-
21 sid
1) Компьютерная техника: Searchable Image Database, Subunit Interaction Domain, System Installation Diskette, sudden ionospheric disturbances, System IDentifier, Silence Insertion Descriptor2) Авиация: стандартная схема выхода3) Медицина: Source-Image Distance4) Американизм: Scientific Investigation Division5) Спорт: Smad Interaction Domain6) Военный термин: Ship In Distress, Speed Indicator Device, Strategic Information Development, Subscriber Identification, security and intelligence division, seismic intrusion detector, situation display, special intelligence detachment, standard information display, strategic intelligence digest, supplemental inspection document, supplemental inspection document SICS, shipboard intelligence collection equipment, systems integration demonstrator, systems interface device, systems interface document, (S) Selective Imagery Dissemination (System)7) Техника: slew-induced distortion, sodium ionization detector, space and information systems division, synchronous identification system, system for interactive design, стандартный вылет по приборам8) Религия: Sermon And Illustration Database9) Метеорология: Sudden Ionosphere Disturbance10) Юридический термин: Sex In Doubt11) Грубое выражение: Sorry Inconsiderate Dick12) Оптика: Society for Information Display13) Телекоммуникации: System ID number14) Сокращение: Information Service, Ministry of National Defense (Belgium), Secondary Imagery Dissemination, Semantic IDentifier (computer programming), Ship Installation Drawings, Silicon Imaging Device, Situation Information Display console, Society for International Development, Source Image Distortion, Standard Instrument Departure, System Integration Development, seal-in device, special-purpose, spectral distribution, splashproof, spool, Subscriber Identification Number (мобильная телефония)15) Университет: Serious In Design, Sports Information Director, Support For Instructional Designers16) Физиология: Once per day17) Фото: Solubilization by Incipient Development18) Электроника: Slew Induced Distortion19) Вычислительная техника: Signaling IDentifier, System IDentification, security ID, segmented image database, сегментированная база данных изображений, SWIFT Interface Device (SWIFT), Sudden Ionospheric Disturbance (Space), Society for Information Displays (organization)20) Нефть: ionization smoke detector21) Дерматология: secondarily-infected dermatose22) Педиатрия: простая иммунодиффузия (single immunodiffusion)23) Транспорт: Side Impact Dummy, Speed Indicating Device, Static Impeller Driven24) Экология: sudden ionospheric disturbance25) Полицейский термин: Scientific Investigation Division, Отдел криминалистики полиции Лос-Анджелеса, Special Investigations Division26) СМИ: Sound Interface Device, Sports Illustrated Dog27) Деловая лексика: Super Intelligent Design28) Образование: Severe Intellectual Disability, идентификационный номер студента (Student Identification Number), номер личного дела студента29) Сетевые технологии: Shared Information Distance30) Криминология: state identification number31) Программирование: (Service Identification) идентификация сервиса (автоматизированное определение вида сервисных услуг, предоставляемых пользователям)32) Океанография: Shallow Intermediate And Deep34) Безопасность: Security In Depth, security identifier35) Расширение файла: Serial Input Data, Symbolic Interactive Debugger, Syntax Improving Device, System ID, Station Identification (AT&T)36) SAP.тех. идентификатор основных данных37) Майкрософт: ИД безопасности38) Должность: Seniority Integration Date39) Аэропорты: Sal, Cape Verde Islands40) НАСА: Spacecraft Identification Number41) Программное обеспечение: Software Item Description, Still In Development42) Базы данных: Simple Information Database -
22 exclusive
"Pertaining to a type of access to data in a database that is shared over a network. When you open a database in exclusive mode, you prevent others from opening the database." -
23 key
1) (криптографический) ключ2) ключ к замку или запирающему устройству, механический ключ- base key- candidate key- card key- code key- data key- DES key- fake key- file key- good key- hex key- host key- link key- lost key- node key- numeric key- numerical key- pass key- PRN key- safe key- seed key- test key- true key- used key- user key- weak key- work key- zone key -
24 DSM
1) Компьютерная техника: Diagnostic And Statistical Manual, Digital Speech Mapping2) Военный термин: Data Systems Modernization, Dedicated Security Mode, Defense Standardization Manual, Defense Supplier Marketplace, Director of Supply and Maintenance, Directorate of Servicing and Maintenance, Distinguished Service Medal, Double Sight Monitor, data system modernization, design standards manual, direct support maintenance, direction of systems management3) Техника: data status messages, data structure matrix, data systems modification, deep space measurement, digital select module, digital simulation mode, digital storage media, dismount, dual simplex method4) Шутливое выражение: Doesn't Stay Moving5) Строительство: глубокое грунтосмешение6) Математика: двойственный симплекс-метод (dual simplex method)7) Автомобильный термин: cистема курсовой устойчивости, система динамической стабилизации, Dynamic Stability Management, Driver's Seat Module8) Биржевой термин: Daily Standard Market9) Грубое выражение: Damned Silly Manual, Dumb Stupid Manager, Dumb Stupid Mustang10) Геодезия: ЦММ, цифровая модель местности, digital surface model11) Оптика: dynamic scattering mode13) Телекоммуникации: Demand Side Management, дельта-сигма-модуляция14) Сокращение: Data Systems Modernisation, Digital System Model, deep soil mixing, Delta Sigma Modulation, модуль вспомогательного бурового оборудования (drilling support module), Dynamic Scanning Module15) Университет: Dynamic Structures and Materials17) Электроника: Dimensional Stereo Microphone18) Вычислительная техника: direct sequence modulation, disk storage module, distributed shared memory, модуль дискового ЗУ, (TWAIN) Data Source Manager (MS, Windows)19) Нефть: drilling system module20) Транспорт: Des Moines International Airport21) Пищевая промышленность: Dead Sea Mud22) Фирменный знак: Diamond Star Motor, Diamond Star Motors, Diamond Star Motorsports, Dragon Scale Mail, Dual Star Motors, Dutch State Mines23) Деловая лексика: Decision Support Modeling, Display Systems Manufacturing, Domestic Salvage Market24) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: вспомогательный буровой модуль (drilling support module)25) Сетевые технологии: Dedicated Server Monitor, Distributed Storage Manager26) Сахалин Р: drilling support module27) Расширение файла: Microsoft Developer Studio Macro, Digital Sound Module28) Энергосистемы: Demand-Side Management29) Нефть и газ: instantaneous flow after correction30) Должность: Da Skills Manifest, District Sales Manager31) Чат: Dumb Stupid Moron32) Аэропорты: Des Moines International Airport, Des Moines, Iowa USA33) НАСА: Data Systems Manager, Deep Space Maneuver34) Программное обеспечение: Data State Manager, Dynamic Screen Manager35) Базы данных: Database Service Manager -
25 server
1) вчт. сервера) специализированная станция; спецпроцессорб) компьютер, предоставляющий ресурсы другим компьютерам в сетив) обслуживающее приложение; обслуживающий процесс3) служебный канал; служебная линия•- anonymous surfing server
- AppleShare file server
- application server
- automated connection manager server
- blade server
- centralized file server
- certified delivery server
- commerce server
- communications server
- CSO name server
- database server
- dedicated file server
- domain name server
- domain server
- e-mail server
- file server
- FTP server
- ftp server
- gateway server
- home server
- HTTP server
- Internet relay chat server
- Internet telephony server
- IRC server
- LAN server
- local area network server
- local server
- mail server
- mirror server
- multimedia conference server
- name server
- net server
- network access server
- Network News Transfer Protocol server
- network server
- news server
- NNTP server
- nym server
- personal server
- POP server
- primary name server
- print server
- printer server
- proxy server
- publishing server
- remote access server
- remote file server
- remote procedure call server
- root name server
- root server
- root zone server
- RPC server
- secondary name server
- shared file server
- stated server
- stateful server
- stateless server
- telex server
- terminal server
- utility server
- Web server
- whois server
- wide area information servers
- Windows Internet name serverThe New English-Russian Dictionary of Radio-electronics > server
-
26 access
2) обращение (напр., к базе данных)3) иметь доступ, получить доступ•- access by key
- access on the key
- ad hoc access
- algorithmic access
- arbitrary access
- authorized access
- bank interleave cache access
- blocked access
- burst-mode access
- carrier-sense multiple access
- chained access
- clustered access
- command line access
- conflict-free access
- contention-based access
- database block access
- delayed access
- diagnostic access
- dial-in access
- dial-up access
- direct access
- direct memory access
- display access
- distributed access
- end of batch access
- exclusive access
- failure access
- fast access
- fastpage-mode access
- fingertip access
- FTP access
- high bandwidth data access
- illegal access
- immediate access
- incorrect access
- indexed access
- indexed-sequential access
- instantaneous access
- interconnect access
- keyed access
- library access
- line access
- low latency data access
- magnetic drum access
- magnetic tape access
- memory access
- menu-driven access
- movable random access
- multidisciplinary access
- multiple access
- multiple module access
- multiple terminal access
- mutually exclusive access
- nonprocedural data access
- obtain access
- off-board access
- off-chip access
- one-touch access
- overlapped access
- parallel access
- public access
- queued access
- random access
- random sequential access
- rapid access
- read-for-update access
- real-time access
- relationship access
- remote access
- remote batch access
- removable random access
- restricted access
- seamless access
- secure access
- seek access
- semi-direct access
- sequential access
- serial access
- session access
- shared access
- simultaneous access
- single access
- single user access
- single-cycle access
- slow access
- static-column access
- statistical access
- storage access
- token access
- token-passing access
- triple access
- unauthorized access
- unintentional access
- world access
- worldwide access
- write access
- zero accessEnglish-Russian dictionary of computer science and programming > access
-
27 data
pl. от datumданные; информация; сведения- absolute data
- actual data
- adjusted data
- aggregated data
- alphanumeric data
- alphameric data
- alphabetic data
- analog data
- anomalous data
- applied data
- arrayed data
- asynchronous data
- attribute data
- autocorrelated data
- available data
- background data
- bad data
- biased data
- binary data
- binary raster data
- bipolar-valued data
- bipolar data
- bit strring data
- blocked data
- Boolean data
- built-in data
- business data
- byte-width data
- cache data
- cached data
- canned data
- carry-over data
- chain data
- character string data
- classified data
- clean data
- clear data
- coded data
- common data
- compacted data
- compatible data
- comprehensive data
- computer usage data
- computer-generated data
- concatenated data
- confidential data
- constitutional data
- constructed test data
- constructed data
- contiguous data
- continuous data
- continuous tone raster data
- control data
- coordinate data
- correction data
- critical data
- cumulative data
- current data
- data received into the keyboard
- database data
- debugging data
- decimal data
- derived data
- descriptive data
- destination data
- digital data
- digital-voice data
- digitized data
- dirty data
- discrete data
- disembodied data
- dispersed data
- documentary data
- downloaded data
- duplicate data
- dynamic data
- encoded data
- encrypted data
- engineering data
- error data
- evaluation data
- event-level data
- event data
- expect data
- expedited data
- false data
- field data
- field-performance data
- file data
- filed data
- fixed-point data
- flagged data
- floating-point data
- formatted data
- go-no-go data
- GPS data
- graphic data
- hierarchical data
- historical data
- Hollerith data
- host data
- housekeeping data
- image data
- immediate data
- imperfect data
- improper data
- incoming data
- incomplete data
- incremental data
- indexed data
- indicative data
- information data
- initial data
- input data
- integer data
- integrated data
- interactive data
- intermediate control data
- intermediate data
- intersection data
- invisible data
- job data
- key-punched data
- label data
- language data
- latched data
- line data
- list-structured data
- live data - logged data
- long constrained data
- lost data
- low delay data
- low-activity data
- machine-readable data
- major control data
- management data
- mask data
- masked data
- mass data
- master data
- meaningful data
- meaning data
- meaningless data
- mechanized data
- minor control data
- misleading data
- missing data
- model-made data
- multidimensional data
- multiple data
- multiplexed data
- multiuser accessible data
- N-bit data
- nonformatted data
- non-numeric data
- normal data
- null data
- numerical character data
- numeric character data
- numerical data
- numeric data
- observed data
- off-chip data
- on-line data
- operational data
- outgoing data
- outlying data
- output data
- packed data
- parallel data
- pattern data
- photo frame data
- pixel data
- pointer data
- pooled data
- poor data
- preformatted data
- primary data
- private data
- problem data
- public data
- punched data
- random test data
- ranked data
- rating data
- raw data
- real-time data
- recovery data
- reduced data
- referenced data
- refined data
- rejected data
- relative data
- relevant data
- reliability data
- reliable data
- remote data
- replicated data
- representative data
- run data
- sampled data
- schematic data
- scratch data
- secondary data
- sensitive data
- sensory data
- serial data
- shared data
- simulation data
- software problem data
- source data
- specified data
- speech data
- stale data
- stand-alone data
- starting data
- statement label data
- static data
- status data
- stored data
- string data
- structured data
- suspect data
- symptom data
- synthetic data
- system control data
- system output data
- tabular data
- tagged data
- task data
- telecommunications data
- test data
- time-referenced data
- timing data
- token data
- tooling data
- transaction data
- transcriptive data
- transient data
- transparent data
- trouble-shooting data
- true data
- tuple-structured data
- uncompatible data
- unconstrained delay data
- under voice data
- unformatted data
- ungrouped data
- unpacked data
- untagged data
- updatable data
- user data
- valid data
- variable data
- vectorized data
- video data data
- virtual data
- visible data
- warranty data
- wavefront data
- zero dataEnglish-Russian dictionary of computer science and programming > data
-
28 Fjalor i shkurtër terminoiogjik i informatikës
AAbort - ndërprerje e operacionit, procesit ose procedures gjatë kryerjes së tij.Accept - pranon.Access time - koha e arritjes së të dhënave.Accessories - veglat ndihmëse në Windows.Adapter - kartelë për zgjerim e cila instalohet në kompjuter.Adress register - numër hemksadecimal i cili e tregon adresën e lokacionit të caktuar të memorjes.Algorithm - zgjidhja e një problemi hap pas hapi.allocate - ndarje të resurseve të kompjuterit, si për shembull në disk, shtypës ose memorje të çdo skedari, shfrytëzuesi ose procesi.alpha numeric characters - shenja alfanu-merike. Të gjitha shenjat që i shfrytëzon kompjuteri, përfshirë këtu edhe shkronjat, shifrat, shenjat për interpunksion dhe shenjat speciale, siç janë: \$, \@ i \#ANSI (American National Standar Institute) - Instituti Nacional Amerikan për Standarde.ASCII ( American Standard Code for Information Interchange) - Kodi amerikan për këmbim të informacioneve. Renditje standarde e shtatë shifrave binare (shifra e shtatë mund të jepet për kontroll të çiftësisë) e cila aplikohet për paraqitjen e shenjave në kompjuter.Animation - animacion - Iluzion i lëvizjes me paraqitje të shpejtë të fotografive të njëpasnjëshme, e cila arrihet me përdorim të harduerit dhe softuerit përkatës. Programet më të njohura për animacion janë: 3 D Studio, Autodesk Chaos, Imagine etj.Application - program i cili është i dedikuar për shfrytëzuesit e rëndomtë, i cili është i projektuar për kryerje të ndonjë pune të caktuar. Për shembull aplikacioni për kontabilitet financiar.Application development tools - vegla për krijim të programeve aplikative.ALU ( Arithmetic-Logic Unit) - njësi aritmetiko-logjike. Është pjesë e njësisë qendrore (çip i mikroprocesorit) e cila kryen operacione kryesore aritmetike dhe logjike me të dhënat.Artificial Intelligence - intelegjencë artificiale. Emër i sistemeve të kompjuterit që duhet të shfaqin inteligjencë njerëzore, si kuptim për fjalën e thënë, si reagim ndaj ambientit të tyre fizik dhe adaptimit ndaj kushteve të tilla.Ascending order - rendi i radhitjes së elementeve sipas rendit të rritjes, prej vlerave më të vogla kah më të mëdhatë (a, b, c...)Assembler - përkthyes programor. Program i projektuar që t'i transformojë instruksionet simbolike në formë më të qëlluar për t'i kryer në kompjuter.Assign - dhënie vlerë diçkaje që është shfrytëzuar në programim.Asterisk - shenja * (yll). Përdoret si shenjë xhoker që mundëson specifikim të disa skedarëve përnjëherë.Auto CAD - program aplikativ për projektim kompjuterik dhe disenjim.BBackbone - niveli më i lartë në një rrjet kierarkik kompjuterik.Backslash - shenja \\ ( ASCII kodi 92). Përdoret në specifikimin e rrugës së diskut ku gjendet skedari i kërkuar.Backspace - zhvendosje e kursorit për një vend prapa.Backup - kopje rezerve. Bëhet kopje e përmbajtjes së diskut të kompjuterit dhe atë në mënyrë periodike, ndërsa vendoset në shirit magnetik ose në CD.Bad sector - sektori jo në rregull. Pjesë e disketës ose diskut ku nuk nuk mund dhe ku nuk është e sigurt të shkruhen informacioneBad trac table - tabelë e shtigjeve që nuk janë në rregull. Listë e pjesëve të çrregulluara fabrikisht dhe të pasigurta për shkruarje, e cila është e ngjitur në pjesën e prapme të diksut.Bandwidth - njësi matëse për sasinë e të dhënave të cilat mund të transmetohen përmes ndonjë rrjeti të komunikimit në një sekondë.Bar chart - diagram në formë të shiritave.Bar code - paraqitje e shenjave alfanu-merike me ndihmën e vijave vertikale me gjatësi të ndryshme. Përdoret si mënyrë për shifrim universal të prodhimeve.Bar code reader - lexues bar cod. Pajisje optike për lexim të shenjave bar cod.BIOS (Basic Input Output System) - grup i programeve më të vogla detyra e të cilave është të shfaqë test rutinor kur kyçet kompjuteri, si dhe ta startojë sistemin operativ të kompjuterit.BASIC - gjuhë programore e cila është e lehtë për mësim.Batch - pako. Bashkësi e elementeve ose dokumeneteve të cilat përpunohen si tërësi.Batch processing - përpunim paketor. Teknikë që përdor vetëm një inkuadrim të programit në memorjen kryesore për shkak të përpunimit të më tepër detyrave të veçanta njëra pas tjetrës.Baud - bod. Kapacitet maksimal për transmetim të informacioneve në një kanal të komunikimit, i cili është njësi matëse e numrit të ndryshimeve të niveleve në sekondë.Benchmark - krahasim. Program standard i cili shërben për përcaktimin e performansave të kompjuterëve të ndryshëm.Beta version - version prove i softuerit para daljes së tij zyrtare në treg.BIT ( Binary digiT) - shifra binare janë 0 dhe 1. Kompjuterët digjital procesojnë informacione në formë digjitale, ndërsa zbatojnë vetëm shifra të sistemit binar. Ato zakonisht paraqiten me tension prej 5 V për numrin 1, gjegjësisht 0 V për numrin O.Binary file - skedar binar i cili përbëhet prej disa bitave, por i cili nuk është skedar tekstual. Zakonisht ato janë programe me fotografi.Binary system - sistem binar. Sistem numërimi për shkruarje të numrave në kompjuter. Aty ka vetëm dy shifra 0 dhe 1.Bps (Bits per second) - bit në sekondë. Masë për shpejtësinë e transmetimit të rrjetave kompjuterikeBlank - i zbrazët, i pashkruar. Shenjë që i përdoret për paraqitjen e vendit të zbrazët ndërmjet shenjave të shtypura.Bold - shkronja me kontura më të trasha dhe më të errëtaBookmark - reference e cila na drejton kah ndonjë dokument i caktuar hipertekstual i Internetit.Boot - startimi i kompjuterit, gjatë së cilës fillon puna e sistemit operativ.Boot block - pjesë e diskut ku gjendet softueri i cili i mundëson kompjuterit ta fillojë punën.Boot disk - disk ose disketë prej së cilës startohet sistemi operativ.Break - ndërpren. Sinjal special i cili e ndërpet punën e ndonjë programi. Shpesh fitohet me shtypje të tasteve Ctrl dhe C përnjëherë.Browser - fletëkërkues. Program i cili është i dedikuar për shikimin e dokumenteve hipertekstuale të Internetit. Me ndihmën e tij shrytëzohet servisi më i dobishëm i Internetit WWW (W orld W ide W eb). Fletëkërkuesit më të njohur janë Microsoft Internet Explorer dhe Netscape Navigator.Buffer - bafer. Vend në kujtesën kryesore të kompjuterit për ruajtje të përkohshme të të dhënave.Bug - gabim, defekt. Gabim i paqëllimtë në program, për shkak të të cilit programi nuk punon si duhet. Në përkthimin më tekstual nënkupton bubë dhe mendohet se rrjedh prej ngjarjes kur mola është kapur për ndonjë relej të kompjuterëve të parë dhe e ka pamundësuar punën e tij.Bullet - shenjë për renditje e cila përdoret në programet për përpunim të tekstit.BBS (Bulletin Board System) - tabelë elektronike për shpallje. Shërbim telekomunikues përmes të të cilit konsumatorët komunikojnë, këmbejnë informata etj.Bus - mbledhëse. E lidh pllakën amë të kompjuterit me procesorin, kujtesën, diskun dhe elementet tjera kompjuterike.Byte - bajt. Tetë bita. Shpesh është numër binar tetëshifror i cili paraqet një shkronjë.CCache - kesh. Pjesë e kujtesën e rezervuar për ruajtje të të dhënave që përdoren shpesh, te të cilat procesori ka qasje shumë më të shpejtë sesa në hard disk. Kujtesën kesh mund të gjendet në memorjen RAM ose në hard disk.Cancel button - tast për shfuqizimin e funksionit të zgjedhur. Te numri më i madh i programeve tasti për shfuqizim aktivizohet me shtypjen e tastit Esc.Case sensitive - dallimi i shkronjave të mëdha dhe të vogla. Me shpesh gjatë krahasimit të dy fjalëve apo teksteve.CRT (cathode ray tube) - gypi katodik i ekranit.CPU (C entral P rocessing U nit) - njësi qendrore e procesuimit. Zemër e kompjuterit personal. Udhëheq dhe drejton me të gjitha operacionet për përpunim të të dhënave.Centronics port - portë e kompjuterit në të cilën shpesh lidhet shtypësi.Chanel - kanal. Rrugë në të cilën transmetohet informacioni digjital në kompjuter.Character - shenjë; karakter. Cilado shkronjë, shenjë e interpunksionit, ose ndonjë nga njëqind shenjat tjera që mund të vërehen në ekran, gjegjësisht të cilat mund të shtypen.CPI (character per inch) - numër i shenjave në një inç. Njësi matëse për matjen e dendësisë së shkrimit. Shprehet me numër të shenjave në një inç.Check box - kuti katrore për dialog e cila mund të jetë e kyçur ose e çkyçur, gjegjësisht të jetë e zgjedhur ose jo, ndonjë opcion në kornizën për dialog.Checksum - shumë për kontroll. Shuma e numrave që përdoren për kontrollim të mbledhjes.Click - klik. Shtypje dhe lëshim i tastit të minakut, pa mos e lëvizur.Client - klient. Sistem i cili mund të punojë i pavarur, edhe pse në një masë edhe ky është i varur prej ndonjë sisitemi tjetër. Për kompjuterin që është i lidhur në rrjet kompjuterik shpesh thuhet se është klient.Client-server network - rrjet i tipit klient-server.Clip art - bashkësi e vizatimeve grafike dhe fotografive të shkruara në skedar të veçantë i cili është i arritshëm për përdorim të ndonjë aplikacioni, për shembull, për përpunim të tekstit ose të grafikës.Clipboard - kohësisht, skladim i fshehur për tekst ose fotografi të cilat priten ose kopjohen.Clock speed - shpejtësi e ores. Shpejtësia e punës së procesorit në kompjuter matet me megahercë (MHz) ose me gigahercë (GHz).Sa më e shpejtë është shpejtësia e procesorit, aq më tepër urdhëra mund të kryejë kompjuteri.Clone - klon. Kompjuter i cili paraqet kopje të suksesshme të kompjuterit tjetër të (standardizuar). Më shpesh kjo u dedikohet atyre kompjuterëve të cilët janë kompatibil me kompjuterët e kompanisë IBM.Cod - kod. Diçka që është shkruar me gjuhën kompjuterike, në letër ose në kompjuter.Code page - faqe e koduar. Tabelë e cila tregon se cili karakter i përgjigjet shenjës në ekran dhe me shtypjen e tasterit a përfitohet e njëjta shenjë.CGA (Color Graphics Adapter) -videokartelë e cila është më e vjetëruar.COM port - portë seriale. Më shpesh në kompjuterët ekzistojnë dy porta seriale të shënuara si C0M1 dhe COM2.Command interperter - program i cili i integron dhe i përpunon urdhërat e dhënë në kompjuter. Në sistemin operativ DOS është programi C0MAND.COM, ndërsa në WINDOWS është WIN.INICOBOL (Common Business Orientated Language) - gjuhë progamore nga gjeneratat më të vjetra të cilat përdoren për aplikacione financiare.Communication protocol - përmbledhje e programeve e cila mundëson transmetim dhe këmbim të të dhënave ndërmjet dy ose më tepër kompjuterëve.CD (Compact Disc) - kompakt disk. Medium për memorim të të dhënave digjitale dhe audio. Në kompakt disk mund të vendoset muzikë prej 72 minutave ose të dhëna prej 650 MB.CD ROM (Comapct Disc Read Only Memory) - njësi harduerike për leximin e kompakt disqeve. Me këtë njësi mund vetëm të lexojmë e jo edhe të shlyejmë ose të regjistrojmë të dhëna të reja.COMPAQ (COMPAtibility Quality) - shenjë e prodhimeve cilësore të kompjuterëve desktop dhe laptop.Compiler - kompajler; përkthyes. Program i cili i përkthen disa gjuhë të larta programesh në ndonjë gjuhë makinerike.CompuServe - njëra ndër rrjetat më të mëdha të Internetit në botë. Klientëve të tyre ju ofron këmbim të skedarëve, të të dhënave, të postës elektronike etj.CAD (Computer Aided Design) - shfrytëzim i kompjuterit për krijime të vizatimeve ose për projektime të ndonjë objekti ose sistemi. Programet më të njohura nga kjo sferë janë Auto Cad, Auto Sketch, Design CAD, Lab View etj.CAM (Computer Aided Manifacture) - prodhim me ndihmën e kompjuterit.CASE (Computer Aided Software Engineering) - vegël softuerike për programerët. Shfrytëzohen për planifikim, analizim si dhe projektim të dokumentacionit në softuerin kompjuterik.Computer analyst - analitik kompjuteristik. Person i cili i definon problemet dhe saktësisht i pëcakton hapat për zgjidhjen e tyre me anë të kompjuterit.Configuration - konfiguracion. Mënyrë e lidhshmërisë së kompjuterit me njësitë tjera periferike në një sistem të përbashkët.Controller - vegël teknike e cila i mundëson veglës tjetër të komunikojë me kompjuterin.Conversion - konverzion. Proces i transformimit të të dhënave (tekst, grafik) nga një format në tjetër.Cooki file - skedar në të cilin ruhen skedarët e shfrytëzuar (cookies). Zakonisht gjendet në emërtuesin bashk me fletëkërkuesin (shembull në emërtuesin Internet Explorer).Corel DRAW- Pako programore e dedikuar për vizatim dhe punim me fotografi.Corrupted file - skedar i dëmtuar. Dëmtimi mund të jetë për shkak të ektorëve të diskut që nuk janë në rregull, prishjes fizike ose gabimeve të shkaktuara nga programi.Crash - gjendje kur kompjuteri bie prej funksionimit të tij dhe më tutje nuk mund të përdoret. Pas kësaj kompjuteri zakonisht përseri startohet.Current drive - disk me të cilin shfrytëzuesi punon momentalisht.Cursor - kursori. Tregues i pozicionimit. Vijë vertikale e lëvizshme që dridhet dhe vezullon e që paraqitet në ekran si indikator vizuel e cila mund të dislokohet edhe vertikalisht edhe horizontalisht me anë të urdhërave prej tastierës.Cyberphobia - kiberfobia. Frikë nga kompjuteri.CRC (Cyclic Redundancy Check) - metodë e testimit për të dhënat dalëse nga disku për shkak të sigurisë prej gabimeve.DData - të dhënat. Nocion i përgjithshëm për numrat, simbolet dhe madhësitë analoge të cilat shfrytëzohen si madhësi dalëse për përpunimin e kompjuterit.Database - baza e të dhënave. Bashkësi e të dhënave të lidhura ndërmjet vete dhe të organizuara paraprakisht. Programet më të njohura për udhëheqjen e bazave të të dhënave janë: Oracle, MS SQL Server, Informix, Sybase etj.Data security - mbrojtje e të dhënave nga ndërhyrjet e qëllimta ose të rastësishme nga njerëz jo të autorizuar.Data type - tip i të dhënave. Mund të jenë: tekstuale, numerike, logjike, dhe të dhëna të datave.Dead lock - ndërprerje; bllokim. Situatë kur ndonjë program nuk mund të realizohet në kompjuter, për shkak se e pret rastin që faktikisht kurrë nuk do të ndodh.Debug - testim i programit të kompjuterit me korrigjim të gabimeve të paraqitura në te.Default value - ndonjë vlerë që nënkuptohet. Vlerë që programi automatikisht e zgjedh po qe se shfrytëzuesi nuk jep ndonjë vlerë tjetër. Për shembull ngjyrat që i jep WIND0WS-i janë default vetëm po qe se shfrytëzuesi nuk i përdor.Defragmentation - defragmentim. Proces i bashkangjitjes i të dhënave të një programi në disk, që të mund të shpejtohet puna e tij. Është e preferueshme që defragmenting të bëhet një herë në javë, për të shpejtuar punën e diskut.Density - dendësi. Njësi matëse për numrin e të dhënave të cilat mund të shkruhen në ndonjë medium (disketë, shirit magnetik etj).Decsending sort - renditje me radhitje të kundërt.Desktop - sipërfaqja aktive e ekranit gjatë punës me Windows, e cila përmban dritare dhe ikona.Desktop computer - kompjuter i cili pozicionohet horizontalisht në tavolinën punës.DTP (Desktop Publishing) - Pako e softuerit me të cilën kompjuteri mund të përdoret për disenj të dokumenteve, duke përfshirë fotografi, tekst dhe kontroll të pamjes së dokumenteve dhe shtypjen e tyre.Destination file - skedar që pranon.Device - vegël, mjet, përbërje, njësi. Nocion i përgjithshëm i cili shfrytëzohet për të identifikuar ndonjë komponentë të kompjuterit (disk, tastaturë, minak, etj).Device driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit të komunikojë me njësitë periferike.DAT (Digital Audio Tape) - shirit magnetik në të cilin memorizohen të dhënat me sasi shumë të mëdha.DVD (Digital Video Disk) - teknologji e harduerit e cila mundëson shiqimin e filmave, spoteve muzikore etj.DMA (Direct Memory Access) - proces i transmetimit të një sasie të madhe të të dhënave ndërmjet diskut dhe kujtesës punuese të kompjuterit.DirectX - varg i programeve standarde për aplikacione të Microsfti-t, i dedikuar për lojra dhe aplikacione multimediale.Disk controller - kartelë e cila e lidh kompjuterin me diskun; zakonisht gjendet në pjesën e poshtme të diskut.Disk drive - njësi fizike e cila e pranon dhe e kthen diskun magnetik dhe mundëson lexim dhe shkrim të të dhënave.DOS (Disk Operating System) - njëri ndër sistemet më të njohura operative i cili është shumë përfshirës dhe shfrytëzohet nga kompjuterët personal. I prodhuar nga kompania Microsft në vitin 1982.Domain - grup i kompjuterëve emrat e të cilëve e ndajnë të njëjtën prapashtesë. Shembull: com (firmë komerciale), org (organizatë pa përfitim), gov (qeveri), edu (institucion arsimor), net (provajder i Internetit). Njësoj ekzistojnë edhe prapashtesa të cilat i identifikojnë shtetet p.sh. mk prapashtesë për Maqedoninë.Dpi (dots per inch) - pika në inç. Njësi për matjen e rezolutës së shtypjes në shtypës. Rezoluta te shtypësit amë sillet rreth 300 dpi, ndërsa te shtypësit lezër arrin deri në 1200 dpi.Double click - klikim; shtypje e dyfishtë. Klikim i shpejtë dhe lëshim i tastit të minakut dy here pa lëvizjen e minakut ndërmjet dy klikimeve.Double precision - precizitet i dyfishtë. Teknikë me të cilën paraqiten numrat me gjatësi të dyfishuar.Download - kopjim i ndonjë programi ose skedari prej ndonjë kompjuteri kryesor në kompjuterin personal.Draft quality - kualitet i shtypit, i cili është i lexueshëm, por nuk duket aq mirë për përdorim që ai dokument të botohet në ndonjë revistë ose libër. Zakonisht shfrytëzohet për nxjerrjen e kopjeve që të shkojë në korrekturë.Drag-and-drop - tërheqje dhe lëshim i tastit të minakut.Drop-down meni - Lista e urdhërave të menysë së aktivizuar, të radhitura njëra pas tjetrës.DLL (Dynamic Link Library) - grup e funksioneve të cilat shfrytëzohen gjatë programimit në Windows.EEPROM (E lectrically P rogrammable R ead O nly M emory) - çip memorizues përmbajtja e të cilit nuk mund të ndryshohet.E-mail (electronic mail) - postë elektronike. Njëri nga shërbimet më të njohura të Internetit me të cilin porositë dërgohen prej një kompjuteri në kompjuter tjetër.Embedded object - objekt i ndërvënë.EMM386.EXE - program i cili mundëson vendosjen e drajverave dhe programeve në hapësirën e lartë të memories.Emulator - emulator. Program cili i mundëson kompjuterit të zbatojë programe të shkruara për kompjuter tjetër.Encryption - shifrim. Kodim i porosisë me çka nuk mundësohet hyrje e palejuar deri te ajo.EOF (end of file) - fund i skedarit. Shenjë për fundin e skedarit, e cila shfrytëzohet si indikator se këtu kryhen të dhënat.Ethernet - rrjet lokal kompjuterik i konstruktuar prej llojit të kabllove me mundësi të bartjes deri më 10 Mbit/sec.Event - rast; paraqitje. Moment kur paraqitet ndryshimi specifik i ndonjë gjendjeje.Exchange - këmbim i informatave ndërmjet dy lokacioneve.Exchengeable disk - disk transmetues. Tip i diskut i cili montohet në shtëpizë të posaçme dhe është i transmetueshëm.Executable file - program zbatues. Skedar i cili mund të aplikohet në kompjuter.Expression - shprehje matematikore ose logjike e shkruar në gjuhën programoreEBCDIC (Extended Binary Decimal Interchange Code) - kod i cili i përdorë tetë shifra binare të krijuara nga IBM, ndërsa i paraqet shenjat (shkronjat, numrat etj.) nga kompjuteri i cili i proceson.External modem - modem i jashtëm. Modem në kuti të veçantë, kabllo dhe mbushës i cili më së shpeshti aktivizohet në portën seriale të kompjuterit.Extranet - intranet i cili u është lënë në disponim klientëve dhe blerësve të jashtëm me qëllim që t'i shohin të dhënat. Më shpesh ata janë të siguruara me shifra që të ruhet siguria e blerësve.FFan ventilator - ventilator i cili mundëson cirkulimin e ajrit nëpërmjet pjesëve kompjuterike dhe e pamundëson nxehjen e tyre.Fatal error - gabim në programin kompjuterik i cili e ndalon funksionimin e tij.Fault tolerance - tolerim i gabimeve. Aftësi e ndonjë sisitemi që ta vazhdojë funksionimin normal edhe pse ekziston problem në harduer ose softuer.Fax modem - faks modem. Modem i aftësuar të pranojë dhe të dërgojë fakse. Në këtë rast fakset janë elektronike.Fiber optics - fije optike. Mundëson shpejtësi të madhe të bartjes së të dhënave në rrjetat kompjuterike.File - skedar; fajll; datotekë. Pa marrë parasysh çfarë informate, të grumbulluar dhe të inçizuar nën një emër. Skedari mund të përmban tekst, grafikon, program etj.FAT (File Allocation Table) - tabelë e cila shërben për renditjen e skedarëve e cila gjendet në fillim të diskut dhe përmban informata për ata pjesë të diskut të cilat shfrytëzohen, pjesë të diskut të cilat nuk shfrytëzohen dhe ato të cilat nuk mund të shfrytëzohen për shkak të dëmtimit të blloqeve në disk.File control system - program i cili udhëheq me bartjen e të dhënave nga ciladoqoftë pajisje deri në ndonjë pajisje tjetër.File locking - përmbyllje e skedarit. Ndalesë që më tepër se një shfrytëzues ta ndërrojë përmbajtjen e skedarit.File protection - mbrojtje e skedarit. Komandë e kompjuterit e cila e ndalon shkruarjen dhe fshirjen e të dhënave në skedar, por e lejon leximin e tyre.Firewall - sistem rrjetor për sigurim i cili ndihmon në ndërprerjen e hyrjes së paautorizuar në sistemin kompjuterik; thjesht ky është kompjuter i lidhur në Internet dhe me të cilin zhvillohet i gjith komunikimi në Internet.Floppy disk - disk i butë, disketëFooter - tekst i cili paraqitet në pjesën e poshtme në secilën faqe.FF (Form Feed) - urdhër i cili shfrytëzohet i që ta lëviz letrën në printer në faqe të re. Zakonisht në tabelën kontrolluese të printerit gjendet një tast i cili mundëson kryerjen e funksionit përkatës.FORTRAN (FORmula TRANslation) - gjuhë programore e krijuar në kompaninë IBM e cila shfrytëzohej për programimin e aplikacioneve tekniko shkencore.Freeware - programe pa pagesë, por të mbrojtura me ligj për autorizimFAQ (Frequently Asked Question) - pyetje ose lista me pyetje dhe përgjigje të cilat janë shumë të shpeshta dhe shumë shfrytëzues ballafaqohen me këto të dhëna. Këto lista janë shumë frytdhënëse për shkak të këmbimit të informatave.GGIGO (Garbage In, Garbage Out) - princip në të cilën po qe se hyjnë të dhëna jokor-rekte dhe jovalide në kompjuter, ai do të japë rezultate jokorrekte dhe të pakuptimta.GUI (graphical user interface) - interfejs grafik i shfrytëzuar për sisteme operative. Komunikimi ndërmjet shfrytëzuesit dhe programit zhviliohet me anë të shfrytëzimit të ikonave, dritareve dhe të ngjashme. Një shembull për një iterfejs të tillë që e shfrytëzojmë është Windows-i.Guru - Njeri me kapacitet të lartë i cili dëshiron t'u ndihmojë të tjerëve në zgjedhjen e problemeve të tyre.HHacker - haker. Person për të cilin kompjuteri është hobi. Sot shumë njerëz termin haker e identifikojnë me person i cili në mënyrë të paligjshme hy në kompjuter të huaj.Halt - ndalesë. Ndalje e realizimit të operacioneve të renditura në programet kompjuterike.Hand-held computer - kompjuter i vogël që mund të mbahet edhe në dorë.Hang - rri varur. Mosfunksionim i kompjuterit. Kur kompjuteri rinë varur, i ekrani duket normal, por çfarëdo pune tjetër është e pamundur të futet në funksion.Hard copy - rezultatet e shtypura në letër.Hardware - hardueri, gjërat fizike apo të prekshme të kompjuterit.Help - ndihmë. Funksion i cili është i pranishëm në shumë programe, i cili shërben si ndihmë e shfrytëzuesit për përdorimin e programit.Hertz (Hz) - herc. Cikël në sekondë me të cilin matet shpejtësia e procesorit në kompjuter.HEX (Hexadecimal) - Sisitem numëror në matematik, në të cilin si bazë e numërimit është numri 16. Për shfaqjen e numrave përdoren shifrat 0-9 dhe shkronjat A-F. Është shumë i qëlluar për përdorimin e kalkulimeve kompjuterike.Hidden file - skedar i fshehur. Skedar i cili përmban atribute të cilat nuk lejojnë që emri i skedarit të kopjohet, të fshihet ose të shfletohet.High tech - teknologji e lartëHost computer - kompjuter kryesor me të cilin lidhen kompjuterët tjerë.Hot key - tast ose kombinim i tasteve i cili zbaton instruksion të përcaktuar pa marrë parasysh se çka punon procesori në momentin e dhënë.HTML (Hyper Text Markup Language) - format hipertekstual për punë me dokumente. Shërben për krijimin e dokumenteve WEB në internet.Hub - hab. Paisje në të cilën kyçen kompjuterët të cilët janë të lidhur në rrjet.Hyphenation - ndarje e fjalëveIIllegal - jolegal. Parametra hyrëse të cilët janë të papranuara, për shkak se nuk i përmbushin specifikacionet e vendosura në programe.Image processing - përpunim i grafikonëveImaging - proces i shkrimit të grafikës në ndonjë medium, për shembull në shirit.Implementation - implementim. Instalim i sitemit kompjuterik.Infrared - teknologji e cila shfrytëzon ndriçimin për lidhjen të kompjuterëve pa kabëll.Initialization - inicializim. Operacion për formatim të diskut ose disketës, si dhe përgatitje për shkruarjen dhe përdorimin e të dhënave.Ink-jet printer - shtypës pështyes që hedh ngjyrën në letër.Input data - të dhënat hyrëse.Insert mod - rregull për futjen e të dhënave.Install - instalim, futja fillestare e ndonjë programi në kompjuter.Instruction - instruksion. Urdhër i destinuar për mikroprocesorin.Integer - numër i plotë pa presje decimaleLLine printer - shtypës i cili shtyp përnjëherë një rresht tekst.Link- lidhje; lidhshmëri.Load - mbushje, futje e programit në memorje.LAN (Local Area Network) - rrjet lokal në kuadër të një hapësire ose ndërtese. Lidhje e dy ose më tepër kompjuterëve me kabllo me qëllim të këmbimit të informatave.Local printer - shtypës i cili është i lidhur drejtpërdrejt me një stacion punues, i cili nuk është në disponim të shfrytëzuesve tjerë të rrjetit.Login - Paraqitje në kompjuter. Në këtë rast kompjuteri kërkon nga shfrytëzuesi që të identifikohet me emrin dhe shifrën.Logoff- çlajmërim. Largim nga puna me kompjuter.Loop - cikël. Renditje të instruksioneve kompjuterike të cilat praktikohen me anë të përsëritjeve, gjersa nuk përmbushet ndonjë kusht.MMachine code - kod makine. Përmbledhje e instruksioneve kompjuterike në ndonjë kompjuter të posaçëm i cili niund ta kryejë urdhërin.Macro - makro. Serial i urdhërave të cilat kryhen me shtypjen e një tasti ose me ndonjë urdhër. Në të shumtën e rasteve i shkruan vetë shfrytëzuesi për ta lehtësuar punën gjatë përsëritjeve të një morie urdhërash.Mailbox - sandëku postar.Main program - pjesë kryesore e programit e cila i kontrollon nënprogramet.Mass storage - pajisje në të cilën mund të vendoset një numër i madh i të dhënave.Medium - medium. Bartës i të dhënave, shpesh mendohet në disketë, CD-ROM dhe të ngjashme.MMU (Memory Management Unit) - pajisje e cila udhëheq kujtesën.Merge - bashkim, kombinim i dy ose më tepër skedarëve.Message - porosi nga kompjuteri e cila informon për diçka.MIDI file - skedarë me përshkrime muzikore.MIPS (Million Instruction Per Second) -milion instuksione në sekondë. Njësi matëse për shpejtësinë me të cilën procesori i kryen instruksionet. Për shembull, procesori Pentium i cili punon në 100 MHz kryen 100 milionë instruksione në sekondë, pra 100 MIPS-a.Millisecond (ms) - milisekondë. Kohë e barabartë me pjesën e njëmijtë të sekondës. Shfrytëzohet për shprehjen e shpejtësisë te hard disqet.Mode - regjim i punës; mënyrë e punës. Njëra nga gjendjet alternative të punës së kompjuterit.MODEM (MOdulator/DEModulator) - modem. Regullator i cili të dhënat e dërguara i shndërron në sinjal telefonik, të qëlluara për lidhje të drejtpërdrejtë telefonike.Motherboard - pllaka amë e kompjuterit në të cilën janë të lidhura të gjitha elementet e harduerit.Multimedia - kombinim i tekstit me fotografi dhe zë, videoanimacion.MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) - standard për bashkangjitjen e skedarëve në porositë elektronike.Multitasking - aftësi e sistemit operativ që njëkohësisht të ushtrojë më shumë programe.NNetwork - rrjet i kompjuterit.NetWare - sistem operativ rrjetor i shpikur nga kompania Novell.Network adapter - adapter i rrjetit. Kartelë e cila instalohet në kompjuter përmes të cilës ai lidhet në rrjet.Network administrator - njeriu i cili e mbikëqyrë punën e rrjetit kompjuterik dhe që udhëheqë me të.Network protocol - protokoll rrjetor. Bashkësi e standardeve kompjuterike në një rrjet.Node - nyje, pika ngjitëse në rrjein kompjuterikNon-interlaced - sa i përket disa monitorëve te të cilët topi elektronik pas një kohe e kalon ekranin pa mos lëshuar asnjë vijë.Notebook computer - kompjuter i vogël me format sa një faqe e letrës.Numeric keypad - tastierë numerike.OOLE (Object Linking and Embedding) -mënyrë e këmbimit të informatave ndërmjet dy skedarëve me aplikim të njëjtë ose të ndryshëm në Windows.Off-line - i çkyçurOn-line - i kyçurODBC (Open Data Base Connectivity) - standard i cili mundëson hyrje në sisteme të ndryshme të bazave të të dhënave.Operating System - sistem operativ. Softuer i cili është lidhje ndërmjet shfrytëzuesit dhe kompjuterit.Optical cable - kabëll optik për lidhje rrjetore të kompjuterëve me të cilin arihet shpejtësi e madhe në përcjelljen e të dhënave.OCR (Optical Character Recognition) - njohje e simboleve optike. Program i cili identifikon shenjat e shkruara dhe ato të shtypura dhe pastaj krijon skedar tekstual.OEM (Original Equipment Manifacturer) - prodhues i komponenteve të ndryshëm, të cilët pastaj lidhen me klientin, e emri i tij figuron në kompjuter.Overflow - tejkalim. Gjendje e cila paraqitet si rezultat i operacionit aritmetik; e tejkalon kapacitetin e kujtesës për ruajtjen e rezultatit.Overload - ngarkim i tepërt. Ngarkim më i j madh sesa pajisja; mund ta mban atë për të cilën është konstruktuar.Overstrike - nënvizim.Overtype - shkrim përmbi tekst.Overwrite - mbulim i informatës e cila më parë ka qenë në atë vend.PPage break - ndërprerje e faqes. Vend ku mbaron një faqe dhe fillon faqja tjetër.Page layout - pamje e faqesPpm (pages per minute) - faqe në minute. Njësi matëse e shpejtësisë së shtypësit gjatë shtypjes.Pagination - operacion automatik te programet për përpunimin e tekstit, i cili shërben për renditjen e tekstit nëpër faqe me numerimin e tyre.Palmtop computer - kompjuter i vogël i cili mund të mbahet në një dorë.PASCAL - Paskali. Gjuhë kompjuterike.Password - Fjalë e fshehur e cila përdoret për hyrje në sistemin kompjuterik.Patch - arnim. Ndryshim i kodit programor, i cili zakonisht bëhet pas mbarimit të softuerit me qëllim që të përmirësohen disa gabime.Path name - emri i datotekës së bashku me rrugën me të cilën arihet deti tek ajo.Pause - pauzë. Tast ose urdhër i cili përkohësisht e ndërpren punën e ndonjë programi.Peer-to-peer - rrjet lokal ku çdo kompjuter i kyçur është i barabartë. Në rrjet nuk ekziston server.Peripheral device - pajisje e harduerit e cila kyçet në kompjuter.Permanent SWAP file - skedar i përhershëm në Windows me të cilin shtresohen të dhënat dhe instruksionet programore kur nuk mund të vendosen në kujtesën RAM.PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) - komitet i cili krijoj standarde për memorje me kapacitet më të madh e aplikuar te kompjuterët laptop.PIXEL (Picture Element) - Element më i vogël i monitorit kompjuterik i cili mundë të kontroliohet. Sa më i madh të jetë numri i pikselave, aq më e mirë është rezoluta.Pirate - person i cili merret me formën ilegale të kopjimit të softuerave.Plasma display - teknologji e përdorur për konstruimin e ekranit te kompjuterët laptop.Plotter - vizatues. Pajisje e cila shërben për vizatimin e rezultateve të përfituara nga kompjuteri.Plug and play - kyçe dhe puno. Pajisje të cilat kompjuteri automatikisht i detekton dhe i instalon drajverat e nevojshëm në të.Pointer - tregues. Fotografi e vogël në ekran, zakonisht në formë të shigjetës; lëvizjet e saja kontrollohen nëpërmjet minakut.Port - portë; lidhje; hyrje.Portability - përcjellshmëri. Cilësi e programave kompjuterike që të mund të adaptohen në lloj-lloj tipash të kompjuterëve.Power supply - furnizues i rrymes te kompjuteri.Print queue - pritje, rend për shtyp.Print server - zakonisht njëri prej kompjuterëve në rrjet i cili dirigjon me të gjitha kërkesat për shtyp dhe me të gjithë shtypësit që janë të lidhura në rrjet.Printer driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit që të punojë me shtypësin.Procedure - rradhitje e instruksioneve kompjuterike të cilat bashkarisht veprojnë për një nevojë dhe detyrë të caktuar.Processing - përpunim i të dhënave.Programming language - gjuhë programore me të cilën programeri e shkruan programin kompjuterik.Prompt - shenjë për thirrje; shërben për shkruarjen e urdhërave.Purge - shlyerje pas së cilës të dhënat e shlyera nuk mund të kthehen më.QQuery - pyetje. Instruksion kompjuterik i cili i parashtron pyejte bazës së të dhënave.Quit - ndalje. Urdhër me të cilën para kohe ndalet ekzekutimi i programit.QWERTY - tastier në të cilën rreshti më i lartë i saj fillon me shkronjat Q, W, E, R, T, Y. Ekzistojnë edhe lloje tjera të tastierëve si per shembull QWERTZ.RRadio button - radio sustë. Mund të zgjedhim vetëm një sustë të këtij lloji në program.RAM (Random Access Memory) - kujtesa kryesore kompjuterike në të cilën janë të vendosura të dhënat të cilat përpunohen.Read-only - vetëm lexim. Të dhënat mund të lexohen, por jo edhe të ndryshohen.ROM (Read Only Memory) - kujtesa e pashlyeshme nga e cila mund të lexohen të dhënat.RTC (Real Time Clock) - Çip kompjuterik i cili ka funksion të orës që ta informojë kompjuterin për kohën e saktë, datën dhe vitin.Reboot - përsëri startim të kompjuterit, zakonisht për shkak të rënies së sistemit.Record - grup i të dhënave të cilat i takojnë një grupacioni. Për shembull, emri i ndonjërit, mbiemri, adresa dhe numri i telefonit.Recover - kthim në gjendjen normale të punës pas paraqitjes së gabimit në sistem.RAID (Redundant Array of Inexpensive Drives) - kombinim i më shumë disqeve me qëllim që të rritet siguria e të dhënave nga ndonjë humbje e paparashikuar.Refresh rate - shpejtësi për freski. Numër maksimal i fotografive që mund të shfaqen në ndonjë monitor për një sekondë. Paraqitet me herc.RDBMS (Relational Data Base Management System) - sistem për udhëheqjen e bazave të të dhënave.Remote computer - kompjuter i larguar.Remote control program - program me komandim prej së largu.Repeat delay - koha e nevojshme që të shtypet një tast e që të paraqitet karakteri i cli përgatitet që të dale në ekran.Reset button - sustë për resetim. Sustë në pjesën e përparme të shtëpizës së kompjuterit e cila shërben për vënien e sistemit në gjendjen fillestare të saj.Resolution - qartësi e përshkruarjes në ekran apo në shtypës.Response time - kohë për përgjigje nga ana e kompjuterit për ndonjë kërkesë përkatëse.Restart - startim i përsëritur i kompjuterit.Retreive - gjetje dhe ndarje në veçanti e ndonjë informate të përcaktuar.Retry - orvatje e sërishme për të kryer ndonjë instruksion të programit.Ring network - rrjet unazor.RJ-45 - konektor i cili i ngjan lidhjes telefonike, por ka 8 tela në vend që të ketë 4.Root directory - direktoriumi kryesor i një disku.Router - udhërëfyes. Pajisje rrjetore e cila i dërgon të dhënat në rrjet duke e zgjedhur rrugën më të mirë.SSafe mode - gjendje në të cilën startohet Windows-i kur paraqitet ndonjë konflikt në harduer.Save - shkrim i të dhënave në disk, ku nuk mund të humben pas mbylljes së kompjuterit.Scanner - skener. Mjet i cili në mënyrë optike lexon ndonjë dokument dhe e shndërron në skedar grafiko-digjital.Screen - ekran.Scroll - lëvizje e tekstit lart-poshtë.Search engine - program për kërkimin e të dhënave. Makina më të njohura për kërkim në internet janë: Yahoo, Altavista, Google etj.Server - kompjuter në rrjet i cili disa nga resurset e veta i vë në disponim të ndonjë kompjuteri tjetër.Session - koha në të cilën një shfrytëzues e kalon në rrjet.Set up - një sistem të vihet në gjendje pune.Shared file - skedar i përbashkët.Shut down - kryerje e punës së një sistemi operativ të kompjuterit ose çkyçje e kompjuterit.SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) - protokoll i cili shfrytëzohet për udhëheqjen e këmbimit të postës elektronike ndërmjet dy kompjuterëve.Slave - i nënshtruar. Kompjuter i cili është i kontrolluar nga një kompjuter tjetër.Software - të gjitha programet të cilat mund të shfrytëzohen në një kompjuter.Software development tool - vegla për zhvillimin e programeve.Sort - renditje e të dhënave me radhitje të re.Sound card - kartë për zërim.Storage - kujtesë.String - varg i shenjave.SQL (Structured Query Language) - pako e programeve për udhëheqjen e bazave të të dhënave.Switch - ndërprerës.System software - softuer sistemor (p.sh. MS-DOS, Windows etj).English-Albanian dictionary > Fjalor i shkurtër terminoiogjik i informatikës
-
29 RDBMS
(Relational Database Management System) реляционная СУБД, РСУБДСУБД, базирующаяся на реляционной модели (relational model). Концепция реляционных БД была сформулирована сотрудником IBM Эдгаром Коддом (Edgar F. Codd) в июне 1970 г. в виде 12 правил в статье "A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks" (Реляционная модель представления данных для больших банков данных коллективного пользования), опубликованной в журнале Communications of the Association for Computing Machinery. Информация в таких БД хранится в двумерных таблицах, называемых отношениями (relations). Каждый столбец таблицы озаглавлен атрибутом (attribute), описывающим тип элементов столбца. Строка данных таблицы называется кортеж (tuple). Таблицы связаны между собой по ключевому полюАнгло-русский толковый словарь терминов и сокращений по ВТ, Интернету и программированию. > RDBMS
-
30 relational model
= relational database modelмодель структуры БД, разработанная в конце 1960-х гг. Эдгаром Коддом (E. F. Codd), математиком корпорации IBM, и представленная в известной работе "A Relational Model of Data for Large Shared Databanks". Она построена на понятии отношения (relation) - двумерной таблицы, предназначенной для упорядоченного хранения данных. Каждая таблица состоит из записей (горизонтальных строк, называемых также кортежами, tuple) и полей (вертикальных столбцов, называемых также атрибутами, attribute). Важно то, что пользователю не нужно думать о том, как и где хранится таблица - нужно только знать её уникальное имя, остальное делает РСУБДАнгло-русский толковый словарь терминов и сокращений по ВТ, Интернету и программированию. > relational model
-
31 public
1. n собир. народthe public is the best judge, the public are the best judges — народ — лучший судья
2. n собир. публикаin public — открыто, публично; на людях
the public are not admitted — публика не допускается, вход воспрещён
general public, public at large — широкая публика
public image — репутация, мнение широкой публики
3. n собир. общественность4. a народный, общенародныйpublic ownership — общенародное достояние; общественная собственность
5. a общественный, коммунальный, общественного пользованияpublic service — коммунальное обслуживание, коммунальные услуги
public network — общедоступная сеть; сеть общего пользования
6. a публичный, общедоступныйpublic sale — публичные торги, аукцион
7. a открытый, гласныйopen to the public — вход свободный ; открыто для всех
8. a государственный, национальныйpublic officer — государственный служащий, чиновник, должностное лицо
public trustee — публичный доверительный собственник; государственный попечитель
public notary, notary public — нотариус
public bill — публичный законопроект; законопроект общегосударственного значения
public institution — публичное, государственное учреждение
9. a публично-правовой10. a вчт. общийСинонимический ряд:1. civic (adj.) civic; civil; governmental; national; owned by the state; publicly-financed; societal; tax-supported; under the public domain2. communal (adj.) collective; common; communal; conjoint; conjunct; democratic; general; intermutual; joint; mutual; popular; prevalent; shared; vulgar; widespread3. unrestricted (adj.) accessible; free; free to all; known; not private; open; open to the public; open-door; unrestricted; without charge4. commons (noun) commonalty; commoners; commons; crowd; masses; mob5. populace (noun) audience; citizens; clientage; clientele; community; following; humanity; men; populace; society; the community6. societies (noun) communities; people; societiesАнтонимический ряд:individual; personal; private; restricted -
32 public variable
A variable you declare with the Public keyword in the Declarations section of a module. A public variable can be shared by all the procedures in every module in a database.
Страницы
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Database-centric architecture — or data centric architecture has several distinct meanings, generally relating to software architectures in which databases play a crucial role. Often this description is meant to contrast the design to an alternative approach. For example, the… … Wikipedia
Shared nothing architecture — A shared nothing architecture (SN) is a distributed computing architecture in which each node is independent and self sufficient, and there is no single point of contention across the system. People typically contrast SN with systems that keep a… … Wikipedia
Database virtualization — is the decoupling of the database layer, which lies between the storage and application layers within the application stack. Virtualization at the database layer allows hardware resources to be extended to allow for better sharing resources… … Wikipedia
Shared Check Authorization Network — (SCAN) is a comprehensive database of bad check writers in the United States. The database is used by retailers in order to reduce the number of bad checks received. The database keeps track of those who have written outstanding bad checks to any … Wikipedia
Database activity monitoring — (DAM) is a database security technology for monitoring and analyzing database activity that operates independently of the database management system (DBMS) and does not rely on any form of native (DBMS resident) auditing or native logs such as… … Wikipedia
Database tuning — describes a group of activities used to optimize and homogenize the performance of a database. It usually overlaps with query tuning, but refers to design of the database files, selection of the database management system (DBMS), operating system … Wikipedia
Database — A database is an organized collection of data for one or more purposes, usually in digital form. The data are typically organized to model relevant aspects of reality (for example, the availability of rooms in hotels), in a way that supports… … Wikipedia
Shared web hosting service — Types of Internet hosting service Full featured hosting Virtual private server · Dedicated hosting · … Wikipedia
Shared read lock — Information systems store structured information in a Database. A database is created, accessed, and manipulated via a Database management system (DBMS). DBMS theory and practice is an important subdicipline of computer science. Many databases… … Wikipedia
Database management system — A database management system (DBMS) is a software package with computer programs that control the creation, maintenance, and the use of a database. It allows organizations to conveniently develop databases for various applications by database… … Wikipedia
Database normalization — In the design of a relational database management system (RDBMS), the process of organizing data to minimize redundancy is called normalization. The goal of database normalization is to decompose relations with anomalies in order to produce… … Wikipedia
