-
1 projectus
I 1. prōjectus, a, umpart. pf. к projicio2. adj.1) выступающий, выдающийся вперёд, торчащий (saxa V; venter Su)2) бросающийся в глаза, чрезвычайный, чрезмерный (audacia, cupiditas C)4) лежащий, покоящийся ( viridi in antro V)5) поверженный ( ad terram Cs)6) презренный, низкий (servientium patientia T)7) печальный, унылый ( vultus T)II prōjectus, (ūs) m. [ projicio ]1) выступание, торчание ( frondis PM) -
2 projectus
1.prōjectus, a, um, Part. and P. a., from proicio.2.prōjectus, ūs (only in abl. sing.), m. [proicio], a jutting out, projecting, projection (very rare):corporis,
Lucr. 3, 987:frondis,
Plin. 17, 11, 19, § 92. -
3 projectus
projecta, projectum ADJjutting out, projecting; precipitate; abject, groveling -
4 proicio
I.Lit.A.In gen., to throw forth or before; to fling away, throw down; to throw, thrust, drive, or put out; to stretch out, hold out, extend: projectum odoraris cibum, thrown before or to you, Hor. Epod. 6, 10:B.frusto cibarii panis ei projecto,
App. M. 6, p. 177, 36:cadavera projecta,
Varr. L. L. 5, § 25 Müll.:crates,
Caes. B. G. 7, 81:aquilam intra vallum,
id. ib. 5, 37:aurum in mediā Libyā,
Hor. S. 2, 3, 100:aliquid in ignem,
Caes. B. G. 7, 25:geminos cestus in medium,
Verg. A. 5, 402:tela manu,
id. ib. 6, 835:arma, of one in flight (cf.: abicere arma,
Just. 8, 2, 4), Caes. B. C. 3, 98; id. B. G. 7, 40; 8, 29; Hirt. B. Alex. 76:omnibus projectis fugae consilium capere,
Caes. B. C. 1, 20:insepultos,
Liv. 29, 9; Suet. Vesp. 21, 3, 19:Diogenes proici se jussit inhumatum,
Cic. Tusc. 1, 43, 104:parvam,
to cast out, expose, Plaut. Cist. 2, 3, 74:artus,
to stretch out, Val. Fl. 7, 141:hastam,
to hold out, extend, Nep. Chabr. 1, 2:strato graves artus,
Val. Fl. 7, 141: scutum, to hold in front, to oppose, Sisenn. ap. Macr. S. 6, 4; Liv. 7, 10; cf.:projecto prae se clipeo,
id. 32, 25:proicere se ad pedes alicujus,
Cic. Sest. 11, 26; Caes. B. G. 1, 31:ad genua alicujus se proicere,
Liv. 26, 32, 8:se ex navi,
Caes. B. G. 4, 25:se super exanimem amicum,
Verg. A. 9, 444:se in forum,
Liv. 2, 23; cf.:projecturus semet in flumen,
Curt. 9, 4, 12; Gai. Inst. 3, 219.—In partic.1.To cast out, expel; to exile, banish:2.tantam pestem evomere et proicere,
Cic. Cat. 2, 1, 2:in exilium proici,
Sen. Prov. 3, 2:aliquem ab urbe,
Ov. M. 15, 504:vix duo projecto (mihi) tulistis opem,
id. P. 2, 3, 30:Agrippam in insulam,
Tac. A. 1, 3; 4, 71:a facie tuā,
Vulg. Psa. 50, 12. —In architecture, to let any part of a building jut out, to cause to project:II.tectum,
Cic. Top. 4, 24:jus immittendi tigna in parietem vicini, proiciendi, protegendi, etc.,
Dig. 8, 2, 1.—Trop.A.To throw away, i. e. to give up, yield, resign, renounce, reject, disdain, etc. (cf. depono):B. 2.nec pro his libertatem, sed pro libertate haec proicias,
Cic. Phil. 13, 3, 6; id. Rab. Post. 12, 33:patriam virtutem,
Caes. B. G. 2, 15:spem salutis,
Plin. Ep. 7, 27, 3:ampullas et sesquipedalia verba,
Hor. A. P. 97:pudorem,
Ov. M. 6, 544:senatūs auctoritatem,
Tac. A. 1, 42; cf. Cic. Fam. 14, 2, 8:diem,
to deprive one's self of the light of day, to blind one's self, Stat. Th. 2, 237.—Esp. of life:animas,
Verg. A. 6, 436:vitam,
Luc. 4, 526.—With personal objects:aliquem,
to neglect, desert, forsake, abandon, Caes. B. C. 2, 32, 8:Deum,
Vulg. 1 Reg. 10, 19.—In partic.a.To rush into danger:b.epistulae tuae monent et rogant, ne me proiciam,
Cic. Att. 9, 6, 5:non integrā re, sed certe minus infractā, quam si una projeceris te,
id. ib. 9, 10, 8; cf.:in miserias projectus sum,
Sall. J. 14, 21.—To degrade one's self:c.se in muliebres et inutiles fletus,
Liv. 25, 37, 10.—To obtrude itself:C.quae libido non se proripiet ac proiciet occultatione propositā,
Cic. Fin. 2, 22, 73.—To put off as to time, to defer, delay (post-Aug.):A.quantum odii fore ab iis qui ultra quinquennium proiciantur,
Tac. A. 2, 36.— Hence, prōjectus, a, um, P. a.Lit., stretched out, extended, jutting out, projecting:2.urbs projecta in altum,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 21:projecta saxa,
Verg. A. 3, 699:ova,
Liv. 22, 20; and:insula a septentrione in meridiem projecta,
Plin. 3, 6, 12, § 80:ventre projecto,
projecting, prominent, Suet. Ner. 51; cf. in comp.:ventre paulo projectiore,
id. Tit. 3.—Hence,Subst.: prō-jectum, i, n., a jutty, projection, projecture in a building, Dig. 50, 16, 242; 43, 17, 6; 43, 24, 22.—B.Trop.1.Prominent, manifest:2.projecta atque eminens audacia,
Cic. Clu. 65, 183; id. Rep. 3, 7, 11 (from Non. 373, 25):cupiditas,
id. Dom. 44, 115.—Inclined, addicted to any thing, immoderate in any thing:3.homo ad audendum projectus,
Cic. Verr. 2, 1, 1, § 2:homines in verba projecti,
Gell. 1, 15, 20: in libidinem, [p. 1462] Just. 41, 3, 9.— Sup.:projectissima ad libidinem gens,
Tac. H. 5, 5.—Thrown away; hence, abject, mean, base, contemptible, = abjectus, contemptus:4.non esse projectum consulare imperium,
Liv. 2, 27:projecta patientia,
Tac. A. 3, 65 fin.:projectā vilior algā,
Verg. E. 7, 42.— Comp.: quid esse vobis aestimem projectius? Prud. steph. 10, 153.—Downcast:vultus projectus et degener,
Tac. H. 3, 65.—Hence, adv.: prō-jectē, carelessly, indifferently (post-class.): Tert. Pud. 13. -
5 projectum
I.Lit.A.In gen., to throw forth or before; to fling away, throw down; to throw, thrust, drive, or put out; to stretch out, hold out, extend: projectum odoraris cibum, thrown before or to you, Hor. Epod. 6, 10:B.frusto cibarii panis ei projecto,
App. M. 6, p. 177, 36:cadavera projecta,
Varr. L. L. 5, § 25 Müll.:crates,
Caes. B. G. 7, 81:aquilam intra vallum,
id. ib. 5, 37:aurum in mediā Libyā,
Hor. S. 2, 3, 100:aliquid in ignem,
Caes. B. G. 7, 25:geminos cestus in medium,
Verg. A. 5, 402:tela manu,
id. ib. 6, 835:arma, of one in flight (cf.: abicere arma,
Just. 8, 2, 4), Caes. B. C. 3, 98; id. B. G. 7, 40; 8, 29; Hirt. B. Alex. 76:omnibus projectis fugae consilium capere,
Caes. B. C. 1, 20:insepultos,
Liv. 29, 9; Suet. Vesp. 21, 3, 19:Diogenes proici se jussit inhumatum,
Cic. Tusc. 1, 43, 104:parvam,
to cast out, expose, Plaut. Cist. 2, 3, 74:artus,
to stretch out, Val. Fl. 7, 141:hastam,
to hold out, extend, Nep. Chabr. 1, 2:strato graves artus,
Val. Fl. 7, 141: scutum, to hold in front, to oppose, Sisenn. ap. Macr. S. 6, 4; Liv. 7, 10; cf.:projecto prae se clipeo,
id. 32, 25:proicere se ad pedes alicujus,
Cic. Sest. 11, 26; Caes. B. G. 1, 31:ad genua alicujus se proicere,
Liv. 26, 32, 8:se ex navi,
Caes. B. G. 4, 25:se super exanimem amicum,
Verg. A. 9, 444:se in forum,
Liv. 2, 23; cf.:projecturus semet in flumen,
Curt. 9, 4, 12; Gai. Inst. 3, 219.—In partic.1.To cast out, expel; to exile, banish:2.tantam pestem evomere et proicere,
Cic. Cat. 2, 1, 2:in exilium proici,
Sen. Prov. 3, 2:aliquem ab urbe,
Ov. M. 15, 504:vix duo projecto (mihi) tulistis opem,
id. P. 2, 3, 30:Agrippam in insulam,
Tac. A. 1, 3; 4, 71:a facie tuā,
Vulg. Psa. 50, 12. —In architecture, to let any part of a building jut out, to cause to project:II.tectum,
Cic. Top. 4, 24:jus immittendi tigna in parietem vicini, proiciendi, protegendi, etc.,
Dig. 8, 2, 1.—Trop.A.To throw away, i. e. to give up, yield, resign, renounce, reject, disdain, etc. (cf. depono):B. 2.nec pro his libertatem, sed pro libertate haec proicias,
Cic. Phil. 13, 3, 6; id. Rab. Post. 12, 33:patriam virtutem,
Caes. B. G. 2, 15:spem salutis,
Plin. Ep. 7, 27, 3:ampullas et sesquipedalia verba,
Hor. A. P. 97:pudorem,
Ov. M. 6, 544:senatūs auctoritatem,
Tac. A. 1, 42; cf. Cic. Fam. 14, 2, 8:diem,
to deprive one's self of the light of day, to blind one's self, Stat. Th. 2, 237.—Esp. of life:animas,
Verg. A. 6, 436:vitam,
Luc. 4, 526.—With personal objects:aliquem,
to neglect, desert, forsake, abandon, Caes. B. C. 2, 32, 8:Deum,
Vulg. 1 Reg. 10, 19.—In partic.a.To rush into danger:b.epistulae tuae monent et rogant, ne me proiciam,
Cic. Att. 9, 6, 5:non integrā re, sed certe minus infractā, quam si una projeceris te,
id. ib. 9, 10, 8; cf.:in miserias projectus sum,
Sall. J. 14, 21.—To degrade one's self:c.se in muliebres et inutiles fletus,
Liv. 25, 37, 10.—To obtrude itself:C.quae libido non se proripiet ac proiciet occultatione propositā,
Cic. Fin. 2, 22, 73.—To put off as to time, to defer, delay (post-Aug.):A.quantum odii fore ab iis qui ultra quinquennium proiciantur,
Tac. A. 2, 36.— Hence, prōjectus, a, um, P. a.Lit., stretched out, extended, jutting out, projecting:2.urbs projecta in altum,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 21:projecta saxa,
Verg. A. 3, 699:ova,
Liv. 22, 20; and:insula a septentrione in meridiem projecta,
Plin. 3, 6, 12, § 80:ventre projecto,
projecting, prominent, Suet. Ner. 51; cf. in comp.:ventre paulo projectiore,
id. Tit. 3.—Hence,Subst.: prō-jectum, i, n., a jutty, projection, projecture in a building, Dig. 50, 16, 242; 43, 17, 6; 43, 24, 22.—B.Trop.1.Prominent, manifest:2.projecta atque eminens audacia,
Cic. Clu. 65, 183; id. Rep. 3, 7, 11 (from Non. 373, 25):cupiditas,
id. Dom. 44, 115.—Inclined, addicted to any thing, immoderate in any thing:3.homo ad audendum projectus,
Cic. Verr. 2, 1, 1, § 2:homines in verba projecti,
Gell. 1, 15, 20: in libidinem, [p. 1462] Just. 41, 3, 9.— Sup.:projectissima ad libidinem gens,
Tac. H. 5, 5.—Thrown away; hence, abject, mean, base, contemptible, = abjectus, contemptus:4.non esse projectum consulare imperium,
Liv. 2, 27:projecta patientia,
Tac. A. 3, 65 fin.:projectā vilior algā,
Verg. E. 7, 42.— Comp.: quid esse vobis aestimem projectius? Prud. steph. 10, 153.—Downcast:vultus projectus et degener,
Tac. H. 3, 65.—Hence, adv.: prō-jectē, carelessly, indifferently (post-class.): Tert. Pud. 13. -
6 projicio
prōjicio, jēcī, jectum, ere [ pro + jacio ]1) бросать (cibum alicui H; praedam fluvio V); швырять (non donare, sed p. Sen); (нечаянно) ронять (phialam in pavimentum Pt)se p. — бросаться (ad pedes alicujus Cs; ex navi Cs)2) выбрасывать вперёд, т. е. держать впереди, протягивать, вытягивать вперёд (clipeum prae se p. L; brachium prōjectum C); брать наперевес или выставлять вперёд ( hastam Nep)med.-pass. projĭci — выдаваться вперёд, выступать, торчать ( tectum projicitur C)3) выбрасывать, прогонять ( aliquem foras C); изгонять, ссылать ( aliquem in insulam T)4) отбрасывать, бросать на землю ( sarcīnas Cs); бросать прочь, складывать ( arma Cs)5) бросать, оставлять ( aliquem insepultum L); ввергать ( aliquem in pericula V); подкидывать (projecti fratres, sc. Romulus et Remus Man); сбрасывать, скидывать ( projectis vestimentis Pt)6) отказываться, отрекаться, откинуть (pudorem O; spem salutis PJ)p. animam V — лишить себя жизни7) пренебрегать, оставлять без внимания ( omnia Cs)p. auctoritatem alicujus T — ни во что не ставить кого-л.se in fletus p. L — унизиться до рыданий, зарыдать8) проливать ( lacrimas bAl)9) произносить ( verba Sen)10) откладывать, отсрочиватьp. aliquem T — отложить чьё-л. дело. — см. тж. projectus -
7 Cármina núlla canám
Не буду петь никаких песен.Вергилий, "Буколики", I, 74-78:Íte meáe, felíx quondám pecus,íte capéllae.Dúmosá pendére procúl de rúpe vidébo;Cármina núlla canám; non mé pascénte, capéllaeFlórentém cytis(um) ét salicés carpétis amáras.Дальше, козы мои, когда-то счастливое стадо!Более мне не видать, разлегшись под сводом зеленым,Как вы меж скал и кустов пробираетесь узкой тропою,Песен не буду слагать, пока вы щиплете мирноПышный ракитник в цвету и горькие ивы побеги.- Говорит пастух Мелибей, уходящий со своими козами из отнятых у него владений.От меня не жди новостей: живу я в лесу, в дичи, в глуши, в одиночестве, в скуке, и стихов решился не писать: carmina nulla canam. (П. А. Катенин - А. С. Пушкину, 9.V 1825.)Латинско-русский словарь крылатых слов и выражений > Cármina núlla canám
-
8 prōiciō
prōiciō iēcī, iectus, ere [pro+iacio], to throw forth, cast before, throw out, throw down, throw: Tu (canis) Proiectum odoraris cibum, thrown to you, H.: aquilam intra vallum, Cs.: infantem provectum in mare proiecerunt, carried out to sea and threw overboard, L.: geminos cestūs in medium, V.— To throw away, cast out, cast off, let go, abandon: omnibus proiectis fugae consilium capere, Cs.: tela manu, V.: tribunos insepultos, L.: qui servos proicere aurum iussit, H.— To throw forward, hold out, extend: hastam, N.: scutum, hold in front, L.: proiecto pede laevo, V.: quo tectum proiceretur, was extended.—With pron reflex., to throw oneself, fall prostrate: vos ad pedes leonis: sese Caesari ad pedes, Cs.: ad genua se Marcelli, L.: se super exanimum amicum, V.: semet in flumen, Cu.— To cast out, expel, exile, banish: tantam pestem: inmeritum ab urbe, O.—Fig., to throw away, give up, yield, resign, sacrifice, reject: pro his libertatem: patriam virtutem, Cs.: ampullas et sesquipedalia verba, H.: pudorem, O.: animas, killed themselves, V.— To neglect, desert, abandon: pati fortunam paratos proiecit ille, Cs. — To throw, hurry, precipitate: in miserias proiectus sum, S.: in aperta pericula civīs, V.: vitam suam in periculum: se in hoc iudicium, thrust themselves: monent, ne me proiciam, act precipitately: in muliebrīs se fletūs, abandon themselves to, L.; cf. quae libido non se proripiet ac proiciet occultatione propositā, i. e. run riot.—To put off, delay: ultra quinquennium proici, Ta.* * *proicere, projeci, projectus V TRANSthrow down, throw out; abandon; throw away -
9 projicio
projicere, projeci, projectus V TRANSthrow down, throw out; abandon; throw away -
10 alibi
ălĭbī, adv. [contr. from aliubi; aliusibi], elsewhere.I.A.. Elsewhere, otherwhere, somewhere else, in or at another place, = alio loco, allothi (very freq. in the post-Aug. per., esp. in Pliny; in Cic. only twice, and then in connection with nusquam and nec usquam. Never in Hor. or Juv.; in the other poets rare): St. Hiccine nos habitare censes? Ch. Ubinam ego alibi censeam? Plaut. Trin. 4, 3, 72:B.scio equidem alibi jam animum tuum,
id. Truc. 4, 4, 13:alibi gentium et civitatum,
App. Flor. p. 356, 6; cf. id. ib. 360, 4.—Hence,Esp.1.Alibi... alibi (even several times), in one place... in another; here... there = hic... illic;2.hence also sometimes hic or illic... alibi: alibi pavorem, alibi gaudium ingens facit,
Liv. 3, 18; 8, 32; Sen. Ep. 98 al.:exercitus, trifariam dissipatus, alibi primum, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter vepres delituit,
Liv. 38, 46; Plin. 2, 3, 3, § 8; so id. 5, 27, 27, § 99 al.:hic segetes, illic veniunt felicius uvae, Arborei fetus alibi,
Verg. G. 1, 54; Plin. 10, 50, 71, § 146. Once alibi... deinde, Curt. 7, 4, 26.—Joined with words of the same origin (alius; v. alius, aliter, etc.): alibi alius or aliter, one here, another there; one in this, the other in that manner:3.esse alios alibi congressus materiaï, Qualis hic est,
that matter has elsewhere other combinations, similar to that of the world, Lucr. 3, 1065:exprobrantes suam quisque alius alibi militiam,
Liv. 2, 23:pecora diversos alium alibi pascere jubet,
id. 9, 2; so id. 44, 33:alius alibi projectus,
Vulg. Sap. 18, 18:medium spatium torrentis, alibi aliter cavati,
Liv. 44, 35.—Alibi atque alibi, at one time here, at another there; now here, now there (cf. aliubi, B.):4.haec (aqua) alibi atque alibi utilior nobilitavit loca gloriā ferri,
Plin. 34, 14, 41, § 144.—With negatives, nec, non, nusquam, nec usquam:5.nec tam praesentes alibi cognoscere divos,
Verg. E. 1, 42:asperrima in hac parte dimicatio est, nec alibi dixeris magis mucrone pugnari,
Quint. 6, 4, 4:nusquam alibi,
Cic. Ac. 2, 32, 103:omnis armatorum copia dextrā sinistrā ad equum, nec usquam alibi,
id. Att. 13, 52. And instead of a negative, an interrogation implying it:num alibi quam in Capitolio?
Liv. 5, 52.—Alibi quam, indicating comparison, elsewhere than, commonly with a neg., non, nusquam, etc., nowhere else than:II.qui et alibi quam in Nilo nascitur,
Plin. 32, 10, 43, § 125:posse principem alibi quam Romae fieri,
Tac. H. 1, 4; id. A. 15, 20:faciliusque laudes vestras alibi gentium quam apud vos praedicārim,
App. Flor. p. 360, 4:nusquam alibi quam in Macedoniā,
Liv. 43, 9:ne alibi quam in armis animum haberent,
id. 10, 20; Tac. A. 1, 77: nec alibi quam in Germaniā, * Suet. Aug. 23; so Col. R. R. 8, 11, 8.—Transf. from place to other objects.A.Otherwise, in something else, in other things, in other respects:B.si alibi plus perdiderim, minus aegre habeam,
Plaut. Bacch. 5, 1, 16:neque istic neque alibi tibi erit usquam in me mora,
Ter. And. 2, 5, 9; id. Heaut. 2, 3, 38:nec spem salutis alibi quam in pace,
Liv. 30, 35, 11:alibi quam in innocentiā spem habere,
id. 7, 41:alibi quam mos permiserit,
otherwise, in other things, than custom allows, Quint. 11, 1, 47; 4, 1, 53.—Of persons, elsewhere, with some other one (very rare):C.priusquam hanc uxorem duxi, habebam alibi (sc. apud meretricem) animum amori deditum,
Ter. Hec. 3, 1, 14: Quantum militum transportatum sit, apud auctores discrepat: alibi decem milia peditum, duo milia ducentos [p. 84] equites, alibi parte plus dimidiā rem auctam invenio, Liv. 29, 25:interdum alibi est hereditas, alibi tutela,
Dig. 26, 4, 1; so, in designating another place in an author, Quint. 4, 2, 110; 8, 3, 21 al.—In post-Aug. prose sometimes, like alias (v. that word), for alioqui, otherwise:rhinocerotes quoque, rarum alibi animal, in iisdem montibus erant,
an animal otherwise rare, Curt. 9, 1, 5:nemus opacum arboribus alibi inusitatis,
with trees else rare, id. 9, 1, 13. -
11 degener
dē-gĕner, is (abl. degeneri, Tac. A. 12, 19), adj. [genus], that departs from its race or kind, degenerate, not genuine (mostly poet. and in post-Aug. prose; esp. freq. in Plin. and Tac.; not in Quint. and Suet.).I.Lit.:(β).Neoptolemum,
Verg. A. 2, 549; cf.proles,
Luc. 8, 693; Tac. A. 12, 62:dignitate formae haud degener,
id. ib. 12, 51:hi (Galli) jam degeneres sunt, mixti, et Gallograeci vere, quod appellantur,
Liv. 38, 17, 9; 38, 49, 4:canum degeneres,
Plin. 11, 50, 111, § 265:aquila,
id. 10, 3, 3, § 8:herbae,
id. 17, 5, 3, § 33:adamantes,
id. 37, 4, 15, § 58.—With gen.:II.patrii non degener oris,
Ov. Pont. 3, 5, 7; so,sanguinis,
Stat. Th. 9, 619:patriae artis,
Ov. M. 11, 314:altae virtutis patrum,
Sil. 10, 68; Plin. 5, 8, 8, § 44.—Transf., mentally or morally degenerate, ignoble, base:Muttinem sibi modum facere, degenerem Afrum!
Liv. 25, 40, 12:Artabanum materna origine Arsacidem, cetera degenerem,
Tac. A. 6, 42; cf.:vitā non degener,
id. ib. 4, 61:non degener ad pericula,
id. ib. 1, 40:degeneres animos timor arguit,
Verg. A. 4, 13:animi,
Luc. 6, 417:metus,
id. 3, 149:questus,
Val. Fl. 1, 164:preces,
Tac. A. 12, 36 fin.:projectus,
id. H. 3, 65 fin.:insidiae,
id. A. 11, 19 et saep.—Of language:bilingues, paulatim a domestico externo sermone degeneres,
Curt. 7, 5, 29.— Poet.:toga (for togati),
Luc. 1, 365.—With abl. ( = indignus):degener haud Gracchis consul,
Sil. 4, 5, 17:tantoduce,
Ambros. de Jacob. 2, 11, 45. -
12 inanimis
ĭnănĭmis, e, adj. [2. in-anima], without breath or without life, breathless, lifeless, inanimate (Appuleian):ventus,
i. e. that does not blow, App. M. 1, p. 103, 23:humi projectus, inanimis,
id. ib. p. 108, 25; cf. ib. 2, p. 125, 41. -
13 inhumatus
ĭnhŭmātus, a, um, adj. [2. in-humo], not inhumed, unburied: ossuum inhumatūm aestuosam aulam, Pac. ap. Prisc. p. 710 P. (Trag. Rel. v. 102 Rib.):is cum esset projectus inhumatus,
Cic. Div. 2, 69, 143:corpora,
Verg. A. 11, 22:funus,
Luc. 7, 820. -
14 provolvo
prō-volvo, volvi, vŏlūtum, 3, v. a.I.Lit.A.In gen., to roll or tumble forwards, to roll along, roll over and over, roll away (class., but not in Cic.):B.aliquem in viam mediam,
Ter. And. 4, 4, 37:corpora,
Lucr. 6, 1264:ubi glaeba e terrā provolvitur ingens,
id. 6, 553:cupas ardentes in opera,
Hirt. B. G. 8, 42:congestas lapidum moles,
Tac. A. 4, 51:Galba projectus e sellā ac provolutus est,
id. H. 1, 41; Verg. A. 12, 533; 10, 556.—In partic., with se or mid., to cast one's self down, fall down, prostrate one's self at another's feet (syn. prosterno):II.se alicui ad pedes,
Liv. 6, 3:flentes ad genua consulis provolvuntur,
id. 34, 11:provolutae ad pedes,
Curt. 3, 12, 11:genibus ejus provolutus,
Tac. A. 12, 18; 11, 30; Just. 11, 9, 14.—Trop., to snatch away, carry away, hurry on (post-Aug.):B.multi fortunis provolvebantur,
i. e. are ruined, Tac. A. 6, 17.—Mid., to humble one's self:usque ad libita Pallantis provoluta,
submitting to the desires of, Tac. A. 14, 2:provolutus effususque in iram,
Gell. 1, 26, 7. -
15 sterno
sterno, strāvi, strātum, 3 ( pluperf. sync. strarat, Manil. 1, 774: strasset, Varr. ap. Non. 86, 8), v. a. [Gr. root STOR, storennumi, to spread; stratos, camp; Sanscr. star- strnāmi = sterno; cf.: strages, struo, torus, and lātus, adj., old Lat. stlatus], to spread out, spread abroad; to stretch out, extend.I.Lit. (mostly poet. and in postAug. prose; in Cic. only in the part. perf.; cf.:2.effundo, extendo, subicio, subdo): vestes,
Ov. M. 8, 658:in duro vellus solo,
id. F. 4, 654:bubulos utres ponte,
Plin. 6, 29, 34, § 176:hic glarea dura Sternitur,
Tib. 1, 7, 60:natas sub aequore virgas Sternit,
i. e. scatters, strews, Ov. M. 4, 743:harenam,
id. F. 3, 813; id. Am. 2, 14, 8:herbas,
id. M. 7, 254:poma passim,
Verg. E. 7, 54:spongeas ad lunam et pruinas,
Plin. 31, 11. [p. 1758] 47, §123: arma per flores,
Grat. Cyneg. 487:fessi sternunt corpora,
stretch out their bodies, lie down, Liv. 27, 47, 9; cf.:sternunt se somno diversae in litore phocae,
Verg. G. 4, 432.—Mid.:sternimur optatae gremio telluris,
Verg. A. 3, 509; and:in Capitolinas certatim scanditur arces Sternunturque Jovi,
Sil. 12, 340.— Part. perf.: strātus, a, um, stretched out, lying down, prostrate (syn. prostratus): strata terrae, Enn. ap. Non. 172, 20 (Trag. v. 370 Vahl.):nos humi strati,
Cic. de Or. 3, 6, 22:quidam somno etiam strati,
Liv. 37, 20, 5:ad pedes strati,
Cic. Att. 10, 4, 3:stratum jacere et genua complecti,
Quint. 6, 1, 34:nunc viridi membra sub arbuto Stratus,
Hor. C. 1, 1, 21.—Of places, to extend:B.insulae Frisiorum, Chaucorum, etc.... sternuntur inter Helium ac Flevum,
stretch out, extend, Plin. 4, 15, 29, § 101; 3, 5, 9, § 60;hence, vites stratae,
spreading, Col. 5, 4, 2 (for Nep. Milt. 5, 3, v. under rarus, II. A.).—In partic., to spread a thing out flat, i. e. to smooth, level (mostly poet.):* 2.sternere aequor aquis,
Verg. A. 8, 89; cf.:placidi straverunt aequora venti,
id. ib. 5, 763:nunc omne tibi stratum silet aequor,
id. E. 9, 57:pontum,
Ov. M. 11, 501:mare,
Plin. 2, 47, 47, § 125:stratoque super discumbitur ostro,
Verg. A. 1, 700:viam per mare,
smoothed, levelled, Lucr. 3, 1030 (acc. to the Gr. hodon storennumi):stratum militari labore iter,
Quint. 2, 13, 16; so,hoc iter Alpes, Hoc Cannae stravere tibi,
Sil. 12, 514;and trop.: praesens tibi fama benignum Stravit iter,
Stat. Th. 12, 813.—Trop. (the figure borrowed from the sea), to calm, still, moderate:II.odia militum,
Tac. H. 1, 58 (cf.:constrata ira,
Stat. S. 2, 5, 1).—Transf.A.To cover, cover over (by spreading something out; the predom. class. signif. of the word; cf. obtendo).1.Of a couch, bed, etc., to spread, prepare, arrange, make:2.lectus vestimentis stratus est,
Ter. Heaut. 5, 1, 30; cf.:strata cubilia sunt herbis,
Lucr. 5, 1417:rogatus est a Maximo, ut triclinium sterneret... Atque ille stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos,
Cic. Mur. 36, 75; so,lectum, lectos, biclinium, triclinia, etc.,
Plaut. Stich. 2, 2, 33; id. Most. 1, 4, 14; id. Men. 2, 3, 3; id. Bacch. 4, 4, 70; id. Ps. 1, 2, 31; Ter. Heaut. 1, 1, 73; id. Ad. 2, 4, 21; Cic. Clu. 5, 14; id. Tusc. 5, 21, 61; Hirt. B. G. 8, 51:his foliis cubitus sternere,
Plin. 24, 9, 38, § 59:torum frondibus,
Juv. 6, 5:strata cathedra,
cushioned, id. 9, 52; cf. also, ARCERAM NE STERNITO, Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25; and absol.:jubet sterni sibi in primā domus parte (sc. lectum),
Plin. Ep. 7, 27, 7.—Esp., places, to cover; of a way, road, path, etc., to pave:3. 4.aspreta erant strata saxis,
Liv. 9, 35, 2:via strata,
id. 8, 15, 8:semitam saxo quadrato straverunt,
id. 10, 23 fin.; so,vias silice... clivum Capitolinum silice... emporium lapide,
id. 41, 27, 5 sq.; and absol.:locum illum sternendum locare,
Cic. Att. 14, 15, 2:pavimentum stratum lapide,
Vulg. Ezech. 40, 17:viam lapide,
Dig. 43, 11, 1.—In gen., to cover, spread:B.argento sternunt iter omne viarum,
Lucr. 2, 626:foliis nemus Multis et algā litus inutili tempestas Sternet,
will strew over, bestrew, Hor. C. 3, 17, 12:congeriem silvae vellere summam,
Ov. M. 9, 236:litora nive,
Val. Fl. 5, 175:harenam Circi chrysocolla,
Plin. 33, 5, 27, § 90:solum telis,
Verg. A. 9, 666:Tyrrhenas valles caedibus,
Sil. 6, 602:strati bacis silvestribus agri,
Verg. G. 2, 183:ante aras terram caesi stravere juvenci,
covered, id. A. 8, 719.—To stretch out by flinging down, to throw down, stretch on the ground, throw to the ground, overthrow, prostrate (mostly poet., esp. in Verg.; in prose not before the Aug. period; in Cic. only once in the trop. sense; v. the foll.; cf.2.profligo): cujus casus prolapsi cum proximos sterneret,
Liv. 5, 47:circa jacentem ducem sterne Gallorum catervas,
id. 7, 26, 8:turbam invadite ac sternite omnia ferro,
id. 24, 38, 7:alius sit fortis in armis, Sternat et adversos Marte favente duces,
Tib. 1, 10, 30:caede viros,
Verg. A. 10, 119:aliquem leto,
id. ib. 8, 566:morte,
id. ib. 11, 796; Liv. 31, 21, 15; Ov. M. 12, 604:adversā prensis a fronte capillis Stravit humi pronam,
id. ib. 2, 477: primosque et extremos Stravit humum, Hor. C. 4, 14, 32:sternitur volnere,
Verg. A. 10, 781:impetus per stratos caede hostes,
Liv. 4, 29, 1:aliquem morti,
Verg. A. 12, 464:irae Thyesten exitio gravi Stravere,
Hor. C. 1, 16, 18:corpore toto Sternitur in vultus,
Stat. Th. 12, 318:sternitur, et toto projectus corpore terrae,
Verg. A. 11, 87:toto praecipitem sternit,
Sil. 4, 182:hostes,
Just. 2, 11, 13:Ajax stravit ferro pecus,
Hor. S. 2, 3, 202:sternitur et procumbit humi bos,
Verg. A. 5, 481:strata belua texit humum,
Ov. H. 10, 106:rapidus torrens Sternit agros, sternit sata laeta,
Verg. A. 2, 306:moenia,
to overthrow, demolish, Ov. M. 12, 550; cf.:stratis ariete muris,
Liv. 1, 29, 2:sternit a culmine Trojam,
Verg. A. 2, 603; so,(elephanti) stabula Indorum dentibus sternunt,
Plin. 8, 9, 9, § 27.—Trop. (rare):A.deorum plagā perculsi, afflictos se et stratos esse fatentur,
cast down, prostrated, Cic. Tusc. 3, 29, 72:mortalia corda Per gentes humiles stravit pavor,
Verg. G. 1, 331:virtus populi Romani haec omnia strata humi erexit ac sustulit,
Liv. 26, 41, 12:stratā Germaniā,
subdued, Amm. 16, 1, 5.—Hence, strātus, a, um, P. a.; as substt.strāta, ae, f. (sc. via), a paved road or way (post-class.), Eutr. 9, 15:B.amplas sternite jam stratas,
Juvenc. 1, 315:in margine stratae,
id. 3, 656.—strātum, i, n. (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic.; acc. to II. A.).—1.A bed-covering, a coverlet, quilt, blanket; a pillow, bolster:b.lecti mollia strata,
Lucr. 4, 849:proripere se e strato,
Suet. Calig. 51; Ov. M. 5, 34; 10, 267.—Meton. (pars pro toto), a bed, couch:2.haud segnis strato surgit Palinurus,
Verg. A. 3, 513; cf. id. ib. 8, 415;3, 176: tale,
Nep. Ages. 8:quies neque molli strato neque silentio arcessita,
Liv. 21, 4, 7.— Plur.:strataque quae membris intepuere tuis,
Ov. H. 10, 54:dura,
id. Am. 1, 2, 2; Luc. 1, 239.—Once also (sc. lectus) in the masc., Favorin. ap. Gell. 15, 8, 2.—A horsecloth, housing, a saddle, Ov. M. 8, 33; Liv. 7, 14, 7; Sen. Ep. 80, 9; Plin. 7, 56, 57, § 202. —Prov.:3.qui asinum non potest, stratum caedit (v. asinum),
Petr. 45, 8.—A pavement:saxea viarum,
Lucr. 1, 315; 4, 415: extraneum, Petr. poët. 55, 6, 11.
См. также в других словарях:
Projectus, S. (3) — 3S. Projectus, Diac. M. (25. Jan.). Dieser heilige Projectus soll Diacon des heiligen Bischofs Evasius von Asti gewesen und mit demselben auf der Flucht vor den Arianern bei der Stadt Sedula (?), nachmals Casale (Casale S. Evasii) genannt,… … Vollständiges Heiligen-Lexikon
Projectus, S. (1) — 1S. Projectus (24. Jan.), Martyrer zu Foligno. S. S. Thyrsus … Vollständiges Heiligen-Lexikon
Projectus, S. (2) — 2S. Projectus (25. Jan.), Bischof und Martyrer zu Clermont in Auvergne. S. S. Praejectus … Vollständiges Heiligen-Lexikon
Projectus, S. (4) — 4S. Projectus, Ep. Conf. (23. Sept.). Dieser heilige Bischof und Bekenner von Imola wurde nach unzuverlässigen Angaben um das J. 449 erwählt und von seinem Freunde dem hl. Erzbischofe Petrus von Ravenna consecrirt. Er war vielmehr bereits Bischof … Vollständiges Heiligen-Lexikon
Projectus, S.S. (5-6) — 5–6S. S. Projectus et Acolythus (18. Nov.), Martyrer zu Parenzo (Parentium) in Istrien. S. S. Praejectus2 … Vollständiges Heiligen-Lexikon
Paratylenchus projectus — Taxobox name = Paratylenchus projectus regnum = Animalia phylum = Nematoda classis = Secernentea subclassis = Diplogasteria ordo = Tylenchida superfamilia = Criconematoidea familia = Tylenchulidae subfamilia = Paratylenchinae genus =… … Wikipedia
Andropogon elliottii Chapm. var. projectus Fernald & Grisc. — Symbol ANGYG Synonym Symbol ANELP Botanical Family Poaceae … Scientific plant list
ПРОЕКТ — ПРОЭКТ, ПРОЕКТ предположение, план или смета. Полный словарь иностранных слов, вошедших в употребление в русском языке. Попов М., 1907. ПРОЕКТ (фр., от лат. projectus). Предположение, намерение, предначертание; план постройки какого либо здания.… … Словарь иностранных слов русского языка
проект — а; м. [от лат. projectus выступающий вперёд] 1. Разработанный план сооружения, постройки, изготовления или реконструкции чего л. Дипломный, курсовой, конкурсный п. Дворец построен по проекту известного архитектора. П. гидротурбины. П. жилого дома … Энциклопедический словарь
прожектор — а; мн. род. прожекторы и прожектора; м. [франц. projecteur от лат. projectus брошенный вперёд] Мощный осветительный прибор, дающий пучок параллельных лучей в нужном направлении. Сигнальный п. П. дальнего действия. Включить, выключить п. Осветить… … Энциклопедический словарь
ПРОЖЕКТ — [фр. projet < лат. projectus брошенный вперед] 1) устар. проект; 2) неосуществимый проект; замысел, не имеющий реальной основы. Англ. project. Словарь иностранных слов. Комлев Н.Г., 2006. прожект (фр. projet, англ. project лат. projectus… … Словарь иностранных слов русского языка