-
1 tenebra
tĕnē̆brae, ārum (collat. form tĕnē̆bra, ae, Lampr. Commod. 16; App. M. 5, p. 167, 25), f. [akin to Sanscr. tamisra, dark; cf. timere], darkness (stronger than obscuritas, and weaker than caligo; freq. and class.).I.Lit.A.In gen.:B.veluti pueri omnia caecis In tenebris metuant,
Lucr. 2, 56:tempestas atque tenebrae Coperiunt maria ac terras,
id. 6, 491:cum obscurato sole tenebrae factae essent repente,
Cic. Rep. 1, 16, 25; cf.:nos tenebras cogitemus tantas, quantae, etc.,
id. N. D. 2, 38, 96:tetrae tenebrae et caligo,
id. Agr. 2, 17, 44;v. caligo: tenebras et solitudinem nacti,
id. Fin. 3, 11, 38:incultu, tenebris, odore foeda atque terribilis ejus (Tulliani) facies est,
Sall. C. 55, 4:ipsis noctis tenebris,
Quint. 10, 6, 1:obtentā densantur nocte tenebrae,
Verg. G. 1, 248:neve velit (Sol) tenebras inducere rebus,
Ov. M. 2, 395:tacitae,
Sen. Med. 114. —In partic.1.The darkness of night, night:2.redire luce, non tenebris,
Cic. Phil. 2, 30, 76:classem in statione usque ad noctem tenuit: primis tenebris movit,
Liv. 31, 23, 4:somnus qui faciat breves tenebras,
Mart. 10, 47, 11:tenebris,
during the night, Tib. 1, 6, 59; 2, 1, 76; Ov. Am. 1, 6, 10:tenebris obortis,
Nep. Eum. 9, 5:per tenebras,
Luc. 2, 686:(me) videt pulsis Aurora tenebris,
Ov. M. 7, 703:effulget tenebris Aurora fugatis,
id. ib. 2, 144.—The darkness or dimness of a swoon, a swoon:3.tenebrae oboriuntur, genua inedia succidunt,
Plaut. Curc. 2, 3, 30; Verg. A. 11, 824; Ov. M. 2, 181; 12, 136; id. Tr. 1, 3, 91; id. H. 13, 23; Luc. 3, 735; Plin. 7, 6, 5, § 41.—The darkness of death, death-shades ( poet. and rare):4.juro, Me tibi ad extremas mansuram tenebras,
Prop. 2, 20 (3, 13), 17; cf.:(urbes) ad Erebi profundos hiatus abactae, aeternis tenebris occultantur,
Amm. 17, 7, 13; cf. also in a play upon this signif. and that of B. 1.: certum'st mihi ante tenebras (i. e. noctem) tenebras (i. e. mortem) persequi, Plaut. Ps. 1, 1, 88.—Blindness ( poet. and very rare):C.occidit extemplo lumen tenebraeque sequuntur,
Lucr. 3, 415:tenebras et cladem lucis ademptae Obicit,
Ov. M. 3, 515; 3, 525; Stat. Th. 4, 407. —Transf., concr., a dark, gloomy place.1.A dark bathing-place:2.Grylli,
Mart. 2, 14, 13 (cf. id. 1, 60, 3).—A prison, dungeon:3.clausi in tenebris, cum maerore et luctu morte graviorem vitam exigunt,
Sall. J. 14, 15: in atras et profundas tenebras eum claudebant, Tubero ap. Gell. 6, 4, 3. —Lurking-places, haunts:4. 5.emersus ex diuturnis tenebris lustrorum ac stuprorum,
Cic. Sest. 9, 20:demonstres, ubi sint tuae tenebrae,
Cat. 55, 2.—The infernal regions:II.tenebrae malae Orci,
Cat. 3, 13:infernae,
Verg. A. 7, 325; Hor. C. 4, 7, 25:Stygiae,
Verg. G. 3, 551:quid Styga, quid tenebras timetis?
Ov. M. 15, 154.—Trop., darkness, gloom, obscurity of the mind, of fame, of fortune, fate, etc. (class.):isti tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt,
Cic. Ac. 2, 19, 61:obducere tenebras rebus clarissimis,
id. ib. 2, 6, 16; cf.:omnibus fulgore quodam suae claritatis tenebras obduxit,
Quint. 10, 1, 72: quas tu mihi tenebras cudis? what darkness are you raising about me? i. e. what trick are you playing me? Plaut. Ep. 3, 4, 40:tenebras dispulit calumniae,
Phaedr. 3, 10, 42:quae jacerent omnia in tenebris, nisi litterarum lumen accederet,
obscurity, concealment, Cic. Arch. 6, 14:vestram familiam abjectam et obscuram e tenebris in lucem evocavit,
id. Deiot. 11, 30; cf.: o tenebrae, o lutum, o sordes (Piso)! obscurity, i. e. low birth, baseness, id. Pis. 26, 62; id. Att. 7, 11, 1: vitae, gloomy fate or fortunes, Lucr. 2, 15:qui tibi aestus, qui error, qui tenebrae erunt,
Cic. Div. in Caecil. 14, 45:in illis rei publicae tenebris caecisque nubibus et procellis,
id. Dom. 10, 24:ex superioris anni caligine et tenebris lucem in re publicā dispicere,
id. Red. in Sen. 3, 5:si quid tenebrarum offudit exilium,
id. Tusc. 3, 34, 82:tamquam si offusa rei publicae sempiterna nox esset, ita ruebant in tenebris omniaque miscebant,
id. Rosc. Am. 32, 91. -
2 tenebrae
tĕnē̆brae, ārum (collat. form tĕnē̆bra, ae, Lampr. Commod. 16; App. M. 5, p. 167, 25), f. [akin to Sanscr. tamisra, dark; cf. timere], darkness (stronger than obscuritas, and weaker than caligo; freq. and class.).I.Lit.A.In gen.:B.veluti pueri omnia caecis In tenebris metuant,
Lucr. 2, 56:tempestas atque tenebrae Coperiunt maria ac terras,
id. 6, 491:cum obscurato sole tenebrae factae essent repente,
Cic. Rep. 1, 16, 25; cf.:nos tenebras cogitemus tantas, quantae, etc.,
id. N. D. 2, 38, 96:tetrae tenebrae et caligo,
id. Agr. 2, 17, 44;v. caligo: tenebras et solitudinem nacti,
id. Fin. 3, 11, 38:incultu, tenebris, odore foeda atque terribilis ejus (Tulliani) facies est,
Sall. C. 55, 4:ipsis noctis tenebris,
Quint. 10, 6, 1:obtentā densantur nocte tenebrae,
Verg. G. 1, 248:neve velit (Sol) tenebras inducere rebus,
Ov. M. 2, 395:tacitae,
Sen. Med. 114. —In partic.1.The darkness of night, night:2.redire luce, non tenebris,
Cic. Phil. 2, 30, 76:classem in statione usque ad noctem tenuit: primis tenebris movit,
Liv. 31, 23, 4:somnus qui faciat breves tenebras,
Mart. 10, 47, 11:tenebris,
during the night, Tib. 1, 6, 59; 2, 1, 76; Ov. Am. 1, 6, 10:tenebris obortis,
Nep. Eum. 9, 5:per tenebras,
Luc. 2, 686:(me) videt pulsis Aurora tenebris,
Ov. M. 7, 703:effulget tenebris Aurora fugatis,
id. ib. 2, 144.—The darkness or dimness of a swoon, a swoon:3.tenebrae oboriuntur, genua inedia succidunt,
Plaut. Curc. 2, 3, 30; Verg. A. 11, 824; Ov. M. 2, 181; 12, 136; id. Tr. 1, 3, 91; id. H. 13, 23; Luc. 3, 735; Plin. 7, 6, 5, § 41.—The darkness of death, death-shades ( poet. and rare):4.juro, Me tibi ad extremas mansuram tenebras,
Prop. 2, 20 (3, 13), 17; cf.:(urbes) ad Erebi profundos hiatus abactae, aeternis tenebris occultantur,
Amm. 17, 7, 13; cf. also in a play upon this signif. and that of B. 1.: certum'st mihi ante tenebras (i. e. noctem) tenebras (i. e. mortem) persequi, Plaut. Ps. 1, 1, 88.—Blindness ( poet. and very rare):C.occidit extemplo lumen tenebraeque sequuntur,
Lucr. 3, 415:tenebras et cladem lucis ademptae Obicit,
Ov. M. 3, 515; 3, 525; Stat. Th. 4, 407. —Transf., concr., a dark, gloomy place.1.A dark bathing-place:2.Grylli,
Mart. 2, 14, 13 (cf. id. 1, 60, 3).—A prison, dungeon:3.clausi in tenebris, cum maerore et luctu morte graviorem vitam exigunt,
Sall. J. 14, 15: in atras et profundas tenebras eum claudebant, Tubero ap. Gell. 6, 4, 3. —Lurking-places, haunts:4. 5.emersus ex diuturnis tenebris lustrorum ac stuprorum,
Cic. Sest. 9, 20:demonstres, ubi sint tuae tenebrae,
Cat. 55, 2.—The infernal regions:II.tenebrae malae Orci,
Cat. 3, 13:infernae,
Verg. A. 7, 325; Hor. C. 4, 7, 25:Stygiae,
Verg. G. 3, 551:quid Styga, quid tenebras timetis?
Ov. M. 15, 154.—Trop., darkness, gloom, obscurity of the mind, of fame, of fortune, fate, etc. (class.):isti tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt,
Cic. Ac. 2, 19, 61:obducere tenebras rebus clarissimis,
id. ib. 2, 6, 16; cf.:omnibus fulgore quodam suae claritatis tenebras obduxit,
Quint. 10, 1, 72: quas tu mihi tenebras cudis? what darkness are you raising about me? i. e. what trick are you playing me? Plaut. Ep. 3, 4, 40:tenebras dispulit calumniae,
Phaedr. 3, 10, 42:quae jacerent omnia in tenebris, nisi litterarum lumen accederet,
obscurity, concealment, Cic. Arch. 6, 14:vestram familiam abjectam et obscuram e tenebris in lucem evocavit,
id. Deiot. 11, 30; cf.: o tenebrae, o lutum, o sordes (Piso)! obscurity, i. e. low birth, baseness, id. Pis. 26, 62; id. Att. 7, 11, 1: vitae, gloomy fate or fortunes, Lucr. 2, 15:qui tibi aestus, qui error, qui tenebrae erunt,
Cic. Div. in Caecil. 14, 45:in illis rei publicae tenebris caecisque nubibus et procellis,
id. Dom. 10, 24:ex superioris anni caligine et tenebris lucem in re publicā dispicere,
id. Red. in Sen. 3, 5:si quid tenebrarum offudit exilium,
id. Tusc. 3, 34, 82:tamquam si offusa rei publicae sempiterna nox esset, ita ruebant in tenebris omniaque miscebant,
id. Rosc. Am. 32, 91. -
3 caligo
1.cālīgo ( call-), ĭnis, f. [root cal-, cover; cf.: oc-culo, clam, cella], a thick atmosphere, a mist, vapor, fog (mostly poet. or in post-Aug. prose):II.suffundere caelum caligine,
Lucr. 6, 479; 6, 461; 6, 92:(ignis) piceă crassus caligine,
Verg. G. 2, 309; cf. id. A. 9, 36; Liv. 29, 27, 7:densa caligo occaecaverat diem,
id. 33, 7, 2; cf. Suet. Ner. 19:fumidam a terră exhalari caliginem,
Plin. 2, 42, 42, § 111:caligo aestuosa,
Col. 11, 2, 53 (for which, id. 11, 2, 57:nebulosus aestus): pruinae et caligo,
id. 3, 2, 4; cf. Pall. Febr. 9, 2.—Also in plur.:inter caligines,
Col. 3, 1, 7.—Hence,Transf.A.(Causa pro effectu.) Darkness, obscurity, gloom (produced by mist, fog, etc.; freq. with tenebrae;B.class. in prose and poetry): mi ob oculos caligo obstitit, Plaut Mil. 2, 4, 51: cum altitudo caliginem oculis obfudisset,
i. e. had caused dizziness, Liv. 26, 45, 3:erat in tantā calligine major usus aurium quam oculorum,
id. 22, 5, 3 Weissenb.: noctem insequentem eadem calligc obtinuit;sole orto est discussa,
id. 29, 27, 7:nox terram caligine texit,
Lucr. 6, 853; 5, 649:caeca noctis,
id. 4, 457:caecae umbra,
id. 3, 305; cf. Verg. A. 3, 203:quam simul agnorunt inter caliginis umbras,
Ov. M. 4, 455:ara obscurā caligine tecta,
Cic. Arat. 194.—With tenebrae, Cic. Agr. 2, 17, 44; Curt. 9, 4, 18; Lampr. Comm. 16.—In later writers also with a gen.:caligo tenebrarum,
Quint. Decl. 18, 7; cf. Sen. Agam. 472 Heins.;and inversely: tenebris illunae caliginis impeditus,
App. M. 9, p. 214.—Trop.1.In gen., mental blindness, dulness of perception:2.quod videbam equidem, sed quasi per caliginem: praestrinxerat aciem animi D. Bruti salus,
Cic. Phil. 12, 2, 3; so id. Fin. 5, 15, 43: adhuc tamen [p. 270] per caliginem video, Plin. Ep. 5, 8, 8: caecā mentem caligine consitus, * Cat. 64, 207:Augustus... omnibus omnium gentium viris magnitudine suā inducturus caliginem,
to throw into the shade, Vell. 2, 37, 1. —Of dark, difficult circumstances, calamity, affliction, gloom:C.vide nunc caliginem temporum illorum,
Cic. Planc. 40, 96:superioris anni,
id. post Red. in Sen. 3, 5:an qui etesiis, qui per cursum rectum regnum tenere non potuerunt, nunc caecis tenebris et caligine se Alexandriam perventuros arbitrati sunt?
id. Agr. 2, 17, 44:illa omnis pecunia latuit in illā caligine ac tenebris, quae totam rem publicam tum occuparant,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177:ecce illa tempestas, caligo bonorum, tenebrae rei publicae,
id. Prov. Cons. 18, 43:tantum caliginis, tantum perturbationis offusum,
Plin. Ep. 3, 9, 16:quaedam scelerum offusa caligo,
Quint. 9, 3, 47.—In medic. lang., as a disease of the eyes, dim-sightedness, weakness of the eyes, Cels. 6, 6, n. 32; Plin. 20, 7, 26, § 61; 20, 23, 95, § 254; 25, 13, 92, § 144; 32, 9, 31, § 97; 34, 11, 27, § 114; Scrib. Comp. 179.2.cālīgo, āre, v. n. [1. caligo].I.To emit vapor or steam, to steam, reek:B.amnes aestate vaporatis, hieme frigidis nebulis caligent,
Col. 1, 5, 4:aram tenui caligans vestiet umbrā,
Cic. Arat. 205 (449); cf.:omnem quae nunc Mortalis hebetat visus tibi et umida circum Caligat, nubem eripiam,
Verg. A. 2, 606.—Transf.1.To be involved in darkness, to be dark, gloomy:2.caligare oculos,
darkness covers the eyes, Lucr. 3, 157; Verg. G. 4, 468; Stat. Th. 1, 95. —Poet.:II.altae caligantesque fenestrae,
dizzy, Juv. 6, 31.—Trop., of the understanding, to be blind, to be surrounded by darkness, to grope about:B.orbatae caligant vela carinae,
Stat. S. 5, 3, 238:caligare ad pervidendum,
Sen. Vit. Beat. 1, 1:virtus inhorrescit ad subita, et caligabit, si, etc.,
id. Ep. 57, 4; Plin. 30, 1, 1, § 2; Quint. Decl. 18 fin.:rex caligare alto in solio, nec pondera regni posse pati,
Sil. 14, 88.—Prov.:caligare in sole,
to grope in broad daylight, Quint. 1, 2, 19.—In medic. lang., of the eyes, to suffer from weakness, be weak, Cels. 6, 6, 32; Plin. 20, 22, 87, § 239; cf. id. 11, 37, 54, § 147.— Transf., of the person, to be dim-sighted:caligans Thyestes,
Mart. 10, 4, 1; Scrib. Comp. 184. -
4 cālīgō
cālīgō inis, f [2 CAL-], a thick air, mist, vapor, fog: picea, V.: atra, V.: noctem eadem caligo obtinuit (i. e. nebula), L.: Boreas caligine tectus, i. e. dust and clouds, O.—Meton., darkness. obscurity, gloom: cum altitudo caliginem oculis obfudisset, i. e. had caused dizziness, L.: in tantā caligine, L.: obscura: caeca, V.: inter caliginis umbras, O.: caligo ac tenebrae, Cu.: quod videbam... quasi per caliginem.—Mental darkness, confusion, ignorance: illa, quam dixi: caecā mentem caligine consitus, Ct. — Calamity, affliction, gloom: caligo bonorum, tenebrae rei p.* * *Icaligare, caligavi, caligatus Vbe dark/gloomy/misty/cloudy; have bad vision; cloud; be blinded; be/make dizzyIImist/fog; darkness/gloom/murkiness; moral/intellectual/mental dark; dizziness -
5 nox
nox noctis, f [1 NEC-], night: umbra terrae soli officiens noctem efficit: nocte et die concoqui, in twenty-four hours: dinumerationes noctium ac dierum: omni nocte dieque, Iu.: primā nocte, at nightfall, Cs.: de nocte, by night: multā de nocte, late at night: multā nocte: ad multam noctem, Cs.: intempestā nocte, S.: nox proelium diremit, S.: sub noctem naves solvit, Cs.: Conari noctīsque et dies, T.: noctes et dies urgeri, night and day: concubiā nocte: nec discernatur, interdiu nocte, pugnent, by night, L.: O noctes cenaeque deum! i. e. glorious late suppers, H.: omnis et insanā semita nocte sonat, a revelling by night, Pr. — A dream: pectore noctem Accipit, V.— Death: omnīs una manet nox, H.: aeterna, V.— Darkness, obscurity, gloom of tempest: quae quasi noctem quandam rebus offunderet: imber Noctem hiememque ferens, V.— Blindness: Perpetua, O.— Person., the goddess of Night, sister of Erebus, C., V., O.—Fig., darkness, confusion: in hanc rei p. noctem incidisse.— Mental darkness, ignorance: quantum mortalia pectora caecae Noctis habent, O.— Obscurity, unintelligibility: mei versūs aliquantum noctis habebunt, O.* * *prima nocte -- early in the night; multa nocte -- late at night
-
6 tenebrae
tenebrae ārum, f darkness, gloom: obscurato sole tenebrae factae: tenebras et solitudinem nacti: tenebris, odore foeda facies, S.: neve velit (Sol) tenebras inducere rebus, O.: tenebris nigrescunt omnia, V.: tenebras et cladem lucis ademptae Obicit, i. e. blindness, O.—The darkness of night, night: redire luce, non tenebris: primis tenebris movit, L.: tenebris, during the night, O.: tenebris obortis, N.—A gloomy place, prison, dungeon, lurking-place: clausi in tenebris, S.: postremo tenebrae, vincla.—Lurking-places, haunts: emersus ex diuturnis tenebris lustrorum: Quanti nunc tenebras unum conducis in annum, i. e. a dark lodging, Iu.—The shades, infernal regions: Infernae, V.: quid tenebras timetis? O.—Fig., darkness, gloom, obscurity: clarissimis rebus tenebras obducere: tenebras dispulit calumniae, Ph.: quaeso, quid hoc est? mihi enim tenebrae sunt: rei p.: si quid tenebrarum offudit exsilium. -
7 nocte
nox, noctis (collat. form of the abl. noctu; v. in the foll.: nox, adverb. for nocte; v. fin.), f. (once masc. in Cato; v. infra, I.) [Sanscr. nak, naktis, night; Gr. nux; Germ. Nacht; Engl. night; from root naç; cf. neco, nekus], night.I.Lit.: hinc nox processit stellis ardentibus apta, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 343 Vahl.):(β).ipsa umbra terrae soli officiens noctem efficit,
Cic. N. D. 2, 19, 49:negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur,
in a day and a night, in twenty-four hours, id. ib. 2, 9, 24 (v. dies, I. B. 2.):quod serenā nocte subito candens et plena luna defecisset,
id. Rep. 1, 15, 23:dinumerationibus noctium ac dierum,
id. ib. 3, 2, 3:Milo mediā nocte in campum venit,
id. Att. 4, 3, 4:omni nocte dieque,
Juv. 3, 105:de nocte,
by night, Cic. Mur. 33, 69:multā de nocte profectus est,
late at night, id. Att. 7, 4, 2; and:vigilare de nocte,
id. Mur. 9, 22 (v. de, I. B. 2.):multā nocte veni ad Pompeium,
id. Q. Fr. 2, 9, 2:qui ad multam noctem vigilāssem,
id. Rep. 6, 10, 10:ad multam noctem pugnatum est,
Caes. B. G. 1, 26:sub noctem naves solvit,
id. B. C. 1, 28:noctes et dies urgeri,
night and day, Cic. de Or. 1, 61, 260; cf.:qui (scrupulus) se dies noctesque stimulat,
id. Rosc. Am. 2, 6 et saep. (v. dies, I. B. 2.):concubiā nocte visum esse in somnis ei, etc.,
id. Div. 1, 27, 57 (v. concubius).—Abl. noctu: hac noctu filo pendebit Etruria tota, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 153 Vahl.); so,2.hac noctu,
Plaut. Am. 1, 1. 116:noctu hac,
id. Mil. 2, 4, 28: noctu concubiā, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 169 Vahl.):senatus de noctu convenire, noctu multā domum dimitti, Quadrig. ib.: ergo noctu futura, cum media esse coeperit, auspicium Saturnaliorum erit,
Macr. S. 1, 4 fin. —Once masc. (as in cum primo lucu;v. lux): in sereno noctu,
Cato, R. R. 156, 3.—In partic., personified: Nox, the goddess of Night, the sister of Erebus, and by him the mother of Æther and Hemera, Cic. N. D. 2, 17, 44; Hyg. Fab. prooem.; Verg. A. 5, 721; Serv. Verg. A. 6, 250; Tib. 2, 1, 87; 3, 4 17; Ov. F. 1, 455; Val. Fl. 3, 211; Stat. Th. 2, 59 et saep.—B.Transf.1.That which takes place or is done at night, nightdoings, night-work ( poet. and in post-class. prose):2.omnis et insanā semita nocte sonat,
nocturnal noise, a revelling by night, Prop. 5, 8, 60; Val. Fl. 2, 219.—Hence, Noctes Atticae, the title of a work of Gellius, which he wrote at Athens by night, Gell. praef.—Sleep, a dream ( poet.): pectore noctem Accipit, [p. 1221] Verg. A. 4, 530:3.talia vociferans noctem exturbabat,
Stat. Th. 10, 219:abrupere oculi noctem,
id. ib. 9, 599; Sil. 3, 216.—In mal. part., Plaut. Trin. 2, 1, 21; id. As. 1, 3, 42; Cic. Att. 1, 16, 5; Hor. Epod. 15, 13; Stat. Th. 1, 69; Just. 12, 3 et saep.; cf.:4.nox vidua,
Cat. 6, 7; Ov. H. 19, 69.—Death ( poet.):5.omnes una manet nox,
Hor. C. 1, 28, 15:jam te premet nox fabulaeque Manes,
id. ib. 1, 4, 16:in aeternam clauduntur lumina noctem,
Verg. A. 10, 746.—Darkness, obscurity, the gloom of tempest:6.quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet,
Cic. N. D. 1, 3, 6:carcer infernus et perpetuā nocte oppressa regio,
Sen. Ep. 82, 16:taetrā nimborum nocte coörtā,
Lucr. 4, 172:imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 3, 194:venturam melius praesagit navita noctem,
Prop. 4, 10, 5 (mortem, Müll.).—Hence, poet., of clouds of missiles, Luc. 7, 520; Val. Fl. 7, 598:veteris sub nocte cupressi,
the shadow, id. 1, 774.—Blindness:7.perpetuāque trahens inopem sub nocte senectam Phineus,
Ov. M. 7, 2: ego vero non video, nox oboritur, Sen. ap. Quint. 9, 2, 43: vultus perpetuā nocte coöpertus, Ps.-Quint. Decl. 1, 6. —The shades below, the infernal regions:II.descendere nocti,
Sil. 13, 708:noctis arbiter,
i. e. Pluto, Claud. Rapt. Pros. 1, 55.—Trop.A.Darkness, confusion, gloomy condition:B.doleo me in hanc rei publicae noctem incidisse,
Cic. Brut. 96, 330; cf.:rei publicae offusa sempiterna nox esset,
id. Rosc. Am. 32, 91:nox ingens scelerum,
Luc. 7, 571.—Mental darkness, ignorance ( poet.):2.quantum mortalia pectora caecae Noctis habent,
Ov. M. 6, 472.—Obscurity, unintelligibility:(α).mei versus aliquantum noctis habebunt,
Ov. Ib. 63.— Hence, adv.: nocte, noctū (cf. diu), and nox, in the night, at night, by night.Form nocte (rare but class.):(β).luce noctem, nocte lucem exspectatis,
Auct. Her. 4, 36, 48:in campum nocte venire,
Cic. Att. 4, 3, 4 (shortly after:in Comitium Milo de nocte venit): nec discernatur, interdiu nocte pugnent,
Liv. 8, 34 fin.; so id. 21, 32, 10; cf.:nec nocte nec interdiu,
id. 1, 47; Juv. 3, 127, 198:velut nocte in ignotis locis errans,
Quint. 7 prol. 3.—Form noctu (so most freq.): ob Romam noctu legiones ducere coepit, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 179 Müll. (Ann. v. 295 Vahl.):(γ).noctuque et diu,
Plaut. Cas. 4, 4, 5; so, noctu diuque, Titin. and Sall. Hist. Fragm. ap. Charis. p. 185 P.; cf.: nec noctu nec diu, Plaut. Fragm. ap. Non. 98, 27:continuum diu noctuque iter properabant,
Tac. A. 15, 12 fin.:quā horā, noctu an interdiu,
Auct. Her. 2, 4, 7; cf.:nonnumquam interdiu, saepius noctu,
Caes. B. G. 1, 8 fin.:noctu ambulabat in publico Themistocles,
Cic. Tusc. 4, 19, 44:noctu ad oppidum respicientes,
id. Div. 1, 32, 69; id. Fam. 14, 7, 1:noctu Jugurthae milites introducit,
Sall. J. 12, 4:noctu profugere,
id. ib. 106, 2:dum noctu stertit,
Hor. Ep. 2, 2, 27:noctu litigare,
Juv. 6, 35; 605; 14, 306.—Form nox (cf. pernox, and the Gr. nuktos, only ante-class.): SI NOX FVRTVM FACTVM SIT, Fragm. XII. Tab. ap. Macr. S. 1, 4 med.:hinc media remis Palinurum pervenio nox,
Lucil. Sat. 3, 22: quin tu hic manes? Arg. Nox si voles manebo, Plaut. As. 3, 3, 7 Ussing (al. mox); cf. id. Trin. 4, 2, 22 Brix, Krit. Anh. and Ritschl, ed. 2: si luci, si nox, si mox, si jam data sit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 412 Vahl.); cf. Gell. 12, 1. -
8 Nox
nox, noctis (collat. form of the abl. noctu; v. in the foll.: nox, adverb. for nocte; v. fin.), f. (once masc. in Cato; v. infra, I.) [Sanscr. nak, naktis, night; Gr. nux; Germ. Nacht; Engl. night; from root naç; cf. neco, nekus], night.I.Lit.: hinc nox processit stellis ardentibus apta, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 343 Vahl.):(β).ipsa umbra terrae soli officiens noctem efficit,
Cic. N. D. 2, 19, 49:negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur,
in a day and a night, in twenty-four hours, id. ib. 2, 9, 24 (v. dies, I. B. 2.):quod serenā nocte subito candens et plena luna defecisset,
id. Rep. 1, 15, 23:dinumerationibus noctium ac dierum,
id. ib. 3, 2, 3:Milo mediā nocte in campum venit,
id. Att. 4, 3, 4:omni nocte dieque,
Juv. 3, 105:de nocte,
by night, Cic. Mur. 33, 69:multā de nocte profectus est,
late at night, id. Att. 7, 4, 2; and:vigilare de nocte,
id. Mur. 9, 22 (v. de, I. B. 2.):multā nocte veni ad Pompeium,
id. Q. Fr. 2, 9, 2:qui ad multam noctem vigilāssem,
id. Rep. 6, 10, 10:ad multam noctem pugnatum est,
Caes. B. G. 1, 26:sub noctem naves solvit,
id. B. C. 1, 28:noctes et dies urgeri,
night and day, Cic. de Or. 1, 61, 260; cf.:qui (scrupulus) se dies noctesque stimulat,
id. Rosc. Am. 2, 6 et saep. (v. dies, I. B. 2.):concubiā nocte visum esse in somnis ei, etc.,
id. Div. 1, 27, 57 (v. concubius).—Abl. noctu: hac noctu filo pendebit Etruria tota, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 153 Vahl.); so,2.hac noctu,
Plaut. Am. 1, 1. 116:noctu hac,
id. Mil. 2, 4, 28: noctu concubiā, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 169 Vahl.):senatus de noctu convenire, noctu multā domum dimitti, Quadrig. ib.: ergo noctu futura, cum media esse coeperit, auspicium Saturnaliorum erit,
Macr. S. 1, 4 fin. —Once masc. (as in cum primo lucu;v. lux): in sereno noctu,
Cato, R. R. 156, 3.—In partic., personified: Nox, the goddess of Night, the sister of Erebus, and by him the mother of Æther and Hemera, Cic. N. D. 2, 17, 44; Hyg. Fab. prooem.; Verg. A. 5, 721; Serv. Verg. A. 6, 250; Tib. 2, 1, 87; 3, 4 17; Ov. F. 1, 455; Val. Fl. 3, 211; Stat. Th. 2, 59 et saep.—B.Transf.1.That which takes place or is done at night, nightdoings, night-work ( poet. and in post-class. prose):2.omnis et insanā semita nocte sonat,
nocturnal noise, a revelling by night, Prop. 5, 8, 60; Val. Fl. 2, 219.—Hence, Noctes Atticae, the title of a work of Gellius, which he wrote at Athens by night, Gell. praef.—Sleep, a dream ( poet.): pectore noctem Accipit, [p. 1221] Verg. A. 4, 530:3.talia vociferans noctem exturbabat,
Stat. Th. 10, 219:abrupere oculi noctem,
id. ib. 9, 599; Sil. 3, 216.—In mal. part., Plaut. Trin. 2, 1, 21; id. As. 1, 3, 42; Cic. Att. 1, 16, 5; Hor. Epod. 15, 13; Stat. Th. 1, 69; Just. 12, 3 et saep.; cf.:4.nox vidua,
Cat. 6, 7; Ov. H. 19, 69.—Death ( poet.):5.omnes una manet nox,
Hor. C. 1, 28, 15:jam te premet nox fabulaeque Manes,
id. ib. 1, 4, 16:in aeternam clauduntur lumina noctem,
Verg. A. 10, 746.—Darkness, obscurity, the gloom of tempest:6.quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet,
Cic. N. D. 1, 3, 6:carcer infernus et perpetuā nocte oppressa regio,
Sen. Ep. 82, 16:taetrā nimborum nocte coörtā,
Lucr. 4, 172:imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 3, 194:venturam melius praesagit navita noctem,
Prop. 4, 10, 5 (mortem, Müll.).—Hence, poet., of clouds of missiles, Luc. 7, 520; Val. Fl. 7, 598:veteris sub nocte cupressi,
the shadow, id. 1, 774.—Blindness:7.perpetuāque trahens inopem sub nocte senectam Phineus,
Ov. M. 7, 2: ego vero non video, nox oboritur, Sen. ap. Quint. 9, 2, 43: vultus perpetuā nocte coöpertus, Ps.-Quint. Decl. 1, 6. —The shades below, the infernal regions:II.descendere nocti,
Sil. 13, 708:noctis arbiter,
i. e. Pluto, Claud. Rapt. Pros. 1, 55.—Trop.A.Darkness, confusion, gloomy condition:B.doleo me in hanc rei publicae noctem incidisse,
Cic. Brut. 96, 330; cf.:rei publicae offusa sempiterna nox esset,
id. Rosc. Am. 32, 91:nox ingens scelerum,
Luc. 7, 571.—Mental darkness, ignorance ( poet.):2.quantum mortalia pectora caecae Noctis habent,
Ov. M. 6, 472.—Obscurity, unintelligibility:(α).mei versus aliquantum noctis habebunt,
Ov. Ib. 63.— Hence, adv.: nocte, noctū (cf. diu), and nox, in the night, at night, by night.Form nocte (rare but class.):(β).luce noctem, nocte lucem exspectatis,
Auct. Her. 4, 36, 48:in campum nocte venire,
Cic. Att. 4, 3, 4 (shortly after:in Comitium Milo de nocte venit): nec discernatur, interdiu nocte pugnent,
Liv. 8, 34 fin.; so id. 21, 32, 10; cf.:nec nocte nec interdiu,
id. 1, 47; Juv. 3, 127, 198:velut nocte in ignotis locis errans,
Quint. 7 prol. 3.—Form noctu (so most freq.): ob Romam noctu legiones ducere coepit, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 179 Müll. (Ann. v. 295 Vahl.):(γ).noctuque et diu,
Plaut. Cas. 4, 4, 5; so, noctu diuque, Titin. and Sall. Hist. Fragm. ap. Charis. p. 185 P.; cf.: nec noctu nec diu, Plaut. Fragm. ap. Non. 98, 27:continuum diu noctuque iter properabant,
Tac. A. 15, 12 fin.:quā horā, noctu an interdiu,
Auct. Her. 2, 4, 7; cf.:nonnumquam interdiu, saepius noctu,
Caes. B. G. 1, 8 fin.:noctu ambulabat in publico Themistocles,
Cic. Tusc. 4, 19, 44:noctu ad oppidum respicientes,
id. Div. 1, 32, 69; id. Fam. 14, 7, 1:noctu Jugurthae milites introducit,
Sall. J. 12, 4:noctu profugere,
id. ib. 106, 2:dum noctu stertit,
Hor. Ep. 2, 2, 27:noctu litigare,
Juv. 6, 35; 605; 14, 306.—Form nox (cf. pernox, and the Gr. nuktos, only ante-class.): SI NOX FVRTVM FACTVM SIT, Fragm. XII. Tab. ap. Macr. S. 1, 4 med.:hinc media remis Palinurum pervenio nox,
Lucil. Sat. 3, 22: quin tu hic manes? Arg. Nox si voles manebo, Plaut. As. 3, 3, 7 Ussing (al. mox); cf. id. Trin. 4, 2, 22 Brix, Krit. Anh. and Ritschl, ed. 2: si luci, si nox, si mox, si jam data sit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 412 Vahl.); cf. Gell. 12, 1. -
9 nox
nox, noctis (collat. form of the abl. noctu; v. in the foll.: nox, adverb. for nocte; v. fin.), f. (once masc. in Cato; v. infra, I.) [Sanscr. nak, naktis, night; Gr. nux; Germ. Nacht; Engl. night; from root naç; cf. neco, nekus], night.I.Lit.: hinc nox processit stellis ardentibus apta, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 343 Vahl.):(β).ipsa umbra terrae soli officiens noctem efficit,
Cic. N. D. 2, 19, 49:negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur,
in a day and a night, in twenty-four hours, id. ib. 2, 9, 24 (v. dies, I. B. 2.):quod serenā nocte subito candens et plena luna defecisset,
id. Rep. 1, 15, 23:dinumerationibus noctium ac dierum,
id. ib. 3, 2, 3:Milo mediā nocte in campum venit,
id. Att. 4, 3, 4:omni nocte dieque,
Juv. 3, 105:de nocte,
by night, Cic. Mur. 33, 69:multā de nocte profectus est,
late at night, id. Att. 7, 4, 2; and:vigilare de nocte,
id. Mur. 9, 22 (v. de, I. B. 2.):multā nocte veni ad Pompeium,
id. Q. Fr. 2, 9, 2:qui ad multam noctem vigilāssem,
id. Rep. 6, 10, 10:ad multam noctem pugnatum est,
Caes. B. G. 1, 26:sub noctem naves solvit,
id. B. C. 1, 28:noctes et dies urgeri,
night and day, Cic. de Or. 1, 61, 260; cf.:qui (scrupulus) se dies noctesque stimulat,
id. Rosc. Am. 2, 6 et saep. (v. dies, I. B. 2.):concubiā nocte visum esse in somnis ei, etc.,
id. Div. 1, 27, 57 (v. concubius).—Abl. noctu: hac noctu filo pendebit Etruria tota, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 153 Vahl.); so,2.hac noctu,
Plaut. Am. 1, 1. 116:noctu hac,
id. Mil. 2, 4, 28: noctu concubiā, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 169 Vahl.):senatus de noctu convenire, noctu multā domum dimitti, Quadrig. ib.: ergo noctu futura, cum media esse coeperit, auspicium Saturnaliorum erit,
Macr. S. 1, 4 fin. —Once masc. (as in cum primo lucu;v. lux): in sereno noctu,
Cato, R. R. 156, 3.—In partic., personified: Nox, the goddess of Night, the sister of Erebus, and by him the mother of Æther and Hemera, Cic. N. D. 2, 17, 44; Hyg. Fab. prooem.; Verg. A. 5, 721; Serv. Verg. A. 6, 250; Tib. 2, 1, 87; 3, 4 17; Ov. F. 1, 455; Val. Fl. 3, 211; Stat. Th. 2, 59 et saep.—B.Transf.1.That which takes place or is done at night, nightdoings, night-work ( poet. and in post-class. prose):2.omnis et insanā semita nocte sonat,
nocturnal noise, a revelling by night, Prop. 5, 8, 60; Val. Fl. 2, 219.—Hence, Noctes Atticae, the title of a work of Gellius, which he wrote at Athens by night, Gell. praef.—Sleep, a dream ( poet.): pectore noctem Accipit, [p. 1221] Verg. A. 4, 530:3.talia vociferans noctem exturbabat,
Stat. Th. 10, 219:abrupere oculi noctem,
id. ib. 9, 599; Sil. 3, 216.—In mal. part., Plaut. Trin. 2, 1, 21; id. As. 1, 3, 42; Cic. Att. 1, 16, 5; Hor. Epod. 15, 13; Stat. Th. 1, 69; Just. 12, 3 et saep.; cf.:4.nox vidua,
Cat. 6, 7; Ov. H. 19, 69.—Death ( poet.):5.omnes una manet nox,
Hor. C. 1, 28, 15:jam te premet nox fabulaeque Manes,
id. ib. 1, 4, 16:in aeternam clauduntur lumina noctem,
Verg. A. 10, 746.—Darkness, obscurity, the gloom of tempest:6.quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet,
Cic. N. D. 1, 3, 6:carcer infernus et perpetuā nocte oppressa regio,
Sen. Ep. 82, 16:taetrā nimborum nocte coörtā,
Lucr. 4, 172:imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 3, 194:venturam melius praesagit navita noctem,
Prop. 4, 10, 5 (mortem, Müll.).—Hence, poet., of clouds of missiles, Luc. 7, 520; Val. Fl. 7, 598:veteris sub nocte cupressi,
the shadow, id. 1, 774.—Blindness:7.perpetuāque trahens inopem sub nocte senectam Phineus,
Ov. M. 7, 2: ego vero non video, nox oboritur, Sen. ap. Quint. 9, 2, 43: vultus perpetuā nocte coöpertus, Ps.-Quint. Decl. 1, 6. —The shades below, the infernal regions:II.descendere nocti,
Sil. 13, 708:noctis arbiter,
i. e. Pluto, Claud. Rapt. Pros. 1, 55.—Trop.A.Darkness, confusion, gloomy condition:B.doleo me in hanc rei publicae noctem incidisse,
Cic. Brut. 96, 330; cf.:rei publicae offusa sempiterna nox esset,
id. Rosc. Am. 32, 91:nox ingens scelerum,
Luc. 7, 571.—Mental darkness, ignorance ( poet.):2.quantum mortalia pectora caecae Noctis habent,
Ov. M. 6, 472.—Obscurity, unintelligibility:(α).mei versus aliquantum noctis habebunt,
Ov. Ib. 63.— Hence, adv.: nocte, noctū (cf. diu), and nox, in the night, at night, by night.Form nocte (rare but class.):(β).luce noctem, nocte lucem exspectatis,
Auct. Her. 4, 36, 48:in campum nocte venire,
Cic. Att. 4, 3, 4 (shortly after:in Comitium Milo de nocte venit): nec discernatur, interdiu nocte pugnent,
Liv. 8, 34 fin.; so id. 21, 32, 10; cf.:nec nocte nec interdiu,
id. 1, 47; Juv. 3, 127, 198:velut nocte in ignotis locis errans,
Quint. 7 prol. 3.—Form noctu (so most freq.): ob Romam noctu legiones ducere coepit, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 179 Müll. (Ann. v. 295 Vahl.):(γ).noctuque et diu,
Plaut. Cas. 4, 4, 5; so, noctu diuque, Titin. and Sall. Hist. Fragm. ap. Charis. p. 185 P.; cf.: nec noctu nec diu, Plaut. Fragm. ap. Non. 98, 27:continuum diu noctuque iter properabant,
Tac. A. 15, 12 fin.:quā horā, noctu an interdiu,
Auct. Her. 2, 4, 7; cf.:nonnumquam interdiu, saepius noctu,
Caes. B. G. 1, 8 fin.:noctu ambulabat in publico Themistocles,
Cic. Tusc. 4, 19, 44:noctu ad oppidum respicientes,
id. Div. 1, 32, 69; id. Fam. 14, 7, 1:noctu Jugurthae milites introducit,
Sall. J. 12, 4:noctu profugere,
id. ib. 106, 2:dum noctu stertit,
Hor. Ep. 2, 2, 27:noctu litigare,
Juv. 6, 35; 605; 14, 306.—Form nox (cf. pernox, and the Gr. nuktos, only ante-class.): SI NOX FVRTVM FACTVM SIT, Fragm. XII. Tab. ap. Macr. S. 1, 4 med.:hinc media remis Palinurum pervenio nox,
Lucil. Sat. 3, 22: quin tu hic manes? Arg. Nox si voles manebo, Plaut. As. 3, 3, 7 Ussing (al. mox); cf. id. Trin. 4, 2, 22 Brix, Krit. Anh. and Ritschl, ed. 2: si luci, si nox, si mox, si jam data sit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 412 Vahl.); cf. Gell. 12, 1. -
10 obscūritās
obscūritās ātis, f [obscurus], darkness, obscurity, indistinctness, uncertainty: latebrarum, Ta.: in obscuritate latere: naturae: obscuritates somniorum. —Of rank, insignificance, obscurity, meanness: humilitas et obscuritas.* * *darkness, obscurity unintelligibility -
11 obscūrus
obscūrus adj. with comp. and sup. [1 SCV-], dark, darksome, dusky, shady, obscure: umbra, C. poët.: lucus, V.: antrum, O.: tabernae, H.: lux, L.: lumen, darkness visible, S.: caelum, H.: ferrugo, black, V.: dentes, black, Iu.: aquae, i. e. turbid, O.—As subst n., the dark, darkness, obscurity: sub obscurum noctis, V.—Poet.: Ibant obscuri, in the dark, V.—Fig., dark, obscure, dim, indistinct, unintelligible: brevis esse laboro, Obscurus fio, H.: ius: spes, uncertain: Rem nulli obscuram Consulis, V.: videre res obscurissimas: (causae) multo obscuriores, i. e. intricate.—Plur. n. as subst: Obscuris vera involvens, V.—Not known, unknown, not recognized: est populo obscurior, not so well known: Pallas, i. e. disguised, O.: non obscurum est, quid cogitaret, hard to discern: neque est obscurum, quin, etc., it is plain that.—Obscure, ignoble, mean, low: istorum diligentia, plodding, T.: in barbaris nomen obscurius, Cs.: fama est obscurior annis, by time, V.: obscuro loco natus, of an ignoble family: obscuris orti maioribus, from insignificant ancestors.—As subst n.: in obscuro vitam habere, S.—Close, secret, reserved: homo: modestus Occupat obscuri speciem, H.: vates, i. e. the Sphinx, O.: adversus alios, Ta.: Domitiani natura obscurior, Ta.* * *obscura -um, obscurior -or -us, obscurissimus -a -um ADJdark, secret; vague, obscure -
12 Chaos
Chăŏs or Chăus, abl. Chao (other cases not used in the class. per.; gen. Chaï, Serv. ad Verg. A. 1, 664; dat. Chaï, Prisc. p. 720 P.), n., = Chaos.I.The boundless, empty space; as the kingdom of darkness, the Lower World:B.ingens,
Ov. M. 10, 30; 14, 404; id. Ib. 84:inane,
id. F. 4, 600:caecum,
Sen. Med. 741; Stat. Th. 12, 772; Val. Fl. 7, 402;impersonated,
masc., god of the Lower World, father of Erebos and Nox, Verg. A. 4, 510 (acc. Chaos); 6, 265; Quint. 3, 7, 8; cf.: Janus... edidit hos sonos;me Chaos antiqui, nam sum res prisca, vocabant,
Ov. F. 1, 103.—Hence also, immeasurable darkness, deep obscurity:II.Cimmerium,
Stat. S. 3, 2, 92:horridum,
Prud. Cath. 5, 3.—The confused, formless, primitive mass out of which the universe was made, chaos, Ov. M. 1, 7; 2, 299; Lact. 1, 5, 8; 2, 8, 8:a Chao,
since the creation of the world, Verg. G. 4, 347. -
13 Chaus
Chăŏs or Chăus, abl. Chao (other cases not used in the class. per.; gen. Chaï, Serv. ad Verg. A. 1, 664; dat. Chaï, Prisc. p. 720 P.), n., = Chaos.I.The boundless, empty space; as the kingdom of darkness, the Lower World:B.ingens,
Ov. M. 10, 30; 14, 404; id. Ib. 84:inane,
id. F. 4, 600:caecum,
Sen. Med. 741; Stat. Th. 12, 772; Val. Fl. 7, 402;impersonated,
masc., god of the Lower World, father of Erebos and Nox, Verg. A. 4, 510 (acc. Chaos); 6, 265; Quint. 3, 7, 8; cf.: Janus... edidit hos sonos;me Chaos antiqui, nam sum res prisca, vocabant,
Ov. F. 1, 103.—Hence also, immeasurable darkness, deep obscurity:II.Cimmerium,
Stat. S. 3, 2, 92:horridum,
Prud. Cath. 5, 3.—The confused, formless, primitive mass out of which the universe was made, chaos, Ov. M. 1, 7; 2, 299; Lact. 1, 5, 8; 2, 8, 8:a Chao,
since the creation of the world, Verg. G. 4, 347. -
14 obscurum
obscūrus, a, um, adj. [Sanscr. sku, to cover, akin to Gr. skeuê, skutos, kutos; cf.: scutum, cutis], dark, darksome, dusky, shady, obscure (class.).I.Lit.: unde (Acherunte) animae excitantur obscurā umbrā, in dark, shadowy forms, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37; so,B.umbra,
Verg. A. 6, 453:donec in obscurum coni conduxit acumen,
the obscure point of the cone, Lucr. 4, 431:lucus,
Verg. A. 9, 87:antrum,
Ov. M. 4, 100:convalles,
Verg. A. 6, 139:tabernae,
Hor. A. P. 229; cf. Liv. 10, 1, 5: aliae res obnoxiosae nocte in obscurā latent, Enn. ap. Gell. 7, 16 (17), 10 (Trag. v. 341 Vahl.):nox,
Verg. A. 2, 420; cf.:per occasum solis, jam obscurā luce,
Liv. 24, 21:caelum,
Hor. C. 1, 7, 15:nimbus,
Verg. A. 12, 416:nubes,
id. G. 4, 60:ferrugo,
i. e. black, id. ib. 1, 467:dentes,
Juv. 6, 145.— Poet.: funda, dark, i. e. invisible, Val. Fl. 6, 193; cf.mamma,
i. e. hidden, covered, id. 3, 52, 6:aquae,
i. e. turbid, Ov. F. 4, 758.— Subst.: obscūrum, i, n., dim light, twilight:in obscuro, advesperascente die,
Vulg. Prov. 7, 9; but commonly the dark, darkness, obscurity:sub obscurum noctis,
Verg. G. 1, 478:lumen,
i. e. darkness visible, Sall. J. 21, 2.— obscū-rum, adverb.:obscurum nimbosus dissidet aër,
Luc. 5, 631.—Transf., to the person who is in the dark, darkling, unseen:II.ibant obscuri solā sub nocte per umbram,
Verg. A. 6, 268:obscurus in ulvā Delitui,
id. ib. 2, 135.—Trop.A.In gen., dark, obscure, indistinct, unintelligible:2.Heraclitus... Clarus ob obscuram linguam,
Lucr. 1, 639: valde Heraclitus obscurus (cf. the Gr. appellation of Heraclitus, ho skoteinos), Cic. Div. 2, 64, 133:quid? poëta nemo, nemo physicus obscurus?
id. ib.:obscurā de re tam lucida pango carmina,
Lucr. 1, 933; 4, 8:brevis esse laboro, Obscurus fio,
Hor. A. P. 25:reperta Graiorum,
Lucr. 1, 136:obscurum et ignotum jus,
Cic. de Or. 1, 39, 177:cur hoc tam est obscurum atque caecum?
id. Agr. 2, 14, 35:nolo plebem Romanam obscurā spe et caecā expectatione haerere,
uncertain, id. ib. 2, 25, 66.— Comp., Quint. 11, 3, 60.— Sup.:videre res obscurissimas,
Cic. de Or. 2, 36, 153.— Subst.:causae in obscuro positae,
Cels. 1 praef. —In partic., rhet. t. t.: obscurum genus causae, obscure, i. e. intricate, involved, Gr. dusparakolouthêton, Cic. Inv. 1, 15, 20:B.(causae privatae) sunt multo saepe obscuriores,
id. de Or. 2, 24, 100.—Not known, unknown, not recognized:C.forma,
Ov. M. 3, 475:P Ilas,
i. e. disguised, under another form, id. ib. 6, 36.—Esp. of rank and station, obscure, ignoble, mean, low:non est obscura tua in me benevolentia,
Cic. Fam. 13, 70: Caesaris in barbaris erat nomen obscurius, * Caes. B. C. 1, 61:Pompeius humili atque obscuro loco natus,
of an obscure, ignoble family, Cic. Verr. 2, 5, 70, § 181:obscuris orti majoribus,
from obscure ancestors, id. Off. 1, 32, 116:clarus an obscurus,
Quint. 5, 10, 26; cf.:si nobilis obscurum se vocet,
id. 11, 1, 21; 2, 3, 9:non obscurus professor et auctor,
id. 2, 15, 36:natus haud obscuro loco,
Sall. C. 23, 1.— Neutr. absol.:in obscuro vitam habere,
Sall. C. 51, 12:vitam per obscurum transmittere,
in obscurity, Sen. Ep. 19, 3:saepe mandatum initio litis in obscuro est,
kept back, Gai. Inst. 4, 84.—Of character, close, secret, reserved:A.obscurus et astutus homo,
Cic. Off. 3, 13, 5 (for which:sin me astutum et occultum lubet fingere,
id. Fam. 3, 10, 8):plerumque modestus Occupat obscuri speciem,
Hor. Ep. 1, 18, 94:Tiberium obscurum adversus alios, sibi uni incautum intectumque efficeret,
Tac. A. 4, 1:obscurum odium,
Cic. Fam. 3, 10, 6.— Comp.:natura obscurior,
Tac. Agr. 42.— Adv.: ob-scūrē, darkly, obscurely (class.).Lit.: aut nihil superum aut obscure admodum cernimus, very darkly, Cic. Fragm. ap. Non. 474, 28.—B.Trop.1.Of speech, darkly, obscurely, indistinctly:2.dicta,
Quint. 3, 4, 3; 4, 1, 79.— Comp.:quae causa dicta obscurius est,
Quint. 8, 2, 24.— Sup.:obscurissime particulā uti, Cell. 17, 13, 5: non obscurissime dicere (opp. planissime),
id. 11, 16, 9.—Of birth, obscurely, ignobly, meanly (perh. only post-class.):3.obscure natus,
Macr. S. 7, 3:obscurissime natus,
Amm. 29, 1, 5.—Covertly, closely, secretly:malum obscure serpens,
Cic. Cat. 4, 3, 6:tacite obscureque perire,
id. Quint. 15, 50:non obscure ferre aliquid,
id. Clu. 19, 54; cf. id. Par. 6, 1, 45; Hirt. B. G. 8, 54.— Comp.:ceteri sunt obscurius iniqui,
more secretly, Cic. Fam. 1, 5, b, 2.— Sup.:avertere aliquid de publico quam obscurissime,
Cic. Verr. 2, 4, 24, § 53. -
15 obscurus
obscūrus, a, um, adj. [Sanscr. sku, to cover, akin to Gr. skeuê, skutos, kutos; cf.: scutum, cutis], dark, darksome, dusky, shady, obscure (class.).I.Lit.: unde (Acherunte) animae excitantur obscurā umbrā, in dark, shadowy forms, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37; so,B.umbra,
Verg. A. 6, 453:donec in obscurum coni conduxit acumen,
the obscure point of the cone, Lucr. 4, 431:lucus,
Verg. A. 9, 87:antrum,
Ov. M. 4, 100:convalles,
Verg. A. 6, 139:tabernae,
Hor. A. P. 229; cf. Liv. 10, 1, 5: aliae res obnoxiosae nocte in obscurā latent, Enn. ap. Gell. 7, 16 (17), 10 (Trag. v. 341 Vahl.):nox,
Verg. A. 2, 420; cf.:per occasum solis, jam obscurā luce,
Liv. 24, 21:caelum,
Hor. C. 1, 7, 15:nimbus,
Verg. A. 12, 416:nubes,
id. G. 4, 60:ferrugo,
i. e. black, id. ib. 1, 467:dentes,
Juv. 6, 145.— Poet.: funda, dark, i. e. invisible, Val. Fl. 6, 193; cf.mamma,
i. e. hidden, covered, id. 3, 52, 6:aquae,
i. e. turbid, Ov. F. 4, 758.— Subst.: obscūrum, i, n., dim light, twilight:in obscuro, advesperascente die,
Vulg. Prov. 7, 9; but commonly the dark, darkness, obscurity:sub obscurum noctis,
Verg. G. 1, 478:lumen,
i. e. darkness visible, Sall. J. 21, 2.— obscū-rum, adverb.:obscurum nimbosus dissidet aër,
Luc. 5, 631.—Transf., to the person who is in the dark, darkling, unseen:II.ibant obscuri solā sub nocte per umbram,
Verg. A. 6, 268:obscurus in ulvā Delitui,
id. ib. 2, 135.—Trop.A.In gen., dark, obscure, indistinct, unintelligible:2.Heraclitus... Clarus ob obscuram linguam,
Lucr. 1, 639: valde Heraclitus obscurus (cf. the Gr. appellation of Heraclitus, ho skoteinos), Cic. Div. 2, 64, 133:quid? poëta nemo, nemo physicus obscurus?
id. ib.:obscurā de re tam lucida pango carmina,
Lucr. 1, 933; 4, 8:brevis esse laboro, Obscurus fio,
Hor. A. P. 25:reperta Graiorum,
Lucr. 1, 136:obscurum et ignotum jus,
Cic. de Or. 1, 39, 177:cur hoc tam est obscurum atque caecum?
id. Agr. 2, 14, 35:nolo plebem Romanam obscurā spe et caecā expectatione haerere,
uncertain, id. ib. 2, 25, 66.— Comp., Quint. 11, 3, 60.— Sup.:videre res obscurissimas,
Cic. de Or. 2, 36, 153.— Subst.:causae in obscuro positae,
Cels. 1 praef. —In partic., rhet. t. t.: obscurum genus causae, obscure, i. e. intricate, involved, Gr. dusparakolouthêton, Cic. Inv. 1, 15, 20:B.(causae privatae) sunt multo saepe obscuriores,
id. de Or. 2, 24, 100.—Not known, unknown, not recognized:C.forma,
Ov. M. 3, 475:P Ilas,
i. e. disguised, under another form, id. ib. 6, 36.—Esp. of rank and station, obscure, ignoble, mean, low:non est obscura tua in me benevolentia,
Cic. Fam. 13, 70: Caesaris in barbaris erat nomen obscurius, * Caes. B. C. 1, 61:Pompeius humili atque obscuro loco natus,
of an obscure, ignoble family, Cic. Verr. 2, 5, 70, § 181:obscuris orti majoribus,
from obscure ancestors, id. Off. 1, 32, 116:clarus an obscurus,
Quint. 5, 10, 26; cf.:si nobilis obscurum se vocet,
id. 11, 1, 21; 2, 3, 9:non obscurus professor et auctor,
id. 2, 15, 36:natus haud obscuro loco,
Sall. C. 23, 1.— Neutr. absol.:in obscuro vitam habere,
Sall. C. 51, 12:vitam per obscurum transmittere,
in obscurity, Sen. Ep. 19, 3:saepe mandatum initio litis in obscuro est,
kept back, Gai. Inst. 4, 84.—Of character, close, secret, reserved:A.obscurus et astutus homo,
Cic. Off. 3, 13, 5 (for which:sin me astutum et occultum lubet fingere,
id. Fam. 3, 10, 8):plerumque modestus Occupat obscuri speciem,
Hor. Ep. 1, 18, 94:Tiberium obscurum adversus alios, sibi uni incautum intectumque efficeret,
Tac. A. 4, 1:obscurum odium,
Cic. Fam. 3, 10, 6.— Comp.:natura obscurior,
Tac. Agr. 42.— Adv.: ob-scūrē, darkly, obscurely (class.).Lit.: aut nihil superum aut obscure admodum cernimus, very darkly, Cic. Fragm. ap. Non. 474, 28.—B.Trop.1.Of speech, darkly, obscurely, indistinctly:2.dicta,
Quint. 3, 4, 3; 4, 1, 79.— Comp.:quae causa dicta obscurius est,
Quint. 8, 2, 24.— Sup.:obscurissime particulā uti, Cell. 17, 13, 5: non obscurissime dicere (opp. planissime),
id. 11, 16, 9.—Of birth, obscurely, ignobly, meanly (perh. only post-class.):3.obscure natus,
Macr. S. 7, 3:obscurissime natus,
Amm. 29, 1, 5.—Covertly, closely, secretly:malum obscure serpens,
Cic. Cat. 4, 3, 6:tacite obscureque perire,
id. Quint. 15, 50:non obscure ferre aliquid,
id. Clu. 19, 54; cf. id. Par. 6, 1, 45; Hirt. B. G. 8, 54.— Comp.:ceteri sunt obscurius iniqui,
more secretly, Cic. Fam. 1, 5, b, 2.— Sup.:avertere aliquid de publico quam obscurissime,
Cic. Verr. 2, 4, 24, § 53. -
16 tenebricosus
tĕnē̆brĭcōsus, a, um, adj. [tenebricus], full of darkness or gloom, shrouded in darkness, dark, gloomy (rare but class.):esse sensus non obscuros sed tenebricosos,
Cic. Ac. 2, 23, 73:popina,
id. Pis. 8, 18:libidines,
id. Prov. Cons. 4, 8:tenebricosissimum tempus,
id. Vatin. 5, 11:iter,
Cat. 3, 11:locus angustus et tenebricosus,
Varr. R. R. 3, 9, 19. -
17 caecitās
-
18 cālīgō
cālīgō —, —, āre [1 caligo], to steam, reek, darken: caligans (Centaurus): (nubes) umida circum Caligat, V.—Meton., to be dark, gloomy: caligans nigrā formidine lucus, V.: altae caligantesque fenestrae, dizzy, Iu.* * *Icaligare, caligavi, caligatus Vbe dark/gloomy/misty/cloudy; have bad vision; cloud; be blinded; be/make dizzyIImist/fog; darkness/gloom/murkiness; moral/intellectual/mental dark; dizziness -
19 crepusculum
crepusculum ī, n [creper, gloomy], twilight, dusk, the evening twilight: sera, O.: crepusculo solutus, Ph. — Dimness, obscurity, dark: iter per opaca crepuscula, O.: dubiae lucis, O.* * *twilight, dusk; darkness (L+S) -
20 dōnum
dōnum ī, n [DA-], a gift, present: regale: deorum: proximos donis conrupit, bribes, S.: emit eam dono mihi, T.: (virtus) neque datur dono, neque accipitur, S.: Defensi tenebris et dono noctis, darkness and the boon of night, V.— A present to a deity, votive offering, sacrifice: donum Veneri de Sthenii bonis: turea, of incense, V.: ultima dona, obsequies, O.* * *gift, present; offering
См. также в других словарях:
Darkness (disambiguation) — Darkness is the absence of light. Darkness may also refer to: in film and television Darkness (1993 film), an American independent horror film Darkness (2002 film), a Spanish American horror film Darkness (Stargate Universe), an episode of the TV … Wikipedia
Darkness (Darren Hayes song) — Darkness Single by Darren Hayes from the album The Tension and the Spark … Wikipedia
Darkness Darkness — Studio album by Eric Burdon Released March 1980 … Wikipedia
Darkness Tour — Tour by Bruce Springsteen and the E Street Band Associated album Darkness on the Edge of Town Start date … Wikipedia
Darkness (2002 film) — Darkness Promotional poster Directed by Jaume Balagueró Produced by … Wikipedia
Darkness Falls (2003 film) — Darkness Falls Film poster Directed by Jonathan Liebesman Produced by … Wikipedia
Darkness (poem) — Darkness is a poem written by Lord Byron in July 1816. That year was known as the Year Without a Summer this is because Mount Tambora had erupted in the Dutch East Indies the previous year, casting enough ash in to the atmosphere to block out the … Wikipedia
Darkness Within: In Pursuit of Loath Nolder — Darkness Within: Сумрак внутри … Википедия
Darkness — Dark ness, n. 1. The absence of light; blackness; obscurity; gloom. [1913 Webster] And darkness was upon the face of the deep. Gen. i. 2. [1913 Webster] 2. A state of privacy; secrecy. [1913 Webster] What I tell you in darkness, that speak ye in… … The Collaborative International Dictionary of English
Darkness, Darkness (disambiguation) — Darkness, Darkness can refer to: Darkness, Darkness a 1969 Jesse Colin Young song Darkness, Darkness a 1972 Phil Upchurch album on Blue Thumb Records[1] Darkness Darkness a 1980 album by Eric Burdon References ^ Island Records discography ILPS… … Wikipedia
Darkness (Stargate Universe) — Darkness Stargate Universe episode Ronald Greer (left) aiming at a Kino, with Everett Young standing beside him … Wikipedia