take-back

- cofnąć rękę to withdraw one’s hand

- cofnąć samochód to reverse a. back up a car

- cofnąć taśmę to rewind a tape

- cofnij, nie wiedziałam ostatniej sceny rewind it a bit, I didn’t see the last scene

- cofnąć zegarek to put one’s watch back

- cofnąć zegarki to put back the clocks

- cofnąć czas przen. to turn back the clock a. time

- cofnięto nas z granicy we were turned back at the border

- cofam to, co powiedziałem I take back what I said

- tego, co się stało, nie można cofnąć what’s done cannot be undone

- cofnąć się o krok to take a step backwards

- dziewczyna cofnęła się na jego widok the girl drew back when she saw him

- cofnijcie się! stand a. get back!

- wojska cofały się przed nieprzyjacielem the army fell back a. retreated before the enemy

- samochód cofnął się the car reversed a. backed up

- wzbierająca woda cofnęła się the flood waters have receded

- objawy choroby cofnęły się po kilku dniach the symptoms abated after a few days

- cofnijmy się w wyobraźni do XVII wieku let’s imagine that we’re back in the seventeenth century

- cofnijmy się w narracji o kilka miesięcy let’s go back a couple of months in the narrative

- cofnąć się myślą a. pamięcią do czegoś to think back to sth

- moda cofnęła się do lat sześćdziesiątych fashions looked back a. went back to the sixties

- cofać się w rozwoju to regress

- nie cofnął się nawet przed krzywoprzysięstwem he was even willing to commit perjury

- nie cofać się przed niczym to stop at nothing

- muszę odebrać od niej moją książkę I must take my book back from her

- odebraliśmy tereny zagarnięte przez najeźdźców we took back a. retook the territories occupied by invaders

- odebrać zegarek od zegarmistrza to collect a watch from the watchmaker’s

- jadę odebrać dziecko ze szkoły/mamę z dworca I’m going to collect the child from school/my mother at the station

- dziś odbieramy babcię ze szpitala today we’re bringing grandma back home from hospital

- pieniądze proszę odebrać w okienku numer dwa you can collect a. pick up your money at counter number two

- odbierz od gościa płaszcz i powieś na wieszaku take the guest’s coat and hang it up

- pasażerom odebrano wszelkie ostre narzędzia any sharp objects have been taken away from the passengers

- sąd odebrał jej dziecko the court deprived her of custody of the child

- nic nie jest w stanie odebrać mu pewności siebie nothing can deflate his self-confidence

- rozpacz/złość odebrała mu mowę he was choked with despair/anger

- odebrał sobie życie he took his own life

- przewodniczący odebrał mówcy głos the chair forbade the speaker to continue

- po wylewie odebrało mu władzę w nogach after a stroke he lost the use of his legs

- chyba ci rozum odebrało pot. you must have lost your marbles pot.

- odebrał staranne wychowanie he had a good upbringing

- bokser odebrał parę groźnych ciosów the boxer received a. took some nasty blows

- nasze radio nie odbiera BBC our radio doesn’t receive the BBC

- odebrać telefon to answer a. get the telephone

- odebrałem kilka telefonów z pogróżkami I’ve had a. received a few threatening phone calls

- przemówienie odebrano jako zapowiedź politycznych zmian the speech was construed as heralding political changes

- neutralny gest niewłaściwie odebrano jako wrogi sygnał a neutral gesture was misconstrued as a hostile signal

- odebrać poród to assist in the birth

* * *

* * *

(= zawozić)

1. take, drive; odwozić dzieci do szkoły take l. drive children to school.

2. (= odwozić z powrotem) take back, drive back; odwieźć kogoś do domu take l. drive sb back home.

* * *

- odnosić się

* * *

1. (= zanosić) take back, bring back, carry back; odnosić książki do biblioteki take books back to the library.

2. (= osiągać) achieve; odnosić sukcesy achieve success, succeed, be a success; coś odnosi skutek sth produces an effect, sth gives a result.

3. (o ranach, obrażeniach) suffer, sustain; odnieść obrażenia sustain injuries.

4. (= porównywać) compare (do kogoś/czegoś with l. to sb/sth).

1. (= traktować) treat (do kogoś/czegoś sb/sth).

2. (= mieć związek) relate ( do czegoś to sth).

* * *

- cofać się

* * *

cofnąć pf. -ij

1. ( przemieszczać ku tyłowi) back (up), reverse, move l. pull l. draw back; cofać zegarek put back the clock l. watch.

2. (= wstrzymać, unieważnić) withdraw, cancel, revoke; cofnąć prawo jazdy revoke a l. sb's driver's license; cofnęli mi prawo jazdy I had my driving licence revoked; cofnąć zarządzenie cancel l. revoke a regulation; cofnąć wniosek withdraw a motion; cofam to ( co powiedziałem) I take it back.

1. ( przemieszczać się w tył) back (up), move back; cofać się myślą l. pamięcią do czegoś go back to sth; coś się komuś cofa ( o pokarmie) sth makes sb gag.

2. przen. (= ustępować, wycofywać się, zanikać) recede, retire; cofać się w rozwoju regress.

3. (= uchylać się, powstrzymywać się) refrain ( przed czymś from sth); nie cofać się przed niczym stop at nothing, go to any length(s).

- odwieźć chorego do szpitala to take a sick person to a hospital

- odwieźć pożyczone książki to take back borrowed books

- odwiózł matkę na lotnisko he took his mother to the airport

- odszczeknąć coś komuś to snap a reply at sb

- musiałem wszystko odszczekać I had to eat my words

- odszczekaj wszystko, co powiedziałeś! take back everything you said!

- odszczekiwać się starszym to talk back to one’s elders

1. vt

1)

2) [pojazd] to reverse

3) [zegar] to put back

4) [wojska] to withdraw

2. cofać się vr

1) (= usuwać się w tył) to draw back

2) (= ustępować) to retreat, to pull back

-ij, odszczekiwać ipf.

1. ( o psie) bark.

2. pot. (= pyskować, odciąć się) talk back.

3. pot. (= odwołać) take back, eat crow, eat one's words.

odszczeknąć się pf., odszczekiwać się ipf.

1. ( o psie) bark.

2. pot. (= odciąć się, opryskliwie odpowiedzieć) talk back ( komuś to sb).

* * *

-ij, odszczekiwać ipf.

1. ( o psie) bark.

2. pot. (= pyskować, odciąć się) talk back.

3. pot. (= odwołać) take back, eat crow, eat one's words.

odszczeknąć się pf., odszczekiwać się ipf.

1. ( o psie) bark.

2. pot. (= odciąć się, opryskliwie odpowiedzieć) talk back ( komuś to sb).

- niegodna a. haniebna potwarz disgraceful slander

- rzucać na kogoś potwarze to spread slander about sb

- odwołać potwarz to retract a. take back the slander

- nie mogę puszczać płazem takich potwarzy I can’t let such slander go unnoticed

* * *

* * *

pl. -e slander, defamation, calumny.

- zbiórka makulatury waste-paper collection (for recycling)

- punkt skupu makulatury a waste-paper collection centre

- z makulatury made from recycled paper

- papier toaletowy z makulatury toilet paper made from recycled paper

- zbierać/oddać stare gazety na makulaturę to collect/to take (back) old newspapers for recycling

- pisma kobiece uważa za makulaturę he thinks women’s magazines are trash

- odwołać kogoś od stołu/do telefonu to call sb away from the table/to the phone

- odwołać kogoś na stronę to call sb aside

- odwołać dyrektora ze stanowiska to dismiss a manager from his post

- ambasador został odwołany the ambassador was recalled

- odwołać kurs autobusu/odlot samolotu to cancel a bus/a flight

- odwołać przedstawienie/rozkaz/wykład to cancel a performance/an order/a lecture

- odwołać alarm to call off an alarm

- odwołaj to, co powiedziałeś take back what you said

- świadek odwołał zeznania the witness has withdrawn his testimony

- odwołać się do sądu/sejmu/najwyższych władz to appeal to a court/the Seym/the highest authorities

- odwołać się do profesora w sporze naukowym to refer to a professor in an academic dispute

- odwołuję się do pani życzliwości I’m appealing to your kindness

- spektakl odwołuje się do wyobraźni widza the performance appeals to the audience’s imagination

- odwołać się do czyichś uczuć/czyjegoś doświadczenia/rozsądku to appeal to sb’s feelings/experience/reason

- odwołać się do dawnych praw/przywilejów to invoke old laws/privileges

- odwołam się do przykładu… I will refer to the example of…

1) (należność) to take back

2) (= otrzymywać) to receive

3) [walizkę, wezwanie] to collect

4) (dziecko ze szkoły) to pick up

5) [telefon] to answer

6) (= pozbawiać) [ochotę] to deprive of

7) [prawo, przywilej] to withdraw

8) (= zabierać przy użyciu przemocy) to confiscate

9) [program radiowy, telewizyjny] to receive

10) (= doświadczać uczucia) to experience

1. vt

1) (= przynosić z powrotem) to take (back)

2) [sukces] to achieve

3) [porażkę] to suffer

4) [rany] to sustain

odnosić się vr

- oddać książkę do biblioteki/właścicielowi to return a book to the library/its owner

- oddawać komuś pożyczkę ratami to pay a loan back to sb in instalments

- pożycz setkę, oddam wszystko, co do grosza lend me a hundred, I’ll pay every penny of it back

- oddał znaczną sumę na cele dobroczynne he handed over a large sum of money to charity

- oddałbym wszystko, byle mieć zdrowie I’d give everything a. anything to be healthy

- oddać krew to give a. donate blood

- oddać życie za kogoś/sprawę to lay down one’s life for sb/a cause

- oddaj ten koszyk sąsiadce take the basket to our/my/your neighbour

- oddałam obraz w zastaw I pawned the painting

- ziemię oddano w dzierżawę the land has been leased out

- oddamy restaurację/sklep w ajencję we’ll grant a franchise for the restaurant/shop, we’ll franchise out the restaurant/shop

- oddam ci samochód/dom do dyspozycji I’ll put the car/house at your disposal

- oddał mi swoje łóżko, a sam spał w hamaku he gave me his bed and slept in a hammock

- oddał tytuł mistrza świata he lost his world title

- oddać buty/zegar do naprawy to have one’s shoes/clock repaired

- musisz oddać bagaż na przechowanie a. do przechowalni you have to take your luggage to the left luggage office

- oddać fabrykę/most do eksploatacji a. użytku to put a plant into operation/a bridge into use

- musimy oddać syna do szpitala/żłobka we have to send our son to hospital/a day nursery

- oddać kogoś w ręce policji to hand sb over to the police

- oddano go pod sąd he was brought to justice

- sprawę oddano do sądu the case was taken to court

- nie oddamy wrogowi naszej twierdzy we won’t surrender our fortress to the enemy

- oddać najsubtelniejsze odcienie znaczenia to convey the most subtle shades of meaning

- autor oddał wiernie atmosferę epoki the author faithfully rendered the atmosphere of the epoch

- oddać pokłon cesarzowi to bow to an emperor

- oddawać komuś honory wojskowe to salute sb

- oddać salut (armatni) to fire a. give a salute

- sąsiad oddał mu ukłon the neighbour bowed back to him

- oddać mocz to urinate

- terrorysta oddał się w ręce policji the terrorist turned himself in to the police

- oddaję się do pana dyspozycji I put myself at your disposal

- oddał się studiom literackim he devoted himself to literary studies

- oddawać się uciechom życia to abandon oneself to a life of pleasure

■ oddać ducha książk. to render up one’s soul książk.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- odnieście mapę do pokoju nauczycielskiego take the map back to the staffroom

- odnieś paczkę pod wskazany adres take the parcel to the address given

- odnieść książkę do biblioteki to take a book back to the library

- odniosłem wrażenie, że… I was under the impression that…

- odnieść wydarzenie do kogoś to relate an event to sb

- odnosić się do kogoś życzliwie to treat sb kindly

- ta uwaga odnosi się do ciebie this comment concerns you

■ odnosić skutek to be successful, to do the trick

* * *

1. (= zabrać) take away, deprive of; kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera give a thing, and take a thing, to wear the devil's gold ring; give a thing and take again, and you shall ride in hell's wain; (= zabierać przemocą) seize; (= konfiskować) confiscate.

2. (= odzyskiwać) get back, reclaim.

3. (= zabierać z powrotem) collect, pick up ( od kogoś from sb); odebrać pranie z pralni pick one's wash(ing) up from the laundry l. cleaners; odbierać dzieci z przedszkola pick the children up from the kindergarten; odebrać buty od szewca pick sb's shoes up from a shoe repair shop.

4. (= otrzymać) receive, get, pick up; odbierać listy pick up sb's letters; odebrać nagrodę receive a prize l. an award; odbierać życzenia receive wishes l. greetings; odebrać staranne wychowanie receive a thorough education; odbierać gości z dworca pick up one's guests from the station, meet one's guests at the station.

5. (= uzyskiwać, przyjmować) receive; obtain; take; odebrać dziecko l. poród deliver a baby; odbierać telefon answer the phone l. a call, pick up the phone; odebrać od kogoś przysięgę l. ślubowanie swear sb in, administer an oath to sb.

6. (= zabierać) take away, steal; odebrać komuś żonę steal sb's wife; odbierać komuś złudzenia disillusion sb; odebrać komuś wiarę shake sb's faith; odbierać komuś głos cut sb off from speaking; wzruszenie odebrało mu głos he was speechless with emotion; odebrać komuś życie take sb's life; odebrać sobie życie take one's own life; odbierać komuś sen keep sb up; odebrać komuś spokój drive sb to distraction, tip sb off their balance; kogo Bóg chce ukarać, temu rozum odbiera whom God will destroy, He first makes mad; whom God would ruin, He first deprives of reason.

7. (= pozbawiać uprawnień) revoke; odbierać prawo jazdy revoke a driver's license; odbierać uprawnienia adwokackie disbar.

8. (= przyjmować, zrozumieć) get, understand; odebrać wiadomość get a message; odbierać coś jako wyraz sympatii take sth as a manifestation of support.

9. ( o sprzęcie radiowo-telewizyjnym) receive; odbierać na tej samej fali pot. be on the same wavelength.

- zrobić dwa kroki to przodu/do tyłu to take two steps forward/back

- stawiać duże/małe kroki to take big/small steps

- zbliżać się wielkimi krokami [osoba] to walk fast (do kogoś/czegoś toward(s) sb/sth); przen. [dzień, termin] to approach rapidly

- stawiać pierwsze kroki [dziecko] to take one’s first steps; przen. [firma, nauka] to be in its infancy

- stawiać pierwsze kroki jako polityk przen. to take one’s first steps in the world of politics

- usłyszeć czyjeś kroki to hear sb’s footsteps

- iść krok za krokiem to go step by step a. one step at a time

- robić coś krok za krokiem a. krok po kroku to do sth step by step a. one step at a time

- krok po kroku zdobyłem jej zaufanie little by little, I won her trust

- iść za kimś krok w krok to dog sb a. sb’s footsteps, to follow sb (about a. around everywhere)

- iść przy kimś krok w krok to walk in step with sb

- kierować swoje kroki do czegoś a. ku czemuś książk. to direct one’s steps toward(s) sth

- na każdym kroku a. co krok widać było ślady wojny the traces of war were visible at every turn

- ani kroku (dalej)! don’t move!

- iść szybkim/wolnym krokiem to walk at a fast/slow pace

- przyspieszyć/zwolnić kroku to speed up/slow down

- mieć sprężysty/żołnierski krok to walk with a springy/soldierly step

- dotrzymywać komuś/czemuś kroku to keep up with sb/sth także przen.

- równaj krok! (rozkaz wojskowy) get in step!

- krok defiladowy the goose-step

- iść krokiem defiladowym to (do the) goose-step

- uczyć się kroków walca/tanga to learn the steps of the waltz/tango

- mylić krok w tańcu to be a. dance out of step

- podjąć stosowne/stanowcze kroki to take appropriate/decisive steps

- skłonić kogoś do desperackiego kroku to induce sb to make a desperate move

- zdecydować się na ryzykowny krok to decide to make a risky move

- ważny krok w walce z terroryzmem a major step forward in the fight against terrorism

- uczynić krok ku zgodzie to take a step toward(s) reconciliation

- ktoś musi uczynić pierwszy krok someone has to take the first step

- krok wstecz w procesie pokojowym a step backward(s) in the peace process

- milowy krok a giant step

- to odkrycie było milowym krokiem w rozwoju współczesnej nauki this discovery was a giant step in the development of modern science

- znałem jej każdy krok I was aware of her every move

- to dwa kroki stąd it’s just around the corner; it’s just a hop, skip, and jump from here pot.

- jesteśmy o krok a. dzieli nas krok od zwycięstwa victory is just around the corner

- stąd już tylko krok do rewolucji from there its one step to revolution

- nie odstępować kogoś na krok to follow sb everywhere

- sprawa nie posunęła się nawet na a. o krok things have gone (absolutely) nowhere, things have not moved ahead at all

- on nie ustąpi ani na krok he won’t budge an inch

- być ciasnym w kroku [spodnie, bielizna] to be tight in the crotch

- spodnie cisną a. uwierają mnie w kroku my trousers are tight in the crotch

- □ krok łyżwowy Sport ski skating

* * *

* * *

1. (= stąpnięcie) step; ( ciężki) plod, tramp; (= sposób chodzenia) gait, walk; krok defiladowy parade step; niepewny krok unsteady gait; równać krok fall into step; dotrzymywać komuś kroku t. przen. keep pace with sb; chodzić za kimś krok w krok follow sb around, dog sb's footsteps; posuwać się krok za krokiem go step by step; przyspieszać/zwalniać kroku speed up/slow down; skierować dokądś swoje kroki turn one's steps somewhere; wlec się żółwim krokiem lag on l. move at a snail's pace; od miłości do nienawiści tylko jeden krok there's a thin line between love and hate; ani kroku dalej! freeze!, hold it right there!; nie idę ani kroku dalej! I'm not going l. moving a step further!

2. (= odcinek drogi) step; być o krok od be one step away from; co krok at every step, every step of the way; dwa kroki stąd within a stone's throw of here; nie ruszyć się ani na krok not to move a step; spotykać coś na każdym kroku l. co krok encounter sth at every step l. every step of the way; wielki/milowy krok naprzód/wstecz a great/enormous step forward/back.

3. (= działanie) step; desperacki/fałszywy krok desperate/false step; krok po kroku step by step; podjąć konieczne/pilne kroki take necessary/urgent steps; podjąć odpowiednie kroki (prawn.) take due steps; zrobić pierwszy krok take the first steps.

4. pot. ( część ubrania) crotch.