skinned

dark-skinned.

dark-skinned person.

* * *

1. (człowieka, zwierząt) skin; ( zwierząt gruboskórnych) hide; ( u zwierząt futerkowych) pelt; skóra właściwa anat. corium, derma; skóra i kości przen. bag of bones, skin and bones; kolor skóry (= karnacja) complexion; zapalenie skóry pat. dermatitis; być w czyjejś skórze przen. be in sb's shoes; czuć coś przez skórę feel sth in one's bones; dać komuś w skórę l. przetrzepać komuś skórę tan sb's hide; dobrać się komuś do skóry (= zbić) tan sb's hide; przen. crack l. clasp down on sb; dostać w skórę have one's hide tanned, get a beating; doświadczyć czegoś na własnej skórze learn l. find out sth the hard way; mieć cienką skórę przen. have a thin skin, be thin-skinned; mieć grubą l. twardą skórę przen. have a thick skin, be thick-skinned; obdzierać kogoś ze skóry przen., sl. rip sb off; ratować swoją skórę save one's skin, save one's neck; zdejmować skórę ze zwierzęcia skin an animal; krzyczy jakby go ze skóry obdzierali he bawls as if he were flayed alive; na wołowej skórze by nie spisał it's too long a story; nie chciałbym być w jego skórze I wouldn't like to be in his shoes; nie dziel skóry na niedźwiedziu don't count your chickens before they are hatched; catch the bear before you sell his skin; skóra mi cierpnie na myśl o nim thinking of him gives me the creeps; skóra mi schodzi z twarzy my face peels; tu chodzi o jego skórę his life is at stake; wyskakiwać l. wychodzić l. wyłazić ze skóry, żeby coś zrobić przen. bend over backwards to do sth; zajść l. zaleźć komuś za skórę przen. get under sb's skin.

2. (po wygarbowaniu, wyprawieniu) leather; sztuczna skóra artificial leather; Br. t. leatherette.

3. ( owocu) skin; ( chleba) crust.

4. pot. ( kurtka) leather jacket; ( płaszcz) leather coat.

- grochówka z kiełbasą pea soup with sausage

- wojskowa grochówka army-style pea soup

comp; - ńszy; adj

* * *

- ńszy

1. (= niegruby) thin; mieć cienką skórę przen. be thin-skinned, have a thin skin.

2. ( o dźwięku) (= wysoki) high-pitched, shrill.

3. (o jedzeniu, piciu) (= wodnisty) thin, watery; (= rozwodniony) watered-down; cienkie wino thin wine.

4. pot. (= mierny) run-of-the-mill; pot. cheesy; cienki Bolek pog. nobody.

* * *

black, dark-skinned; czarnoskóry Amerykanin African American, Black American.

(= Murzyn) Black, African; Negro; pog. nigger.

( decl like adj) ( Murzyn) Black

* * *

1. ( o kolorze) black; czarna kawa black coffee; mała/duża czarna pot. small/big black coffee; czarne koszule hist. (= włoscy faszyści) the Blackshirts; czarna rasa the black race, the Negroid race; czarna ziemia black earth; czarny jak smoła pitch-black, (as) black as pitch; (as) black as ink; (= pogrążony w ciemności) pitch-dark; czarny jak węgiel coal-black, (as) black as coal; w czarną noc in the black of the night.

2. her. sable; na czarnym polu on sable.

3. (= brudny, usmolony) dirty, sooty; czarny jak święta ziemia as black as a sweep.

4. przen. (często podkreśla negatywne cechy, rozpacz, pesymizm itp.) czarny charakter villain; pot. bad guy, baddie; czarny humor black humor; czarne kino film noir; czarna komedia black comedy; czarny kryminał hardboiled detective fiction; czarny koń dark horse; czarna lista black list; czarna magia black magic, black art, sorcery; czarna msza black mass; czarna nienawiść/rozpacz black hatred/despair; czarna owca black sheep; czarna strona czegoś the dark side of sth; czarny rynek black market; czarna śmierć (= zaraza, epidemia dżumy) the Black Death; malować kogoś/coś w czarnych barwach paint sb/sth black; (zachować coś) na czarną godzinę (save sth) against a rainy day.

5. ( w nazwach roślin i zwierząt) czarny bocian orn. black stork ( Ciconia nigra); czarny łabędź orn. black swan ( Cygnus atratus); czarny bez bot. elder ( Sambucus nigra); czarna jagoda bot. blueberry ( Vaccinium myrtillus); czarne korzonki bot. (= wężymord, skorzonera) scorzonera, black l. Spanish salsify ( Scorzonera hispanica); czarna porzeczka bot. blackcurrant ( Ribes nigrum); czarna wdowa ent. ( pająk) black widow ( Latrodectus mactans); niedźwiedź czarny zool. (American) black bear ( Ursus americanus); olcha l. olsza czarna bot. European alder ( Alnus glutinosa); świerk czarny bot. black spruce ( Picea mariana); topola czarna bot. black poplar ( Populus nigra).

6. ( w terminach naukowych i technicznych) ciało czarne fiz. black body; czarna dziura astron. black hole; czarna ospa pat. smallpox, variola; czarna skrzynka lotn. black box.

7. (= ciemnoskóry) black, dark-skinned; (= dotyczący Murzynów) Black; Czarny Ląd przest. (= Afryka) the Dark Continent.

1. pot. (= Murzyn) Black.

2. pot., euf. (= diabeł) the Black One.

( decl like adj) pej Redskin (pej)

* * *

red-skinned.

często pog. (= Indianin) redskin.

- co z niego za dziwny człowiek what a strange person he is

- była dobrym człowiekiem she was a good person

- na świecie żyje ponad pięć miliardów ludzi there are over five thousand million people in the world

- na plaży leżało dwoje ludzi two people were lying on the beach

- łabędzie przyzwyczaiły się do ludzi the swans have grown accustomed to people

- Konstytucja gwarantuje przestrzeganie praw człowieka the Constitution guarantees the observance of human rights

- owszem, grzeszymy, w końcu jesteśmy tylko ludźmi we sin, it’s true – after all we’re only human

- nie jesteś godny miana człowieka you don’t deserve to be called human

- człowiek pierwotny/cywilizowany primitive/civilized man

- człowiek z ulicy the (ordinary) man in the street

- święto ludzi pracy a workers’ holiday

- stary/starszy człowiek an old/elderly man

- dwóch ludzi wniosło szafę na drugie piętro two men carried the wardrobe up to the second floor

- młody człowieku, ustąp miejsca give up your seat, young man, will you?

- być (prawdziwym) człowiekiem to be a (really) decent person

- wyrosnąć na człowieka to grow up to be a decent person

- okazać się a. pokazać się człowiekiem to prove to be a. show oneself to be a decent person

- wyjść na ludzi to do well (for oneself a. in life)

- zrobić z kogoś człowieka to make a man (out) of sb

- wojsko zrobi z niego człowieka the army will make a man (out) of him

- pokierować a. wykierować a. wyprowadzić kogoś na człowieka a. na ludzi to bring sb up to be a decent person

- matka wychowała nas na ludzi mother brought us up well

- będą z niego/niej ludzie he/she’ll do well in life

- wielki człowiek a great man

- znał wielu ludzi prezydenta he knew many of the president’s people a. men a. aides

- zostaw ją, to nasz człowiek leave her alone, she’s one of us

- musieliśmy wziąć paru ludzi, sami nie dawaliśmy rady we had to hire some men: we couldn’t manage on our own

- przyjął człowieka do pomocy he hired a worker to help him

- człowiek cały dzień haruje, i po co? you work like the clappers all day, and what for?

- człowiek całe życie się uczy you never stop learning (in this life)

- człowieku, zastanów się, co to ma być? come on, man, what are you playing at?

- wytrawny rum, człowieku, co za smak dry rum, mate, there’s nothing like it

- ludzie mówią, że jest bardzo bogaty they a. people say he’s very rich

- nie zależało mu, co ludzie powiedzą he didn’t care what people would say

- na czułości nie wypada sobie pozwalać przy ludziach you shouldn’t show affection in public

- u nas w firmie ludzie nie lubią żadnych zmian the people in our company don’t like change

- ludzie nie pójdą na to, będzie strajk the workers/men won’t agree to that – there’ll be a strike

- □ biały człowiek Antrop. Caucasian

- człowiek jaskiniowy Antrop. caveman

- człowiek kopalny Antrop. fossil man

- człowiek neandertalski Antrop. Neanderthal (man)

- człowiek śniegu (the) yeti, (the) Abominable Snowman

■ człowiek czynu a man/woman of action

- człowiek gór a highlander

- człowiek honoru a man of honour

- człowiek interesu a man of business, a business person

- człowiek lasu a woodsman

- człowiek renesansu a Renaissance man

- człowiek z głową a smart one pot.

- człowiek z krwi i kości (only) flesh and blood

- być podobnym do ludzi pot. to look decent, to look halfway human pot.

- ogarnij się trochę i umaluj, żebyś była podobna do ludzi tidy yourself up a bit and put some make-up on, so you look halfway human

- ksiądz też człowiek, może zgrzeszyć priests are human too, and occasionally they sin

- robić coś jak człowiek pot. to do sth properly

- nareszcie wyspałam się jak człowiek I’ve finally had a proper night’s sleep

- zachowuj się jak człowiek behave yourself (properly); try and act like a human being pot.

* * *

* * *

Voc. -u l. - cze pl. ludzie Gen. ludzi Ins. ludźmi

1. antrop. human being ( Homo sapiens); człowiek pierwotny primitive man; człowiek jaskiniowy cave man; człowiek neandertalski Neanderthal man; człowiek epoki bronzu Bronze man; biały człowiek white man.

2. (= osoba) person, individual; swój człowiek friend, my/our man; szary człowiek the man in the street; zwykły człowiek everyman; człowiek bez znaczenia nobody, nonentity; człowiek z ludu man of the people; dobry człowiek good person; święty człowiek holy man, man of God; człowiek gruboskórny thick-skinned person; człowiek interesu businessman; człowiek bezwartościowy no-good; człowiek czynu man of action, doer; człowiek sukcesu achiever, hot shot; człowiek śniegu Abominable Snowman, Yeti; człowiek starej daty mossback; człowiek-orkiestra one-man band; człowiek z krwi i kości flesh and blood; błąd człowieka human error; prawa człowieka human rights; upadek człowieka the Fall of Man; ani się człowiek obejrzy before one knows; być człowiekiem be human; jestem człowiekiem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce I am a human l. man and nothing that's human can be l. is alien to me; człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi man proposes, God disposes; człowiek uczy się przez całe życie you never stop learning, live and learn; góra z górą się nie zejdzie, ale człowiek z człowiekiem tak friends may meet but mountains never greet; niewłaściwy człowiek na niewłaściwym miejscu a round peg in a square hole; okazać się człowiekiem prove human; człowieku nie irytuj się don't get irritated; człowiek boże igrzysko man, the plaything of God; nie ma ludzi niezastąpionych nobody is irreplaceable; nie samym chlebem człowiek żyje man does not live on bread alone; człowiek człowiekowi wilkiem man is a wolf to (his fellow-)man, one man preys on another.

3. pot. (= ja, każdy, ktokolwiek) one, you; nie dadzą człowiekowi spokoju they won't let a fellow be.

4. (= dorosły) adult, grown-up.

5. pot. (= robotnik, pracownik) worker; nająć człowieka do kopania studni hire a worker l. sb to dig a well.

■ (być) sto lat za Murzynami obraźl. to be backward a. primitive, to be in the Stone Age

* * *

- Murzyni

* * *

1. Murzyn Black (person l. man); (= Afrykanin) African; Negro; Murzyn amerykański African American, Afro-American.

2. przen. dark-skinned person; opalić się na murzyna get a deep tan.

3. (= nielegalny robotnik) illegal worker; (= wynajęty autor) ghostwriter.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

comp - rzej; adv

* * *

- rzej

1. (= rozciągle) widely; (= na wszystkie strony) broadly; szeroko na centymetr one centimeter wide; mieć oczy szeroko otwarte keep one's eyes peeled l. skinned; rozstaw nogi szeroko spread your legs wide; zostaw okno szeroko otwarte leave the window wide open; otworzył szeroko oczy ze zdumienia he opened his eyes wide in amazement.

2. (opowiadać, opisywać) at large; wieść o tym rozeszła się szeroko the news about it spread far and wide.

yellow-skinned.

• thick-skinned ingot

- ciemnoskóra miss Ameryki a black Miss America

- cienka w talii slim-waisted

- cienki w pasie slim in the waist

- być cienkim z czegoś to be poor at sth

- on jest cienki z fizyki/niemieckiego he’s poor at physics/German

- cienka aluzja a subtle allusion

- cienka ironia subtle irony

■ mieć cienką skórę to be thin-skinned

- ta mała cyganeczka to ich córka that swarthy-skinned little girl is their daughter

- czarny od błota filthy(-black) with mud

- czarny od sadzy/węgla black with soot/coal

- ściany domu były czarne od dymu the walls of the house were black with smoke

- □ czarna skrzynka black box

- mała czarna (kawa) small black coffee; (sukienka) little black dress

- czarny humor black humour

- gruboskórne uwagi callous remarks