rd+command

    iubeō iussī    (iūsti, for iussistī, T.; iūssō, for iusserō, V.; iūsse, for iussisse, T.), iūssus, ēre, to order, give an order, bid, tell, command: iubesne? iubeo, cogo, T.: non iubeo: defessa iubendo, O.: sic iubeo, stat pro ratione voluntas, Iu.: reverti iubet: Flores ferre iube, give orders, H.: iubes renovare dolorem, V.: hunc iubet sine curā esse: eos suum adventum exspectare, Cs.: alquem necari, S.: pontem rescindi, Cs.: ut haec quoque referret, etc.: ut classem traiceret, L.: senatus decrevit populusque iussit, ut, etc.: iube, mihi denuo Respondeat, T.: iubentes in Africam traiceret, L.: litterae non quae te aliquid iuberent, sed, etc.: Nero iussit scelera, Ta.: Illud ad haec iubeo, H.: Iunoni iussos adolemus honores, V.: uti iussi erant, S.: quod iussi sunt faciunt, Cs.: pendere poenas iussi, V.: Stellae sponte suā iussaene vagentur, H.—To wish, desire, entreat, bid: sperare nos amici iubent: Dionysium iube salvere, salute him for me: iubeo Chremetem (sc. salvere), T.— Of a proposed law, to order, decree, ratify, approve, enact: quae scisceret plebs aut quae populus iuberet: dicere de legibus iubendis aut vetandis: cives prava iubentes, H.: rogationem promulgavit, ‘vellent, iuberent Philippo regi bellum indici,’ etc., put it to vote, did they decree, etc.—To designate, appoint, assign: Tullum regem populus iussit, L.: alquem imperatorem, S.: ei provinciam Numidiam, allot, S.: Iussa mori, as a sacrifice, V.: perire iussus, H.: si volucres habuissem regna iubentes, O. —In medicine, to prescribe, order: Quod iussi ei dari bibere, date, T.: aegrotus, qui iussus sit vinum sumere.

    iubeō iussī    (iūsti, for iussistī, T.; iūssō, for iusserō, V.; iūsse, for iussisse, T.), iūssus, ēre, to order, give an order, bid, tell, command: iubesne? iubeo, cogo, T.: non iubeo: defessa iubendo, O.: sic iubeo, stat pro ratione voluntas, Iu.: reverti iubet: Flores ferre iube, give orders, H.: iubes renovare dolorem, V.: hunc iubet sine curā esse: eos suum adventum exspectare, Cs.: alquem necari, S.: pontem rescindi, Cs.: ut haec quoque referret, etc.: ut classem traiceret, L.: senatus decrevit populusque iussit, ut, etc.: iube, mihi denuo Respondeat, T.: iubentes in Africam traiceret, L.: litterae non quae te aliquid iuberent, sed, etc.: Nero iussit scelera, Ta.: Illud ad haec iubeo, H.: Iunoni iussos adolemus honores, V.: uti iussi erant, S.: quod iussi sunt faciunt, Cs.: pendere poenas iussi, V.: Stellae sponte suā iussaene vagentur, H.—To wish, desire, entreat, bid: sperare nos amici iubent: Dionysium iube salvere, salute him for me: iubeo Chremetem (sc. salvere), T.— Of a proposed law, to order, decree, ratify, approve, enact: quae scisceret plebs aut quae populus iuberet: dicere de legibus iubendis aut vetandis: cives prava iubentes, H.: rogationem promulgavit, ‘vellent, iuberent Philippo regi bellum indici,’ etc., put it to vote, did they decree, etc.—To designate, appoint, assign: Tullum regem populus iussit, L.: alquem imperatorem, S.: ei provinciam Numidiam, allot, S.: Iussa mori, as a sacrifice, V.: perire iussus, H.: si volucres habuissem regna iubentes, O. —In medicine, to prescribe, order: Quod iussi ei dari bibere, date, T.: aegrotus, qui iussus sit vinum sumere.

    iūssum ī, n    [P. neut. of iubeo], an order, command, ordinance, law: deorum immortalium iussa: iussis vostris oboediens, S.: horrida iussa, V.: iussis carmina coepta tuis, V.: efficere, execute, S.: capessere, accept, V.: flectere, divert, V.: minister iussorum meorum, O.: populi nostri iussum.— A physician's prescription: iussa medicorum ministrare, O.

   (iūssus, ūs) m    an order, command, decree, ordinance (only abl sing.): vestro iussu coactus: lecti iussu populi, L.: sine populi iussu, S.: dei, V.: Neronis, Iu.

    lēgātiō ōnis, f    [1 lego], the office of ambassador, embassy, legation: cum legatione in provinciam profectus: legationis officium conficere, Cs.: in legationem proficisci, L.: legationem renuntiare, report an embassy: obire: negotiorum suorum causā legatus est in Africam legatione liberā, i. e. with the privileges, without the duties, of an ambassador: legationes sumere liberas: Legatio votiva, a free embassy, undertaken to pay a vow in a province.—A lieutenant-generalship, deputy-command: quā in legatione duxit exercitum: legionis, Ta.— The persons of an embassy, embassy, legation: legationis princeps, Cs.: legationes ad se reverti iussit, Cs.

    lēgātus ī, m    [P. of 1 lego], an ambassador, legate: legatos mittere: missitare supplicantīs legatos, S.: missi magnis de rebus uterque Legati, H.: Legati responsa ferunt, V.— A deputy, lieutenant, lieutenant-general (the second in command): qui M. Aemilio legati fuerunt: Caesaris, Cs.: hiberna cum legato praefectoque tradidisses: quaestorius: magnitudo et splendor legati, L.: in magnā legatum quaere popinā, Iu.—In the Empire, an imperial legate, governor of a province, Ta.

    magistrātus ūs, m    [magister], the office of master, magisterial office, civil office, magistracy: magistratūs, imperia: in magistratibus mandandis: magistratum habere: ingredi, enter upon, S.: magistratu abire, resign: abdicato magistratu, S.: in magistratu manere, remain in office, L.— A magistrate, public functionary: magistratūs adi, Iudicium ut reddant tibi, T.: cum multitudinem hominum magistratūs cogerent, Cs.: legum ministri magistratūs (sunt): seditiosi, S.: his magistratibus, in their consulate, N.: Iura magistratūsque legunt, V.—Collect., the body of magistrates, the municipal administration: potestas magistratui permittitur, S.: unum magistratum cum ipsis habere, Cs.: ad magistratum senatumque Lacedaemoniorum, N.— Military command, office: in classe qui in magistratu erant, N.

   (mandātus, ūs) m    [1 mando], a command, mandate.—Only abl sing.: mandatu Caesenniae: mandatu meo.

    mandō dī, sus, ere    [MAD-], to chew, masticate: dentibus manditur cibus: (equi) fulvum mandunt sub dentibus aurum, i. e. champ, V.: tristia saevo Volnera dente, i. e. the flesh of slaughtered animals, O.— To eat, devour: membra, V.: humum, to bite the ground, V.—Fig., to gnaw, lay waste: rostra ipsa. I II

    monitus    P. of moneo.

    monitus ūs, m    [moneo], a reminding, warning, admonition: finierat monitūs, O.: laevo monitu pueros producit avaros, Iu.— An admonition by the gods, omen, warning: fortunae monitu: venis monitu divōm? V.

    nec or neque (in nec the negation is more prominent, in neque the connective), adv. and conj.    [1 ne+que].    I. Without a correl. particle, and not, also not, nor: quia non viderunt, nec sciunt: delubra esse in urbibus censeo, nec sequor magos, etc.—Negativing a single word: illa se negat, Neque eum aequom ait facere, T.: Et vidi et perii, nec notis ignibus arsi, O.: nec dubie ludibrio esse miserias suas, L.: nec idcirco minus: neque eo minus, L.: neque eo secius, N.—With adversative particles, nor yet, nor however, and yet not, but yet not: castra propere movit... Neque tamen Antonius procul aberat, S.: nec despero tamen: neque vero multum interest.—With enim, for... not, and in fact... not, and yet... not: neque enim erat cuiquam dubium: nec enim' licebat: Dixerat haec Tellus, neque enim tolerare potuit, etc., O.—With non (sometimes written necnon), introducing an emphatic affirmation, and assuredly, and certainly, and besides, and indeed: neque haec tu non intellegis: Tunc mihi praecipue, nec non tamen ante, placebas, O.: neque non me tamen mordet aliquid.—Poet., as a mere connective, also, besides, as well, too: Nec non et gemini custodes Praecedunt, V.—With dum (sometimes written necdum), and not yet, nor yet: si scis, neque dum Romā es profectus, scribas, etc.: necdum tamen ego Quintum conveneram.— Introducing a negative clause of purpose, result, or command, and... not: recordare enim... nec hoc pertimueris: profanum esto, neque scelus esto, L.: Transque caput iace, nec respexeris, V.: (diem) lucro Appone, nec dulcīs amores Sperne, H.: date munera templis, Nec timidā gaudete fide, O.: Nec tu mensarum morsūs horresce, V.: nec tempora perde precando, O.: nunc ut ea praetermittam, neque eos appellem, etc.: ut secundae classis vocarentur, nec umquam descenderent, L.: orare coepit, ne enuntiaret nec se proderet, N.: conspirasse, ne manūs ad os cibum ferrent, nec os acciperet datum, L.—Praegn., and not even, not even, and... too: cum praesertim nec nos temperemus imperiis, L.: ne quid praeter sonum linguae, nec eum incorruptum, retinerent, L.: equi non velocitate conspicui; sed nec docentur, etc., T.—Without connective force, not: magistratus nec oboedientem civem coërceto: alter, qui nec procul aberat, L.—    II. With a correlative particle.—With neque or nec, neither... nor: nam certe neque tum peccavi, cum... neque cum, etc.: mors nec ad vivos pertineat nec ad mortuos: haec si neque ego neque tu fecimus, T.: Sed nec Brutus erit, Bruti nec avunculus usquam, Iu.: nemo umquam neque poëta neque orator fuit, qui, etc.—Followed by et or -que in an affirmative clause, on the one hand not... and on the other hand; not only not... but also: id neque amoris mediocris et ingeni summi iudico: ut neque vestitūs praeter pellīs haberent quicquam, et lavarentur in fluminibus, Cs.: ut neque bonus quisquam intereat, paucorumque poenā vos salvi esse possitis.—Preceded by et in an affirmative clause, on the one hand... on the other not, not only... but also not: ego vero et exspectabo ea quae polliceris neque exigam nisi tuo commodo: patebat via et certa neque longa.

    nūmen inis, n    [2 NV-], a nod ; hence, a command, will, authority: magnum numen unum et idem sentientis senatūs: Caesareum, O.: adnuite, P. C., nutum numenque vestrum Campanis, L.— The divine will, power of the gods, divine sway, supreme authority: deo, cuius numini parent omnia: di suo numine sua templa defendunt: Nullum numen habes, si sit prudentia (to Fortune), Iu.— God-head, divinity, deity, divine majesty: deorum inmortalium numen placare, Cs.: numina Palladis, V.: per Dianae numina, H.— A divinity, deity, god, goddess: caeleste, L.: Numina laeva, V.: promissaque numine firmat, i. e. by calling to witness, O.: Vadimus haud numine nostro, unpropitious, V.: hospes numinis Idaei, Iu.: numinis loco habere, Ta.: violatum Augusti, Ta.— Sing collect.: sorores vocat, inplacabile numen, O.

    nūntius adj.    [1 NV-], that announces, making known, informing: rumor: littera, O.: fibra, Tb. —As subst m., a bearer of tidings, news-carrier, reporter, messenger, courier: per nuntium certiorem facit me: ad Lingonas litteras nuntiosque misit, Cs.: nuntius ibis Pelidae, V.: nuntius adfert rem: Iovis et deorum, H.: nuntii adferunt Darium premi a Scythis, N.: nuntio ipsius, qui litteras attulerat, dici (placuit), L.— A message, news, tidings: Egone te pro hoc nuntio quid donem? T.: in castra nuntius pervenit, coniurationem patefactam, S.: de Q. Fratre nuntii nobis tristes venerant: tam tristem nuntium ferre ad Cincinnatum, L.: gravior neu nuntius aurīs Volneret, V.— A command, order, injunction: legatorum nuntio parere: hic nostri nuntius esto, V.— In the phrase, nuntium remittere, with dat, to send a letter of divorce, put away (a wife): uxori Caesarem nuntium remisisse.—Rarely of the wife: etsi mulier nuntium remisit.—Fig.: cum virtuti nuntium remisisti, renounced.—Plur. n. as subst, a message, news: ad aurīs nova nuntia referens, Ct.: habes animi nuntia verba mei, O. I II

    ōrdō inis, m    [1 OL-], a row, line, series, order, rank: arborum derecti in quincuncem ordines: ordines caespitum, courses, Cs.: tot premit ordinibus caput, layers (of ornaments), Iu.: terno con<*> surgunt ordine remi, in three rows of oar-banks, V.: sedisti in quattuordecim ordinibus, i. e. seats of Equites: comitum longissimus ordo, Iu.—A line, rank, array: aciem ordinesque constituere: nullo ordine iter facere, Cs.: nullo ordine commutato, S.: signa atque ordines observare, keep the ranks, S.: multiplicatis in arto ordinibus, L.: nosse ordines, understand tactics, Ta.—Band, troop, company, century: viri qui ordines duxerunt, who have commanded companies: ordinem in exercitu ducere, Cs.—A captaincy, command: mihi decumum ordinem hastatum adsignavit (i. e. centurionem me decimi ordinis hastatorum fecit), L.: tribunis militum primisque ordinibus convocatis, the captains of the first companies, Cs.—An order, rank, class, degree: equester, Cs.: senatorius: in amplissimum ordinem cooptare, into the senate: magna frequentia eius ordinis, S.—A class, rank, station, condition: superioris ordinis nonnulli, Cs.: publicanorum: homo ornatissimus loco, ordine, nomine.—Fig., right order, regular succession: fatum appello ordinem seriemque causarum: mox referam me ad ordinem, return to order: eundem tenere, preserve: immutare, change: perturbare, disturb: decemviri querentes, se in ordinem cogi, i. e. were degraded to the ranks, L.: nec quo prius ordine currunt, in order, as before, O.: ordinem Rectum evagans licentia, H.—In adverb. uses, turn, order, succession, regularity: Hegioni rem enarrato omnem ordine, in detail, T.: tabulae in ordinem confectae: ordine cuncta exposuit, L.: ut quisque... ita sententiam dixit ex ordine: Septem totos ex ordine menses, in succession, V.: an recte, ordine, e re p. factum, properly: extra ordinem ad patriam defendendam vocatus, irregularly: spem, quam extra ordinem de te ipso habemus, in an extraordinary degree.

    potēns entis （ gen plur. potentum, V.), adj. with comp. and sup.    [P. of possum], able, mighty, strong, powerful, potent: animus, S.: familiae, L.: contra potentiorem auxili egere, Cs.: potentissimus civis: Roma opibus, O.: parvo Fabricius, i. e. with small resources, V.: in amore, i. e. fortunate, Ct.— Having power, ruling, controlling, master: dum mei potens sum, my own master, L.: sanus mentisque potens, in his right mind, O.: potentes rerum suarum atque urbis, having made themselves masters of, L.: potentes huius consili, arbiters, L.: diva Cypri, that reigns over (i. e. Venus), H.: lyrae Musa, that presides over lyric poetry, H.: irae, master of his anger, Cu.— Fit, capable, equal: regni, L.: neque pugnae, neque fugae satis potentes, unable either to fight or to flee, L.— Partaking, having attained: voti, O.: iussi, having fulfilled the command, O.— Strong, mighty, powerful, efficacious, potent, influential: fortuna in res bellicas, L.: herba ad opem, O.: nihil esse potentius auro, O.—As subst m., an aristocrat, man of influence, powerful person: res melior inopi quam potenti, L.: (consulatus) praemium semper potentioris futurus, L.

    potestās ātis, f    [potis].—Of persons, ability, power, capacity, force: in se potestatem habere tantae astutiae, such a power of craftiness, T.: aut potestas defuit aut facultas.—Of things, efficacy, force, virtue: potestates herbarum, V.— A power of choice, control, determination: vitae necisque, S.: beneficiorum tribuendorum: quasi non ea potestas sit tua, ut facias, T.: non esse in nostrā potestate, quin illa eveniant: esse in senatūs populique R. potestate: familiam in potestate habere, keep in slavery, L.: esse in suā potestate, one's own master, N.: eā de re ius ac potestas, jurisdiction and authority, L.— Self-control, self-command: qui exisse ex potestate dicuntur... quia non sunt in potestate mentis.— Sovereignty, public authority, sway, power, dominion, rule, empire: ut imperandi ius potestatemque habeat, legal and military supremacy: Thessaliam in potestatem Thebanorum redigere, N.— Magisterial power, authority, office, magistracy: praetoria: ut bonā ratione emerit, nihil pro potestate, i. e. by official pressure: ita potestatem gerere, ut, etc., so to administer the office.—Power, ability, possibility, opportunity: liberius vivendi, T.: quotiens mihi certorum hominum potestas erit, whenever I find men on whom I can rely: si quid dicere vellet, feci potestatem, i. e. accorded permission: quae potestas si mihi saepius fiet, utar, shall present itself: ut respondendi tibi potestatem faciam: omnium mihi litterarum fieri potestatem oportere, must be allowed access to: potestatem sui facere, allow themselves to be spoken to: facere omnibus conveniendi sui potestatem, admit to an audience: decernendi potestatem Pompeio fecit, an opportunity for a decisive engagement, Cs.: sui potestatem facere, opportunity to fight, Cs.: potestas, virtutem vestram ostendere, L.: Non fugis, dum praecipitare potestas, V.— A person in office, public officer, magistrate, ruler: ab aliquā potestate legitimā evocatus, by some lawful authority: imperia et potestates, military and civil officers: mavis Fidenarum esse potestas, Iu.: hominum rerumque aeterna, i. e. Jupiter, V.

    prae-dīcō dīxī, dictus, ere,    to say before, premise: hoc primum tibi, T.: haec eo mihi praedicenda fuerunt, ut, etc.—To foretell, predict, forebode: defectiones solis: nihil adversi accidit non praedicente me, that I had not predicted: malum hoc nobis De caelo tactas memini praedicere quercūs, V.—To advise, warn, admonish, charge, command: moneo, praedico, ante denuntio: unum illud tibi Praedicam, V.: ita enim medicus praedixerat, had prescribed, Cu.: Pompeius suis praedixerat, ut, etc., Cs.: ei visa Iuno praedicere, ne id faceret.—To appoint, fix: reo diem, Ta.

    praefectūra ae, f    [praefectus], the office of an overseer, overseership, superintendence: domūs, Iu.— The office of governor in a province, provincial deputyship, prefecture: praefecturas sumere: multorum consulum praefecturas accipit, N.— A city governed by a prefect, prefecture, C., Ta.

    praesideō sēdī, —, ēre    [prae+sedeo], to guard, watch, protect, defend: huic urbi, atque huic rei p.: alii, ut urbi praesiderent, relicti, L.— To preside over, manage, superintend, direct, command: ad portas urbanis rebus, Cs.: huic iudicio: classi, L.: armis, O.: in agro Piceno, S.: litus Galliae, Ta.: exercitum, Ta.