-
1 adfectus (aff-)
adfectus (aff-) ūs, m [ad + 2 FAC-], a state, disposition, mood: animi: dubiis adfectibus errare, in vacillating moods, O.: adfectu tacito laetari, rapture, O.—A desire, fondness for: opes atque inopiam pari adfectu concupiscunt, Ta.: si res similis affectibus esset, Iu. -
2 ambiguus
ambiguus adj. [ambi + 1 AG-], going two ways, wavering, uncertain: per ambiguum favorem gratiam victoris spectare, by showing equal favor to both sides, L.: Proteus, assuming different forms, O.: Ambiguam tellure novā Salamina futuram, i. e. the name would be of double application, H.— Fig., wavering, vacillating, uncertain, doubtful: si dudum fuerat ambiguom hoc mihi, T.: haud ambiguus rex, L.: Ambiguum Clymene precibus Phaëthontis, an irā Mota magis, uncertain whether, O.: imperandi, Ta.—Of speech, obscure, dark, ambiguous: verba: oracula. — Of character, uncertain, not trustworthy, doubtful: fides, L.: domus, V. — As subst n., doubt, uncertainty, a dark saying: servet in ambiguo Iuppiter, H.: ambiguorum complura sunt genera.* * *ambigua, ambiguum ADJchangeable, doubtful, ambiguous, wavering, fickle; treacherous, unethical -
3 aestus
aestus, ūs (archaic gen. aesti, Pac. 97 Rib.; rare form of nom. plur. aestuus). m. [kind. with aestas and Gr. aithô; v. aestas], an undulating, boiling, waving, tossing; a waving, heaving, billowy motion.I.Lit.A.Of fire; hence, in gen., fire, glow, heat (orig. in relation to its flashing up; while fervor denotes a glowing, ardor a burning, and calor a warming heat; yet it was early used for warming heat;B.v. the following example): nam fretus ipse anni permiscet frigus et aestum,
heat and cold are blended, Lucr. 6, 364 (for which calor, id. 6, 368, 371 al.):multa aestu victa per agros,
id. 5, 1104:exsuperant flammae, furit aestus ad auras,
Verg. A. 2, 759:caniculae,
Hor. C. 1, 17, 18; so id. Ep. 1, 8, 5:labore et aestu languidus,
Sall. J. 51.—In plur.:neque frigora neque aestus facile tolerabat,
Suet. Aug. 81.—So of midday heat:aestibus at mediis umbrosam exquirere vallem,
Verg. G. 3, 331 (cf. Cic. Ac. 2, 22: ille cum aestuaret, umbram secutus est).—And of the heat of disease (of [p. 63] wounds, fever, inflammation, etc.): ulceris aestus, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 7, 19:homines aegri cum aestu febrique jactantur,
Cic. Cat. 1, 13.—The undulating, heaving motion of the sea, the swell, surge: fervet aestu pelagus, Pac. ap. Cic. de Or. 3, 39; hence, meton. for the sea in agitation, waves, billows:C.delphines aestum secabant,
Verg. A. 8, 674:furit aestus harenis,
id. ib. 1, 107:aestus totos campos inundaverant,
Curt. 9, 9, 18.—In Verg. once of the boiling up of water in a vessel: exsultant aestu latices, Aen. 7, 464.—Esp., the periodical flux and reflux or ebb and flow of the sea, the tide (cf. Varr. L. L. 9, 19; Mel. 3, 1:II.aestus maris accedere et reciprocare maxime mirum, pluribus quidem modis, sed causa in sole lunāque,
Plin. 2, 97, 99); Plaut. As. 1, 3, 6: quid de fretis aut de marinis aestibus dicam? quorum accessus et recessus ( flow and ebb) lunae motu gubernantur, Cic. Div. 2, 14 fin.:crescens,
Plin. 2, 100, 97, § 219:decedens,
id. ib.:recedens,
id. 2, 98, 101, § 220: secundus, in our favor, Sall. Fragm. ap. Gell. 10, 26, 2: adversus, against us, id. ap. Non. 138, 8.—Trop.A.The passionate ferment or commotion of the mind, the fire, glow, ardor of any ( even a good) passion (cf. aestuo, II. A.):B.et belli magnos commovit funditus aestus (genus humanum),
has stirred up from their very bottom the waves of discord, Lucr. 5, 1434:civilis belli aestus,
Hor. Ep. 2, 2, 47 (cf. id. C. 2, 7, 15):repente te quasi quidam aestus ingenii tui procul a terrā abripuit atque in altum abstraxit,
Cic. de Or. 3, 36:hunc absorbuit aestus quidam gloriae,
id. Brut. 81:stultorum regum et populorum continet aestus,
Hor. Ep. 1, 2, 8:perstet et, ut pelagi, sic pectoris adjuvet aestum,
the glow of love, Ov. H. 16, 25.—A vacillating, irresolute state of mind, doubt, uncertainty, hesitation, trouble, embarrassment, anxiely:C.qui tibi aestus, qui error, quae tenebrae,
Cic. Div. in Caecin. 14:vario fluctuat aestu,
Verg. A. 12, 486:amor magno irarum fluctuat aestu,
id. ib. 4, 532; cf. id. ib. 8, 19:aestus curaeque graves,
Hor. S. 1, 2, 110.—In the Epicurean philos. lang. of Lucretius, the undulatory flow or stream of atoms, atomic efflux, as the cause of perception (cf. affluo, I.):Perpetuoque fluunt certis ab rebus odores, Frigus ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis Aequoris, exesor moerorum litora propter, etc.,
Lucr. 6, 926; and in id. 6, 1002 sq., the magnetic fluid is several times designated by aestus lapidis. -
4 distringo
di-stringo, nxi, ctum, 3, v. a.I.To draw asunder, to stretch out (very rarely): radiis rotarum districti pendent, * Verg. A. 6, 616.— Poet.:II.(canum) rabies districta,
i. e. showing the teeth, Lucr. 5, 1064; cf.:acies dentium,
Amm. 14, 7, 13.—Far more freq., esp. since the Aug. per. (not in Caesar, and in Cicero only as P. a.),(Like distineo, II.) To detain a person anywhere, to hinder, to occupy, engage:2. B.Romanum a tergo,
Flor. 2, 13, 1:urbem (i. e. Romanos) incendiis,
id. 4, 1, 2:distringit quem multarum rerum varietas,
Phaedr. 4, 26, 3; cf. Plin. 18, 26, 65, § 239:distringor officio,
id. Ep. 1, 10, 9; cf. id. ib. 7, 15, 1; Quint. 12, 1, 5:(Jovem) votis,
to molest, importune, Plin. Pan. 94, 2.—Esp. as milit. t. t., to make a diversion against an enemy, to distract the attention of:Hannibalem mittendum in Africam esse ad distringendos Romanos,
Liv. 35, 18 fin.:copias regias populatione maritimae orae,
id. 44, 35; cf.:Scipionem oppugnatione plurium oppidorum,
Front. Strat. 1, 3, 5.—Transf., of abstract objects:A.ut discordiam moveret, qua consensus Romanorum distringeretur,
would be hindered, disturbed, Front. Strat. 1, 8, 1 Oud. N. cr. —Hence, districtus, a, um, P. a.(Qs. stretched tight, i. e.) Strict, severe (post-Aug.):B.districtior accusator,
Tac. A. 4, 36 fin.:feneratrix (opp. amica obsequens),
Val. Max. 8, 2, 2:censura,
id. 2, 9, 6:districtissimi defensores,
Cod. Just. 1, 55, 6.—Divided in mind, at strife with one's self; hence, hesitating, vacillating:C.districtus mihi videris esse, quod et bonus civis et bonus amicus es,
Cic. Fam. 2, 15, 3.—More freq. and class., occupied, engaged, busy:(α). (β).judicio districtus atque obligatus,
Cic. Verr. 1, 9; cf.(vinculo mortali) alii alligati sunt, alii astricti, alii districti quoque,
Sen. Vit. Beat. 16 fin.:ancipiti contentione,
Cic. de Imp. Pomp. 4, 9:labore vita districta,
id. de Or. 3, 2, 7; Quint. Ep. ad Tryph. 1; * Hor. S. 2, 8, 68; Nep. Hann. 13, 2; cf.:imperium circa mala sua,
Flor. 4, 12, 1; and in the comp.:numquam me a causis et judiciis districtiorem fuisse,
Cic. Q. Fr. 2, 16.— Adv. acc. to A., strictly, severely.districtim:b.innocens,
Sen. Contr. 7.—Comp.:districtius: repercutere,
Tert. Idol. 5:vivere,
Hier. Ep. 22, no. 11.— Sup., Cassiod. Var. 9, 18. -
5 dubio
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
6 dubium
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
7 dubius
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
8 fluctuabundus
fluctŭābundus, a, um [fluctuor], vacillating, Ambros. de Job, 4, 10, 27 fin. -
9 nutabundus
nūtābundus, a, um, adj. [id.], tottering, staggering (post-class.).I.Lit.:II.miles,
App. M. 9, p. 237, 1; Salv. Gub. D. 6, 13. —Trop., vacillating, uncertain, Lact. 6, 3, 6. -
10 vagus
văgus, a, um, adj. [root vagh-; Sanscr. vāhas; Gr. ochos, wagon; cf. veho], strolling about, rambling, roving, roaming, wandering, [p. 1953] unfixed, unsettled, vagrant (freq. and class.; syn. errabundus).I.Lit.:II.cum vagus et exsul erraret,
Cic. Clu. 62, 175:itaque vagus esse cogitabam,
id. Att. 7, 11, 5:dum existimabam vagos nos fore,
id. ib. 7, 26, 3:Gaetuli vagi, palantes,
Sall. J. 18, 2; cf. id. ib. 19, 5:multitudo dispersa atque vaga,
Cic. Rep. 1, 25, 40 (from Aug. Ep. 138, 10):quae circum vicinos vaga es,
Plaut. Mil. 2, 5, 14:navita,
Tib. 1, 3, 39:mercator,
Hor. A. P. 117:Hercules,
id. C. 3, 3, 9:scurra,
id. Ep. 1, 15, 28:tibicen,
id. A. P. 215:pecus,
id. C. 3, 13, 12:aves,
id. ib. 4, 4, 2:cornix,
id. ib. 3, 27, 16:pisces,
id. S. 2, 4, 77:vagi per silvas ritu ferarum,
Quint. 8, 3, 81; cf.also: saepe vagos extra limina ferte pedes,
Ov. A. A. 3, 418:refringit virgulta pede vago,
Cat. 63, 84:ne bestiae quidem... facile patiuntur sese contineri motusque solutos et vagos a naturā sibi tributos requirunt,
unrestrained, Cic. Fin. 5, 20, 56:peregrinationes,
Sen. Tranq. 2, 13:errores,
Ov. M. 4, 502:gressus,
Mart. 2, 57, 1.—Of inanim. things:quae (sidera) autem vaga et mutabili erratione labuntur,
Cic. Univ. 10; cf.:quae (stellae) errantes et quasi vagae nominarentur,
id. Rep. 1, 14, 22:Aurorā exoriente vagi sub limina Solis,
Cat. 64, 271:luna,
Hor. S. 1, 8, 21:aequora,
Tib. 2, 6, 3:flumina,
Hor. C. 1, 34, 9:Tiberis,
id. ib. 1, 2, 18:venti,
id. ib. 3, 29, 24:fulmina,
Ov. M. 1, 596:flamma,
Hor. S. 1, 5, 73:crines,
Ov. M. 2, 673:harena,
flying, light, Hor. C. 1, 28, 23:domus (Scytharum),
id. ib. 3, 24, 10:lumina noctis,
Stat. Th. 3, 63:febres,
sporadic, Cels. 3, 5:fel toto corpore,
diffusing itself, Plin. 11, 37, 75, § 193.—Trop., wandering, wavering, unsteady, inconstant, doubtful, uncertain, vague:(in oratione) solutum quiddam sit nec vagum tamen,
capricious, Cic. Or. 23, 77:genus orationum,
id. Brut. 31, 119; cf.:pars quaestionum vaga et libera et late patens,
indefinite, vague, id. de Or. 2, 16, 67:nomen Ambrosiae et circa alias herbas fluctuatum,
Plin. 27, 4, 11, § 28:de dis immortalibus habere non errantem et vagam, sed stabilem certamque sententiam,
Cic. N. D. 2, 1, 2:vaga volubilisque fortuna,
id. Mil. 26, 69: vaga popularisque supplicatio, irregular, i. e. celebrated as men chanced to meet, without legal appointment, Liv. 3, 63, 5:incertum diu et quasi vagum imperium,
Suet. Vesp. 1:vagus adhuc Domitius,
i. e. vacillating between the parties, Vell. 2, 76, 2:puellae,
inconstant in love, Prop. 1, 5, 7:vagae moderator juventae,
flighty, giddy, Mart. 2, 90, 1; Stat. S. 4, 6, 2:concubitu prohibere vago,
i. e. promiscuous, Hor. A. P. 398; so Col. 12, 1, 2; Mart. 6, 21, 6.— Poet., with gen.:vagus animi,
wandering in mind, Cat. 63, 4.—adv.: văgē, here and there, far and wide, dispersedly:vage effusi per agros palatique, etc.,
Liv. 26, 39, 22:res sparsae et vage disjectae,
Auct. Her. 4, 2, 3:dispergere,
id. ib. 4, 31, 42:dicere,
Sen. Q. N. 2, 48, 2.
См. также в других словарях:
Vacillating — Vac il*la ting, a. Inclined to fluctuate; wavering. Tennyson. {Vac il*la ting*ly}, adv. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
vacillating — index capricious, dubious, faithless, hesitant, inconsistent, irresolute, irresponsible, moving (in … Law dictionary
vacillating — [vas′əlāt΄iŋ] adj. wavering or tending to waver in motion, opinion, etc. vacillatingly adv … English World dictionary
vacillating — vacillatingly, adv. /vas euh lay ting/, adj. 1. not resolute; wavering; indecisive; hesitating: an ineffectual, vacillating person. 2. oscillating; swaying; fluctuating: a vacillating indicator. Also, vacillant. [1805 15; VACILLATE + ING2] Syn. 1 … Universalium
Vacillating — Vacillate Vac il*late, v. t. [imp. & p. p. {Vacillated}; p. pr. & vb. n. {Vacillating}.] [L. vacillare, vacillatum; cf. Skr. va[ n]c.] [1913 Webster] 1. To move one way and the other; to reel or stagger; to waver. [1913 Webster] [A spheroid] is… … The Collaborative International Dictionary of English
vacillating — adjective Liable to vacillate; wavering, irresolute … Wiktionary
vacillating — Synonyms and related words: adrift, afloat, alternating, amorphous, capricious, changeable, changeful, coquettish, desultory, deviable, dizzy, eccentric, erratic, faddish, fast and loose, fickle, fitful, flickering, flighty, flirtatious, flitting … Moby Thesaurus
vacilLating — (Roget s IV) modif. Syn. changeable, uncertain, unreliable, fickle, inconstant, unstable, mutable, fitful, irresolute, unsettled, unsteady, capricious, shifting, volatile. Ant. constant*, steady, unchanging … English dictionary for students
vacillating — vac·il·late || væsɪleɪt v. sway to and from, fluctuate; hesitate, waver … English contemporary dictionary
vacillating — a. Wavering, fluctuating, unsteady, inconstant … New dictionary of synonyms
vacillating — adj 1. vacillant, vacillatory, indecisive, irresolute, unresolved, unsettled, uncertain, undecided, ambivalent, of two minds; of mixed feelings; wavering, dithering, faltering, hesitating, hesitant, wishy washy; oscillating, fluctuating, going… … A Note on the Style of the synonym finder