18, 1 fin.:libertatem (shortly after: in servitutem retrahi),
Tac. A. 13, 26:litteras,
Suet. Vesp. 8:legatum ad quingenta,
id. Galb. 5.—As law t. t.: domum, domum suam revocare, to appeal to a judge of one ' s own country or city: (legatis) revocandi domum suam jus datur, Dig. 5, 1, 2, §§ 3, 4, and 5.—II.To ask back again, to invite in return: mutuo vocare, Non. (rare): domum suam istum non fere quisquam vocabat. Nec mirum;III.qui neque in urbe viveret neque revocaturus esset,
Cic. Rosc. Am. 18, 52; Varr. ap. Non. 167, 14:cum vulpem revocasset,
Phaedr. 1, 25, 7; Lact. 6, 12, 3.—Hence, transf.:tribuni plebis quoniam adhuc praesens certamen contentionemque fugerunt: nunc in meam contionem prodeant, et, quo provocati ad me venire noluerunt, revocati saltem revertantur,
i. e. now that they are invited to come back, Cic. Agr. 3, 1, 1.—To call again, summon anew (rare):itaque hominem populus revocat, et retrahatur necesse est,
i. e. to answer a renewed accusation, Cic. Q. Fr. 2, 4 (6), 6:tribuni de integro agere coeperunt revocaturosque se easdem tribus renuntiarunt,
Liv. 45, 36 fin.; cf. id. 40, 46:refectum est convivium et rursus Quartilla ad bibendum revocavit,
challenged us again, Petr. 23:convivam in diem posterum,
Suet. Claud. 32. -
60 stramentor
strāmentor, āri, v. dep. n. [id.], to fetch straw:Idmon cum stramentatum exisset,
Hyg. Fab. 14.
См. также в других словарях:
Fetch — (f[e^]ch; 224), v. t. [imp. & p. p. {Fetched} 2; p. pr. & vb. n.. {Fetching}.] [OE. fecchen, AS. feccan, perh. the same word as fetian; or cf. facian to wish to get, OFries. faka to prepare. [root]77. Cf. {Fet}, v. t.] 1. To bear toward the… … The Collaborative International Dictionary of English
fetch — [ fetʃ ] verb transitive ** 1. ) to be sold for a particular amount of money, especially at an AUCTION (=sale where goods are sold to the person offering the most money): The painting is expected to fetch up to $220,000. 2. ) OLD FASHIONED to go… … Usage of the words and phrases in modern English
Fetch — may refer to: * Fetch (geography), the length of water over which a given wind has blown * Fetch (game), a game played between a human and a pet in which the human throws an object for the pet to catch and/or retrieve * Fetch (FTP client), a… … Wikipedia
fetch — ● fetch, fetches nom masculin (anglais fetch) En hydrologie, synonyme de course. ● fetch, fetches (synonymes) nom masculin (anglais fetch) Synonymes : course fetch … Encyclopédie Universelle
fetch — fetch, v. i. To bring one s self; to make headway; to veer; as, to fetch about; to fetch to windward. Totten. [1913 Webster] {To fetch away} (Naut.), to break loose; to roll or slide to leeward. {To fetch and carry}, to serve obsequiously, like a … The Collaborative International Dictionary of English
Fetch — Fetch, n. 1. A stratagem by which a thing is indirectly brought to pass, or by which one thing seems intended and another is done; a trick; an artifice. [1913 Webster] Every little fetch of wit and criticism. South. [1913 Webster] 2. The… … The Collaborative International Dictionary of English
Fetch — Saltar a navegación, búsqueda Un fetch es un doble sobrenatural, aparición o fantasma de una persona viva en el folklore irlandés. Es en gran parte semejante al doppelganger. Francis Grose escribió en su Provincial Glossary (1787) que el término… … Wikipedia Español
fetch — ► VERB 1) go for and bring back. 2) cause to come to a place. 3) achieve (a particular price) when sold. 4) (fetch up) informal arrive or come to rest. 5) informal inflict (a blow) on. 6) archaic bring forth (blood or tears) … English terms dictionary
fetch — fetch1 [fech] vt. [ME fecchen < OE feccan, earlier fetian < IE * pedyo (extension of base * ped , FOOT) > Ger fassen, to grasp] 1. to go after and come back with; bring; get 2. to cause to come; produce; elicit 3. to draw (a breath) or… … English World dictionary
fetch — s.m.inv. ES ingl. {{wmetafile0}} TS geogr., mar. in oceanografia, l area di mare o di lago sulla quale spira un vento di direzione costante generando onde {{line}} {{/line}} DATA: sec. XX. ETIMO: der. di (to) fetch raggiungere, navigare … Dizionario italiano
fetch — fetch; fetch·ing·ly; … English syllables