double+down

- poranny bieg a morning run

- szybki/forsowny bieg a fast/tiring run

- zdyszany od biegu a. po biegu breathless from running

- puścić się biegiem to set off at a run/trot

- poruszać się szybkim biegiem to run fast

- zwolnić/przyspieszyć bieg a. biegu to slow down/speed up

- poderwać żołnierzy do biegu to get soldiers on the move

- w pełnym biegu in full flight

- wyskoczyć/wysiąść w biegu (z autobusu/tramwaju/pociągu) to jump off/get off a moving bus/tram/train

- bieg sztafetowy a relay race

- bieg przez płotki a hurdle race, the hurdles

- bieg z przeszkodami an obstacle race

- bieg na przełaj a cross-country race

- bieg na 100 metrów the 100 metres sprint, the 100-meter dash US

- bieg po zdrowie pot. a fitness run

- bieg wsteczny reverse gear

- jechać na drugim/trzecim biegu to drive in second/third gear

- wrzucić drugi/trzeci bieg pot. to get a. shift into second/third gear

- przerzucić biegi to change gear

- włączać biegi to get into gear

- zmieniać biegi to change gear

- zmiana biegów a gear change

- dźwignia zmiany biegów a gear lever GB, a gearstick GB, a gear shift US

- zredukować bieg to change down GB, to shift down US

- w górnym/dolnym biegu rzeki in the upper/lower reaches of the river

- iść z biegiem rzeki to go downstream a. downriver

- bieg historii the course of history

- naturalny/zwykły bieg rzeczy the natural/usual course of events

- z biegiem lat a. czasu over the course of the years, in a. over the course of time

- posprzątaj tu, ale biegiem get this cleared up, and be quick a. look sharp about it pot.

- ubierał się/jadł śniadanie w biegu he (got) dressed/ate breakfast on the run

- □ bieg jałowy Techn. neutral

- bieg zjazdowy Sport downhill race

■ nadać bieg sprawie (w sądzie, urzędzie) to set the wheels in motion

- zostawić sprawy własnemu biegowi a. biegowi zdarzeń to let matters take their own course

* * *

run; (zdarzeń, rzeki) course; MOT, TECH gear

* * *

1. (= szybkie posuwanie się naprzód) run, running; biegiem at a run; running; biegiem marsz! wojsk. quick march!

2. sport (running) race, run; bieg krótkodystansowy sprint; bieg średniodystansowy/długodystansowy middle-distance/long-distant race l. run; bieg maratoński marathon; bieg sztafetowy relay race; bieg przez płotki hurdle race; bieg przełajowy cross-country race; biegi narciarskie cross-country skiing.

3. jeźdz. race, horserace.

4. kolarstwo bieg drużynowy team pursuit; bieg torowy velodrome race.

5. (= ruch) running, movement, motion; bieg jałowy techn. idling, ticking over.

6. (= prąd rzeczny) current; z biegiem rzeki downstream.

7. (= trasa) course; dolny/górny bieg rzeki the lower/upper course of a river.

8. (= dzianie się) bieg historii/wydarzeń/spraw the course of history/events/things; z biegiem lat/czasu with the passing of years/time; nadać czemuś bieg set sth in motion.

9. mot., techn. gear; zmieniać biegi change gear; pierwszy/drugi/trzeci bieg the first/second/third gear; wsteczny bieg the reverse gear; skrzynia biegów gearbox; automatyczna skrzynia biegów automatic transmission.

10. bud. ( odcinek schodów) flight.

* * *

(np. zboża) lodge, beat down; pokładać nadzieje w kimś/czymś pin l. lay l. set l. stake one's hopes on sb/sth; pokładać zaufanie w kimś/czymś place confidence l. trust in sb/sth.

1. (= kłaść się od czasu do czasu) lie down (usu. occasionally, because of an illness, tiredness, etc.); pokładać się ze zmęczenia be dead on one's feet, be dog-tired, be done in.

2. (= zginać się) bend down; (np. o zbożach) be lodged, be beaten down; pokładać l. skręcać się ze śmiechu be in convulsions l. hysterics, double up with laughter.

* * *

Gen.pl. den

1. (naczynia, morza, doliny) bottom; (morza, rzeki, jaskini, doliny) floor; (jeziora, rzeki, morza, doliny) bed; na dnie morza at the bottom of the sea; podwójne dno double bottom; ( ukryte dno) false bottom; iść na dno żegl. sink (to the bottom), go down l. under; wypić coś do dna drink sth up, drink l. drain sth to the dregs l. lees.

2. anat. fundus; dno oka (ocular) fundus, background of the eye.

3. pot. przen. (= beznadzieja) (kompletne l. totalne l. zupełne) dno pot. the pits.

4. dno kwiatowe bot. flower cup l. bottom.

5. ( w zwrotach) bez dna bottomless; do dna! bottoms up!; stoczyć się na (samo) dno reach rock-bottom l. the bottom; na (samym) dnie ( społeczeństwa) down (and out); odbić się od dna bounce back; worek bez dna ( o osobie) maw; być na dnie rozpaczy plumb the depths of despair.

* * *

Gen.pl. nóg

1. (= kończyna dolna) leg; do nogi! here!, come!; w nogi! run!; do nogi broń! ground arms!; kula u nogi ball and chain, albatross; do góry nogami upside down; na jednej nodze (= szybko) on the double; co sił w nogach as fast as one's legs can carry one; ktoś kuty na cztery nogi a sly old fox; brać nogi za pas take to one's heels; bronić się przed czymś rękami i nogami fight sth tooth and nail; być (od rana) na nogach to be one one's feet (all day); być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; dać nogę pot. make tracks; iść noga za nogą walk at a snail's pace; lecieć l. padać z nóg be on one's last legs; mieć iksowate nogi be bowlegged; nakryć się nogami pot. (= przewrócić się) take a tumble, fall head over heels; poczuć grunt pod nogami feel on solid ground; tracić grunt pod nogami be out of one's depth; podstawić komuś nogę trip sb up; postawić kogoś na nogi get l. put sb on his l. her feet; powłóczyć nogami shuffle one's feet; przewrócić coś do góry nogami (= rozrzucić bezładnie) turn sth upside down; rzucać komuś kłody pod nogi put a spoke in sb's wheel; stanąć na nogi l. nogach (= dorobić się) stand on one's feet (again); (= wyzdrowieć) get back on one's feet; ściąć kogoś z nóg knock sb off his l. her feet; traktować kogoś per noga żart. not give sb an ounce of respect; wstać lewą nogą get up on the wrong side of the bed; wyciągać nogi pick up one's pace; wyciągnąć nogi (= umrzeć) kick the bucket; wybić co do nogi kill every last one; choroba ścięła go z nóg he was off his feet with an illness; moja noga tu więcej nie postanie I'll never set foot here again; noga mu się powinęła (= przewrócił się) he tripped over himself; (= popełnił błąd) he slipped up; nie czuję nóg my legs are failing me.

2. (= stopa) foot.

3. ( część sprzętu) foot; w nogach łóżka at the foot of the bed.

4. pot. (= niedołęga) twerp, goof; noga z chemii sb hopeless at chemistry.

* * *

1. ( stan organizmu) life; życie zwierząt/roślin/człowieka animal/plant/human life; życie płodowe fetal life; budzić się do życia (np. o roślinach, opowiadaniu) come to life; życie ledwie się w nim kołacze l. nie pozostało mu wiele życia he is not long for this world.

2. (= istnienie, egzystencja) life; ciężkie/łatwe l. lekkie życie hard/easy life; warunki życia living conditions; dawać komuś miesiąc życia (= rokować) give sb a month to live; narażać życie risk one's life; z narażeniem życia at the risk of one's life; uratować komuś życie save sb's life; pierwszy raz w życiu for the first time in one's life; życie intymne love life; życie osobiste l. prywatne private life; życie naukowe scientific life; życie kulturalne cultural life; życie seksualne sexual life; jedwabne życie charmed life l. existence, the good life; kawał życia plenty of time ( of one's life); wstępować na nową drogę życia embark on a new career; jesień życia the autumn of one's life; wiosna życia the spring of one's life; ubezpieczenie na życie life insurance; życie wieczne rel. eternal life; życie pozagrobowe rel. afterlife; życie po śmierci life after death; życie na pełnych obrotach life in the fast lane; życie nocne nightlife; życie to nie bajka life is not a bed of roses; sprawa życia i śmierci a matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death; szkoła życia school of life; walka na śmierć i życie life-and-death struggle, mortal combat; historia wzięta z życia true-life story; do końca życia as long as I live; póki życia as long as life endures; zbliżać się do kresu życia be nearing one's end; za życia in l. during one's lifetime; patrzeć serio na życie treat one's life seriously; być nie do życia be lifeless, be dog-tired; dać znak życia give signs of life; nie dawać znaku życia give no signs of life; darować komuś życie spare sb l. sb's life; kochać kogoś/coś nad życie love sb/sth more than life itself; odebrać komuś życie take sb's life; targnąć się na swoje życie l. odebrać sobie życie take one's life; powołać do życia call into existence; pozostać przy życiu remain alive; pożegnać się z życiem meet one's death l. end; mieć własne życie have a life of one's own; ujść z życiem escape with one's life; utrzymać przy życiu keep alive; usunąć się z czyjegoś życia withdraw from sb's life; używać życia live it up; wchodzić w życie come into force l. effect; wcielać coś w życie put sth into effect; rozpoczynać nowe życie start l. get a new life; turn over a new leaf; get a new lease of life; zakończyć życie end one's life; zatruwać komuś życie be the bane of sb's life; zrobić komuś z życia piekło make sb's life hell; złamać komuś życie ruin sb's life; czyjeś życie wisi na włosku sb's life is hanging by a hair's breadth; dać komuś życie give birth to sb; towarzysz/-ka życia life's companion; składać życie w ofierze sacrifice one's life; poświęcić l. oddać za kogoś/coś życie lay down l. give one's life for sb/sth; poświęcić (swoje) życie komuś/czemuś dedicate one's life to sb/sth; cudem ujść z życiem have a close shave; prowadzić podwójne/cnotliwe/normalne życie live a double/virtuous/normal life; pieskie życie dog's life; rajskie życie the life of Riley; samo życie! that's life!; uciekaj, jeśli ci życie miłe! run for your life!; run for dear life!; życie jak w Madrycie żart. the life of Riley; drogo sprzedać życie sell one's life dearly; miłość czyjegoś życia (= ukochana osoba; t. przen. = pasja) the love of sb's life l. of a lifetime; o mało (co) nie stracić życia come near losing one's life; przez resztę życia for the rest of one's life; człowiek uczy się przez całe życie you l. we live and learn; ustawić kogoś na całe życie set sb up for life; i to ma być życie! przen. what a life!; życie ci ucieka life is passing you by; życie musi toczyć się dalej the show must go on.

3. (= energia życiowa, temperament) life, vigor; Br. vigour; on jest bez życia he's lifeless; z życiem with vigour; nabierać życia (o opowieści, filmie) come to life; tchnąć w coś nowe życie breathe new life into sth; żyć pełnią życia live one's life to the full; nigdy w życiu! not on my l. your life!; wystraszyłem się jak nigdy w życiu I was scared half to death.

4. (= ruch) activity; tętnić życiem teem with activity.

5. pot. (= utrzymanie, wyżywienie) living; środki do życia means of subsistence; brak środków do życia destitution; być bez środków do życia be down at heel; życie ponad stan life beyond one's means; zarabiać na życie earn one's living l. keep; jak on zarabia na życie? what does he do for a living?

- przednie/tylne nogi front legs a. forelegs/hind legs

- złamać nogę to break one’s leg

- skręcić nogę w kostce to sprain one’s ankle

- założyć nogę na nogę to cross one’s legs

- siedzieć ze skrzyżowanymi nogami to sit cross-legged

- chwiać się na nogach to stagger

- ledwo a. z trudem trzymać się na nogach to be about to collapse

- trzymać a. utrzymywać się na nogach to keep one’s balance

- nie zdołał a. nie umiał utrzymać się na nogach he lost his balance

- nogi ugięły się pode mną/pod nią I/she went weak at the knees

- iksowate nogi a. nogi w iks knock knees

- mieć iksowate nogi to be knock-kneed

- palce u nóg toes

- deptać komuś po nogach w tańcu to tread a. step on sb’s toes while dancing

- powłóczyć nogami to drag one’s feet

- stolik/taboret na trzech nogach a three-legged table/stool

- stół na jednej a. o jednej nodze a pedestal table

- zawsze byłem noga z matmy I’ve always been a duffer at maths

- postąpił jak noga he blew it pot.

- □ noga wykroczna Sport back leg

- noga wypadowa Sport leading foot

■ do góry nogami topsy-turvy, upside down

- świat przewrócony do góry nogami a topsy-turvy world

- przewrócić wszystko do góry nogami to turn everything upside down

- noga! a. do nogi! (do psa) heel!

- chodzić przy nodze a. za nogą [pies] to walk a. follow at a. to heel

- do nogi a. co do nogi to the last person

- wystrzelali wszystkich co do nogi they wiped out all of them

- na drugą nogę! pot. let’s drink another one

- na jednej nodze on a. at the double

- w nogach łóżka a. posłania at the foot of the bed

- w nogę [iść, maszerować] in step

- w nogi! run for it!

- dać nogę pot. to leg it pot.

- dali nogę z ostatniej lekcji they bunked off GB pot. a. played hook(e)y from US pot. the last period

- trzecia noga pot., żart. a walking stick

- wziąć nogi za pas to take to one’s heels

- bronić się przed czymś rękami i nogami to resist a. oppose sth

- być cały dzień a. nieustannie na nogach to be on the go every minute of the day a. without a break

- być jedną nogą w grobie a. na tamtym świecie to be at death’s door, to be on one’s last legs; to have one foot in the grave pot., żart.

- być na ostatnich nogach pot. to be worn to a frazzle pot.

- robić coś na ostatnich nogach to do sth with one’s last strength

- być od świtu a od rana na nogach pot. to be on the run since first light

- iść a. wlec się noga za nogą to drag one’s feet

- iść w nogi [alkohol] to make walking difficult

- lecieć a. padać a. walić się z nóg to be collapsing from exhaustion; to be ready to drop pot.

- ledwo powłóczyć nogami a. wlec nogi za sobą to be on one’s last legs

- (ze zmęczenia) ledwo a. z trudem trzymał się na nogach (being so tired) he could barely stand

- mieć dobre nogi to be a good walker

- nakryć się nogami pot. to fall (down) on one’s back

- nie móc ruszyć ręką, ani nogą to be too tired to stir

- padać a. rzucać się komuś do nóg (na znak czci, wdzięczności) to fall a. drop a. sink to one’s knees before sb; (na znak pokory, oddania) to bend a. bow the a. one’s knee to sb

- podciąć komuś nogi [silne wrażenia, emocje] to make sb weak at the knees; (spowodować upadek) to trip sb (up)

- podstawić komuś nogę (spowodować upadek) to trip sb (up); (zaszkodzić) to trip sb up

- porwać się a. zerwać się a. skoczyć na równe nogi to jump a. leap to one’s feet

- postawić kogoś na nogi (finansowo) to provide sb with a firm financial footing; (zdrowotnie) to make sb feel good again

- schodzić a. uchodzić nogi do kolan to be exhausted by walking

- stanąć mocno na nogach (zdrowotnie) to be back on one’s feet; (finansowo) to establish oneself on a firm financial footing

- stanąć na własnych nogach to stand on one’s own (two) feet

- ściąć a. zwalić a. zbić kogoś z nóg (pozytywnie) to sweep sb off their feet; (negatywnie) to knock sb off their feet

- tracić grunt pod nogami (w konfliktowej sytuacji) to lose ground

- traktować kogoś per noga a. per nogam to treat sb in a scornful way

- wstać lewą nogą pot., żart. to get out of bed on the wrong side

- wyciągać nogi pot. (iść szybciej) to walk with long strides

- wyciągnąć nogi pot. (umrzeć) to cash in one’s chips pot., to turn up one’s toes pot.

- zmienić nogę to fall into step

- zmylić nogę to break step

- jesteśmy już/jeszcze jedną nogą na wakacjach our thoughts are already/still on holidays

- jesteś tu z nami tylko jedną nogą you’re here with us merely physically but your thoughts are elsewhere

- moja/jego noga więcej tu nie postanie I/he will never set foot in this place again

- noga się mu/mi powinęła his/my luck has run out

- nogi mu/jej odjęło przest. his/her legs are paralysed

- nogi odmawiają mi posłuszeństwa my legs fail me

- nogi same ją/jego niosą she/he walks effortlessly

- nogi wrosły jej w ziemię she was petrified

- wyjść a. wyjechać skądś nogami do przodu pot. (umrzeć) to turn up one’s toes

- ziemia a. grunt usuwa mi/nam się spod nóg I am/we are finding myself/ourselves in a precarious situation

- żywa noga stąd nie ujdzie no one will get out of here alive

- kłamstwo ma krótkie nogi przysł. (the) truth will out przysł.

- kto nie ma w głowie, ten ma w nogach pot. forgetful people waste more time

- ręka rękę myje, noga nogę wspiera przysł. you scratch my back and I’ll scratch yours przysł.

- walizka miała podwójne dno the suitcase had a double a. false bottom

- do dna! bottoms up! pot.

- pijmy do dna down the hatch pot.

- wychylił kieliszek do dna he drained a. downed his glass

- zupełne dno! pot. the (absolute) pits! pot.

- □ dno kwiatowe Bot. receptacle, torus

- dno lasu Bot. forest floor

- dno oka Med. fundus

■ studnia a. worek bez dna (rzecz wymagająca nakładów) bottomless pit; (niewyczerpane źródło) endless a. bottomless source

- iść/pójść na dno pot. [okręt, osoba] to go down, to go under

- spaść a. stoczyć się na samo dno to end up in the gutter a. on skid row US pot.

- liczyć na kalkulatorze to add up with a. on a calculator

- liczyła przychody na kalkulatorze she added up the takings on a calculator

- liczyć (coś) na palcach to count (sth) on one’s fingers

- liczyć w pamięci to count in one’s head, to do mental arithmetic ⇒ policzyć

- liczyć obecnych to count the people a. those present, to do a headcount

- liczyć głosy/wpływy to count (up) the votes/the takings ⇒ policzyć

- zużycie benzyny liczone w milach z galona/litrach na 100 km petrol consumption computed in miles per gallon/litres per 100 kilometres

- już liczę godziny do jego przyjścia I’m already counting the hours until he comes, I’m already counting the hours till his arrival

- liczył czas, jaki pozostał do wyborów he was counting down to the elections ⇒ obliczyć

- licząc od jutra counting from tomorrow

- nie licząc not counting, not including

- było nas dwadzieścia osób, nie licząc dzieci there were twenty of us, not counting the children

- liczyć od tyłu to count backwards, to count down in reverse order

- liczyć od 1 do 10 to count from 1 to 10

- mój syn umie liczyć do stu my son can count (up) to a hundred

- on nie umie jeszcze liczyć he can’t a. hasn’t learnt to count yet

- liczyć na głos to count out loud ⇒ policzyć

- dom liczy sześć pięter the house has six storeys a. is six storeys high

- miasto liczy sześć tysięcy mieszkańców the city has six thousand inhabitants

- budynek liczy sobie ponad sto lat the building is over a hundred years old

- grupa liczyła 20 osób there were twenty people in the group

- akta sprawy liczyły 240 tomów the case documentation amounted to 240 volumes

- liczył 30 złotych za godzinę/za kilogram he charged 30 zlotys an hour/for a a. per kilogram

- liczą sobie dużo za usługi they charge high prices a. a lot for their services ⇒ policzyć

- liczyć na kogoś/na coś to count a. rely a. depend on sb/sth

- liczyć na szczęście to count on one’s luck

- liczył, że wkrótce wróci do zdrowia he was hoping to get well soon

- liczę, że nie będzie padać I’m counting on it not raining

- nie liczyłem, że przyjdzie I wasn’t counting on him coming, I didn’t reckon he would come

- liczyć na czyjeś wsparcie to count on sb’s support

- czy mogę liczyć na twoją pomoc/dyskrecję? can I count on your help/discretion?, can I count on you to help me/to be discreet?

- możesz liczyć na serdeczne przyjęcie you can be sure of a warm welcome

- możesz na mnie liczyć you can rely a. count on me

- nie można na niego liczyć he can’t be relied on, you can’t count on him

- nie liczyłbym na to I wouldn’t count a. bank on it

- mogę liczyć tylko na siebie I can only rely on myself

- liczyć się podwójnie to count double

- urlop liczy mi się od środy my leave runs from Wednesday

- okres bez pracy nie liczy ci się do emerytury periods of unemployment won’t count towards your pension

- liczące się firmy major companies

- nasza drużyna liczyła się na mistrzostwach świata our team was a force to be reckoned with in the world championships

- ten błąd się nie liczy this mistake doesn’t count a. matter

- liczy się jakość quality is what counts

- liczy się każda minuta every minute counts

- liczy się to, że pamiętałeś o moich urodzinach what matters a. counts is that you’ve remembered my birthday

- liczą się czyny, nie słowa it’s not words but deeds that count

- musisz liczyć się z tym, że będzie padać you have to take into account that it may rain

- nie liczyć się z czyimś zdaniem to ignore sb’s opinion

- nie liczyć się z innymi to show no consideration for others, to be inconsiderate towards others

■ lekko licząc at a conservative estimate

- z grubsza licząc at a rough estimate, roughly speaking

- liczyć (się) na setki, miliony to run into hundreds, millions

- ofiary można liczyć na tysiące the casualties run into thousands

- liczba palących w tym kraju liczy się już na miliony the number of smokers in this country already runs into millions

- liczyć się z (każdym) groszem a. z pieniędzmi to count a. watch every penny

- nigdy nie liczył się z pieniędzmi he’s never been one to worry about money, he’s always been careless with money

- liczyć się z czasem to make every second count

- liczyć się ze słowami to keep a civil tongue

- licz się ze słowami! watch your tongue!, mind what you’re saying!

- liczyć sobie dziesięć lat to be ten years of age a. old

- liczyła sobie nie więcej niż dwadzieścia lat she was no more than twenty (years old)

- liczyć sobie pół metra (wysokości/wzrostu/długości) to be half a metre high/tall/long

- ryba liczyła sobie ze 20 centymetrów the fish was about 20 cm long a. in length

- liczyć sobie 10 kg to weigh 10 kilograms

* * *

1. (= narzędzie walki) weapon; (= często = broń palna) gun, firearm; ( zbiorowo) weapons, weaponry, arms; broń myśliwska hunting rifle l. rifles; broń przeciwpancerna anti-tank weapon l. gun; broń przeciwlotnicza anti-aircraft weapon l. gun; broń ręczna handgun; broń artyleryjska artillery piece, field gun, cannon; broń małokalibrowa small-caliber weapon; broń obosieczna double-edged sword; chwytać za broń take up arms; nosić broń carry arms; złożyć broń lay down (one's) arms; naładować broń load a gun; kaliber broni the caliber of a gun; wystąpić z bronią w ręku offer armed resistance; broń biała hand weapons; broń sieczna cutting weapon; broń palna firearm(s); broń automatyczna automatic weapon; broń krótka handgun; broń konwencjonalna conventional weapon; broń masowej zagłady weapon of mass destruction; broń biologiczna biological weapon; broń chemiczna chemical weapon; broń jądrowa l. nuklearna l. atomowa atomic l. nuclear weapon; broń termojądrowa thermonuclear weapon; zawieszenie broni armistice, truce; do nogi broń! order arms!; prezentuj broń! present arms!; bagnet na broń! fix bayonets!; towarzysze broni brothers in arms; wezwanie do broni call to arms; być pod bronią be mobilised; bez broni unarmed; prowadzić/trzymać kogoś pod bronią lead/keep sb at gunpoint; dać komuś broń do ręki przen. play into sb's hands; wytrącić komuś broń z ręki przen. take the wind out of sb's sails; pobić l. pokonać kogoś jego własną bronią przen. beat sb at his own game.

2. (= rodzaj sił zbrojnych) arm; broń lotnicza the air arm; generał broni lieutenant general.

* * *

Gen.pl. gier

1. game, play; gra planszowa board game; gra komputerowa computer game; gra telewizyjna video game; gra liczbowa numbers game; gra hazardowa gamble; gra losowa game of chance; dom l. salon gry gambling house, gaming house; gra słów jęz. pun, play on words, wordplay.

2. sport game; gry zespołowe team sports; gra podwójna tenis doubles; gra pojedyncza tenis singles; gra mieszana tenis mixed doubles; gra o pietruszkę pot. low stakes game, no stakes game.

3. (= drganie) play; gra świateł play of lights; gra kolorów l. barw play of colors.

tylko sing.

1. sztuka acting.

2. (= udawanie) act, sham, pretense; gra o władzę fight for power; określić reguły gry specify rules of the game; gra na giełdzie ekon. speculation; gry wojenne wojsk. war games; gra w otwarte karty (= uczciwe postępowanie) square deal; ( w karty) playing with the cards laid down faceup ( to teach sb how to play a new card game); ukartowana gra sham, fixed game; gra w kotka i myszkę double dealing, mutual deception; gra (nie) jest warta świeczki the game is (not) worth the candle; to nie wchodzi w grę this is out of the question.

3. muz. (na fortepianie itp.) play, performance; gra na nerwach getting on sb's nerves, getting on sb's last nerve.

- mój syn chodzi już do szkoły my son already goes to school

- tam już czekało dwóch oficerów two officers were already waiting there

- już skończyłem I’ve (already) finished

- widziałem już ten film I’ve already seen this film, I’ve seen this film before

- czy ona już przyjechała? has she arrived yet?

- czy mogę już wejść? can I go in now a. yet?

- noga już mnie nie boli my leg has stopped aching now a. is no longer aching

- człowiek niemłody już, ale pełen wigoru a man getting on in years, but still full of life

- już po wszystkim it’s all over

- już po tobie/mnie you’re/I’m done for pot.

- już miała wychodzić… she was about to leave a. on the point of leaving…

- już cię tu nie ma! be off with you! pot.

- ale już! right now!; double quick! GB pot.

- wynocha stąd, ale już! clear off out of it, right this minute! pot.

- już idę I’m coming

- „obiad na stole” – „już, już” ‘dinner’s ready’ – ‘just coming!’

- podjął decyzję już dwa dni wcześniej he had already taken the decision two days before

- gazeta ukazuje się już od roku the newspaper’s been in circulation for a year now

- już starożytni Grecy uważali, że… (even) the ancient Greeks believed that…

- jest już godzina dziesiąta it’s ten o’clock already

- już jako dorosły mężczyzna (already) as a grown man

- do Warszawy przeniósł się już po wojnie he moved to Warsaw after the war (was over)

- już w listopadzie spadł śnieg it was already snowing in November

- już niedługo! not much longer now!

- do egzaminu zostały już tylko dwa tygodnie it’s only two weeks till a. to the exam (now)

- „jak daleko jeszcze?” – „już tylko pięć kilometrów” ‘how much further?’ – ‘only five more a. another five kilometres’

- już niedługo a. wkrótce się spotkamy we’ll see each other very shortly a. soon

- przebiegł już 10 kilometrów he has already run ten kilometres

- to już dziewięćdziesiąta minuta meczu the match is already in its ninetieth minute

- nie ma już nic w lodówce there’s nothing left in the fridge

- „co jeszcze masz do powiedzenia?” – „już nic” ‘what else have you got to say?’ – ‘nothing’

- skoro nie ma już więcej pytań… since there are no more questions…

- to już coś that’s (already) something

- liczy się już sam udział participation itself counts

- to już wystarczy, żeby ją uniewinnić that in itself is enough a. sufficient for her to be acquitted

- już to, co powiedziałeś, świadczy o twojej uczciwości what you’ve said in itself is proof of your honesty

- teraz już przesadziłeś now that’s an exaggeration (on your part)

- a już kąpanie się w morzu w środku zimy, to na pewno wariactwo and going as far as to swim in the sea in the middle of winter is sheer madness

- już ja ci pokażę! pot. I’ll show you! pot.

- już ja się postaram, żebyś tego pożałował! pot. I’ll make sure you regret this!

- już ojciec ci dołoży! pot. now you’ll catch a. get it from father! pot.

■ i już and that’s that

- powiedziała, że go kocha i już she said she loved him and that’s that

- „skąd ty to wiesz?” – „wiem i już!” ‘how do you know?’ – ‘I know, that’s all!’

- nie i już! I said no, and that’s that!

- już to…, już to… książk. sometimes… and sometimes…, either… or…

- postaci już to komiczne, już to tragiczne characters that are sometimes comic, sometimes tragic

- cały dzień już to opalali się, już to grali w karty all day long they were either sunbathing or playing cards

* * *

* * *

i particle

1. already; jak już mówiłem as I have already said; już idziesz? are you leaving already?; już jestem spóźniony I'm late already.

2. yet ( w pytaniach ogólnych); czy już jadłeś? have you eaten yet?; czy Tom już przyjechał? has Tom arrived yet?

3. już nie not any more.

4. to już koniec it's all over; już po mnie I've had it; I'm done; nie i już! the answer is no!; no means no!; już ja cię nauczę! I'll teach you a lesson!; tego już za wiele! that's the last straw!; już cię nie ma! out you go!; już idę! I'm just coming!; już miałem powiedzieć... I was just about to say...

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- pół jabłka half an apple

- pół litra/metra half a litre/metre

- pół godziny half an hour

- wrócę za pół godziny I’ll be back in half an hour

- pół tuzina half a dozen, a half dozen

- osiem i pół eight and a half

- dwa i pół tysiąca two and a half thousand

- trzy i pół kilograma/mili three and a half kilogram(me)s/miles

- pracować na pół etatu to work half normal hours, to work part time

- weź pół szklanki mąki take half a cup of flour

- sprzedał mi to za pół ceny he let me have it at half price

- pół czarnej pot. a small (cup of) black coffee

- pół miasta half (of) the town

- zmarnował pół życia he wasted half of his life

- pół dnia biegała po mieście she spent half a day running around town

- pół do drugiej/trzeciej half past one/two

- spotkajmy się o pół do ósmej let’s meet at half past seven

- woda sięgała mu do pół łydki the water came halfway up his legs

- miał marynarkę sięgającą do pół uda his jacket reached halfway down his thighs

- przerwać w pół zdania a. słowa to stop in mid-sentence

- przerwać komuś w pół zdania a. słowa to cut sb off a. interrupt sb in mid-sentence

- jest pół Polakiem, pół Niemcem he’s half Polish and half German

- pół kobieta, pół ryba half woman, half fish

- pół czytał, pół drzemał he was half reading, half dozing

- na pół ugotowany/wykończony half-cooked/half-finished

- na pół przytomny half-conscious, semi-conscious

- na pół poważna uwaga a half-serious comment a. remark

- była na pół rozebrana she was half-undressed

- głosy rozłożyły się pół na pół the votes were split half-and-half

- podzielmy się pół na pół let’s go fifty-fifty pot.

■ w pół drogi [zatrzymać się, zawrócić] halfway, midway

- mieszka w pół drogi między apteką a kinem he lives halfway between the chemist’s and the cinema

* * *

* * *

indecl. half; trzy i pół metra three and a half meters; podzielić coś na pół divide sth into two, halve sth; przerwać komuś w pół słowa cut sb short; zawrócić w pół drogi turn back half-way; jest pół do drugiej it's half past one, it's one thirty; poproszę pół czarnej half a cup of black coffee, please; pół żartem, pół serio half jokingly, half seriously; z tym jest pół biedy this is not much of a problem; pół biedy, że..., ale... the problem is not that..., but...; na pół suche włosy half dry hair.

- mieć czworo rodzeństwa to have four siblings

- matka z czworgiem dzieci a mother with four children

- dzielić coś na czworo to divide sth into four parts a. pieces

- składać obrus/chusteczkę na czworo to fold a tablecloth/handkerchief in four

- pójdziemy tam we czworo all four of us will go

- czworokanciasty four-sided, four-edged

■ zgiąć a. skulić się we czworo to bend double, to stoop (down)

- pojedyncze/dwuosobowe łóżko a single/double bed

- łóżko piętrowe bunks

- posłać łóżko to make the bed

- leżeć w łóżku to lie in bed

- wstać z łóżka to get up, to get out of bed

- usiąść na łóżku (ze stania) to sit down on a bed

- (idź) do łóżka! go to bed!

- dzieci są już w łóżkach the children are in bed

- położyć się do łóżka (pójść spać) to get into bed; (zachorować) to take to one’s bed

- być przykutym do łóżka a. nie wstawać z łóżka to be bedridden

- oddział na 20 łóżek a 20-bed ward

- czy są wolne łóżka? are there any beds available?

- pójść z kimś do łóżka to go to bed with sb pot.

- zastać kogoś w łóżku z kimś to catch sb in bed with sb pot.

- być dobrym w łóżku to be good in bed pot.

- □ łóżko opalające Kosmet. sunbed

- łóżko polowe camp bed, cot US

- łóżko wodne waterbed

- mam okna od podwórza my windows look out onto the courtyard

- wychylić się przez okno to lean out of a window

- wyglądać przez okno to look through a. out of the window

- otworzyć/zamknąć okno to open/to shut a window

- podejść do okna to go to a window

- stać w oknie to stand at a window

- siedzieć przy oknie to sit at a. by the window

- wyrzucić coś przez a. za okno to throw sth out of a window

- wyskoczyć oknem a. przez okno to jump out of a window

- ktoś stłukł okno w domu sasiadów someone broke the window in the neighbours’ house

- myć okna to clean windows

- okno dialogowe/komunikatu a dialog/message box

- otworzył okno pomocy he opened the help window

- zamknąć okno komunikatu to close the message box

□ okno balkonowe French window

- okno dachowe roof light

- okno podwójne a. dubeltowe double window

- okno szwedzkie a. zespolone Swedish window

- okno tektoniczne Geol. tectonic window

- okno weneckie Venetian window

- okno wykuszowe bay window

- okno wystawowe shop window

- ślepe okno blind window

■ okno na świat przen. a window on the world

- cisnąć się a. pchać się a. włazić drzwiami i oknami to crowd in

- wyrzucać pieniądze za okno to throw money down the drain

- dodatkowa pula drewna an extra consignment of timber

- mieszkanie dostali z puli prezydenta miasta they got a flat from the reserve pool at the disposal of the mayor

- cała żywność szła do wspólnej puli i sprawiedliwego podziału all the food went to a common reserve which was then fairly distributed

- pula nagród dla uczestników konkursu wciąż się powiększa the pool of prizes for the competitors is getting larger

- środki finansowe przekazywane z puli Ministerstwa Kultury financial resources coming from the Ministry of Culture

- podwoić pulę to double the stakes

- zgarnąć całą pulę to rake a. scoop the pool

- zasiąść do puli to sit down to a hand

- rozegrać pulę (w karty) to play a hand; (w bilard) to play a game

- □ pula finałowa Sport the finalists