-
21 creo
1.crĕo (old form cerĕo, in Varr. L. L. 6, § 81 Müll.), āvi, ātum, 1, v. a. [kindred with Sanscr. kar, kri, to make], to bring forth, produce, make, create, beget (very freq. in every period and species of composition).I.Lit.A.In gen.:B.rerum primordia pandam, Unde omnes natura creet res auctet alatque,
Lucr. 1, 51:animalia,
id. 2, 1152:genus humanum,
id. 5, 820:mortalia saecla,
id. 5, 789:fruges,
id. 2, 170:ignem,
id. 1, 799; cf.:ignes e lignis,
id. 1, 910 et saep.:(Silvius) Aenean Silvium creat,
Liv. 1, 3, 7; cf.:fortes creantur fortibus et bonis,
Hor. C. 4, 4, 29.—Also of woman:pueris beata creandis Uxor,
Hor. Ep. 1, 2, 44; Pall. Febr. 26, 2.—Hence, in poets freq. in part. perf.: crĕātus, a, with abl. ( masc. or fem.), sprung from, begotten by, born of; or subst., an offspring, a child, Ov. M. 5, 145; 11, 295; 11, 303 al.— Subst.: crĕāta, ōrum, n., things made:servare,
Lucr. 2, 572.—In partic., publicist. t. t. (cf. facio), to make or create for any jurisdiction or office, i. e. to choose, elect (freq.):2.qui comitiatu creare consules rite possint,
Cic. Leg. 3, 3, 9; so,consules,
Caes. B. C. 3, 1; Liv. 4, 7, 2; 4, 7, 7; 4, 7, 10:duo ex unā familiā magistratus,
Caes. B. G. 7, 33:Patres,
Liv. 1, 8, 7:dictatorem,
id. 2, 18 (five times):magistrum equitum,
id. 2, 18, 5; 4, 57, 6:interregem,
id. 4, 7, 7; 5, 31, 8:tribunum,
id. 2, 33, 3:tribuniciam potestatem,
id. 5, 2, 8:censores,
Suet. Aug. 37:Imperatorem (with eligere),
id. Vesp. 6:ducem gerendo bello,
Liv. 1, 23, 8. curatorem reipublicae, Dig. 50, 8, 3.—Of the officer who appoints or superintends an election:3.quos (consules) cum Ti. Gracchus consul iterum crearet,
Cic. N. D. 2, 4, 10.—In eccl. Lat. of the exercise of divine power in creation, to create, call into being, endow with existence, etc.:b.caelum et terram,
Vulg. Gen. 1, 1:hominem,
id. ib. 5, 1:omnia,
id. Eph. 3, 9.—Meton.:II.cor mundum in me,
Vulg. Psa. 50, 11 al. —Trop., to produce, prepare, cause, occasion:2. I.voluptatem meis inimicis,
Plaut. Cas. 2, 7, 3:commoditatem mihi,
id. Poen. 4, 2, 94:lites,
id. ib. 3, 2, 9:omnis has aerumnas,
id. Mil. 1, 1, 33:capitalem fraudem tuis cruribus capitique,
id. ib. 2, 3, 23:moram dictis,
id. Ps. 1, 3, 174:errorem (similitudo),
Cic. Div. 2, 26, 55:luxuriam,
id. Rosc. Am. 27, 75:seditionem,
Vell. 2, 20:taedium ac satietatem ex similitudine,
Quint. 9, 4, 143:vomitum dissolutionemque stomachi,
Plin. 9, 48, 72, § 155 et saep.A king of Corinth, who betrothed his daughter Creusa to Jason, Hyg. Fab. 25; Sen. Med. 526; Hor. Epod. 5, 64.—II.A brother of Jocaste, at Thebes, Hyg. Fab. 72; Stat. Th. 12, 477; 12, 678. -
22 Creon
1.crĕo (old form cerĕo, in Varr. L. L. 6, § 81 Müll.), āvi, ātum, 1, v. a. [kindred with Sanscr. kar, kri, to make], to bring forth, produce, make, create, beget (very freq. in every period and species of composition).I.Lit.A.In gen.:B.rerum primordia pandam, Unde omnes natura creet res auctet alatque,
Lucr. 1, 51:animalia,
id. 2, 1152:genus humanum,
id. 5, 820:mortalia saecla,
id. 5, 789:fruges,
id. 2, 170:ignem,
id. 1, 799; cf.:ignes e lignis,
id. 1, 910 et saep.:(Silvius) Aenean Silvium creat,
Liv. 1, 3, 7; cf.:fortes creantur fortibus et bonis,
Hor. C. 4, 4, 29.—Also of woman:pueris beata creandis Uxor,
Hor. Ep. 1, 2, 44; Pall. Febr. 26, 2.—Hence, in poets freq. in part. perf.: crĕātus, a, with abl. ( masc. or fem.), sprung from, begotten by, born of; or subst., an offspring, a child, Ov. M. 5, 145; 11, 295; 11, 303 al.— Subst.: crĕāta, ōrum, n., things made:servare,
Lucr. 2, 572.—In partic., publicist. t. t. (cf. facio), to make or create for any jurisdiction or office, i. e. to choose, elect (freq.):2.qui comitiatu creare consules rite possint,
Cic. Leg. 3, 3, 9; so,consules,
Caes. B. C. 3, 1; Liv. 4, 7, 2; 4, 7, 7; 4, 7, 10:duo ex unā familiā magistratus,
Caes. B. G. 7, 33:Patres,
Liv. 1, 8, 7:dictatorem,
id. 2, 18 (five times):magistrum equitum,
id. 2, 18, 5; 4, 57, 6:interregem,
id. 4, 7, 7; 5, 31, 8:tribunum,
id. 2, 33, 3:tribuniciam potestatem,
id. 5, 2, 8:censores,
Suet. Aug. 37:Imperatorem (with eligere),
id. Vesp. 6:ducem gerendo bello,
Liv. 1, 23, 8. curatorem reipublicae, Dig. 50, 8, 3.—Of the officer who appoints or superintends an election:3.quos (consules) cum Ti. Gracchus consul iterum crearet,
Cic. N. D. 2, 4, 10.—In eccl. Lat. of the exercise of divine power in creation, to create, call into being, endow with existence, etc.:b.caelum et terram,
Vulg. Gen. 1, 1:hominem,
id. ib. 5, 1:omnia,
id. Eph. 3, 9.—Meton.:II.cor mundum in me,
Vulg. Psa. 50, 11 al. —Trop., to produce, prepare, cause, occasion:2. I.voluptatem meis inimicis,
Plaut. Cas. 2, 7, 3:commoditatem mihi,
id. Poen. 4, 2, 94:lites,
id. ib. 3, 2, 9:omnis has aerumnas,
id. Mil. 1, 1, 33:capitalem fraudem tuis cruribus capitique,
id. ib. 2, 3, 23:moram dictis,
id. Ps. 1, 3, 174:errorem (similitudo),
Cic. Div. 2, 26, 55:luxuriam,
id. Rosc. Am. 27, 75:seditionem,
Vell. 2, 20:taedium ac satietatem ex similitudine,
Quint. 9, 4, 143:vomitum dissolutionemque stomachi,
Plin. 9, 48, 72, § 155 et saep.A king of Corinth, who betrothed his daughter Creusa to Jason, Hyg. Fab. 25; Sen. Med. 526; Hor. Epod. 5, 64.—II.A brother of Jocaste, at Thebes, Hyg. Fab. 72; Stat. Th. 12, 477; 12, 678. -
23 discludo
dis-clūdo, si, sum, 3, v. a. [claudo] (rare but classical; already obsolete in the [p. 588] time of Macrobius, v. Macr. S. 6, 4).I.To shut up separately, to keep separate; orig. belonging to household lang.:II.dispares disclusos habere pisces,
Varr. R. R. 3, 17, 4.—With the notion of dis predominant, to keep apart, to separate, divide:B.pares cum paribus jungi res, et discludere mundum,
Lucr. 5, 438;so of the act of creation, imitated by Vergil: discludere Nerea ponto,
to separate, cut off, Verg. E. 6, 35:paludibus mons erat ab reliquis disclusus,
Varr. L. L. 5, § 43 Müll.; cf.:mons Cevenna, qui Arvernos ab Helviis discludit,
Caes. B. G. 7, 8, 2:ossibus ac nervis disclusis,
Lucr. 3, 171; cf.:turres (with disturbare domos),
id. 6, 240:quibus (sc. tignis) disclusis atque in contrariam partem revinctis,
kept asunder, kept at the proper distance apart, Caes. B. G. 4, 17, 7:ut restis, ad ingluviem adstricta, spiritus officia discluderet,
i. e. might prevent, choke off, App. M. 1, p. 109, 27.—Of abstr. objects:Plato iram et cupiditatem locis disclusit: iram in pectore, cupiditatem subter praecordia locavit,
Cic. Tusc. 1, 10, 20:quae semotae a mente et disclusae,
id. ib. 1, 33, 80:morsus roboris,
to part, to open, Verg. A. 12, 782. -
24 duco
dūco, xi, ctum, 3 ( imp. duc;I.but duce,
Plaut. Ep. 3, 3, 18; id. Most. 1, 4, 11; id. Poen. 5, 4, 59; id. Rud. 2, 3, 55; id. Trin. 2, 2, 103; id. Truc. 2, 5, 26.— Perf. sync.: duxti, Varr. ap. Non. 283, 32; Cat. 91, 9; Prop. 1, 3, 27), v. a. [cf. Goth. tiuh-an; O. H. Germ. zieh-an, to draw; Germ. -zog, in Herzog, commander, duke], to lead, conduct, draw, bring forward, in all senses; very freq. passing over into the signif. of the compounds abducere, deducere, adducere, producere, etc., and of the synonyms agere, trahere, movere, etc. (very freq.).Lit.A.In gen.:B.quo sequar? quo ducis nunc me?
Plaut. Bacch. 3, 3, 2: duc hos intro, id. Am. 2, 2, 224; id. Aul. 2, 6, 13:duc ac demonstra mihi,
id. Cist. 2, 3, 36:suas secum mulierculas sunt in castra ducturi,
Cic. Cat. 2, 10 fin.; cf. Caes. B. G. 5, 5 fin. et saep.:(difficile iter) vix qua singuli carri ducerentur,
id. ib. 1, 6, 1; cf.plaustra,
Ov. Tr. 3, 10, 34: aquam ducere, Cato ap. Charis. p. 192 P.; so,aquam per fundum ejus,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 4:spiritum naribus,
Varr. R. R. 2, 3, 5: so,spiritum per siccas fauces,
Sen. Ben. 3, 8; cf.:aërem spiritu,
Cic. N. D. 2, 6 fin.:animam spiritu,
id. ib. 2, 54, 136; and in gen.: spiritum, for to live, id. Fam. 10, 1; cf.:vitam et spiritum,
id. de Imp. Pomp. 12, 33:tura naribus,
to inhale, Hor. C. 4, 1, 22:sucos nectaris,
to drink in full draughts, to quaff, id. ib. 3, 3, 34; cf.pocula,
id. ib. 1, 17, 22; and:Liberum,
id. ib. 4, 12, 14.— Poet.:jucunda oblivia vitae (referring to the waters of Lethe),
Hor. S. 2, 6, 62 (cf. Verg. A. 6, 714 sq.) et saep.:mucronem,
to draw from the scabbard, Verg. A. 12, 378; cf.:ferrum vaginā,
Ov. F. 4, 929:ensem vagina,
Sil. 8, 342;but: ensem duxerat faber,
had beaten out, forged, Tib. 1, 3, 48:sortem,
Cic. Div. 2, 33; Verg. A. 6, 22;hence, also transf. of that which is drawn by lot,
Cic. Div. 1, 18, 34; id. Rep. 1, 34; Suet. Caes. 12; Tac. A. 1, 54; 3, 28 al.:pondus aratri,
to draw, Ov. M. 7, 119:remos,
to row, id. ib. 1, 294; cf. id. ib. 4, 353:numerosa brachia,
in dancing, id. Am. 2, 4, 29:lanas,
to spin, id. ib. 4, 34; cf.stamina,
id. ib. 4, 221:ubera,
to milk, id. ib. 9, 358:frena manu,
to guide, govern, id. ib. 15, 518: vela, to haul (= navigare), Prop. 1, 6, 2:manus, of swimming,
id. 3, 20, 2:ilia,
to draw the flanks together, become broken-winded, Hor. Ep. 1, 1, 9:os,
to draw awry, to make wry faces, Cic. Or. 25 fin.; Quint. 9, 3, 101; cf.vultum,
Ov. M. 2, 774; id. P. 4, 8, 13; Mart. 1, 41 et saep.:non equus impiger Curru ducet Achaico Victorem,
to draw along, Hor. C. 4, 3, 5; cf. id. Ep. 1, 1, 93.— Absol.:sibi quisque ducere, trahere, rapere,
to take to one's self, appropriate, Sall. J. 41, 5.—Esp.1.To lead, conduct, as a way or road:2.via ducit (te), in urbem?
Verg. E. 9, 1; cf. Plin. Ep. 7, 5; Verg. A. 1, 401; Ov. F. 2, 679:Brundisium Minuci melius via ducat an Appi,
Hor. Ep. 1, 18, 20:via ad undas,
Ov. M. 3, 602:via ad infernas sedes,
id. ib. 4, 433; cf.:iter ad urbem,
id. ib. 437; Curt. 3, 28, 19; Sen. Prov. 6, 7; id. Vit. Beat. 1; Plin. 18, 11, 29, § 111; Quint. 5, 9, 14; Liv. 5, 40, 8 al.—Se, in colloq. lang., to betake one's self, go:3.jam me ad regem recta ducam,
Plaut. Am. 4, 3, 8; id. Aul. 4, 8, 8; id. Bacch. 4, 2, 11; Ter. Hec. 4, 1, 7: Balbus duxit se a Gadibus, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 1.—A legal t. t., to take, lead away, drag, carry off a person before court, to prison, to punishment, etc.: POST. DEINDE. MANVS. INIECTIO. ESTO. IN. IVS. DVCITO, XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45; so,4.in jus,
Liv. 2, 27:illos duci in carcerem jubent,
Cic. Verr. 2, 5, 30:aliquem in carcerem,
Suet. Caes. 20:in vincula,
id. ib. 79:ad mortem,
Cic. Cat. 1, 1, 1; Nep. Phoc. 4, 3; and absol.:ducite, ubi capiat, etc.,
Plaut. Capt. 3, 5, 65; Sen. de Ira, 1, 16, 14; Suet. Calig. 27; Plin. Ep. 10, 97, 3 al.: NI. IVDICATVM. FACIT. AVT. QVIS. ENDO. EM. IVRE. VINDICIT. SECVM. DVCITO. VINCITO, etc., XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45:decreta ejus modi: SI PETIT DUCAS. C. Fuficium duci jussit petitorem,
to be imprisoned, Cic. Verr. 2, 2, 12, § 31; so of a debtor (addictus) who is led off as a slave, Novat. ap. Cic. de Or. 2, 63, 255; Plaut. Bacch. 5, 2, 87; Cic. Fl. 20 fin.; Liv. 6, 14 sq.; cf. id. 2, 23 med.; cf.prov.: stultitiast venatum ducere invitas canes,
Plaut. Stich. 1, 2, 83. —Uxorem, to lead a wife home, i. e. to marry:5.bona uxor si ea deducta est, etc.... Verum egon eam ducam domum, Quae, etc.?
Plaut. Mil. 3, 1, 91:uxorem domum,
id. Aul. 2, 1, 40; Ter. Ph. 2, 1, 68:filiam Orgetorigis in matrimonium,
Caes. B. G. 1, 9, 3; cf. Liv. 4, 4:eum uxorem ducturum esse aliam,
Plaut. Cist. 1, 1, 105:uxorem (or aliquam, filiam alicujus, etc.),
id. Aul. 2, 1, 48; id. Cas. prol. 69 et saep.; Ter. And. 1, 1, 128; 2, 1, 21 et saep.; Cic. Sest. 3; Caes. B. G. 1, 53, 4; id. B. C. 3, 110, 2; Verg. E. 8, 29; Vulg. Marc. 10, 11 et saep.— Absol.:si tu negaris ducere,
Ter. And. 2, 3, 5; 2, 3, 9; id. Phorm. 2, 3, 76; Liv. 4, 4 al.: jugum ducere cum infidelibus, i. e. to be yoked in marriage, Vulg. 2 Cor. 6, 14.—Rarely for nubere: si ignorans statum Erotis ut liberum duxisti, isque postea servus est judicatus, etc., Imp. Antonin. ap. Cod. Just. 5, 18, 3.—In the comic poets, of taking home prostitutes, Plaut. Most. 1, 1, 35; 4, 2, 44; id. Men. 1, 2, 15; id. Stich. 5, 4, 48; id. Truc. 3, 2, 10 et saep.—In milit. lang.a.Said of a commander, to lead, to cause to move, to march his army in any direction:b.locis apertis exercitum ducere,
Caes. B. G. 1, 41, 4; cf. id. B. C. 1, 64 fin.; 1, 68, 1:exercitum ab Allobrogibus in Segusianos,
id. B. G. 1, 10 fin.:exercitum in fines Suessionum,
id. ib. 2, 12, 1; cf. id. ib. 4, 38, 3;5, 18, 1: exercitum (legiones, etc.) in Bellovacos,
id. ib. 2, 13, 1; 5, 24, 2 et saep.; cf. Tac. A. 2, 57:cohortes ad eam partem munitionum, quae, etc.,
Caes. B. C. 3, 62, 2:exercitum Uticam,
id. ib. 2, 26, 1:reliquas copias contra Labienum,
id. B. G. 7, 61 fin. et saep.—In pass., of the soldiers, to march, move:quam in partem aut quo consilio ducerentur,
Caes. B. G. 1, 40, 2.—And in act., absol., of the general himself, to march, move (a favorite expression of Liv.;not in Caes. or Sall.): (Mettus) ducit, quam proxime ad hostem potest,
Liv. 1, 23; 1, 27; 9, 35; 22, 18 et saep.—Hence,In gen., to lead, command an army or (more freq.) a division:(β).qua in legatione duxit exercitum,
Cic. Mur. 9, 20; so,exercitum,
Nep. Eum. 13, 1; id. Epam. 7, 3:qui superiore anno primum pilum duxerat,
Caes. B. G. 5, 35, 6; 6, 38, 1; id. B. C. 3, 91, 1:ordinem,
id. ib. 1, 13, 4; 3, 104, 3; Suet. Vesp. 1:partem exercitūs,
Sall. J. 55, 4 et saep.—Rarely, to lead a division in front, in advance:consuetudine sua Caesar sex legiones expeditas ducebat: post eas... inde, etc.,
Caes. B. G. 2, 19, 2; hence also, to march in front, take the lead, said of the division that forms the van:pars equitum et auxiliariae cohortes ducebant, mox prima legio, etc.,
Tac. A. 1, 51; cf. id. ib. 1, 64 fin. —Transf. beyond the milit. sphere, to lead, to be leader, head, chief, first in any thing:c.accedit etiam, quod familiam ducit,
Cic. Fam. 7, 5 fin. Manut.; so,familiam,
id. Phil. 5, 11, 30; id. Fin. 4, 16, 45:ordines,
id. Phil. 1, 8, 20:classem (discipulorum),
Quint. 1, 2, 24 Spald.:funus,
Hor. Epod. 8, 12:toros,
Ov. F. 6, 668 et saep.—To conduct as prisoners in a triumph:6.per triumphum,
Cic. Verr. 2, 5, 26, § 67:in triumpho,
Plin. 7, 43, 45, § 139, v. triumphus.—With the accessory idea of creation, formation, to produce, form, construct, make, fashion, shape, dispose (cf.:7.struo, pono, condo, fundo): parietem per vestibulum alicujus,
to erect, Cic. Mil. 27 fin.; cf.muros,
Hor. C. 4, 6, 23:vallum ex castris ad aquam,
Caes. B. C. 1, 73, 2:fossam,
id. B. G. 7, 72, 1; 7, 73, 2:arcum,
Ov. M. 3, 160:lateres de terra,
Vitr. 2, 3:vivos vultus de marmore (with excudere spirantia aera),
Verg. A. 6, 849; cf. id. ib. 7, 634; Hor. Ep. 2, 1, 240; Varr. ap. Non. 283, 32; Plin. 7, 37, 38, § 125; Quint. 10, 3, 18 Spald.; Juv. 7, 237; hence, poet. also:epos,
Hor. S. 1, 10, 44:carmen,
Ov. Tr. 1, 11, 18; 3, 14, 32:versus,
id. ib. 5, 12, 63 et saep.:liniam ex colore,
Plin. 35, 10, 36, § 81; Quint. 2, 6, 2; cf.orbem,
id. 11, 3, 118:alvum,
to bring forth by clysters, Cels. 2, 12; 4, 4 et saep.: alapam alicui, qs. to fetch one a box on the ear, Phaedr. 5, 3, 2; cf.colaphum,
Quint. 6, 3, 83 Spald.:pugnum,
Dig. 47, 10, 4 et saep.;so esp. of processions, dances, etc.: funus,
Cic. Quint. 15 fin.; Ov. M. 14, 746; Verg. G. 4, 256; cf.exsequias,
Plin. 8, 42, 64, § 154:pompam,
Ov. H. 12, 152; id. F. 6, 405; id. M. 13, 699:choros,
Tib. 2, 1, 56; Hor. C. 1, 4, 5; 4, 7, 6 et saep.; cf.choreas,
Ov. M. 8, 582; 14, 520.—To receive, admit, take any thing (not ante-Aug.):II.cicatricem,
Ov. Tr. 3, 11, 66; Liv. 29, 32, 12:rimam,
Ov. M. 4, 65:situm,
to grow rusty, Quint. 1, 2, 18:formam,
Ov. M. 1, 402:colorem,
id. ib. 3, 485; cf.pallorem,
to grow pale, id. ib. 8, 760:nomina,
Hor. C. 3, 27, 76:notam,
id. ib. 4, 2, 59 et saep.Trop.A.In gen., to lead, guide, draw, conduct:B.progredimur quo ducit quemque voluntas,
Lucr. 2, 258; cf. Hor. Ep. 1, 3, 27; 1, 6, 57:ad strepitum citharae cessatum ducere curam,
id. ib. 1, 2, 31:Liber vota bonos ducit ad exitus,
id. C. 4, 8, 34; cf. Quint. 12, 1, 26:per quaedam parva sane ducant (futurum oratorem),
id. 1, 10, 5; cf. id. 1, 1, 27; 1, 5, 58.—Prov.:ducunt volentem fata, nolentem trahunt,
Sen. Ep. 107.—In partic.1.To draw, deduce, [p. 616] derive its origin or beginning from, any thing:2.ab aliqua re totius vitae ducere exordium,
Cic. Fin. 5, 7, 18; cf.:exordium a nostra persona,
Quint. 3, 8, 8; 4, 1, 7:principium disputationis a principe investigandae veritatis,
Cic. N. D. 2, 21 fin.:belli initium a fame,
id. Att. 9, 9, 2; cf. Quint. 1, 1, 21:initia causasque omnium ex quatuor temporum mutationibus,
Cic. N. D. 2, 19, 49:originem ab Isocrate,
Quint. 2, 15, 4; 1, 6, 38; Hor. C. 3, 17, 5 al.:ingressionem non ex oratoriis disputationibus, sed, etc.,
Cic. Or. 3, 11:honestum ab iis rebus,
id. Off. 1, 18, 60; id. Or. 39, 135:nomen ex quo,
id. Ac. 11, 41; cf.:nomen a Graeco,
Quint. 1, 6, 3; 3, 7, 1; Hor. S. 2, 1, 66 et saep.; cf.also: utrumque (sc. amor et amicitia) ductum (al. dictum) est ab amando,
Cic. Lael. 27; id. Fin. 2, 24, 78.—To lead a person, as regards his will or opinions, in any direction; to move, incite, induce, allure, in a good or bad sense (most freq. in the pass.):b.ita me ad credendum tua ducit oratio,
Cic. Tusc. 2, 18:nos ducit scholarum consuetudo,
Quint. 4, 2, 28; 5, 11, 19; cf. id. 9, 1, 21:ducit te species,
Hor. S. 2, 2, 35 et saep.:declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut, etc.,
Quint. 10, 7, 21.—In the pass.:si quis statuarum honore aut gloria ducitur,
Cic. Verr. 2, 2, 58 fin.:eloquentiae laude,
id. Or. 32, 115:quaestu et lucro,
id. Tusc. 5, 3, 9:hoc errore ut, etc.,
id. Off. 1, 41; cf.:litteris eorum et urbanitate, ut, etc.,
id. Rosc. Am. 41, 120:omnes trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem,
id. Off. 1, 6 et saep.—In a bad sense, to cheat, deceive, Plaut. Most. 3, 2, 26; id. Capt. 4, 2, 7; Ter. And. 4, 1, 20; id. Ph. 3, 2, 15; Prop. 2, 17, 1 (3, 8, 1 M.); Ov. H. 19, 13; id. M. 3, 587 (with decipere).—3.With regard to time, to draw out, extend, protract, prolong:b.bellum,
Caes. B. G. 1, 38, 4; id. B. C. 2, 18, 6; 2, 37, 5 sq.; Cic. Fam. 7, 3, 2; Liv. 22, 25 et saep.; cf.:bellum longius,
Caes. B. C. 1, 64, 2; 3, 42, 3:bellum in hiemem,
id. ib. 1, 61, 3:eam rem longius,
id. B. G. 7, 11, 4; cf.:rem prope in noctem,
id. B. C. 3, 51, 7:rem leniter,
Liv. 3, 41 et saep. Also transf., of time itself:tempus,
Cic. Verr. 2, 1, 11; Nep. Them. 7:diem ex die,
Caes. B. G. 1, 16, 4; and of persons who are put off, delayed:ubi se diutius duci intellexit,
id. ib. 1, 16, 5.—Less freq. (mostly poet.),In gen., of time, to pass, spend, enjoy:4.aetatem in litteris,
Cic. Fin. 5, 19, 50; so,aetatem,
Hor. Ep. 2, 2, 202:vitam,
id. Epod. 17, 63; Sen. Ep. 45, 10; cf. Verg. A. 2, 641 (where, shortly before, vitam producere):noctes,
Prop. 1, 11, 5; Plin. Ep. 6, 31, 13:somnos,
Verg. A. 4, 560.—In mercant. lang., to calculate, compute, reckon: age nunc summam sumptus duc, Lucil. ap. Non. 283, 30:b.minimum ut sequamur, quoniam XC. medimnūm milia duximus, accedant eo, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 49; id. Att. 6, 1, 5 and 16; 6, 2, 7; Varr. R. R. 3, 16, 11; Gell. 1, 20, 5.—Transf. beyond the mercant. sphere.(α).Rationem alicujus, to consider, calculate, care for one's advantage or interest (a favorite expression of Cicero):(β).duxi meam rationem, quam tibi facile me probaturum arbitrabar,
Cic. Att. 8, 11 D, § 7; so,suam quoque rationem,
to have respect to one's own advantage, id. Verr. 2, 1, 48; and:non minorem aratorum quam populi rationem,
Suet. Aug. 42 fin.:salutis meae rationem,
Cic. Fam. 7, 3:rationem officii, non commodi,
id. Sest. 10, 23; cf. id. Rosc. Am. 44, 128:unius cujusque temporis ducta ratio est,
id. Div. in Caecil. 4, 16:rationem officii atque existimationis,
id. Quint. 16, 53.—In gen., to reckon, consider, hold, account, esteem as any thing (cf. aestimo and existimo;very freq. in prose and poetry): parvi id ducebat,
Cic. Fin. 2, 8, 24:pro nihilo aliquid,
Plaut. Pers. 4, 4, 85; Cic. Verr. 2, 2, 16 fin.; id. Tusc. 5, 32, 90; cf. Auct. Her. 4, 20, 28:ea pro falsis ducit,
Sall. C. 3, 2; cf.:innocentiam pro malevolentia,
id. ib. 12, 1:vos eritis judices, Laudin' an vitio duci id factum oportuit,
Ter. Ad. prol. 5; so,aliquid honori,
Sall. J. 11, 3:aliquid laudi, Nep. praef. § 4: aliquem despicatui,
Cic. Fl. 27, 65: nihil praeter virtutem in bonis ducere (for which, shortly after, in bonis habere = numerare), Cic. Fin. 3, 3;aliquem in numero hostium,
id. Verr. 2, 5, 25 fin.; Caes. B. G. 6, 32, 1; cf. ib. 6, 23, 8; without in, ib. 6, 21, 2; cf.:aliquem loco affinium,
Sall. J. 14, 1 Kritz. N. cr.: aliquid testimonii loco, Quint. 5, 9, 10:tutelae nostrae duximus, cum Africo bello urgerentur,
Liv. 21, 41; cf.:officii duxit exorare filiae patrem, etc.,
Suet. Tib. 11:faceret, quod e republica fideque sua duceret,
id. ib. 25, 7 et saep.:malum cum amici tuum ducis malum,
Plaut. Capt. 1, 2, 48; cf.:Archytas iracundiam seditionem quandam animi vere ducebat,
Cic. Rep. 1, 38:eorum, quos idoneos ducebat, consilium habet,
Sall. J. 62, 4:nil rectum nisi quod placuit sibi ducunt,
Hor. Ep. 2, 1, 83.— With acc. and inf.:sic equidem ducebam animo rebarque futurum,
Verg. A. 6, 690:ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2, 7, 19 fin.; id. Rep. 1, 2; 1, 17; 1, 38; 3, 9 (three times); Sall. J. 93, 5; Liv. 22, 14, 6; 22, 59, 5; Caes. B. G. 1, 3, 2; 4, 30, 2; 6, 18 et saep.—Here too probably belongs the much disputed passage: ludos et inania honoris medio rationis atque abundantiae duxit (= ludos publicos cum aliis rebus quae ad inania honoris pertinent, duxit, i. e. existimavit habendos et ponendos in medio rationis atque abundantiae, ut inter rationem, quae plane spernit inania, et abundantiam, quae eadem ostentat, media via incederet), he thought right to manage them in a middle course between reason and profusion, Tac. Agr. 6 fin., v. Dübner and Orell. ad h. l. -
25 fictio
fictĭo, ōnis, f. [fingo] (post-Aug.; esp. freq. in Quint.).I.A making, fashioning, forming, formation (cf.:II.confictio, figmentum): (animalis) fictio a capite sumit exordium,
Lact. Opif. D. 12:hominis,
i. e. creation, id. 4, 4; 2, 9:nominum fictio adjectis, detractis, mutatis litteris,
Quint. 6, 3, 53; 8, 3, 19; Onomatopoiia, id est fictio nominis, id. 8, 6, 31; 9, 1, 5: Furium, veterem poëtam, dedecorasse linguam Latinam hujuscemodi [p. 745] vocum fictionibus, quae, etc., Gell. 18, 11, 2. —In partic.A.A feigning, counterfeiting, disguising:B.in figura totius voluntatis fictio est, apparens magis quam confessa,
Quint. 9, 2, 46:poëtarum,
fictions, Lact. 1, 21 fin.: fictiones personarum, quae prosôpopoiiai dicuntur, Quint. 9, 2, 29:personae,
id. 9, 3, 89; 11, 1, 39; Vulg. Sap. 7, 13.—Rhet. t. t., an assumed or fictitious case, a supposition, fiction:C.adhuc est subtilior illa ex simili translatio, cum, quod in alia re fieri solet, in aliam mutuantur. Ea dicatur sane fictio,
Quint. 6, 3, 61; cf.: duci argumenta non a confessis tantum, sed etiam a fictione, quod Graeci kath hupothesin vocant, id. 5, 10, 95 Spald.:est et illa ex ironia fictio, qua usus est C. Caesar, etc.,
id. 6, 3, 91.—Jurid. t. t.:fictio legis,
a fictitious assumption in a case, a fiction, Gai. Inst. 3, 56; Dig. 35, 2, 1, § 1; 18; 41, 3, 15. For an account of the fictions in use in the formulas of the Roman law, v. Gai. Inst. 4, 32-38; cf. Savigny, Du Droit Romain, 5, pp. 76-84. -
26 figmentum
I.In gen.A.In abstr.:B. C. II.verborum,
the forming of new words, Gell. 20, 9, 1.— -
27 infans
in-fans ( infas, Momms. Inscr. R. N. 66; 5376; Inscr. Grut. 688, 2), fantis ( gen. plur. infantium, but infantum, Plin. Ep. 9, 20, 14), adj. [in-for], that cannot speak, without speech, mute, speechless (class.):II.seu rubra Canicula findet Infantes statuas,
Hor. S. 2, 5, 40:filius Croesi,
Gell. 5, 9, 1:scribit Herodotus, Croesi filium, cum infans esset, locutum,
Cic. Div. 1, 53, 121.—Transf., not capable of speech, not eloquent:B.infantes et insipientes homines,
Cic. Inv. 1, 3, 4.— Comp.: infantior, quam meus est mulio, Varr. ap. Non. 56, 11:omnino nihil accusatore Lentulo subscriptoribusque ejus infantius,
Cic. Q. Fr. 3, 4 init. — Sup.:ut timerem, si nihil dixissem, ne infantissimus existimarer,
incapable of speaking, Cic. Clu. 18, 51; cf.:historia neque nimis infans, neque perfecte diserta,
id. Brut. 26, 101.—Not yet able to speak, young, little, infant:III. a.infantes pueri,
Cic. de Or. 2, 39, 162; cf. Varr. L. L. 6, § 64 Müll.:infantium puerorum incunabula,
Cic. Rosc. Am. 53, 153:pupilla,
id. Verr. 2, 1, 58, § 153:filius,
id. Clu. 9, 27:filia,
Suet. Ner. 35.—Of the young of the brute creation: pulli,
Plin. 10, 33, 49, § 92:catuli,
id. 29, 5, 32, § 100.— Of a plant, little:boletus,
Plin. 22, 22, 46, § 93:ova,
fresh, Ov. M. 4, 518.—In gen., a young or little child, an infant, babe:b. B.natura movet infantem,
Cic. Fin. 2, 11, 33:non mulieribus, non infantibus pepercerunt,
Caes. B. G. 7, 28:parvi,
Lucr. 1, 184:in Sabinis incertus infans natus, masculus an femina esset,
Liv. 31, 12 med.:rusticus,
Juv. 3, 176; 9, 60:crassus,
id. 13, 163; 14, 168:infantem suam reportavit,
Quint. 6, 1, 39:infantumque animae flentes,
Verg. A. 6, 427:semestris,
Liv. 21, 62:ab infante,
from infancy, Col. 1, 8, 2; so,ab infantibus (of more than one),
Cels. 7, 7, 15.—Of or belonging to an infant, infantine:C.pectoraque absorbent avidis infantia linguis,
Ov. F. 6, 145:infantia ossa,
id. M. 4, 517:guttura,
id. ib. 4, 229:tutus ut infanti vagiat ore puer,
id. F. 4, 208:manus,
id. H. 9, 86:umbrae,
of departed infants, id. ib. 11, 119.—Childish, like a child. —Hence,1.Silly:2. IV.illa Hortensiana omnia fuere infantia,
Cic. Att. 10, 18, 1.—For infandus, unutterable, unheard of (anteclass.): facinus, Att. ap. Non. 56, 12 (Trag. Fragm. v. 189 Rib.). -
28 infas
in-fans ( infas, Momms. Inscr. R. N. 66; 5376; Inscr. Grut. 688, 2), fantis ( gen. plur. infantium, but infantum, Plin. Ep. 9, 20, 14), adj. [in-for], that cannot speak, without speech, mute, speechless (class.):II.seu rubra Canicula findet Infantes statuas,
Hor. S. 2, 5, 40:filius Croesi,
Gell. 5, 9, 1:scribit Herodotus, Croesi filium, cum infans esset, locutum,
Cic. Div. 1, 53, 121.—Transf., not capable of speech, not eloquent:B.infantes et insipientes homines,
Cic. Inv. 1, 3, 4.— Comp.: infantior, quam meus est mulio, Varr. ap. Non. 56, 11:omnino nihil accusatore Lentulo subscriptoribusque ejus infantius,
Cic. Q. Fr. 3, 4 init. — Sup.:ut timerem, si nihil dixissem, ne infantissimus existimarer,
incapable of speaking, Cic. Clu. 18, 51; cf.:historia neque nimis infans, neque perfecte diserta,
id. Brut. 26, 101.—Not yet able to speak, young, little, infant:III. a.infantes pueri,
Cic. de Or. 2, 39, 162; cf. Varr. L. L. 6, § 64 Müll.:infantium puerorum incunabula,
Cic. Rosc. Am. 53, 153:pupilla,
id. Verr. 2, 1, 58, § 153:filius,
id. Clu. 9, 27:filia,
Suet. Ner. 35.—Of the young of the brute creation: pulli,
Plin. 10, 33, 49, § 92:catuli,
id. 29, 5, 32, § 100.— Of a plant, little:boletus,
Plin. 22, 22, 46, § 93:ova,
fresh, Ov. M. 4, 518.—In gen., a young or little child, an infant, babe:b. B.natura movet infantem,
Cic. Fin. 2, 11, 33:non mulieribus, non infantibus pepercerunt,
Caes. B. G. 7, 28:parvi,
Lucr. 1, 184:in Sabinis incertus infans natus, masculus an femina esset,
Liv. 31, 12 med.:rusticus,
Juv. 3, 176; 9, 60:crassus,
id. 13, 163; 14, 168:infantem suam reportavit,
Quint. 6, 1, 39:infantumque animae flentes,
Verg. A. 6, 427:semestris,
Liv. 21, 62:ab infante,
from infancy, Col. 1, 8, 2; so,ab infantibus (of more than one),
Cels. 7, 7, 15.—Of or belonging to an infant, infantine:C.pectoraque absorbent avidis infantia linguis,
Ov. F. 6, 145:infantia ossa,
id. M. 4, 517:guttura,
id. ib. 4, 229:tutus ut infanti vagiat ore puer,
id. F. 4, 208:manus,
id. H. 9, 86:umbrae,
of departed infants, id. ib. 11, 119.—Childish, like a child. —Hence,1.Silly:2. IV.illa Hortensiana omnia fuere infantia,
Cic. Att. 10, 18, 1.—For infandus, unutterable, unheard of (anteclass.): facinus, Att. ap. Non. 56, 12 (Trag. Fragm. v. 189 Rib.). -
29 molitio
1.mōlītĭo, ōnis, f. [molior], a putting in motion, moving, removing; a laborious undertaking, preparation, contrivance (rare but class.): molitio agrorum, a working, ploughing, digging, Col. prooem.:2.terrena,
id. 11, 2, 98:facilis molitio eorum valli erat,
a tearing out, demolishing, Liv. 33, 5, 6; a building, making, of the creation of the world, Cic. N. D. 1, 8, 19.—In gen., an enterprise, undertaking, Amm. 14, 9, 4.mŏlĭtĭo, ōnis, f. [molo], a grinding (late Lat.), Ambros. Serm. 29. -
30 viscereus
viscĕrĕus, a, um, adj. [id.], consisting of flesh:arvum nondum viscereum,
i. e. which had not yet been employed in the creation of man, Prud. Apoth. 1093. [p. 1998]
- 1
- 2
См. также в других словарях:
CRÉATION — SPONTANÉMENT, l’homme baigne d’absolu sa terre nourricière. Son affectivité, son imagination, son esprit embrassent les parcours des dieux. Ne pouvant faire quelque chose de rien, son inéluctable enracinement dans ce qui existe le presse… … Encyclopédie Universelle
Creation — • Like other words of the same ending, the term creation signifies both an action and the object or effect thereof. Thus, in the latter sense, we speak of the kingdoms of creation , the whole creation , and so on Catholic Encyclopedia. Kevin… … Catholic encyclopedia
Creation — may refer to: In religion and philosophy Creation myth, stories of the supernatural creation of the Earth and its inhabitants Genesis creation narrative, The Biblical account of creation In science and technology Matter creation, the appearance… … Wikipedia
Creation — Création Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom … Wikipédia en Français
creation — UK US /kriˈeɪʃən/ noun [U, C] ► the act or process of making, producing, or building something, or something that has been made, built, or produced: »the creation of wealth »Some local people are protesting at the creation of a national park in… … Financial and business terms
creation — Creation refers either to (1) the act by which God brought the contingent universe into being, or (2) the product of that initial act. Christians have long confessed that this creative act was not from a pre existent plenum but rather ex… … Christian Philosophy
création — CRÉATION. subs. fém. Action par laquelle Dieu crée. La création du monde. La création de l homme. [b]f♛/b] Il se prend aussi figurément pour Un nouvel établissement d Offices, de Charges, de rentes, etc. On a fait de nouvelles créations d Offices … Dictionnaire de l'Académie Française 1798
Creation — Cre*a tion (kr? A sh?n), n. [L. creatio: cf. F. cr?ation. See {Create}.] 1. The act of creating or causing to exist. Specifically, the act of bringing the universe or this world into existence. [1913 Webster] From the creation to the general doom … The Collaborative International Dictionary of English
creation — Creation. s. f. v. Action par laquelle Dieu crée. La creation du monde. la creation de l homme. Il se prend aussi fig. pour Un nouvel establissement d Offices, de Charges, de rentes &c. On a fait de nouvelles creations d Offices. Edit portant… … Dictionnaire de l'Académie française
Creation — Creation, das englische Wort für Schöpfung, steht für: The Creation, eine englische Musikgruppe der 1960er Jahre einen Film, der als Vorbild für King Kong gilt, siehe Creation (1931) einen Film, von Jon Amiel über Charles Darwin, siehe Creation… … Deutsch Wikipedia
creation — late 14c., action of creating, a created thing, from O.Fr. creacion (14c., Mod.Fr. création) creation, coming into being, from L. creationem (nom. creatio) a creating, a producing, in classical use an electing, appointment, choice, noun of action … Etymology dictionary