-
1 servitus
servitūs, ūtis f. [ servus ]1) рабство, невольничество, неволяesse in servitute или servire servitutem C — находиться в рабстве, быть рабом2) собир. рабы, невольники (s. crescit nova H)3) подчинённость, подвластность ( patriam e servitute in libertatem vindicare Nep); подчинённое положение, бесправиеs. officii C — обязанность повиноваться долгуs. juris Q — обязанность подчиняться законам4) юр. повинность, оброк ( servitutem fundo imponere C) -
2 afficio
af-ficio, fēcī, fectum, ere [ facio ]1) причинять ( aliquem aliquā re)a. aliquem laetitiā (gaudio) Cs, C — доставить кому-л. радость (обрадовать кого-л.)a. aliquem beneficiis C — облагодетельствовать кого-л.2)а) снабжать, наделять (aliquem praedā Pl; aliquem praemio C; aliquem muneribus C, Nep)aliquem gloria a. C — прославить кого-л.medicamine vultum a. O — помазать лицо лекарствомa. morte (capitali poenā) C — казнитьa. cruce C — распять на крестеservitute a. aliquem C — поработить кого-либоa. aliquem sepulturā C — похоронить кого-л.б) pass.affici morbo C, QC, Nep — заболетьinjuriā affici ab aliquo Enn — потерпеть обиду от кого-л.3) влиять, действовать, иметь влияние5) ослаблять, изнурять, утомлять (labor, fames, sitis afficiunt corpora L)6) производить впечатление, воздействовать (litterae tuae sic me affecerunt, ut... C)affici aliquā re PJ — восхищаться чём-л.7) иметь отношение, быть связанным ( affectum esse ad aliquam rem C) -
3 allego
I al-lēgo, āvī, ātum, āre1) отправлять, посылать, присылать ( aliquem ad aliquem или alicui C)allegati (alicujus) C — посланные, послыaliquem allegando fatigare L — надоедать кому-л. просьбами через посланных2) подговаривать, подстрекать, подсылать ( aliquem Ter)3) приводить в доказательство, ссылаться (на) (a. exemplum PJ; merita erga populum Su)a. se ex servitute in ingenuitatem Dig — доказывать своё право на возвращение из рабства в свободное состояниеII al-lego, lēgī, lēctum, ere2) выбирать, принимать в порядке выборов ( aliquem in senatum Su)octo praetoribus (dat.) allecti duo VP — к восьми (прежним) преторам было добавлено ещё двое -
4 excipio
ex-cipio, cēpī, ceptum, ere [ex + capio ]1) вынимать, извлекать ( telum e vulnere CC); вытаскивать ( aliquem e mari C)e. aliquem e servitute L — освободить кого-л. от рабстваexcĭpi alicui rei Sen etc. — ускользнуть от чего-л.2) делать изъятие, исключать ( neminem de antiquis C)excepto (quod H, Q или si Pers) — за исключением (того, что)3) предусматривать, определять, постановлять4)а) принимать, встречать (aliquem clamore C, plausu V, tumultu Pt; extremum spiritum alicujus C)e. aliquem manu et complexu T — принять кого-либо с распростёртыми объятиямиe. suasoriam alicujus Pt — ответить на чью-л. защитительную речьe. aliquem cantĭco Pt — откликнуться на чью-л. просьбу песнейvirgunculam septimus aetatis annus excepit Hier — девочке пошёл седьмой годб) давать убежище, приютить ( aliquem hospitafiter QC)aliquem epulis e. T — угостить кого-либо5) поглощатьora clamantia patrium nomen excipiuntur aquā O — уста (Икара), выкликающие отцовское имя, поглощаются пучиной6) находиться лицом к лицу ( с чем-л.)aliquem bellum excipit L — кому-л. предстоит война7) записыватьdictante aliquo e. orationem Su — записывать речь под чью-л. диктовку8) излагать, понимать, толковать ( sententiam alicujus gravius Su)longum erat singula e. Pt — было бы долго рассказывать обо всех подробностях9) получать (partes Nep; vulnera C; telum C; vulnus numero T); брать, принимать на себяe. rem publicam L — взять на себя защиту государстваe. pericula C — подвергнуть себя опасностям10) выдерживать, выносить (vim fluminis Cs; impetum hostium Cs; aliquid aequo animo Sen)11) нападать ( aliquem incautum V); поражать, ранить ( aliquem in latus V)12) подхватывать, подслушивать, (у)ловить, (у)слышать (rumores C; sermonem eorum L)excepi legem parari C — (я) слышал, что подготовляется закон14) поддерживать (hominem labentem C; moribundum L); подпиратьrostro se e. Ap — цепляться клювом (о попугае)e. se in pedes L и pedibus QC — соскочить (с лошади)in genua se e. Sen — опуститься на колени15) поймать, перехватывать, ловить (fugientes C; bestias Cs; turdos volitantes Pt); приобретать, стяжать, снискивать (laudes, voluntates hominum C)16) следоватьe. fabulae partem Pt — вступить в разговор17) продлить, продолжать (proelium L; gentem V)18) смешивать ( aliquid aquā CC) -
5 expedio
ex-pedio, īvī (iī),ītum, īre [ pes ]1)а) распутывать ( nodum C); высвобождать ( gressum Ap)e. se — выпутаться (ex laqueis C; turbā, v. l. ex turbā Ter)e. se crimine Ter — оправдаться в обвиненииб) развязывать (restim Ap; aliquem illigatum H)2)а) освобождать, избавлять (aliquem ex servitute Pl; aliquem aliquā re или ab, de и ex aliquā re C etc.); помогать, вызволятьe. errantem nemori O — вывести заблудившегося из чащиб) поставить на ноги, вылечить ( aegrōtum CC); благополучно провести ( aliquem per acuta belli H)3) налаживать, обеспечивать ( rem frumentariam Cs); достигать, одерживать ( victoriam Cs)4) вынимать, доставать (Cerĕrem— sc. panem — canistris V); приготовлять (virgas C; arma Cs, V, T; pecunias Su)5) снаряжать, оснащать (naves Cs, T; classem bAl); приводить в боевой порядок ( legiones Cs); подготовлять ( agrum sationibus faciendis Col)6) приводить в порядок, улаживать ( negotia C)e. sarcinulam Pt — уложить свои вещиe. nomina sua C — оплатить свои долгиe. salutem C — обеспечить безопасность, спасти жизньse e. — приготовиться ( ad pugnam L)7) бросать, метать (discum, jaculum H)9) приводить в исполнение, осуществлять ( consilia sua T)10) ликвидировать, сбывать, продавать (musti annonam Col; scruta Pt)11) (тж. verbo e. Ter) излагать, сообщать, рассказывать (aliquid и de aliquā re Pl, Ter, V etc.; originem alicujus rei T; alicujus rei causam V, T)12) содействовать, благоприятствовать13) impers. expĕdit полезно, выгодно ( si ita expedit C) -
6 expeto
ex-peto, petīvī, petītum, ere1) стараться достать, добиваться, домогаться, желать (pecuniam C; vincere C; quid est quod expĕtas amplius? C)e. vitam alicujus C — посягать на чью-л. жизньe. aliquid ab aliquo C — просить (требовать) чего-л. у кого-л.sibi consilia e. Pl — принять решенияe. poenas ab aliquo L, C — наказать кого-л.2) устремляться ( medium terrae locum C); обращаться, обрушиваться (in aliquem, редко Pl alicui)omnes clades belli in aliquem expĕtunt L — все бедствия войны падают на (обращаются против) кого-л.3) достигать, продолжатьсяaetatem e. Pl — длиться вечноe. aliquid и aliquem VF — расспрашивать о чём-л. и о ком-л -
7 potior
I ītus sum, īrī(иногда по 3-му спряж.: potĭtur V, inf. poti Enn etc.) depon.1) завладевать, овладевать, захватывать (aliquā re C, L, alicujus rei C, Sl или aliquid Pl, Ter, C etc.)rapto p. V — захватить добычуp. victoriā Cs — одержать победуp. rerum C — овладеть верховной властью, тж. C стать господином положенияlibīdo ad potiundum (v. l. potiendum) C — страсть к захвату, хищничество, стяжательствоp. monte O — достигнуть (дойти до) горыp. campo V — пройти поле2) владеть, иметь власть, господствовать ( urbe C)p. mari L — господствовать на мореp. summam imperii (rerum) Nep — иметь высшую властьp. voluptatibus C — предаваться наслаждениямp. caede St — совершить убийствоII potior, ius adj. [compar. к potis ]предпочтительный, лучший (mors servitute p. C; cives potiores, quam peregrini C; potioribus deteriora submittere Sen) -
8 recipio
cēpī, ceptum, ere [re + capio ]1)а) вынимать обратно ( ensem V); ноense recepto (к 8.) Sil — пронзив себя мечом2) обращать назад ( gressum ad limĭna V); уводить ( milĭtes Cs); отводить, обратно стягивать (copias in oppidum L); отпускать, освобождать ( aliquem ex servitute L)3)а) возвр.se r. — возвращаться (е Siciliā C; incivitatem Ap — ср. 8.)signo recipiendi dato Cs — по сигналу, данному к отступлениюб) вновь обращаться (ad bonam frugem C; a voluptatibus in otium PJ)4)se r. (реже r.) — отступать (se r. in silvas Cs)5) оставить за собой, выговорить себе, обусловить ( aliquid sibi C)7) вновь обретать ( rem amissam L); вновь овладевать (r. urbem L); завладевать, завоёвывать, захватывать ( rem publicam armis Sl)r. arma L — вновь взяться за оружиеspirĭtum r. Q — перевести дыханиеse r. in princĭpem PJ — вновь войти в роль принцепсаse r. или animum r. L — вновь прийти в себя, овладеть собой, воспрянуть духомse r. ex terrore Cs (ex и a pavōre L) — оправиться от страха8) принимать (aliquem in ordinem senatorium C; aliquem domum suam C; aliquem in amicitiam Sen); впускать ( aliquemfinibus или intra fines Cs); принимать внутрь (sc. medicamenta Scr etc.); получать ( pecunias ex vectigalibus C); допускать, терпеть ( res non recīpit cunctationem L)r. telum (ferrum) C — получить смертельный ударpoenas ab aliquo r. V — наказывать кого-л. или мстить кому-л.sinu gremioque, тж. sinu complexuque r. C — принять с распростёртыми объятиямиr. aliquem sessum C — усадить кого-л. (рядом с собой)r. in fidem C — принять под покровительствоr. in parem juris libertatisque condicionem Cs — уравнять в правахr. aliquem civitate и in civitatem C — присвоить кому-л. права гражданства, ноcivitatem r. aliquos Cs — принять кого-л. в подданство (ср. тж. 3.)receptum est PM, Dig — (обще)принятоscriptores receptissimi Sol — наиболее общепризнанные писатели, т. е. классикиcicatrīcem r. CC (о ране) — зарубцовываться, заживатьnomen alicujus r. C — принять жалобу на кого-л.aliquem reum (или inter reos) r. T — посадить кого-л. на скамью подсудимыхcausam alicujus r. C — при пять на себя чьё-л. дело9) обещать, сулить, ручаться, гарантировать, обязываться ( alicui aliquid или de aliquā re C)aliquid pro aliquo r. C — поручиться в чём-л. за кого-л.fidem alicui r. C — дать кому-л. клятвенное заверение -
9 redimo
ēmī, ēmptum (ēmtum), ere [red + emo ]1) выкупать (domum C; captives ab hostibus rhH.); вносить выкуп, освобождать ( captos e servitute C)r. se ab aliquo Pt — откупиться от кого-л.2) предотвратить, избежать ( mortem morte alterius O); полюбовно улаживать ( litem C)3) искупать, заглаживать ( culpam C)4) спасать, выручать ( aliquem sanguine suo Nep)5)plausor redēmptus — см. plausorб) обретать, приобретать, добывать, добиваться ( pacem obsidibus datis Cs); снискать ( largitione voluntatem alicujus Cs)6) брать на откуп ( vectigalia Cs)7) брать с подряда, получать подряд (r. opus C) -
10 allegare
приводить, ссылаться на, causam excusationis (1. 25 D. 17, 1), justam ignorantiam (1. 42 D. 50, 17), mandatum (1. 25 § 1 D. 4, 4), privilegia (1. 5 D. 5, 1);exceptionem (1. 21 D. 22, 1), se all. ex servitute in ingenuitatem, доказывать свое освобождение от рабского состояния (1. 27 § 1 D. 40, 12).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > allegare
-
11 asserere
1) утверждать в, суде требовать, поср. представителя (assertor) домогаться, напр. прав состояния, свободы, ass. se in libertatem (1. 11 § 9 D. 47, 10);ex libertinitate ingenuitati se ass. (1. 2 § l D. 40, 14);
ex servitute in libertatem se ass. (1. 5 C. 7. 16);
assertus, тот, которого свободы требуют в суде (1. 2 C. 7. 17); т. к. о других правах, притязаниях, напр. dominum se ass. (1 1 § 2 D. eod.);
2) оправдывать, доказывать (1. 1 C. 5, 48). 3) подсадить, arlores (1. 7 § 3 D. 7, 1). 4) assertus, снабженный, наделенный, privilegiis ass. (1. 136 с. Th. 12, 1).sibi ass. partem heredit. (1. 1 § 2 D. 5, 4) procurationem (1. 25 D. 3, 3).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > asserere
-
12 consuetudo
1) обычай, а) то, что обыкновенно случается, что имеет место: contra consuetud. tempestatis (1. 78 § 3 D. 18, 1);natura generandi et consuet. (1. 9 pr. D. 28, 2);
ex consuetud. avolare et revolare (1. 5 § 5 D. 41, 1); (I. 17 § 1 D. 39, 3); (1. 23 § 1 D. 33, 8);
consuet. loquendi, свойство языка (1. 132 pr. D. 50, 16), (1. 8 pr. D. 38, 16);
b) образ жизни, жизнь: consuet. patrisfam. (1. 21 § 1 D. 28, 1. 1. 50 § 3 D. 30. 1. 75 D. 32);
ad bonam vitae consuetud. reverti (1. 30. pr. D. 34);
c) продолжительное применение известного правила (1. 1 § 23 D. 39, 3):- qui diu usus est servitute - habuisse longa consuetudine velut jure impositam servitutem videatur (1. 1 C. 3, 34, 1. 13 § 1 D. 8, 4);
d) oсоб. обычное право, т. е. совокупность юридических воззрений и правил, возникших из народного сознания и воплощенных в обычай (1. 32 - 35. 38-40 D. 1, 4. tit. C. 8, 53. I. 32 cit. 1. 32 eod. 1. 35 eod. - 1. 2 C. cit.); (l. 31 § 20 D. 21, 1);
2) обхождение, обращение, знакомство, напр. individua vitae consuet. (§ 1 J. 1, 9);consuet. civitatis, provinciae (1. 34 D. cit. 1. 3 § 6 D. 22, 5), loci, regionis (1. 6 § 1 D. 3, 4. 1. 71 D. 18, 1. 1. 6 D. 21, 2), fori, judicii (1. 1 § 10 D. 50, 13).
3) в 1. 2 § 20. 24 C. 1, 27 обознач. consuet. старинную пошлину: "notitia consuetudinum, quas in sacro laterculo - dux praebere debet uniuscuiusque limitis".mulierum consuetudinis causa, non matrimonii continere (1. 34 pr. D. 48, 5); (1. 121 § 1 D. 45, 1); (1. 24 D. 23, 2).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > consuetudo
-
13 defendere
1) отражать, def. incendium (1. 7 § 4 D. 43, 24);2) защищаться а) вообщ. обеспечивать, adversus periculum naturalis ratio permittit se defendere (1. 4 eod); (1. 7 C. 8, 51); (1. 8 pr. D. 1, 8);vim vi def. (1. 45 § 4 D. 9, 2).
defendi exceptione s. per except. (1. 28 § 6. 8 D. 12, 2. 1. 17 § 1 D. 24, 3. 1. 16 D. 44, 4. 1. 141 § 5 D. 45, 1);
b) утверждать (1. 14 D. 2, 11. 1. 77 D. 6, 1. 1. 2 § 1 D. 7, 4. 1. 67. 71. D. 21, 2);
benigna interpretatione potest defendi (1. 9. D. 23, 4);
non ineleganter defendi poterit (1. 42 D. 28, 5);
fortiter, fortius defendi potest (1. 2 § 2 D. 10, 2. 1. 85 D. 32);
c) защищать пред судом, предетавлять когo-либо на суде (1. 33 § 2 D. 3, 3. § 3 eod. cf. 1. 17 D. 46, 7. 1. 35 § 3 D. 3, 3. 1. 51 § 1 eod. 1. 63 D. 5, 1. 1. 10 D. 26, 7. -1. 2 § 3 D. 42, 4. 1. 52 D. 50, 17. 1. 2 D. 49, 4. 1. 31 § 7 D. 3, 5), litem (1. 78 pr. D. 3, 3), publicum negotium (1. 8 pr. D. 50, 7);
def. aliquem de appellatione (1. 1 D. 49, 4);
dotis nomine, evictionis nomine (1. 42. 49 pr. D. 5. 1), omnium actionum nomine (1. 37 pr. D. 3, 3), (1. 39 pr. eod.);
defendi in capitali crimine (1. 8 § 1 D. 40, 9); (1. 8 D. 4, 1); (1. 28 D, 17, 2. 1. 11 § 21 D. 32. 1. 1 § 9 D. 33, 4); тк. касательно предмета спора и защиты, permittendum erit possessori hereditatis, partem hereditatis defendere, parte cedere (1. 8 D. 5, 4); (1. 40 D. 3, 5);
3) = vindicare, a) предъявлять претензию на что, домогаться чего, si oleum tuum quasi suum defendat Titius (1. 9 § 3 D. 4, 3);defendere servum (1. 3. 4 D. 2. 9. 1. 6 D. 6, 2), aedes, fundum (1. 9 pr. D, 39, 2. 1. 9 § 1 D. 44, 2).
res quasi donatas def. (1. 53 § 1 D. 24, 1); (1. 7 § 1 D. 5, 3);
sibi def. servitutem (1. 8. § 4 D. 8, 5), usumfr., possessionem (1. 4 D. 43, 17);
ex servitute defendi;
in libertatem def. aliquem (1. 32 D. 40, 12. 1. 25 C. 8, 45);
b) отмстить за, def. mortem s. necem alicuius (1. 21 § 1 D. 29, 5. 1. 50 § 2 D. 30. 1. 18 § 1. 1. 20. 21. D. 34, 9. 1. 11 pr. D. 48, 2. 1. 29 § 2 D. 49, 14).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > defendere
-
14 esse
1) s. edere, есть (1. l § 4 D. 19, 1. 1. 3 § 1-3 D. 33, 9. 1. 19 § 10 D. 34, 2);esus, ядение, еда: penu legata contineri, quae esui potuique sunt (1. 3 pr. § 1 D. 33, 9);
esca, пища (1. 19 § 12 D. 34, 2);
escaria (sc. vasa), столовая посуда (1. 3 § 3 D. 33, 10);
argentum escarium s. escale, сереб. посуда (1. 8 eod. 1. 19 § 12. 1. 32 § 2 D. 34, 2);
esculentus, съестной (1. 18 D. 1, 18. 1. 3 § 3 D. 33, 9);
2) быть;penus escul. (1. 3 § 2 eod.).
a) как вспомогательный глагол (1. 34 § 1. 2 D. 34, 2. 1. 123 D. 50, 17);
b) как сказуемое, heres esto, heredes sunto (1. 142 eod.);
damnas esto (см. damnas);
c) находиться, быть в положении, состоянии: esse in causa aliqua, in pari, in duriore loco (1. 1 D. 2, 9);
in potestate - sui iuris esse (l. 1 D. 1, 6), esse in servitute, libertate (1. 4 D. 1, 1. 1. 10 D. 40, 12);
in possessione (1. 10 § 1 D. 41, 2), in concubinatu (1. 2. 3. D. 25, 7);
in sententia alicuius esse, быть согласно с мнением кого-нб. (1. 60 D. 29, 2);
d) быть, пребывать: Romae, Capuae esse (1. 2 § 8 D. 2, 11. 1. 30 § 5 D. 32);
ibi csse, ubi etc. (1. 7 D. 33, 1);
eo loci esse (1. 199 D. 50, 16);
esse cum aliquo (1. 5. 13 § 2 D. 34, 1), circa aliq. (1. 33 D. 12, 1); е) = быть в самом деле, существовать, жить, nondum esse, nec sperari (1. 10 pr. D. 26, 2);
res, quae est;
ius, quod est (1. 1 D. 50, 17), si nihil sit in peculio (1. 6 § 6 D. 3, 5);
si ager ita corruerit, ut nusquam sit (1. 15 § 2 D. 19, 2);
si quid sit, quod imputetur (1. 2 § 8 D. 2, 11);
f) происходить: provincia, unde es, ubique moraris (1. 11 C. 5, 62);
g) заключаться, состоять: in dofe esse (1. 18 § 4 D. 23, 3);
nolle rerum suarum esse aliquid (§ 47. J. 2, 1); (1. 19 § 5 D. 34, 2);
amplius quam in facultatibus est (1. 10 D. 40, 9); (1. 13 D. 40, 1);
h) быть чьим, принадлежать;
totum meum esse, cuius non potest ulla pars dici alterius esse (1. 25 pr. D. 50,16);
desinere esse alicuius (1. 1 § 1 D. 2, 9); (1. 71 D. 1, 2);
universitatis esse (1. 6 § 1 D. 1, 8);
i) иметь место, служить кому, actionem competere esseve oportet (1. 10 pr. D. 42, 8), (1. 6 § 7. 1. 9. 42 D. 3, 5);
nullam esse actionem (1. 34 D. 1, 7);
provocatio est ab aliquo (1. 2 § 16 D. 1, 2);
eius est, non velle, qui potest velle (1. 3 D. 50,17), (1. 102 § 1 eod.);
vix est, ut non videatur (1. 40 D. 41, 1);
pro qua sententia est, quod etc. (1. 1 § 10 D. 3, 1);
k) означать, обозначать: "in eadem causa" quid sit, vdeamus (1. 1 § 1 D. 2, 9); (1. 4 D. 1. 1);
nihil est aliud hereditas, quam etc. (1. 24 D. 50, 16);
palam est coram pluribus (1. 33 eod.);
probrum et obprobrium idem est (1. 42 eod.);
penes tu amplius est, quam apud te (1. 63 eod.);
aliud est capere, aliud accipere (1. 71 pr. eod.); 1) для означения цены, стоить: quanti id iu eo anno plurimi fuit (1. 2 pr. D. 9, 2);
m) est, следует = licet: est exemplum capere (1. 11 § 2 D. 36, 1).
-
15 in
(praep.) 1) в, а) на вопрос: где? на ком? куда? deponere in aede (см. s. а); ип flumine factum (1. 1 § 11 D. 43, 12. 1. 1 § 4. 1. 7 § 5 D. 43, 24. 1. 1 § 2 D. 47, 9. 1. 23 pr. 25 pr. D. 48, 5);succedere in jus, locum etc. (см. succed.);
conferre in aliquid s. aliquem (см. s. 4. 5);
imputari in quartam etc. (см. imputare s. 1. 1. 7 § 5 D. 40, 12. 1. 6 D. 4, 1. 1. 5 D. 1, 6);
esse in causa aliqua, in potestate, servitute etc. (см. esse s. c.);
in adoptionem dare, habere;
in adoptione esse (см. adoptio);
in possessione esse;
in possessionem mittere (см. possidere);
in eo esse, ut etc. (1. 44 D. 2, 14. 1. 30 § 2 D. 29, 2. 1. 24 D. 42, 8);
in difficili esse (1. 29 § 15 D. 28, 2);
in pendenti, suspenso esse (см.);
in rebus humanis esse (см. humanus);
esse in facultatibus, dote etc. (см. esse s. g.);
in bonis habere (1. 73 pr. D. 35, 2);
b) для обознач. времени а) = intra, в, в течение = intra (1. 1 § 9 D. 38, 9), напр. ita data conditione: illud facito in diebus, in biduo conditionem impleri oportet (1. 217 § 1 D. 50, 16. 1. 3 § 11 D. 40, 7. cf. l. 40 pr. D. 18, 1. 1. 8 D. 2, 12. 1. 29 pr. D. 28, 2. 1. 2 § 6 D. 28, 6);
b) при определ. момента, минуты, в, во время (1. 78 § 2. 1. 91 § 1. 1. 92 pr. D. 32. 1. 16 D. 39, 5. и. 53 D. 26, 7. 1. 6 § 1 D. 18, 1. 1. 32 D. 8, 3);
in praesenti, in praesentiarum (см. praesens s. 1. b);
in continenti (см. s. 2);
c) о cpoке, с которого напр. сделка подлежит исполнению, in diem vel sub conditione debitorem esse, deberi (1. 16 pr. D. 5, 3. 1. 14 D. 34, 3. 1. 27 pr. D. 40, 9);
stipulari (1. 22 D. 44, 7. 1. 8 § 1 D. 46, 2. 1. 5 eod. 1. 43 § 1 D. 23, 3. 1. 44 § 1 D. 44, 7. 1. 16 § 5 D. 46, 1. 1. 12 § 2 D. 20, 4. 1. 73 § 4 D. 35, 2. 1. 8 § 1 D. 46, 2. 1. 49 D. 35, 1. cf. 1. 41 § 15 D. 40, 5. 1. 6 § 6. 1. 22 § 2 D. 36, 1. 1. 22 D. 28, 7. 1. 55 § 1 D. 36, 1. 1. 62 pr. D. 28, d);
in diem addicere (см. s. 2); 5) тк. для обозн. прекратительного срока, когда определяется конец времени, по которое юридическое действие или обязательство должно существовать = ad s. 4. а.напр. in advintum (=usque ad adv.) successoris jus dicere debet proconsul (1. 10 pr. D. 1, 16);
in Calendas Julias precario possidere (1. 12 pr. D. 43, 26. 1. 56 § 4 D. 45, 1. 1. 3 § 4 D. 43, 30. 1. 57 D. 24, 1. 1. 58 pr. D. 36, 1. cf. 1. 40 D. 22, 1. 1. 7 § 15 D. 26, 7. 1. 15 § 1. 2 D. 39, 2. 1. 10 D. 46, 5. 1. 9 § 1. 1. 24 § 2 D. 19, 2. 1. 8 § 3. 4 D. 2, 15. 1. 12 pr. C. 3, 33); иногда показывает меру, ип tantum, it;
in totum, in assem, in infi. nitum (см.);
2) между, в числе, creditores habere, in quibus et Sejum (1. 67 § 2 D. 12, 6. 1. 73 § 1 D. 50, 17. § 9 J. 2, 10). 3) на, для (цель), in hoc accipere, ut etc. (1. 31 § 2 D. 39, 6. 1. 39 D. 4, 3. 1. 13 D. 40, 2);in totam, omnem causam se obligare etc. (см. causa s. 4. b.).
legare in hoc (1. 14 § 1 eod. 1. 8 § 15 D. 2, 15);
in fraudem alicuius facere (см. fraus s. 3. 4);
4) касательно: in rem pacisci (1. 27 D. 2, 14);ludere in pecuniat, играть на деньги (1. 2 § 1 D. 11, 5).
in portionem legatorum pacisci (1. 73 pr. D. 35, 2);
5) против, imperium habere in aliq. (1. 3 D. 1, 18. 1. 10 pr. D. 2, 11. 1. 3 § 2 D. 2, 12. 1. 3 § 5 D. 23, 5. 1. 7 D. 22, 3. 1. 1 § 19. 27. 1. 2. 3 D. 48, 18);in litem jurare (см. lis s. 2. 1. 5. 8 D. 1, 6. 1. 27 pr. D. 2, 14. 1. 17 D. 2, 15. 1. 25 pr. D. 3, 3. 1. 31 § 1. 1. 34 D. 3, 5. 1. 29, D. 29, 1. 1. 88 D. 50, 16. 1. 69 § 3 D. 21, 2. 1. 8 § 3 D. 4, 2. 1. 58 D. 2, 14. 1. 55 eod.).
6) на, no, сообразно, in pedes singulos dare, in pedes mensurasve praestare (1. 30 § 3. 1. 36 D. 19, 2);valere in aliq. (1. 17 § 5 D. 2, 14).
7) in mortem (еще после смерти) mquisitionem extendere (1. 4 § 4 C. 1, 6).dividere in capita, stirpes (см. caput s. 2. 1. 31 C. 9, 9).
-
16 ingenuus
родившийся от свободных родителей (tit J. 1, 4. 1. 5 § 2 D. 1, 5. 1. 1. 2 D. 40, 11. tit. D. 40, 14. 1. 11 pr. C. 6, 3. tit. C. 7, 14. 1. 14 D. D. 22, 3. 1. 58 D. 12, 6. 1. 1 D. 40, 10. 1. 1 D. 40, 14. cf. 1. 25 D. 1, 5). Ingenuitas, состояние свободнорожденного человека: ex libertinitate, servitute in ingenuitatem vindicari, se allegare, asserere, petere, defendere, proclamare (1. 27 § 1. 1. 32 D. 40, 12. 1. 2 § 1. 1. 4 D. 10, 14. 1. 2 § 3 D. 40, 16. 1. 2. § 2 D. 49, 4. 1. 2 D. 40, 10. 1. 5 D. 40, 14. 1. 5 pr. D. 40, 16. 1. 6 D. 40, 10. cf. 1. 10 § 3 D. 2, 4. 1. 3 D. 40, 11. 1. 14 D. 22, 3).Латинско-русский словарь к источникам римского права > ingenuus
-
17 libertas
свобода, вольность: a) естественная, физическая: ferae, in libertate naturali relictae;naturalem libert. recipere;
in nat. lib. se recipere (1. 3 § 2. 1. 5 pr. D. 41, 1. 1. 3 § 14 D. 41, 2);
b) rражданская свобода как совокупность прав и преимуществ римского гражданина (прот. рабское состояние) б) вооб. (1. 4 pr. D. 1, 5. 1. 64 D. 12, 6. 1. 106. cf. 1. 176 § 1 D. 50, 17. 1. 8 § 2 D. 46, 8. 1. 33 § 1. 1. 39 § 5 D. 3, 3);
ex possess. servitutis in libert. reclamare (1. 3 § 10 D. 41, 2. 1. 1. 3. 4 D. 40, 13);
in libert. se asserere (1. 11 § 9 D. 47, 10. 1. 2 § 24 D. 1, 2. 1. 5 § 3 D. 50, 13. cf. I. 11 D. 4, 5); Я) свободa вследствие отпущения раба на волю, отпуск на волю, datio libertatis = manumissio (1. 4 D. 1, 1): vindicta manumitten do ad libert. perducere (1. 32 D. 4, 3);
libertatem imponere (см. s. 4);
libertatis causa imposita (см. s. 3. 1. 13 pr. D. 16, 1. 1. 2 § 14. 1. 9 D. 41, 4); особ. отпущение на волю на основании завещания: libertatem dare (testamento), relinquere (1. 23 § 1. 1. 33. 38. 39. 41. 45. 48. 53. 55 D. 40, 4. 1. 26 § 1 D. 40, 5);
directo - per fideic. dare libertatem;
lib. directa - fideicommissaria (см.);
lib. praestita ab herede (1. 47 pr. D. 40, 4. 1. 43 D. 40, 12. 1. 72 § 5 D. 46, 3. 1. un. D. 40, 6. 1. 22 pr. D. 29, 4. 1. 14 § 1 D. 49, 1. 1. 8 § 16 D. 5, 2. 1. 80 D. 50. 16);
c) освобождение из-под отеческой власти (1. 18 C. 5, 4. 1. un. C. 8, 50. 1. 13 § 4 C. 9, 51);
d) свобода вещи от сервитута; при погашении сервитута non utendo требует р. право еще usucapio libertatis со стороны хозяина rei servientis: libertatem (servitutis) usucapere;
usucapio, quae libertatem praestat sublata servitute (1. 6. 7. 32 § 1 D. 8, 2. 1. 18 § 2 D. 8, 6. 1. 4 § 29 D. 41, 3).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > libertas
-
18 libertus
вольноотпущенник, no отношению к своему господину, патрону; тк. liberta (tit. D. 38, 1-5. C. 6, 1-7. 13);libertum accipere debemus eum, quem quis ex servitute ad civitatem Rom. perduxit (1. 3 § 1 D. 38, 16. cf. 1. 1 pr. D. 38, 2. 1. 6 D. 40, 14);
lib. civitatis (1. 6 § 1 D. 1, 8. cf. 1. 10 § 4 D. 2, 4);
lib. orcinus (см.);
communem libertam uxorem ducere (1. 46 D. 23, 2);
assignare libertum, assignatio liberti (см. assignare a. 4); (1. 1 pr. D. 38, 2. cf. 1. 3 C. 6, 7);
libertum ut ingratum accusare (см. ingratus) (1. 9 § 3 D. 1, 16. cf. 1. 1 § 10 D. 1, 12. 1. 4 D. 22, 5. 1. 2 § 1 D. 38, 1. 1. 3 pr. D. 38, 16. 1. un. pr. D. 38, 3); также в значении libertinus (1. 4 D. 1, 1. 1. 9 D. 1, 9).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > libertus
-
19 proclamare
1) кричать, провозглашать (1. 31 D. 9, 2. 1. 7 D. 48, 8). 2) просить помощи у судьи, жаловаться (1. 4 § 2 eod.). 3)домогаться чего, подавать иск в суд, procl. (ex servitute) in s. ad libertatem (1. 59 § 1 D. 40, 4. 1. 41 § 10 D. 40, 5. 1. 7 pr. 5 D. 40, 12. tit. D. 40, 13. 1. 4 § 9 D. 47, 10. 1. 3 § 9 D. 49, 14. 1. 4 D. 40, 14. 1. 1 D. 40, 16. 1. 7 § 2. 1. 25 § 1. 1. 34 D. 40, 12. 1. 1 § 1 D. 40, 13); предъявлять свое право, отыскивать что-лб. (1. 58 § 1 D. 17, 1).Латинско-русский словарь к источникам римского права > proclamare
-
20 servitus
1) рабство, неволя, прот. libertas s. b (1. 4 pr. § 1 D. 1, 5);ex servitute in libertatem litigare, reclamare (см. libertas s. b. и proclamare s. 3);
2) служба, обязанности рабов (1. 13 § 2 D. 34, 1. 1. 27 § 8 D. 48, 5); тк. (collect.) рабы (1. 195 § 3 D. 50, 16). 3) служебность, сервитут, который есть вещное право на чужую вещь (ius in re aliena), направленное к исключительной выгоде определенного лица или определенного недвижимого имущества, право, в силу которого управомоченный может или пользоваться чужой вещью, или устранять, ограничивать других (даже собственника) в определенном пользовании. Смотря по цели сервитуты делятся на личные и вещные (1. 1 D. 8, 1. 1. 15 pr. eod. 1. 20 § 3. 1. 34 pr. D. 8, 3. 1. 1 § 1 D. 8, 4. Gai. II. 14. 17. 64. 73. 86. 95. 1. ?5 § 1 D. 8, 1. tit. D. 8, 2);ex servit. in libertatem - ex libertate in servit. petere aliquem (см. petere s. b.).
rusticorum (tit. D. 8, 3); выражение servitus обоз. не только право, основывающееся на этом юридич. отношении, servitutem acquirere, retinere, vindicare, sibi competere, contendere (1. 8 § 1. 1. 11. 12 D. 8, 1. 1. 2 pr. D. 8, 5), но тк. вытекающее из него обязательство, обязанность, servitutem imponere (1. 2. 8 pr. 19 D. 8, 1).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > servitus
- 1
- 2
См. также в других словарях:
servitute — SERVITÚTE, servituţi, s.f. 1. (În evul mediu) Stare de dependenţă, de aservire; robie, servitudine. ♦ Obligaţie, constrângere. 2. (jur.) Sarcină care grevează asupra unui bun imobiliar, izvorând din situaţia naturală a bunului sau dintr o… … Dicționar Român
Servitute — Serv i*tute, n. [L. servitus.] Servitude. [Obs.] [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
servitúte — s. f., g. d. art. servitúţii; pl. servitúţi … Romanian orthography
servitute — … Useful english dictionary
servitude — (sèr vi tu d ) s. f. 1° État de celui qui est esclave. • Pourrai je moi même me rengager sous les lois et la servitude d un tyran dont j ai éprouvé la dureté et la perfidie ?, MASS. Paraph. ps. XXX, V. 6. • Du droit de tuer dans la conquête … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
servitude — [ sɛrvityd ] n. f. • fin XIIe; bas lat. servitudo 1 ♦ Vx Esclavage; servage. ♢ (XVe) Mod. État de dépendance totale d une personne ou d une nation soumise à une autre. ⇒ asservissement, soumission, sujétion. La servitude dans laquelle les femmes… … Encyclopédie Universelle
JUDICES — I. JUDICES adde: Non erant hi Iudices ordinarii, de quibus supra, sed viri Heroicis instructi virtutibus, qui extra ordinem, cum necessitas urgeret, divinitus mox ex hac, mox ex illa tribu, excitabantur, ut Populo Dei sapientiâ suâ et fortitudine … Hofmann J. Lexicon universale
servitudine — SERVITÚDINE, servitudini, s.f. (Rar) Servitute. – Din lat. servitudo, inis. Trimis de claudia, 13.09.2007. Sursa: DEX 98 servitúdine s. f., g. d. art. servitúdinii; pl. servitúdini Trimis de siveco, 10.08.2004. Sursa: Dicţionar ortografic … … Dicționar Român
Allmende — Die Allmende ist eine Rechtsform gemeinschaftlichen Eigentums. Als landwirtschaftlicher Begriff bezeichnet Allmende oder „Gemeine Mark“ Gemeinschafts oder Genossenschaftsbesitz abseits der parzellierten (in Fluren aufgeteilten)… … Deutsch Wikipedia
Allmenden — Die Allmende ist eine Rechtsform gemeinschaftlichen Eigentums und eine traditionelle Wirtschaftsform, die heute etwa im Alpenraum noch verbreitet ist. Im über Landwirtschaft hinausgehenden Sinne wird der Begriff in den Wirtschafts und… … Deutsch Wikipedia
Allmendgut — Die Allmende ist eine Rechtsform gemeinschaftlichen Eigentums und eine traditionelle Wirtschaftsform, die heute etwa im Alpenraum noch verbreitet ist. Im über Landwirtschaft hinausgehenden Sinne wird der Begriff in den Wirtschafts und… … Deutsch Wikipedia