unavoidable

nĕcessārĭus, a, um, adj. ( comp. necessarior, Tert. Patient. 11; id. Test. Anim. 4 al.) [necesse], unavoidable, inevitable, indispensable, needful, requisite, necessary: necessarium ait esse Opilius Aurelius, in quo non sit cessandum, aut sine quo vivi non [p. 1195] possit: aut sine quo non bene vivatur: aut quod non possit prohiberi, quin fiat, Paul. ex Fest. p. 162 Müll.

Lit.:

necessarius et fatalis, opp. voluntarius,

Cic. Phil. 10, 9, 9; cf.: id quod imperatur necessarium;

illud, quod permittitur, voluntarium est,

id. Inv. 2, 49, 145:

necessaria conclusio,

id. Top. 16, 60:

leges fatales et necessariae,

id. Univ. 12:

omnia quae sint ad vivendum necessaria,

id. Off. 1, 4, 11:

senatori necessarium est, nōsse rem publicam,

id. Leg. 3, 18, 41.—So without dat., = necesse est:

ne tam necessarium quidem est male meritis quam optime referre quod debeas,

id. post Red. ad Quir. 9, 22:

castra ponere necessarium visum est,

Liv. 21, 58, 6; Plin. Ep. 10, 37, 3; Gai. Inst. 3, 216:

necessariā re coactus,

by necessity, Caes. B. C. 1, 40: quod tam necessario tempore ab iis non sublevetur, time of need or necessity, id. B. G. 1, 16:

cum longius necessario procederent,

farther than was necessary, too far, id. ib. 7, 16:

res magis necessariae,

Cic. Inv. 2, 49, 145:

res maxime necessaria,

id. Fam. 2, 6, 2:

necessarior medela,

Tert. Patient. 11:

necessarior sententia,

id. Test. Anim. 4:

necessariores operas,

id. Cult. Tem. 1, 5; id. Res. Carn. 31:

aliquid necessarius,

id. Carn. Christ. 7 med. — Subst.: nĕcessārĭa, ōrum, n., the necessaries of life:

Persae armis positis ad necessaria ex proximo vico ferenda discurrunt,

Curt. 5, 12, 6:

plebes sic adcensa uti... sua necessaria post illius honorem ducerent,

Sall. J. 73, 6; Front. Strat. 3, 14, 4.—

In partic.:

necessariae partes,

the private parts, Gai. Inst. 3, § 193.—

Transf., connected with another by natural or moral ties (of blood, friendship, clientship), belonging, related, connected, bound.

Adj.: cum utrique sis maxime necessarius, Balb. et Opp. ap. Cic. Att. 9, 7, A: victoria hominis necessarii, of a friend, Mat. ap. Cic. Fam. 11, 28, 2; so,

homo,

of a father-in-law, Nep. Dat. 6:

ut a latronibus redimeret necessarias mulieri personas,

Dig. 24, 3, 21: necessarius heres = suus heres, the natural heir, who was in the potestas of the deceased (opp. to heres extraneus), Gai. Inst. 2, 37; 3, 153; 156; Dig. 38, 16, 1.—

Subst.: nĕcessārĭus, i, m., a relation, relative, kinsman, connection, friend, client, patron (cf. necessitudo, II.; syn.: familiaris, intimus): necessarii sunt, ut Gallus Aelius ait, qui aut cognati aut affines sunt, in quos necessaria officia conferuntur praeter ceteros, Paul. ex Fest. p. 162 Müll.; necessarius angustus, a very near relative, Fragm. Jur. Civ. p. 86 Mai.:

L. Torquatus meus familiaris ac necessarius,

Cic. Sull. 1, 2:

in iis necessariis, qui tibi a patre relicti sunt, me tibi esse vel conjunctissimum,

id. Fam. 13, 29, 1: nĕcessārĭa, ae, f., a female relative or friend:

virgo Vestalis hujus propinqua et necessaria,

id. Mur. 35, 73:

Cerelliae, necessariae meae, rem commendavi tibi,

id. Fam. 13, 72, 1.—Hence, adv.

nĕcessārĭē (rare), unavoidably, necessarily:

necessarie demonstrari,

Cic. Inv. 1, 29, 44:

comparato cibo,

Val. Max. 7, 6, 3.—

nĕcessārĭō (the most usual form):

necessario reviviscere,

Cic. Fam. 6, 10, 5:

quibuscum vivo necessario,

id. ib. 5, 21, 1:

quod necessario rem Caesari enuntiārit,

Caes. B. G. 1, 17:

copias parat,

Sall. J. 21, 1; Quint. 10, 1, 29; 5, 10, 80; Lact. 2, 12.

nĕcesse (arch. nĕcessum, v. infra: NECESVS, S. C. de Bacch. l. 4: necessus, Ter. Heaut. 2, 3, 119 Wagn. ad loc.; id. Eun. 5, 5, 28; Gell. 16, 8, 1; v. Lachm. ad Lucr. 6, 815), neutr. adj. ( gen. necessis, Lucr. 6, 815 ex conj. Lachm.; cf. Munro ad loc.; elsewhere only nom. and acc. sing., and with esse or habere) [perh. Sanscr. naç, obtain; Gr. root enek-; cf. anankê; v. Curt. Gr. Etym. 424].

Form necesse.

Unavoidable, inevitable, indispensable, necessary (class.; cf.: opus, usus est)

With esse.

With subject.-clause:

edocet quanto detrimento...necesse sit constare victoriam,

Caes. B. G. 7, 19:

necesse est eam, quae... timere permultos,

Auct. Her. 4, 16, 23: emas, non quod opus est, sed quod necesse est, Cato ap. Sen. Ep. 94, 28:

nihil fit, quod necesse non fuerit,

Cic. Fat. 9, 17:

necesse est igitur legem haberi in rebus optimis,

id. Leg. 2, 5, 12; id. Verr 2, 3, 29, § 70. —

With dat. (of the person, emphatic): nihil necesse est mihi de me ipso dicere, Cic. Sen. 9, 30:

de homine enim dicitur, cui necesse est mori,

id. Fat. 9, 17.—

With ut and subj.:

eos necesse est ut petat,

Auct. Her. 4, 16, 23:

sed ita necesse fuisse, cum Demosthenes dicturus esset, ut concursus ex totā Graeciā fierent,

Cic. Brut. 84, 289; Sen. Ep. 78, 15:

hoc necesse est, ut, etc.,

Cic. de Or. 2, 29, 129; Sen. Q. N. 2, 14, 2:

neque necesse est, uti vos auferam,

Gell. 2, 29, 9:

necesse est semper, ut id... per se significet,

Quint. 8, 6, 43.—

With subj. alone:

haec autem oratio... aut nulla sit necesse est, aut omnium irrisione ludatur,

Cic. de Or. 1, 12, 50:

istum condemnetis necesse est,

id. Verr. 2, 2, 18, § 45:

vel concidat omne caelum necesse est,

id. Tusc. 1, 23, 54:

si necesse est aliquid ex se magni boni pariat,

Lact. 3, 12, 7.—

With habere (class. only with inf.):

non habebimus necesse semper concludere,

Cic. Part. Or. 13, 47:

eo minus habeo necesse scribere,

id. Att. 10, 1, 4:

Oppio scripsi ne necesse habueris reddere,

id. ib. 16, 2, 5:

non verbum pro verbo necesse habui reddere,

id. Opt. Gen. Or. 5, 14:

non necesse habeo omnia pro meo jure agere,

Ter. Ad. 1, 1, 26; Quint. 11, 1, 74; Vulg. Matt. 14, 16: necesse habere with abl. (= egere;

late Lat.): non necesse habent sani medico,

Vulg. Marc. 2, 17.—In agreement with object of habere:

non habet rex sponsalia necesse,

Vulg. 1 Reg. 18, 25.—

Needful, requisite, indispensable, necessary:

id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti,

Cic. Sull. 7, 22.—

Form necessum (mostly ante-class.).

With subject.-clause:

foras necessum est, quicquid habeo, vendere,

Plaut. Stich. 1, 3, 66: quod sit necessum scire, Afran. ap. Charis. p. 186 P.:

nec tamen haec retineri hamata necessumst,

Lucr. 2, 468:

externa corpus de parte necessumst tundier,

id. 4, 933:

necessum est vorsis gladiis depugnarier,

Plaut. Cas. 2, 5, 36:

necessum est paucis respondere,

Liv. 34, 5:

num omne id aurum in ludos consumi necessum esset?

id. 39, 5:

tonsorem capiti non est adhibere necessum,

Mart. 6, 57, 3.—

With dat.:

dicas uxorem tibi necessum esse ducere,

Plaut. Mil. 4, 3, 25.—

With subj.:

unde anima, atque animi constet natura necessum est,

Lucr. 4, 120:

quare etiam nativa necessum est confiteare Haec eadem,

id. 5, 377.

nĕcesse (arch. nĕcessum, v. infra: NECESVS, S. C. de Bacch. l. 4: necessus, Ter. Heaut. 2, 3, 119 Wagn. ad loc.; id. Eun. 5, 5, 28; Gell. 16, 8, 1; v. Lachm. ad Lucr. 6, 815), neutr. adj. ( gen. necessis, Lucr. 6, 815 ex conj. Lachm.; cf. Munro ad loc.; elsewhere only nom. and acc. sing., and with esse or habere) [perh. Sanscr. naç, obtain; Gr. root enek-; cf. anankê; v. Curt. Gr. Etym. 424].

Form necesse.

Unavoidable, inevitable, indispensable, necessary (class.; cf.: opus, usus est)

With esse.

With subject.-clause:

edocet quanto detrimento...necesse sit constare victoriam,

Caes. B. G. 7, 19:

necesse est eam, quae... timere permultos,

Auct. Her. 4, 16, 23: emas, non quod opus est, sed quod necesse est, Cato ap. Sen. Ep. 94, 28:

nihil fit, quod necesse non fuerit,

Cic. Fat. 9, 17:

necesse est igitur legem haberi in rebus optimis,

id. Leg. 2, 5, 12; id. Verr 2, 3, 29, § 70. —

With dat. (of the person, emphatic): nihil necesse est mihi de me ipso dicere, Cic. Sen. 9, 30:

de homine enim dicitur, cui necesse est mori,

id. Fat. 9, 17.—

With ut and subj.:

eos necesse est ut petat,

Auct. Her. 4, 16, 23:

sed ita necesse fuisse, cum Demosthenes dicturus esset, ut concursus ex totā Graeciā fierent,

Cic. Brut. 84, 289; Sen. Ep. 78, 15:

hoc necesse est, ut, etc.,

Cic. de Or. 2, 29, 129; Sen. Q. N. 2, 14, 2:

neque necesse est, uti vos auferam,

Gell. 2, 29, 9:

necesse est semper, ut id... per se significet,

Quint. 8, 6, 43.—

With subj. alone:

haec autem oratio... aut nulla sit necesse est, aut omnium irrisione ludatur,

Cic. de Or. 1, 12, 50:

istum condemnetis necesse est,

id. Verr. 2, 2, 18, § 45:

vel concidat omne caelum necesse est,

id. Tusc. 1, 23, 54:

si necesse est aliquid ex se magni boni pariat,

Lact. 3, 12, 7.—

With habere (class. only with inf.):

non habebimus necesse semper concludere,

Cic. Part. Or. 13, 47:

eo minus habeo necesse scribere,

id. Att. 10, 1, 4:

Oppio scripsi ne necesse habueris reddere,

id. ib. 16, 2, 5:

non verbum pro verbo necesse habui reddere,

id. Opt. Gen. Or. 5, 14:

non necesse habeo omnia pro meo jure agere,

Ter. Ad. 1, 1, 26; Quint. 11, 1, 74; Vulg. Matt. 14, 16: necesse habere with abl. (= egere;

late Lat.): non necesse habent sani medico,

Vulg. Marc. 2, 17.—In agreement with object of habere:

non habet rex sponsalia necesse,

Vulg. 1 Reg. 18, 25.—

Needful, requisite, indispensable, necessary:

id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti,

Cic. Sull. 7, 22.—

Form necessum (mostly ante-class.).

With subject.-clause:

foras necessum est, quicquid habeo, vendere,

Plaut. Stich. 1, 3, 66: quod sit necessum scire, Afran. ap. Charis. p. 186 P.:

nec tamen haec retineri hamata necessumst,

Lucr. 2, 468:

externa corpus de parte necessumst tundier,

id. 4, 933:

necessum est vorsis gladiis depugnarier,

Plaut. Cas. 2, 5, 36:

necessum est paucis respondere,

Liv. 34, 5:

num omne id aurum in ludos consumi necessum esset?

id. 39, 5:

tonsorem capiti non est adhibere necessum,

Mart. 6, 57, 3.—

With dat.:

dicas uxorem tibi necessum esse ducere,

Plaut. Mil. 4, 3, 25.—

With subj.:

unde anima, atque animi constet natura necessum est,

Lucr. 4, 120:

quare etiam nativa necessum est confiteare Haec eadem,

id. 5, 377.