See

* * *

- dzę -dzisz

1. (= spostrzegać) see (że... (that)...); notice (że... that...); catch sight of (sb l. sth); arch. espy; widzę jak przez mgłę I see as if through a mist; widzieć kogoś/coś kątem oka see sb/sth out of the corner of one's eye; widziałem już ten film I've seen this film before; widziałem jakiś błysk w ciemnościach I saw l. caught sight of a flash in the dark; nie chcę cię więcej widzieć na oczy! I don't want to set eyes on you again; nikogo tam nie widziałem I didn't see l. notice anyone there; widziałem to na własne oczy I saw it with my own eyes; widzieć coś jak na dłoni see sth plainly; widzieć coś w ciemnych barwach see sth in dark colors; jak widzę, posprzątaliście pokój I can see you've tidied up the room; nic nie widzę I can't see anything; nie widzieć na jedno oko I'm blind in one eye; on świata poza nią nie widzi he only has eyes for her; to oszust, jakiego świat nie widział he's a crook whose like the world hasn't seen; tyle go widzieli that was the last they saw of him; co widzę! what do I see?; kogóż to widzę! is it you I see?; kto widział takie rzeczy! who ever saw such a thing?; sam widzisz you can see for youself.

2. (= spotykać) see (sb) ( w sprawie czegoś about sth); miło mi znów cię widzieć (it's) nice to see you again; szef chce cię widzieć w sprawie tej umowy the boss wants to see you about that contract.

3. (= wyobrażać sobie) see, visualize; nie widzę siebie w roli ojca I can't visualize myself as a father.

4. widzieć w kimś coś l. widzieć kogoś jako coś view sb as sth; look on l. upon sb as sth; wszyscy widzą w nim bohatera they all look on him as a hero.

5. (= pojmować, rozumieć) see, understand; a widzisz! there you are!; nie widzę w tym nic śmiesznego I fail to see the funny side of it; czy nie widzisz, że miałem rację? can't you see I was right?; wreszcie widzę, co masz na myśli at last I see what you mean.

1. (= oglądać siebie samego) see o.s.; widzę się w lustrze I see myself in the mirror.

2. (= dostrzegać się nawzajem) see one another l. each other.

3. (= wyobrażać sobie coś na własny temat) see o.s., fancy o.s. (czymś l. jako coś as sth); widział się laureatem Nagrody Nobla he fancied himself as a Nobel Prize winner.

4. (= dostrzegać się nawzajem) see one another l. each other; nie widzieli się w tłumie they couldn't see each other in the crowd.

5. pot. (= podobać się) like; jak ci się widzi moja marynarka? how do you like my jacket?

6. (= spotkać się) see, meet ( z kimś sb) ( w sprawie czegoś about sth) ( żeby coś zrobić in order to do sth); muszę się widzieć w tej sprawie z moim prawnikiem I have to see my lawyer about it.

- na tle śniegu widać było wyraźnie jej czerwony sweter her red jumper could be seen plainly against the snow

- nic nie widać you a. one can’t see anything

- ledwo coś widać w tej mgle you can hardly see anything in this mist

- nie było cię widać I/we couldn’t see you

- nie było go nigdzie widać he was nowhere to be seen

- „zajęło mi to tylko godzinę” – „to widać” ‘it only took me an hour’ – ‘I can see that’

- czekamy godzinę, a autobusu ciągle nie widać we’ve been waiting for an hour, and there’s still no sign of the bus

- widać ci halkę your slip is showing

- sprawa się ciągnie i końca nie widać the case drags on and there’s still no end in sight

- stąd widać zamek jak na dłoni you can see the castle as plain as anything from here

- widać było, jak wymachuje parasolem you could see him/her waving his/her umbrella

- widać było, że… you could tell that…

- od razu widać, że to dobry samochód you can tell immediately that it’s a good car

- widać było po jego minie, że coś zbroił you a. one could tell from his expression that he’d been up to a. he’d done something pot.

- widać było po nich determinację you could tell they were determined

- widać, że znają się dobrze you can see (that) they know each other well

- z tego, co mówił, widać było, że nie ma o sprawie pojęcia from what he said it was obvious that he knew nothing about it

- widać wypił za dużo, bo był czerwony jak burak he must have had too much to drink, because he was as red as a beetroot

* * *

* * *

tylko w formie bezosobowej widać kogoś/coś sb/sth is visible; sb/sth can be seen; widać, że... it is evident that...; one can see that...; to widać it shows; nie było cię widać we couldn't see you; you were hidden from sight; nigdzie ich nie widać they're nowhere to be seen; wciąż nie widać statku the ship is still out of sight; widać ci halkę your petticoat is showing; widać po nim, że pił you can see he's been drinking; widać, że jesteś przygotowany do egzaminu you are evidently well prepared for the exam; ze wzgórza będzie widać miasto jak na dłoni the city will be plainly visible from the hill.

* * *

1. (= spostrzec) see, catch sight of; zobaczyć kawał świata see a bit of the world, travel around the world; co ona w nim zobaczyła? what did she see in him?

2. (= przekonać się) see, find; zobaczymy, jak to będzie we will see how it's gonna be; zobaczysz! you'll see!

3. (= spotkać kogoś) meet; zobaczyć matkę po pięciu latach meet one's mother after 5 years.

1. (= ujrzeć się) see o.s.; zobaczyć się w lustrze see o.s. in the mirror, see one's reflection in the mirror.

2. (= spotkać się z kimś) see ( z kimś sb).

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

* * *

- em -esz

1. (= pojmować) understand, comprehend, grasp, see; have an understanding ( coś of sth); rozumieć po angielsku understand English; nie rozumiesz po polsku? ( napomnienie) shall I make it clear l. spell it out for you?; rozumiesz? ( wzmocnienie rozkazu) (do) you hear me?, (do) you understand?; to rozumiem! pot. that's more like it, that's better, now you're talking!, atta boy/girl!; zaczynać rozumieć get the idea, see daylight; nic już z tego nie rozumiem I can't make anything of this, beats me; nie rozumieć czegoś not understand sth, have no comprehension l. conception of sth; niewiele z czegoś rozumieć make little of sth, be unclear about sth; nie rozumiem czemu (nie) I don't see why (not); nie rozumiesz istoty sytuacji you miss the point, you can't see forest l. wood for the trees; udawać, że się czegoś nie rozumie pretend not to see sth, have a blind spot about l. for sth; dobrze/źle coś rozumieć have a good/poor understanding of sth; rozumiem (= przyjmuję do wiadomości) I see l. understand.

2. (= interpretować) interpret, understand, take; (nie) rozumiem (o co ci chodzi) I (don't) know l. see what you mean, I (don't) get it, I (don't) follow l. get l. catch your drift; rozumiem, że... I gather l. understand that..., I take it that...; co przez to rozumiesz? what do you mean by that?; nie tak rozumiałam przyjaźń that's not my idea of friendship; czy na pewno dobrze to rozumiem? let me get this right l. straight; rozumiem cię, ale... I hear what you're saying, but...; czy mam przez to rozumieć, że... am I (supposed) to understand that...; źle l. mylnie coś zrozumieć misapprehend l. misinterpret l. misconstrue sth, mistake sth ( jako coś for sth).

3. (= wykazywać zrozumienie) (sytuację, młodzież) understand; relate (kogoś/coś to sb/sth); be understanding ( kogoś towards sb).

1. (= rozumieć się nawzajem) understand each other l. one another; rozumieć się z kimś bez słów be on the same wavelength with sb, speak the same language with sb; dobrze się z kimś rozumieć connect with sb, be tuned in with sb; źle się z kimś rozumieć be tuned out with sb; nie rozumieć się nawzajem be at cross-purposes.

2. pot. (= znać się) understand ( na czymś sth); have an understanding ( na czymś of sth); ma się rozumieć! yes, of course; yes, that's right; to się samo przez się rozumie it goes without saying, it is obvious by itself.

* * *

+ Gen.

1. ( dla wyrażenia kierunku ruchu) to; iść l. jechać do szkoły/pracy go to school/work; jechać do Warszawy/Londynu go to Warsaw/London; iść do dentysty/lekarza (go) see a dentist/doctor; chodź do mnie come to me.

2. ( dla wyrażenia górnej granicy) (up) to; od dwóch do pięciu from two to five; od dziewiątej do siedemnastej (zwł. o godzinach pracy) (from) nine to five; grzywna do 100 dolarów a fine of up to 100 dollars.

3. ( dla wyrażenia przeznaczenia) for; patelnia (nadająca się) do smażenia na gazie pan (good) for gas range frying; do czego to jest? what is this l. it for?; list/telefon do ciebie letter/phone for you.

4. (dla wyrażenia przeznaczenia; tłumaczone przez użycie rzeczownika l. imiesłowu jako przydawki) deska do krojenia cutting l. chopping board; deska do prasowania ironing board; boisko do koszykówki basketball court; nóż do chleba bread knife; pilnik do paznokci nail file.

5. (dla wyrażenia przeznaczenia; tłumaczone złożeniem) maszyna do pisania typewriter; łyżeczka do herbaty teaspoon; opiekunka do dziecka babysitter.

6. (przed rzeczownikiem odczasownikowym; tłumaczone zdaniem bezokolicznikowym) coś do jedzenia/picia/zrobienia l. roboty something to eat/drink/do; listy do wysłania letters to be mailed; sprawy do załatwienia things l. matters to take care of, errands.

7. ( dla wyrażenia umieszczenia czegoś w czymś) in, into; wrzucić list do skrzynki put the letter in l. into the mailbox; wrzucić głos do urny put the ballot l. vote in l. into the ballot box; wejść do rzeki go l. walk into the river.

8. ( dla wyrażenia limitu czasu) until, till; by; do tej pory until now; musisz to zrobić do wtorku you must do it by Tuesday; robić coś do upadłego do sth until one drops; spacerować do rana walk until morning; zostać do wtorku stay until Tuesday.

9. ( dla wyrażenia ukierunkowania uczuć) for; miłość do ojczyzny/matki/małżonka love for l. of one's country/mother/spouse; niechęć do zabaw dislike for play; tęsknić do czegoś crave for sth; tęsknić do kogoś miss sb.

10. ( dla wyrażenia przynależności) zaciągnąć się do wojska join the military l. army, enlist, enroll; wstąpić do związku/partii join a union/party.

11. ( w zwrotach) do jutra see you tomorrow; do zobaczenia l. widzenia good bye, see you; do diabła l. (jasnej) cholery! pot. damn (it)!; do diabła z nim/tym! pot. to hell with him/that!; co do cholery?! pot. what the devil l. hell?!; co do mnie for my part, as far as I am concerned; co tobie do tego? that's none of your business!; być l. nie nadawać się do niczego be no good, be (of) no use, be useless; raz do roku once a year.

indecl. muz. (= dźwięk C) doh.

* * *

(= zrobienia czegoś) attend to, see to ( czegoś sth); (= zająć się, zaopiekować się) take care (czegoś/kogoś of sth/sb); dopilnować dzieci take care of the kids; dopilnować sprawy see to things; dopilnować, żeby... see to it that...

* * *

do zobaczenia! see you!; do zobaczenia wkrótce see you soon; do zobaczenia wieczorem I'll see you tonight.

inv ( litera) A, a

* * *

indecl.

1. ( litera) A, a; A jak Anna A is for Alpha; A as in Alpha; od a do z from A to Z; jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b in for a penny, in for a pound l. in for a dollar.

2. ( głoska) a.

1. (łączy zdania wyrażające przeciwstawione sobie, ale związane ze sobą fakty) and; while, whereas; w kubku był sok, a w kieliszku wino there was some juice in the mug, and some wine in the glass; ja lubię ciebie, a ty mnie I like you and you like me; ty dyktujesz, a ja piszę you dictate, and I'll write it down; ty jesteś wesoły, a on smutny you are merry, while l. whereas he is sad.

2. ( wprowadza dodatkowe okoliczności lub dopowiedzenia) przeszliśmy przez ulicę, a pies szedł za nami we crossed the street, and the dog was following us; spał zdrowo, a jego dłonie mocno zaciskały się na poduszce he was sound asleep, his hands clutching the pillow tightly; spóźnisz się, a to jest źle widziane you'll be late, and they don't like it; statek poszedł na dno, a cała załoga wraz z nim the ship foundered, and the whole crew with her.

3. ( wyraża zaskoczenie lub zdziwienie) stary, a głupi he's so old, and yet so foolish; tylu was było, a (jednak) nikt mi nie pomógł there were so many of you and l. but nobody helped me; wyjechała, a (przecież) powinna była zostać she left when she should have stayed; uważa, że jest ważny, a (przecież) wcale tak nie jest he thinks he's important, which is not so at all.

4. (charakteryzuje konsekwencje tego, o czym mówiono wcześniej) krzyknąłem, a on usłyszał i odwrócił się I shouted, and he heard me and turned back; przyjdź, a sam się przekonasz come and you'll see for yourself.

5. ( wyraża przeciwstawienie lub porównanie) ja pracuję, a on się bawi I work and he plays l. while he plays; ludzie a zwierzęta humans and animals; humans versus animals; zrób raczej mniej, a dokładniej you'd better do less but more accurately.

6. arch. l. lit. (= i) and; dwa a dwa jest cztery two and two makes four; tak pewne, jak dwa a dwa cztery (as) sure as eggs; młoda a urocza young and charming.

7. a nie (and) not; pójdziemy do lekarza dzisiaj, a nie jutro we'll see the doctor today, (and) not tomorrow; to jest osioł, a nie koń this is a donkey, (and) not a horse.

8. między l. pomiędzy... a... between... and...

9. ( poprzedza człony wyliczenia) a to... a to... now... now...; będą pytać: a co, a gdzie, a jak? they will ask, what? where? how?

10. ( w pytaniach) a ty? and you?; how about you?; what about you?; ja to widzę, a ty? I can see it, can you?; nie znam go, a ty? I don't know him, do you?

11. ( łączy wyrazy powtórzone dla wyrażenia nacisku) nic a nic nothing at all; nic a nic się nie boję/martwię I'm not scared/worried in the least; przykłady można by mnożyć a mnożyć examples could be multiplied (ad infinitum); wcale a wcale not at all.

12. (łączy zaimki wskazujące, powtórzone dla wyrażenia nieokreśloności) taki a taki such and such; w tym a tym miejscu at such and such a place; nazywał się tak a tak he was called so and so.

13. ( w połączeniach z przysłówkami i spójnikami) a jednak and yet; a mianowicie namely; a mimo to still, nevertheless, none the less; a raczej or rather; a więc (and) so, therefore; a zwłaszcza and in particular; a co dopiero... let alone..., not to mention...; a już na pewno nie... least of all...; Bogiem a prawdą truth to tell; raz a dobrze once for all.

a bo co? why (are you asking)?; a bo ja wiem? how (the hell) should I know?; a cóż to takiego? hey, what's that supposed to be?; a jak sądzisz? what do you think?; a masz! that's for you!; a nie mówiłem? didn't I tell you?; what did I tell you?; a niech to! shoot!, drat it!; a niech to wszyscy diabli wezmą! damn it!; a to cudownie! that's great!; wonderful!; brilliant!; a to dopiero! well, well, well!; a to łajdak! what a scoundrel!; a to ci niespodzianka! surprise, surprise!; a to pech! (that's) too bad!; a niech tam! what the heck!; a dlaczegóżby nie? why (ever) not?; a widzisz? see? (I was right); a żeby cię! damn you!; aha!

1. ah!, oh!, wow!, well!; a, tu jesteście! ah! here you are!; a, wreszcie koniec pracy! well, we've finished at last!

2. ( w utartych wyrażeniach) a fe! shame (on you)!; żart. l. arch. fie!; a kuku! peekaboo!; a kysz! żart. go away!; a psik! a(h)choo; a sio! pot. go away!

- niech zaczekają let them wait

- niech to będzie dla ciebie nauczką let that be a lesson to you

- niech pani spocznie please take a seat

- niech ciocia sobie wyobrazi jego minę (just) imagine his expression, auntie

- niech nikt nie wchodzi do tego pokoju (nie pozwalam) no one is to enter this room; (nie pozwól) don’t let anyone enter this room

- niech tego więcej nie słyszę don’t let me hear that again

- powiedz mu niech weźmie ze sobą śpiwór tell him to take a sleeping bag with him

- poczekaj, niech pomyślę wait (a minute), let me think

- pokaż, niech zobaczę, co tam napisałaś show me, let me a. let’s see what you’ve written

- niech żyje wolność! long live freedom!, freedom for ever!

- niech żyje król! long live the king!

- niech żyje młoda para! (toast) to the bride and groom!

- niech ja cię kiedyś dorwę! pot. just wait till I lay my hands on you!

- niech x = 45 let x equal 45

- niech linia AB przecina linię CD let line AB intersect line CD

- weźmy na przykład Polskę, niech to będzie Polska średniowieczna let’s take Poland for example, (say) mediaeval Poland

- niech ja zachoruję, co wtedy zrobisz? what if I fall ill, what will you do then?

- niech wszystko stracę, nie ustapię I don’t care if I lose everything, I won’t give in

- wakacje, niech będą najdłuższe, muszą się skończyć holidays, however long they are, must come to an end

■ niech będzie a. niech tam oh, all right

- niech ci będzie a. niech ci tam oh, all right (have it your own way)

- niech mu będzie a. niech mu tam good luck to him

- niech się dzieje, co chce come what may

- (a) niech cię/go! pot. damn you/him! pot.

- (a) niech to! pot. blast a. damn it! pot.

- niech to zostanie między nami that’s between you and me

* * *

* * *

1. niech wejdą let them come in; niech żyje (król)! long live (the King)!; niech się dzieje, co chce come what may; niech cię ręka boska broni, jeśli... God help you if...; niech będzie pochwalony (Jezus Chrystus) praised be Jesus Christ; niech będzie let it be, so be it; niech ci będzie all right; a niech go! ( z podziwem) some lucky devil!; niech to szlag! damnation!; niech mi wolno będzie (powitać/zaprosić) let me (welcome/invite); niech stracę my loss!; niech pomyślę let me think l. see; niech żyje...! three cheers for...!; a niech to! what a nuisance!; niech cię o to głowa nie boli don't worry, I'll take care of everything.

2. pot. (= przypuśćmy, że) a niech ktoś się o tym dowie suppose l. what if sb learns about it; a niech ci się nie uda suppose l. what if you fail.

* * *

* * *

odprowadzić pf.

1. (= towarzyszyć) see off, escort, accompany; odprowadzać dziewczynę do domu see one's girlfriend home, walk one's girlfriend home; odprowadzić na dworzec see sb to the station; odprowadzić na cmentarz attend sb's funeral; odprowadzić kogoś na bok take sb aside; odprowadzać wzrokiem l. spojrzeniem follow sb with one's eyes.

2. (= eskortować) escort, take; odprowadzać więźnia/oskarżonego escort a prisoner/the accused; odprowadzić kogoś do więzienia/na komisariat take sb to prison/a police station.

3. (= usuwać, wypompować) pipe; pump; odprowadzać ścieki discharge sewage.

4. zwł. ekon. (= przekazywać, oddawać) transfer; odprowadzać pieniądze do banku transfer money to a bank.

odprowadzić się pf. accompany each other l. one another.

- oglądać się

* * *

1. (= przyglądać się) (o filmie, telewizji) watch; (o obrazie, książce) look at, examine; (o zabytkach, mieście) see; ( o towarze w sklepie) look through, browse; oglądać wystawy window-shop.

2. (= widzieć kogoś, coś) see; chciałbym cię oglądać w dobrym zdrowiu I'd like to see you in good health.

1. (= przyglądać się sobie) look at oneself.

2. (= zwracać oczy w jakimś kierunku) ( do tyłu) look back; ( na boki) look around; oglądać się za kimś (kobietami, mężczyznami) have a roving l. wondering eye.

3. (= liczyć na kogoś, coś) przen. count on; nie oglądaj się na rodziców, oni ci nie mogą pomóc don't count on your parents, they can't help you.

4. (= zwracać uwagę na) have regard for; nie oglądał się na jej uczucia he had no regard for her feelings.

5. (= szukać) look for; oglądam się za mieszkaniem I'm looking for an apartment.

- starszy pan an elderly gentleman

- dzwonił do ciebie jakiś pan some man rang you (on the phone)

- przyszło dwóch panów w sprawie ogłoszenia two men came about the advertisement

- nagrodę wylosował pan Marek Brzoza and the prize goes to (Mr) Marek Brzoza

- a teraz pan profesor Zasławski będzie mówił o… and now Professor Zasławski will speak about…

- proszę pana! czy to pański parasol? excuse me, sir! is this umbrella yours?

- przepraszam, czy ma pan ogień? excuse me, have you got a light?

- panowie, sytuacja jest poważna gentlemen, the situation is serious

- kasetę wyślemy panu pocztą we’ll send you the cassette by post

- dzwonił pana syn (Sir) your son rang

- Szanowny Panie! (w korespondencji) Dear Sir…

- panie władzo posp. officer

- panie kierowco, dojadę tym autobusem na dworzec? pot. is this bus going to the station?

- panie Janku, dyrektor pana wzywa Janek, the boss is calling you

- widzi pan pot. you see

- widzisz pan posp. see

- widzi pan, to było tak… this is how it happened…

- patrz pan, jaki chytry! posp. see how cunning he is!

- panie starszy! przest., pot. waiter!

- Burek! chodź do pana! Burek! come here!

- psiak chodził wszędzie za swoim panem the little dog followed his master everywhere

- jej srogi ojciec był panem całej rodziny her strict father was master of the entire house

- służący wypełniał każdy rozkaz swojego pana the servant attended to his master’s every need

- pana nie ma w domu the master is out

- pan od matematyki/wuefu the maths/PE master

- nasz Pan (Chrystus) Our Lord

- Pan z wami the Lord be with you

- Pan Jezus Lord Jesus

- Pan Zastępów the Lord of hosts

- a ja go, panie (tego), złapałem za rękaw, panie (tego), i nie puszczam so I gets a. catches him by the sleeves, like, and I don’t let go, see? pot.

■ pan domu (głowa rodziny) the master of the house; (wobec gości) the host

- pan młody bridegroom, groom

- pan i władca lord and master

- być panem siebie a. swojej woli to be one’s own master

- być panem u siebie to be independent

- być/zostać panem sytuacji to be/to become master of the situation

- jestem z nim na pan a. mówię mu (per) pan I’m not on first-name terms with him

- być z polszczyzną za pan brat to have a good command of Polish

- być z komputerem za pan brat to be computer-literate

- być z kimś za pan brat to be on friendly a. good terms with sb

* * *

* * *

(= Polska Akademia Nauk) Polish Academy of Sciences.

- starszy pan an elderly gentleman

- dzwonił do ciebie jakiś pan some man rang you (on the phone)

- przyszło dwóch panów w sprawie ogłoszenia two men came about the advertisement

- nagrodę wylosował pan Marek Brzoza and the prize goes to (Mr) Marek Brzoza

- a teraz pan profesor Zasławski będzie mówił o… and now Professor Zasławski will speak about…

- proszę pana! czy to pański parasol? excuse me, sir! is this umbrella yours?

- przepraszam, czy ma pan ogień? excuse me, have you got a light?

- panowie, sytuacja jest poważna gentlemen, the situation is serious

- kasetę wyślemy panu pocztą we’ll send you the cassette by post

- dzwonił pana syn (Sir) your son rang

- Szanowny Panie! (w korespondencji) Dear Sir…

- panie władzo posp. officer

- panie kierowco, dojadę tym autobusem na dworzec? pot. is this bus going to the station?

- panie Janku, dyrektor pana wzywa Janek, the boss is calling you

- widzi pan pot. you see

- widzisz pan posp. see

- widzi pan, to było tak… this is how it happened…

- patrz pan, jaki chytry! posp. see how cunning he is!

- panie starszy! przest., pot. waiter!

- Burek! chodź do pana! Burek! come here!

- psiak chodził wszędzie za swoim panem the little dog followed his master everywhere

- jej srogi ojciec był panem całej rodziny her strict father was master of the entire house

- służący wypełniał każdy rozkaz swojego pana the servant attended to his master’s every need

- pana nie ma w domu the master is out

- pan od matematyki/wuefu the maths/PE master

- nasz Pan (Chrystus) Our Lord

- Pan z wami the Lord be with you

- Pan Jezus Lord Jesus

- Pan Zastępów the Lord of hosts

- a ja go, panie (tego), złapałem za rękaw, panie (tego), i nie puszczam so I gets a. catches him by the sleeves, like, and I don’t let go, see? pot.

■ pan domu (głowa rodziny) the master of the house; (wobec gości) the host

- pan młody bridegroom, groom

- pan i władca lord and master

- być panem siebie a. swojej woli to be one’s own master

- być panem u siebie to be independent

- być/zostać panem sytuacji to be/to become master of the situation

- jestem z nim na pan a. mówię mu (per) pan I’m not on first-name terms with him

- być z polszczyzną za pan brat to have a good command of Polish

- być z komputerem za pan brat to be computer-literate

- być z kimś za pan brat to be on friendly a. good terms with sb

* * *

* * *

Dat. i Loc. -u pl. - owie

1. (= bliżej nieznany mężczyzna) gentleman; ( przy bezpośrednim zwracaniu się) you; pan w średnim wieku a middle-aged gentleman; jakichś dwóch panów some two gentlemen.

2. ( władca) lord; pan lenny l. feudalny hist. liege; najjaśniejszy pan His Highness; być panem sytuacji be the master of the situation; być panem życia i śmierci be the master of life and death; być panem siebie be one's own man l. boss; być panem własnego losu be the captain of one's soul; być panem u siebie be one's own master; mój pan i władca żart. my lord and master; (co) pan każe, sługa musi the servant follows his master's orders; pan na włościach lord of the manor; znaj pana know your master.

3. (= Bóg) God, Lord; Pan Bóg God; nasz Pan Our Lord; zasnąć w Panu rest in peace; Pan zastępów rel. Lord of Hosts; chwalcie Pana rel. exhalt ye the Lord; na chwałę Pana rel. to the glory of God; wzywać imię Pana nadaremnie rel. take the Lord's name in vain; strzeżonego Pan Bóg strzeże forewarned is forearmed; an ounce of prevention is worth a pound of cure; (świecić) Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek run with the hare and hunt with the hounds.

4. szkoln. (= nauczyciel) master; pan od polskiego Polish teacher.

5. ( gospodarz) master; pan domu master of the house; jaki pan, taki kram like master, like man.

6. ( oficjalna forma grzecznościowa) you; pan Jan Kowalski Mr Jan Kowalski; pan Kowalski Mr Kowalski; pan Jan Jan; pan profesor Professor; pan Kowalski (= nieokreślona osoba) Mr. Smith, Joe Public; niejaki pan Kowalski a certain Mr Kowalski, one Mr Kowalski; pan profesor Kowalski Professor Kowalski; proszę pana,... sir...; czym mogę panu służyć? (how) can I help you, sir?; to pana samochód? it that your car, sir?; pan pozwoli allow me; panie dyrektorze, telefon do pana Manager, a phone call for you; panie prezydencie Mr President!; panie przewodniczący Mr Chairman!; pan młody the bridegroom; być z kimś za pan brat be on familiar terms with sb, be palsy-walsy with sb; być z kimś na pan not address sb by his first name, not be on intimate terms with sb; nagi jak go Pan Bóg stworzył in his birthday suit; Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy God comes with leaden feet, but strikes with iron hands; pan władza pot. officer; Piotruś Pan ( w bajce) Peter Pan.

* * *

- ę -ysz, -yj

1. zob. przeglądać.

2. (= przeniknąć wzrokiem) see through.

3. (= zacząć widzieć) recover one's sight.

4. (= zrozumieć, zdać sobie sprawę) see the light; przejrzałem dopiero wtedy, kiedy mnie pobił I only saw the light when he beat me up.

5. (= rozpoznać zamiary) see through; przejrzałem cię I've seen you through; Robert przejrzał zamiary konkurencji Robert has seen through the plans of his competitors.

zob. przejrzewać.

zob. przeglądać się.

* * *

czci- Gen. czci

1. (= hołd) honor, Br. honour, homage; (= uwielbienie) adoration; (= szacunek) respect; ku czyjejś czci l. na czyjąś cześć in honor of sb, in sb's honor; oddawać komuś/czemuś cześć pay homage to sb/sth; okazywać komuś cześć pay homage to sb; winniśmy im najgłębszą cześć we owe them the deepest respect; z wielką/niezwykłą czcią with great/utmost respect.

2. (= godność) honor, dignity, face; stracić/ocalić swoją cześć lose/preserve one's dignity; odsądzać kogoś od czci i wiary drag sb's name through the mire; przywracać kogoś do czci restore sb's good name.

( powitanie)

1. hi; hello; cześć, chłopaki! hi, guys!

2. ( pożegnanie) see you (around); bye; bye-bye; Br. cheers; ta-ta; żart. adios (amigo); ciao; no to cześć see you later, then.

3. no i cześć (= i na tym koniec) and that's (the end of) it; to moja sprawa i cześć it's my business, and that's the end of it.

* * *

(= dotrwać) wait ( czegoś until l. till sth); (= dożyć) ( momentu) live ( czegoś until l. till sth); ( wydarzenia) live to see; (= nie spać) stay up ( czegoś until l. till sth); doczekać późnego wieku live to an old age; nie doczekał wiosny he didn't live to see the spring, he died before spring came.

wait ( czegoś until l. till sth); nie doczekać się czegoś (listu, wdzięczności) never get l. receive sth; doczekać się wnuków live to have grandchildren, become a grandparent; nie doczekała się wdzięczności/podziękowania (od kogoś) she never received any gratitude/thanks (from sb); nie móc się czegoś doczekać can't wait for sth l. to do sth; nie móc się kogoś doczekać can't wait to see sb; nie doczekał się pociechy z dzieci his children are not much comfort to him.

* * *

- poznawać się

* * *

- aję -ajesz, - waj

1. (= zawrzeć znajomość) meet; miło mi panią poznać nice to meet you.

2. (= przedstawić kogoś komuś) introduce ( kogoś z kimś sb to sb); acquaint ( kogoś z kimś sb with sb); poznałem Adama z Ewą I introduced Adam to Eve.

3. (= zdobywać wiedzę) acquaint o.s. ( coś with sth); poznać coś od podszewki get to know sth like the back of one's hand; poznawać arkana czegoś learn the ropes of sth.

4. (= doznawać czegoś) experience; poznać biedę/strach/uczucie szczęścia experience poverty/fear/happiness; prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie a friend in need is a friend indeed.

5. (= domyślać się) see, spot; poznać się na kimś see through sb, have sb taped; kłamstwo można poznać po twojej minie I can tell from your face that you're lying; nie dał poznać po sobie, że się boi he didn't let us feel that he was afraid; można poznać, że jesteś zdenerwowany you can tell that you're nervous.

6. (= identyfikować) recognize; poznać kogoś po krokach/głosie recognize sb's footsteps/voice; łatwo go poznać po... he is easily recognizable by...; nie poznajesz mnie? don't you recognize me?; udałem, że go nie poznaję I pretended not to recognize him.

1. (= zawierać znajomość) meet, get to know ( z kimś sb).

2. (= być sobie przedstawionym) meet ( z kimś sb); be introduced ( z kimś to sb).

3. (= wiedzieć o sobie coraz więcej) become closely acquainted ( z kimś with sb).

4. (= doceniać, oceniać) appreciate; nareszcie poznałem się na nim I finally appreciated him; nie poznał się na żarcie the joke was lost on him.

5. (= rozpoznawać się) recognize one another; poznaliśmy się po głosie we recognized each other by the voice.

* * *

* * *

1. (= brać; nie odrzucać) accept; ( lekarstwo) take; (meldunek, raport, skargę) take note ( coś of sth); (nazwisko, nazwę) assume; ( dostawę) receive; (postawę, rezolucję, wniosek) adopt; (protestantyzm, katolicyzm) convert ( coś to sth); (sakrament, chrzest) rel. receive; ( obywatelstwo) assume; przyjmować defiladę review (troops); przyjmować w zastaw take in pawn.

2. (= przygarniać kogoś) take in; (uchodźców, uciekinierów) ( o kraju) admit.

3. (= podejmować się czegoś, zgadzać się na coś) accept; (wniosek, ustawę) pass; przyjąć coś do wiadomości take note of sth; przyjmować coś na wiarę take sth on faith.

4. (= angażować, wcielać kogoś) ( do pracy) engage, employ; (do szkoły, do szpitala) admit.

5. (= podejmować) ( gości) entertain, receive; przyjąć kogoś obiadem treat sb to dinner.

6. (petentów, interesantów, pacjentów) see.

7. (= reagować) receive, take; coś przyjęło zły/dobry obrót sth took an unfavorable/a favorable l. good turn; dobrze coś przyjmować take sth well; przyjąć coś za dobrą monetę take sth at face value; zostać entuzjastycznie przyjętym teatr ( o przedstawieniu) bring down the house.

8. (= zakładać, że...) assume.

9. ( w zwrotach) przyjmować kształt take shape; przyjmować podanie sport take a pass; przyjmować poród deliver a baby; przyjmować wartość mat. ( o zmiennej) take on a value.

10. (= wchłaniać) (wodę, promieniowanie) absorb.

1. ( o posadzonych roślinach) take l. strike root.

2. ( o szczepionce) take.

3. (= upowszechniać się) (o modzie, zwyczajach, nazwie) catch on.

* * *

- spotykać się

* * *

1. (= natykać się na kogoś) meet, encounter, stumble l. run across l. on; miło, że cię spotkałem it was nice to see you, I'm glad to see you; spotkać swoje przeznaczenie meet one's doom l. destiny; spotykaliśmy go od czasu do czasu we used to l. would see him from time to time.

2. (= poznawać kogoś nowego) meet, make acquaintance.

3. (= stawać się czyimś udziałem) happen; spotkało mnie nieszczęście a misfortune has befallen me; spotkał ich ten sam los they suffered the same fate, the same fate befell them; spotkało mnie rozczarowanie I got disappointed; nie może cię nic złego spotkać nothing bad can happen to you; spotkała go miła niespodzianka he had a nice surprise; śmierć spotyka wszystkich, którzy... death comes to all who...

4. (= znaleźć, odkryć) come across, discover, find.

1. meet ( z kimś with sb); get together; spotkać się na drinka meet for a drink; spotkać się z czyjąś aprobatą/życzliwością meet with sb's approval/kindness; spotkać się z kimś przypadkowo stumble across l. on sb, come l. run across sb; spotkać się z kimś twarzą w twarz meet sb face to face; ich spojrzenia spotkały się their eyes met; spotkać się z czyimś wzrokiem catch l. meet sb's eye; spotykam się dziś z nim na lunchu I'm seeing l. meeting him today for lunch; nasz plan spotkał się z trudnościami our plan was faced with l. met with l. encountered difficulties; nie spotkałem się z tym I am unfamiliar with this, I haven't come across it; to się rzadko spotyka it's unusual, this is (rather) rare; spotkać się z ogólnym uznaniem meet with general acceptance l. approval; spotkać się z silnym sprzeciwem meet with l. face strong l. fierce opposition.

2. (o drogach, rzekach, przewodach) meet, cross, converge; ich drogi się spotkały their paths crossed.