-
1 mula
mūla, ae ( abl. plur. mulabus:data et vehicula cum mulabus ac mulionibus,
Capitol. Ver. 5; Tert. Uxor. 2, 8; Prisc. p. 733 [p. 1170] P.), f. [mulus], a she-mule; also, in gen., a mule (used instead of horses for drawing carriages or bearing litters):ex asino et equā mula gignitur,
Plin. 8, 44, 69, § 171; Juv. 7, 181.—She-mules bear no young, Plin. l. l. §173. Hence: mulae partus a te prolatus est: res mirabilis propterea, quia non saepe fit,
Cic. Div. 2, 22, 49; cf. id. ib. 1, 18, 36:hoc monstrum fetae conparo mulae,
Juv. 13, 66.—Hence, prov.: cum mula peperit, when a mule foals, i. e. never, Suet. Galb. 4. -
2 mūla
-
3 concipiō
concipiō cēpī, ceptus, ere [com- + capio], to take hold of, take up, take in, take, receive: inde pabula terrae concipiunt, V.: concipit Iris aquas, draws up, O.: terra Concepit lacrimas, O.: praecordiis conceptam mortem continere: conceptum motu ignem ferre, kindled, L.: ubi silices Concipiunt ignem, O.: flammam, Cs.: Bucina, quae concepit aëra (by blowing), O.: quem mens mea concipit ignem? O.—To conceive, become pregnant: cum concepit mula: ex illo, O.: id, quod conceperat: alqm ex alqo: quem pluvio Danaë conceperat auro, O.: omnia, quae terra concipiat semina: concepta crimina portat, the fruit of sin, O.— Fig., to imagine, conceive, think: quae concipiuntur animo: aliquid animo, L.: aethera mente, grasps in imagination, O.: quicquid concipitur nefas, H.—To understand, comprehend, perceive: principia rerum animo: alqd fieri oportere: lucos illic esse, O. — To adopt, harbor, entertain, conceive: inimicitiae ex aedilitate conceptae, Cs.: mente furores, O.: spem, O.: auribus cupiditatem: malum aut scelus: flagitium cum aliquo: ducis tu concipe curam, i. e. assume, V.—To draw up, comprisc, express in words, compose: sicut verbis concipiatur more nostro, as our phrase is: ius iurandum, L.: verba, quibus gratīs agit, a form, O.: conceptis verbis peierasse: foedus, V.: summas, to report definitely, L. — To promulgate, declare formally, phrase (in religious rites): vota sacerdos, O.: Latinas (ferias) sacrumque rite, L.* * *concipere, concepi, conceptus V TRANStake in/up, receive, catch; derive/draw (from); contain/hold; grasp; adopt; wed; form, devise; understand, imagine; conceive, be mother of; utter (oath/prayer) -
4 ligō
ligō āvī, ātus, āre [2 LIG-], to tie, bind, bind together, bind up, bandage, bind fast: manūs post terga ligatae, O.: crus fasciā, Ph.: laqueo Guttura, O.: veste Volnera, bandage, O.: dum mula ligatur, is harnessed, H.: vinculo ligatus, in bonds, Ta.: ipsum spiris, enwind, V.: digitosque ligat iunctura, connects, O.—Fig., to bind up, bind together, unite: Dissociata locis concordi pace ligavit, O.: vinclo tecum propiore ligari, O.: pacta, i. e. conclude, Pr.* * *Iligare, ligavi, ligatus Vbind, tie, fasten; uniteIImattock; hoe -
5 concepta
con-cĭpĭo, cēpi, ceptum, 3, v. a. [capio], to take or lay hold of, to take to one's self, to take in, take, receive, etc. (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.nuces si fregeris, vix sesquimodio concipere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:truleum latius, quo concipiat aquam,
id. L. L. 5, § 118 Müll.; cf. Lucr. 6, 503; and:concipit Iris aquas,
draws up, Ov. M. 1, 271:madefacta terra caducas Concepit lacrimas, id. ib 6, 397: imbres limumque,
Col. Arb. 10, 3.—Of water, to take up, draw off, in a pipe, etc.:Alsietinam aquam,
Front. Aquaed. 11; 5 sqq.— Pass., to be collected or held, to gather:pars (animae) concipitur cordis parte quādam,
Cic. N. D. 2, 55, 138:ut quisque (umor) ibi conceptus fuerit, quam celerrime dilabatur,
Col. 1, 6, 5.—Hence, con-cepta, ōrum, n. subst., measures of fluids, capacity of a reservoir, etc.:amplius quam in conceptis commentariorum,
i. e. the measures described in the registers, Front. Aquaed. 67; 73.—Of the approach of death:cum jam praecordiis conceptam mortem contineret,
Cic. Tusc. 1, 40, 96:ventum veste,
Quint. 11, 3, 119; cf.:plurimum ventorum,
Plin. 16, 31, 57, § 131; and:magnam vim venti,
Curt. 4, 3, 2:auram,
id. 4, 3, 16; cf. Ov. M. 12, 569:aëra,
id. ib. 1, 337:ignem,
Lucr. 6, 308; so Cic. de Or. 2, 45, 190; Liv. 21, 8, 12; 37, 11, 13; Ov. M. 15, 348.—Of lime slaked:ubi terrenā silices fornace soluti concipiunt ignem liquidarum aspergine aquarum,
Ov. M. 7, 108 al.; cf.:lapidibus igne concepto,
struck, Vulg. 2 Macc. 10, 3:flammam,
Caes. B. C. 2, 14:flammas,
Ov. M. 1, 255; cf.of the flame of love: flammam pectore,
Cat. 64, 92:ignem,
Ov. M. 9, 520; 10, 582:validos ignes,
id. ib. 7, 9:medicamentum venis,
Curt. 3, 6, 11:noxium virus,
Plin. 21, 13, 44, § 74:morbum,
Col. 7, 5, 14:in eā parte nivem concipi,
is formed, Sen. Q. N. 4, 2, 1. —Of disease:is morbus aestate plerumque concipitur,
Col. 7, 5, 14:si ex calore et aestu concepta pestis invasit,
id. 7, 5, 2.—In partic.1. (α).Absol.:(β).more ferarum putantur Concipere uxores,
Lucr. 4, 1266; Varr. R. R. 2, 1, 17:cum concepit mula,
Cic. Div. 2, 22, 50:ex illo concipit ales,
Ov. M. 10, 328 et saep.:(arbores) concipiunt variis diebus et pro suā quaeque naturā,
Plin. 16, 25, 39, § 94.—With acc.:* b.ut id, quod conceperat, servaret,
Cic. Clu. 12, 33:Persea, quem pluvio Danaë conceperat auro,
Ov. M. 4, 611:aliquem ex aliquo,
Cic. Clu. 11, 31; Suet. Aug. 17; id. Claud. 27:ex adulterio,
id. Tib. 62:de aliquo,
Ov. M. 3, 214:alicujus semine,
id. ib. 10, 328:ova (pisces),
Plin. 9, 51, 75, § 165.— Poet.:concepta crimina portat, i. e. fetum per crimen conceptum,
Ov. M. 10, 470 (cf. id. ib. 3, 268):omnia, quae terra concipiat semina,
Cic. N. D. 2, 10, 26:frumenta quaedam in tertio genu spicam incipiunt concipere,
Plin. 18, 7, 10, § 56.— Subst.: conceptum, i, n., the fetus:ne praegnanti medicamentum, quo conceptum excutitur, detur,
Scrib. Ep. ad Callist. p. 3:coacta conceptum a se abigere,
Suet. Dom. 22.—In Ovid, meton., of a woman, to unite herself in marriage, to marry, wed:2.Dea undae, Concipe. Mater eris juvenis, etc.,
Ov. M. 11, 222.—Concipere furtum, in jurid. Lat., to find out or discover stolen property, Just. Inst. 4, 1, § 4; cf.: penes quem res concepta et inventa [p. 401] est, Paul. Sent. 2, 31, 5; Gell. 11, 18, 9 sq.; Gai Inst. 3, 186.—II.Trop.A.To take or seize something by the sense of sight, to see, perceive (cf. comprehendo, II. A.):B. 1.haec tanta oculis bona concipio,
Plaut. Poen. 1, 2, 65.—Far more freq.,In gen., to comprehend intellectually, to take in, imagine, conceive, think:2.agedum, inaugura fierine possit, quod nunc ego mente concipio,
Liv. 1, 36, 3; so,aliquid animo,
id. 9, 18, 8; cf.:imaginem quandam concipere animo perfecti oratoris,
Quint. 1, 10, 4; cf. id. 2, 20, 4; 9, 1, 19 al.:quid mirum si in auspiciis imbecilli animi superstitiosa ista concipiant?
Cic. Div. 2, 39, 81:quantalibet magnitudo hominis concipiatur animo,
Liv. 9, 18, 8 Drak. ad loc.:de aliquo summa concipere,
Quint. 6, prooem. §2: onus operis opinione prima concipere,
id. 12, prooem. § 1: protinus concepit Italiam et arma virumque, conceived the plan of the Æneid, Mart. 8, 56, 19.—In partic., to understand, comprehend, perceive:C.quoniam principia rerum omnium animo ac mente conceperit,
Cic. Leg. 1, 22, 59:quae neque concipi animo nisi ab iis qui videre, neque, etc.,
Plin. 36, 15, 24, § 124:fragor, qui concipi humanā mente non potest,
id. 33, 4, 21, § 73:concipere animo potes, quam simus fatigati,
Plin. Ep. 3, 9, 24.—With acc. and inf.:quod ita juratum est, ut mens conciperet fleri oportere, id servandum est,
Cic. Off. 3, 29, 107:forsitan et lucos illic concipias animo esse,
Ov. M. 2, 77:concepit, eos homines posse jure mulceri,
Vell. 2, 117, 3; Cels. 7 praef. fin. —To receive in one's self, adopt, harbor any disposition of mind, emotion, passion, evil design, etc., to give place to, foster, to take in, receive; to commit (the figure derived from the absorbing of liquids;D.hence): quod non solum vitia concipiunt ipsi, sed ea infundunt in civitatem,
Cic. Leg. 3, 14, 32:inimicitiae et aedilitate et praeturā conceptae,
Caes. B. C. 3, 16; so,mente vaticinos furores,
Ov. M. 2, 640:animo ingentes iras,
id. ib. 1, 166:spem,
id. ib. 6, 554; cf.:spemque metumque,
id. F. 1, 485:aliquid spe,
Liv. 33, 33, 8:amorem,
Ov. M. 10, 249:pectore tantum robur,
Verg. A. 11, 368:auribus tantam cupiditatem,
Cic. Verr. 2, 4, 45, § 101 al.:re publicā violandā fraudis inexpiabiles concipere,
id. Tusc. 1, 30, 72:malum aut scelus,
id. Cat. 2, 4, 7:scelus in sese,
id. Verr. 2, 1, 4, § 9:flagitium cum aliquo,
id. Sull. 5, 16.—To draw up, comprise, express something in words, to compose (cf. comprehendo, II. C.):quod ex animi tui sententiā juraris, sicut verbis concipiatur more nostro,
Cic. Off. 3, 29, 108:vadimonium,
id. Q. Fr. 2, 13 (15), 3:jusjurandum,
Liv. 1, 32, 8; Tac. H. 4, 41; cf.:jurisjurandi verba,
id. ib. 4, 31;and verba,
Liv. 7, 5, 5:edictum,
Dig. 13, 6, 1:libellos,
ib. 48, 19, 9:stipulationem,
ib. 41, 1, 38:obligationem in futurum,
ib. 5, 1, 35:actionem in bonum et aequum,
ib. 4, 5, 8:foedus,
Verg. A. 12, 13 (id est conceptis verbis:concepta autem verba dicuntur jurandi formula, quam nobis transgredi non licet, Serv.): audet tamen Antias Valerius concipere summas (of the slain, etc.),
to report definitely, Liv. 3, 5, 12.—T. t., of the lang. of religion, to make something (as a festival, auspices, war, etc.) known, to promulgate, declare in a set form of words, to designate formally:ubi viae competunt tum in competis sacrificatur: quotannis is dies (sc. Compitalia) concipitur,
Varr. L. L. 6, § 25 Müll.:dum vota sacerdos Concipit,
Ov. M. 7, 594:sic verba concipito,
repeat the following prayer, Cato, R. R. 139, 1; 141, 4:Latinas sacrumque in Albano monte non rite concepisse (magistratus),
Liv. 5, 17, 2 (cf. conceptivus):auspicia,
id. 22, 1, 7:locus quibusdam conceptis verbis finitus, etc.,
Varr. L. L. 7, § 8 Müll.:ut justum conciperetur bellum,
id. ib. 5, §86 ib.—So of a formal repetition of set words after another person: senatus incohantibus primoribus jus jurandum concepit,
Tac. H. 4, 41:vetus miles dixit sacramentum... et cum cetera juris jurandi verba conciperent, etc.,
id. ib. 4, 31: verba jurationis concipit, with acc. and inf., he takes the oath, that, etc., Macr. S. 1, 6, 30.—Hence, conceptus, a, um, P. a., formal, in set form:verbis conceptissimis jurare,
Petr. 113, 13.—Hence, absol.: mente concepta, things apprehended by the mind, perceptions: consuetudo jam tenuit, ut mente concepta sensus vocaremus, Quint. 8, 5, 2; cf. id. 5, 10, 4. -
6 concipio
con-cĭpĭo, cēpi, ceptum, 3, v. a. [capio], to take or lay hold of, to take to one's self, to take in, take, receive, etc. (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.nuces si fregeris, vix sesquimodio concipere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:truleum latius, quo concipiat aquam,
id. L. L. 5, § 118 Müll.; cf. Lucr. 6, 503; and:concipit Iris aquas,
draws up, Ov. M. 1, 271:madefacta terra caducas Concepit lacrimas, id. ib 6, 397: imbres limumque,
Col. Arb. 10, 3.—Of water, to take up, draw off, in a pipe, etc.:Alsietinam aquam,
Front. Aquaed. 11; 5 sqq.— Pass., to be collected or held, to gather:pars (animae) concipitur cordis parte quādam,
Cic. N. D. 2, 55, 138:ut quisque (umor) ibi conceptus fuerit, quam celerrime dilabatur,
Col. 1, 6, 5.—Hence, con-cepta, ōrum, n. subst., measures of fluids, capacity of a reservoir, etc.:amplius quam in conceptis commentariorum,
i. e. the measures described in the registers, Front. Aquaed. 67; 73.—Of the approach of death:cum jam praecordiis conceptam mortem contineret,
Cic. Tusc. 1, 40, 96:ventum veste,
Quint. 11, 3, 119; cf.:plurimum ventorum,
Plin. 16, 31, 57, § 131; and:magnam vim venti,
Curt. 4, 3, 2:auram,
id. 4, 3, 16; cf. Ov. M. 12, 569:aëra,
id. ib. 1, 337:ignem,
Lucr. 6, 308; so Cic. de Or. 2, 45, 190; Liv. 21, 8, 12; 37, 11, 13; Ov. M. 15, 348.—Of lime slaked:ubi terrenā silices fornace soluti concipiunt ignem liquidarum aspergine aquarum,
Ov. M. 7, 108 al.; cf.:lapidibus igne concepto,
struck, Vulg. 2 Macc. 10, 3:flammam,
Caes. B. C. 2, 14:flammas,
Ov. M. 1, 255; cf.of the flame of love: flammam pectore,
Cat. 64, 92:ignem,
Ov. M. 9, 520; 10, 582:validos ignes,
id. ib. 7, 9:medicamentum venis,
Curt. 3, 6, 11:noxium virus,
Plin. 21, 13, 44, § 74:morbum,
Col. 7, 5, 14:in eā parte nivem concipi,
is formed, Sen. Q. N. 4, 2, 1. —Of disease:is morbus aestate plerumque concipitur,
Col. 7, 5, 14:si ex calore et aestu concepta pestis invasit,
id. 7, 5, 2.—In partic.1. (α).Absol.:(β).more ferarum putantur Concipere uxores,
Lucr. 4, 1266; Varr. R. R. 2, 1, 17:cum concepit mula,
Cic. Div. 2, 22, 50:ex illo concipit ales,
Ov. M. 10, 328 et saep.:(arbores) concipiunt variis diebus et pro suā quaeque naturā,
Plin. 16, 25, 39, § 94.—With acc.:* b.ut id, quod conceperat, servaret,
Cic. Clu. 12, 33:Persea, quem pluvio Danaë conceperat auro,
Ov. M. 4, 611:aliquem ex aliquo,
Cic. Clu. 11, 31; Suet. Aug. 17; id. Claud. 27:ex adulterio,
id. Tib. 62:de aliquo,
Ov. M. 3, 214:alicujus semine,
id. ib. 10, 328:ova (pisces),
Plin. 9, 51, 75, § 165.— Poet.:concepta crimina portat, i. e. fetum per crimen conceptum,
Ov. M. 10, 470 (cf. id. ib. 3, 268):omnia, quae terra concipiat semina,
Cic. N. D. 2, 10, 26:frumenta quaedam in tertio genu spicam incipiunt concipere,
Plin. 18, 7, 10, § 56.— Subst.: conceptum, i, n., the fetus:ne praegnanti medicamentum, quo conceptum excutitur, detur,
Scrib. Ep. ad Callist. p. 3:coacta conceptum a se abigere,
Suet. Dom. 22.—In Ovid, meton., of a woman, to unite herself in marriage, to marry, wed:2.Dea undae, Concipe. Mater eris juvenis, etc.,
Ov. M. 11, 222.—Concipere furtum, in jurid. Lat., to find out or discover stolen property, Just. Inst. 4, 1, § 4; cf.: penes quem res concepta et inventa [p. 401] est, Paul. Sent. 2, 31, 5; Gell. 11, 18, 9 sq.; Gai Inst. 3, 186.—II.Trop.A.To take or seize something by the sense of sight, to see, perceive (cf. comprehendo, II. A.):B. 1.haec tanta oculis bona concipio,
Plaut. Poen. 1, 2, 65.—Far more freq.,In gen., to comprehend intellectually, to take in, imagine, conceive, think:2.agedum, inaugura fierine possit, quod nunc ego mente concipio,
Liv. 1, 36, 3; so,aliquid animo,
id. 9, 18, 8; cf.:imaginem quandam concipere animo perfecti oratoris,
Quint. 1, 10, 4; cf. id. 2, 20, 4; 9, 1, 19 al.:quid mirum si in auspiciis imbecilli animi superstitiosa ista concipiant?
Cic. Div. 2, 39, 81:quantalibet magnitudo hominis concipiatur animo,
Liv. 9, 18, 8 Drak. ad loc.:de aliquo summa concipere,
Quint. 6, prooem. §2: onus operis opinione prima concipere,
id. 12, prooem. § 1: protinus concepit Italiam et arma virumque, conceived the plan of the Æneid, Mart. 8, 56, 19.—In partic., to understand, comprehend, perceive:C.quoniam principia rerum omnium animo ac mente conceperit,
Cic. Leg. 1, 22, 59:quae neque concipi animo nisi ab iis qui videre, neque, etc.,
Plin. 36, 15, 24, § 124:fragor, qui concipi humanā mente non potest,
id. 33, 4, 21, § 73:concipere animo potes, quam simus fatigati,
Plin. Ep. 3, 9, 24.—With acc. and inf.:quod ita juratum est, ut mens conciperet fleri oportere, id servandum est,
Cic. Off. 3, 29, 107:forsitan et lucos illic concipias animo esse,
Ov. M. 2, 77:concepit, eos homines posse jure mulceri,
Vell. 2, 117, 3; Cels. 7 praef. fin. —To receive in one's self, adopt, harbor any disposition of mind, emotion, passion, evil design, etc., to give place to, foster, to take in, receive; to commit (the figure derived from the absorbing of liquids;D.hence): quod non solum vitia concipiunt ipsi, sed ea infundunt in civitatem,
Cic. Leg. 3, 14, 32:inimicitiae et aedilitate et praeturā conceptae,
Caes. B. C. 3, 16; so,mente vaticinos furores,
Ov. M. 2, 640:animo ingentes iras,
id. ib. 1, 166:spem,
id. ib. 6, 554; cf.:spemque metumque,
id. F. 1, 485:aliquid spe,
Liv. 33, 33, 8:amorem,
Ov. M. 10, 249:pectore tantum robur,
Verg. A. 11, 368:auribus tantam cupiditatem,
Cic. Verr. 2, 4, 45, § 101 al.:re publicā violandā fraudis inexpiabiles concipere,
id. Tusc. 1, 30, 72:malum aut scelus,
id. Cat. 2, 4, 7:scelus in sese,
id. Verr. 2, 1, 4, § 9:flagitium cum aliquo,
id. Sull. 5, 16.—To draw up, comprise, express something in words, to compose (cf. comprehendo, II. C.):quod ex animi tui sententiā juraris, sicut verbis concipiatur more nostro,
Cic. Off. 3, 29, 108:vadimonium,
id. Q. Fr. 2, 13 (15), 3:jusjurandum,
Liv. 1, 32, 8; Tac. H. 4, 41; cf.:jurisjurandi verba,
id. ib. 4, 31;and verba,
Liv. 7, 5, 5:edictum,
Dig. 13, 6, 1:libellos,
ib. 48, 19, 9:stipulationem,
ib. 41, 1, 38:obligationem in futurum,
ib. 5, 1, 35:actionem in bonum et aequum,
ib. 4, 5, 8:foedus,
Verg. A. 12, 13 (id est conceptis verbis:concepta autem verba dicuntur jurandi formula, quam nobis transgredi non licet, Serv.): audet tamen Antias Valerius concipere summas (of the slain, etc.),
to report definitely, Liv. 3, 5, 12.—T. t., of the lang. of religion, to make something (as a festival, auspices, war, etc.) known, to promulgate, declare in a set form of words, to designate formally:ubi viae competunt tum in competis sacrificatur: quotannis is dies (sc. Compitalia) concipitur,
Varr. L. L. 6, § 25 Müll.:dum vota sacerdos Concipit,
Ov. M. 7, 594:sic verba concipito,
repeat the following prayer, Cato, R. R. 139, 1; 141, 4:Latinas sacrumque in Albano monte non rite concepisse (magistratus),
Liv. 5, 17, 2 (cf. conceptivus):auspicia,
id. 22, 1, 7:locus quibusdam conceptis verbis finitus, etc.,
Varr. L. L. 7, § 8 Müll.:ut justum conciperetur bellum,
id. ib. 5, §86 ib.—So of a formal repetition of set words after another person: senatus incohantibus primoribus jus jurandum concepit,
Tac. H. 4, 41:vetus miles dixit sacramentum... et cum cetera juris jurandi verba conciperent, etc.,
id. ib. 4, 31: verba jurationis concipit, with acc. and inf., he takes the oath, that, etc., Macr. S. 1, 6, 30.—Hence, conceptus, a, um, P. a., formal, in set form:verbis conceptissimis jurare,
Petr. 113, 13.—Hence, absol.: mente concepta, things apprehended by the mind, perceptions: consuetudo jam tenuit, ut mente concepta sensus vocaremus, Quint. 8, 5, 2; cf. id. 5, 10, 4. -
7 effrenus
ef-frēnus, a, um (also effrenis mula, Plin. 8, 44, 69, § 171; Sen. de Ira, 3, 15, 2), adj. [ex-frenum], free from the bridle, unbridled (not ante Aug., and mostly poet. for effrenatus; cf. also: infrenus, infrenatus).I.Lit.:II.equus,
Liv. 4, 33, 7.—Trop., unbridled, unrestrained:gens,
Verg. G. 3, 382:amor,
Ov. M. 6, 465:juventa,
Stat. Achill. 1, 277:profatu,
id. Silv. 5, 3, 103. -
8 formula
formŭla, ae, f. dim. [forma, I. B.], acc. to the different signiff. of forma.* I. II.(Acc. to forma, I. B. 2.)A. * 2. * III. IV.(Acc. to forma, I. B. 4.) Jurid. t. t., a form, rule, method, formula for regulating judicial proceedings (the usual meaning; cf.:B.norma, regula, praescriptum): ut stipulationum et judiciorum formulas componam?
Cic. Leg. 1, 4 fin.:in testamentorum formulis, hoc est, in medio jure civili versari,
id. de Or. 1, 39 fin.; cf.antiquae,
id. Brut. 52, 195:postulationum,
id. Verr. 2, 2, 60, § 147:angustissima sponsionis,
id. Rosc. Com. 4, 12:fiduciae,
id. Fam. 7, 12, 2:de dolo malo,
id. Off. 3, 14, 60:illa gloria militaris vestris formulis atque actionibus anteponenda est,
id. Mur. 13, 29 init.:sunt jura, sunt formulae de omnibus rebus constitutae,
id. Rosc. Com. 8, 24: a praetore postulat, ut sibi Quinctius judicatum solvi [p. 770] satis det ex formula:QVOD AB EO PETAT, CVIVS EX EDICTO PRAETORIS BONA DIES XXX. POSSESSA SINT,
id. Quint. 8, 30:quod in foro atrocitate formularum dijudicatur,
Quint. 7, 1, 37:vis hanc formulam cognitionis esse, ut, etc.,
the rule of evidence on which the inquiry is conducted, Liv. 40, 12, 20.— On the formulae of actions, constituting a sort of code of procedure, v. Gai. Inst. 4, 30-48; and on the legal forms of the Romans in general, cf. Rein's Röm. Privatr. p. 440 sq.—Transf.I.In gen., for causa, a lawsuit, action, process (post-Aug.):2.quid enim aliud agitis, cum eum, quem interrogatis, scientes in fraudem impellitis, quam ut formulā cecidisse videatur,
Sen. Ep. 48 fin.:formulā cadere,
Quint. 3, 6, 69 (for which, in Cic., causā cadere):formulā excidere,
Suet. Claud. 14.—Esp.:3.for mula letalis,
a death-warrant, Amm. 14, 1, 3.—Beyond the legal sphere.a.In publicists' lang., any form of contract, covenant, agreement, regulation:b.Acarnanas restituturum se in antiquam formulam jurisque ac dicionis eorum,
Liv. 26, 24, 6 Drak.:citaverunt legatos, quaesiveruntque ab iis, ecquid milites ex formula paratos haberent?
id. 27, 10, 2 sq.:aliquos in sociorum formulam referre,
id. 43, 6, 10:(oppidum) Paracheloïda, quae sub Athamania esset, nullo iure Thessalorum formulae factam (= inique juris Thessalorum factum),
id. 39, 26, 2.—In gen., a rule, principle:c.ut sine ullo errore dijudicare possimus, si quando cum illo, quod honestum intelligimus, pugnare id videbitur, quod appellamus utile, formula quaedam constituenda est... erit autem haec formula Stoicorum rationi disciplinaeque maxime consentanea, etc.,
Cic. Off. 3, 4, 19 sq.:certa quaedam disciplinae formula,
id. Ac. 1, 4, 17:formulam exprimere,
id. Or. 11, 36:cujusque generis nota et formula,
id. ib. 23, 75:consuetudinis nostrae,
id. Opt. Gen. 7, 20.— -
9 gradior
grădĭor, gressus, 3, v. dep. n. [Sanscr. kra-, kram, to go; Goth. skrei-tan; Germ. schreiten, Schritt], to take steps, to step, walk, go (rare but class.; cf.:(β).eo, grassor, incedo, vado, pergo, etc.): jam vero alia animalia gradiendo, alia serpendo ad pastum accedunt, alia volando, alia nando, etc.,
Cic. N. D. 2, 47, 122; cf.:quasdam (bestias) esse gradientes,
id. Tusc. 5, 13, 38:si graderere tantum, quantum loquere, jam esses ad forum,
Plaut. Ps. 4, 7, 138:si maledicetis, vostro gradiar limite,
id. Poen. 3, 3, 19:inde auctumnus adit, graditur simul Euhius Euan,
Lucr. 5, 743:longe gradientem et dira frementem Ut videre,
Verg. A. 10, 572; cf.:gradiens ingenti passu,
Ov. M. 13, 776:induiturque aures lente gradientis aselli,
id. ib. 11, 179:si quo hic gradietur, pariter progrediminor,
Plaut. Ps. 3, 2, 70:fidenti animo gradietur ad mortem,
Cic. Tusc. 1, 46, 110:pariter gressi per opaca viarum,
Verg. A. 6, 633; cf. Ov. M. 2, 80.—With a homogeneous object:II.uterque sexus (mulus et mula) viam recte graditur,
Col. 6, 37, 11.—Poet. transf., of inanim. and abstr. things:III.ut nubes paulatim repit et omne qua graditur conturbat,
Lucr. 6, 1122:radit vox fauces saepe, facitque asperiora foras gradiens arteria clamor (corresp. to ire foras primordia vocum),
id. 4, 529.—Trop., of the conduct of life, to walk, live, conduct one's self (eccl. Lat.):cum sapientibus,
Vulg. Prov. 13, 20:in superbia,
id. Dan. 4, 34 al -
10 ligatus
1.lĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. [Gr. root lugin lugos, lugoô], to tie, bind, bind together, [p. 1065] bind up, bandage, bind fast, etc. (syn.: vincio, destino; perh. only poet. and post-Aug. prose).I.Lit.:B.manus post terga ligatae,
Ov. M. 3, 575:ligare et vincire crura et manus,
Gell. 12, 3, 1:crus fasciā,
Phaedr. 5, 7, 36:laqueo guttura,
to tie up, Ov. M. 6, 134:vulnera veste,
to bind up, bandage, id. ib. 7, 849:dum mula ligatur,
is harnessed, Hor. S. 1, 5, 13:funem litoribus,
Luc. 8, 61:sudarium circum collum,
to bind around, Suet. Ner. 51:pisces in glacie ligatos,
i. e. frozen fast, Ov. Tr. 5, 10, 49:nimbi ligati,
i. e. ice, Petr. 123.—Transf., to wind round, to surround:2. II.balteus loricam ligat,
Val. Fl. 4, 94:digitosque ligat junctura,
Ov. M. 2, 375; Sil. 7, 589.—Trop., to bind up, bind together, unite:B.dissociata locis concordi pace ligavit,
Ov. M. 1, 25:vinclo propiore cum aliquo ligari,
id. ib. 9, 548:laqueo colla,
id. P. 1, 6, 39.—To ratify, confirm:2.pacta,
Prop. 4 (5), 4, 82:conjugia artibus magicis,
Sen. Herc. Oet. 452: argumenta in catenas, * Quint. 5, 14, 32.—Hence, P. a.: lĭgātus, a, um, connected with, adjoining:Tartari ripis ligatos squalidae mortis specus,
Sen. Med. 742.lĭgo, ōnis, m., a mattock, grub-axe, hoe.I.Lit.:II.longis purgare ligonibus arva,
Ov. P. 1, 8, 59:ligonibus duris humum Exhaurire,
Hor. Epod. 5, 30:ligonibus Versare glebas,
id. C. 3, 6, 38; Ov. Am. 3, 10, 31:centeno ligone domare arva,
Mart. 4, 64, 32:fractus, so called from the bent form of the iron, Col. poët. 10, 88: erectum domito referens a monte ligonem,
Juv. 11, 89.—Poet.:defluit aetas Et pelagi patiens et cassidis atque ligonis,
i. e. tillage, agriculture, Juv. 7, 33. -
11 ligo
1.lĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. [Gr. root lugin lugos, lugoô], to tie, bind, bind together, [p. 1065] bind up, bandage, bind fast, etc. (syn.: vincio, destino; perh. only poet. and post-Aug. prose).I.Lit.:B.manus post terga ligatae,
Ov. M. 3, 575:ligare et vincire crura et manus,
Gell. 12, 3, 1:crus fasciā,
Phaedr. 5, 7, 36:laqueo guttura,
to tie up, Ov. M. 6, 134:vulnera veste,
to bind up, bandage, id. ib. 7, 849:dum mula ligatur,
is harnessed, Hor. S. 1, 5, 13:funem litoribus,
Luc. 8, 61:sudarium circum collum,
to bind around, Suet. Ner. 51:pisces in glacie ligatos,
i. e. frozen fast, Ov. Tr. 5, 10, 49:nimbi ligati,
i. e. ice, Petr. 123.—Transf., to wind round, to surround:2. II.balteus loricam ligat,
Val. Fl. 4, 94:digitosque ligat junctura,
Ov. M. 2, 375; Sil. 7, 589.—Trop., to bind up, bind together, unite:B.dissociata locis concordi pace ligavit,
Ov. M. 1, 25:vinclo propiore cum aliquo ligari,
id. ib. 9, 548:laqueo colla,
id. P. 1, 6, 39.—To ratify, confirm:2.pacta,
Prop. 4 (5), 4, 82:conjugia artibus magicis,
Sen. Herc. Oet. 452: argumenta in catenas, * Quint. 5, 14, 32.—Hence, P. a.: lĭgātus, a, um, connected with, adjoining:Tartari ripis ligatos squalidae mortis specus,
Sen. Med. 742.lĭgo, ōnis, m., a mattock, grub-axe, hoe.I.Lit.:II.longis purgare ligonibus arva,
Ov. P. 1, 8, 59:ligonibus duris humum Exhaurire,
Hor. Epod. 5, 30:ligonibus Versare glebas,
id. C. 3, 6, 38; Ov. Am. 3, 10, 31:centeno ligone domare arva,
Mart. 4, 64, 32:fractus, so called from the bent form of the iron, Col. poët. 10, 88: erectum domito referens a monte ligonem,
Juv. 11, 89.—Poet.:defluit aetas Et pelagi patiens et cassidis atque ligonis,
i. e. tillage, agriculture, Juv. 7, 33. -
12 lutulentus
lŭtŭlentus, a, um, adj. [2. lutum], muddy.I.Lit.:* B.sus,
bedaubed with mud, Hor. Ep. 2, 2, 75:diluvio tellus lutulenta recenti,
Ov. M. 1, 434:amnis,
id. Am. 3, 6, 95:mula,
Mart. 9, 23, 13.—Transf., besmeared with ointment:II.et putri lutulenta de palaestra,
Mart. 7, 67, 7.—Trop.A.Filthy, dirty, vile:B.lenone istoc non lutum est lutulentius,
Plaut. Poen. 1, 1, 29:scio ego, multos jam lucrum lutulentos homines reddidit,
id. Capt. 2, 2, 76:lutulente Caesonine,
Cic. Pis. 12, 27: persona illa lutulenta, impura. id. Rosc. Com. 7, 20:vitia,
id. Pis. 1, 1:qui vexat lutulentā balnea turbā,
Juv. 7, 131.— -
13 pasco
pasco, pāvi, pastum, 3, v. a. and n. [root pa-; Sanscr. gō-pas, herdsman; Gr. pateomai; cf. pabulum, pastor, Pales, panis; perh. also, Penates, penum], to cause to eat, to feed, pasture.I.Lit.A.Of animals, to pasture, drive to pasture, to feed, attend to the feeding of, etc. (cf. pabulor):2.cum sues puer pasceret,
Cic. Div. 1, 17, 31:greges armentaque pavit,
Ov. M. 6, 395:non, me pascente, capellae, cytisum carpetis,
Verg. E. 1, 78:turpes sub gurgite phocas,
id. G. 4, 395:ut pasceret porcos,
Vulg. Luc. 15, 15. —= depasco, of land, to pasture, give as a pasture:B.et vomere duros Exercent collis atque horum asperrima pascunt,
Verg. A. 11. 319.—In gen., to feed, supply with food:2.quot greges et quantos sit pasturus,
Varr. R. R. 2, 1, 24:bestias pascere,
Cic. Off. 2, 4, 14:a quo (Catone) cum quaereretur, quid maxime in re familiari expediret? respondit: Bene pascere. Quid secundum? Satis bene pascere. Quid tertium? Male pascere,
id. ib. 2, 25, 89:quid refert, quantum pascat aut feneret?
Sen. Ep. 2, 5:plures calones atque caballi Pascendi,
Hor. S. 1, 6, 103.—To feed, nourish, maintain, support (syn.:3.alo, nutrio): olusculis nos soles pascere,
used to feed us with vegetables, Cic. Att. 6, 1, 13:quos, dives Anagnia, pascis, quos, Amasene pater,
Verg. A. 7, 684:servi, ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas,
Sen. Ep. 17, 3; so,servos,
Juv. 3, 141:viginti ventres pasco et canem,
Petr. 57:nullā provinciarum pascente Italiam,
Plin. 18, 3, 4, § 15: Juv. 7, 93.—Of one who gives frequent entertainments, to feast, entertain:cum plurimos suis sumptibus pasceret,
Spart. Hadr. 17; Lampr. Alex. Sev. 41: se sutoris arte pascere, earn a living, Aug. Civ. Dei, 22, 8.—Rarely of things:et volsis pascunt radicibus herbae (sc. me),
Verg. A. 3, 650.—To cherish, cultivate, let grow, feed, etc.— Poet.: barbam, i.e. to cherish, to let grow, pôgônotrophein, Hor. S. 2, 3, 35:4.sacrum (Baccho) crinem,
Verg. A. 7, 391:genas Phoebo, crinem Iaccho,
Stat. Th. 8, 493:Danaas paverunt Pergama flammas,
fed, Ov. M. 14, 467:ubi Taurica dira Caede pharetratae pascitur ara deae,
id. Tr. 4, 4, 63:polus dum sidera pascet,
Verg. A. 1, 608; Luc. 10, 258:umbra pascens sata,
Plin. 17, 12, 18, § 90:brevitate crassitudinem pascens,
Plin. 14, 1, 3, § 13:agros,
to till, cultivate, Mart. 10, 58, 9:nummos alienos,
to keep adding to, heap debt on debt, Hor. Ep. 1, 18, 35.—Of animals, to graze, browse ( poet.):b.pascentes capellae,
Verg. E. 3, 96:columbae,
id. A. 6, 199:saltibus in vacuis pascunt,
id. G 3, 143:sed tunc pascebant herbosa Palatia vaccae,
Tib. 2, 5, 25:ire vis, mula, pastum foras,
Plaut. Most. 4, 1, 22.—Esp.In pass. reflex., with dep. force:(β).cetera pascuntur viridis armenta per herbas,
Verg. G. 3, 162:pascitur in magnā Silā formosa juvenca,
id. ib. 3, 219:frondibus et victu pascuntur simplicis herbae,
id. ib. 3, 528:carice pastus acutā,
id. ib. 3, 231; 341:si pulli non pascentur,
Liv. 6, 41, 8:iterum pasto pascitur ante cibo,
chews the cud, Ov. Am. 3, 5, 17 sq. —Like depascere, with acc.:II.silvas,
Verg. G. 3, 314:mala gramina,
id. A. 2, 471:apes arbuta,
id. G. 4, 181:beluae pastae radices fruticum,
Plin. 9, 3, 2, § 7.—Trop.1.To feast, to gratify:b.quos P. Clodii furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis pavit,
Cic. Mil. 2, 3:alicujus cruciatu atque supplicio pascere oculos animumque exsaturare,
to feast, id. Verr. 2, 5, 26, § 65; cf.:in ejus corpore lacerando... oculos paverit suos,
id. Phil. 11, 3, 8; Sen. Ep. 6, 6, 25:animum picturā pascit inani,
Verg. A. 1, 464:spes inanes,
to cherish, id. ib. 10, 627.—Of style:omnia quasi eodem cibo pasta,
Petr. S. 2.—Pass. reflex.:2.his ego rebus pascor, his delector,
feast myself, Cic. Pis. 20, 45:pasci discordiis civium et seditione,
id. Sest. 46, 99:ego hic pascor bibliothecā Fausti,
id. Att. 4, 10, 1:qui maleficio et scelere pascuntur,
live by, id. Off. 2, 11, 40:otia corpus alunt: animus quoque pascitur illis,
Ov. P. 1, 4, 21:pasci dolore alicujus,
id. M. 6, 280.—To lay waste, ravage, desolate:vestros campos,
Liv. 25, 12:et pascent terram Assur in gladio,
Vulg. Mic. 5, 6; cf.:pasce populum tuum in virgā tuā,
id. ib. 7, 14. -
14 sagmarius
sagmārĭus, a, um, adj. [sagma], of or belonging to a pack-saddle (post-class.):equus,
a pack-horse, Lampr. Heliog. 4; Aur. ap. Vop. Aur. 7, 7; cf.:caballus, mula,
Isid. Orig. 20, 16, 5. -
15 suffraginosus
suffrāgĭnōsus, a, um, adj. [suffrago], diseased in the hough or pastern:mula,
Col. 6, 38, 2. -
16 suspiriosus
suspīrĭōsus, a, um, adj. [suspirium], breathing deeply or with difficulty, breathing short, asthmatic:mula,
Col. 6, 38, 1:anhelatores et suspiriosi,
Plin. 23, 7, 63, § 121; 20, 2, 5, § 9; 32, 8, 29, § 91; Cael. Aur. Acut. 2, 28, 148; Veg. Vet. 1, 11, 1. -
17 tarditas
I.Lit., of motion or action:II.celeritati tarditas, non debilitas (contraria est),
Cic. Top. 11, 47:pedum,
id. Rab. Perd. 7, 21:cursu corrigam tarditatem tum equis tum quadrigis,
id. Q. Fr. 2, 13, 2:vehiculis tarditati,
id. Rep. 3, 2, 3:navium,
Caes. B. C. 1, 58:onerariae navis,
Tac. A. 2, 39:mula effrenis et tarditatis indomitae,
Plin. 8, 44, 69, § 171:occasionis,
Cic. Phil. 2, 46, 118; cf.:moram et tarditatem afferre bello,
id. ib. 5, 9, 25:tarditas et procrastinatio in rebus gerendis,
id. ib. 6, 3, 7:cunctatio ac tarditas,
id. Sest. 47, 100:nosti hominis tarditatem,
id. Fam. 1, 5, b, 2:quid si etiam affert tarditatem ista sententia ad Dolabellam persequendum,
id. Phil. 11, 10, 25; id. Brut. 42, 154:propter tarditatem sententiarum moramque rerum,
id. Fam. 10, 22, 2:tanta fuit operis tarditas,
id. Cat. 3, 8, 20:audientium,
dulness, Plin. 20, 9, 33, § 83; so,aurium,
id. 20, 13, 51, § 137; 23, 2, 28, § 59:veneni,
slow effect, Tac. A. 16, 14 fin. —In plur.:celeritates tarditatesque,
Cic. Univ. 9:cavendum est, ne tarditatibus utamur in ingressu mollioribus,
id. Off. 1, 36, 131.—Trop., of the mind, slowness, dulness, heaviness, stupidity:ingenii,
Cic. Or. 68, 229; so,ingenii (connected with stupor),
id. Pis. 1, 1; cf.:tarditas animi et stupor,
Gell. 16, 12, 3:ingenii,
Quint. 1, 1, 1:quid adjectius tarditate et stultitiā dici potest?
Cic. Leg. 1, 19, 51:hominum,
id. N. D. 1, 5, 11:opinio tarditatis,
id. de Or. 1, 27, 125.
См. также в других словарях:
Mula — puede hacer referencia a: Mula, animal híbrido. Mula, municipio de la Región de Murcia (España). El Mula, río de la Región de Murcia (España). Mulá, en algunas comunidades musulmanas, quien está versado en el Corán. Mula, persona que pasa la… … Wikipedia Español
Muľa — (Village) Administration Pays Slovaquie … Wikipédia en Français
Mula — bezeichnet: Mula (Murcia), eine Gemeinde in der Provinz Murcia, Spanien Río Mula, einen Fluss in der Provinz Murcia, Spanien Mula (Fluss), einen Nebenfluss des Bhima in Indien Mula ist der Name von: Inva Mula (* 1963), albanische Sopranistin … Deutsch Wikipedia
mulă — MÚLĂ, mule, s.f. (Rar) Mulaj; p. ext. tipar, formă [var.: mul subst.] – Din fr. moule. Trimis de ana zecheru, 13.09.2007. Sursa: DEX 98 MÚLĂ s. v. catârcă. Trimis de siveco, 13.09.2007. Sursa: Sinonime … Dicționar Român
mūla- Ⅰ — *mūla , *mūlam germ., stark. Neutrum (a): nhd. Maul, Mund ( Maskulinum); ne. mouth (Neutrum); Rekontruktionsbasis: got., an., afries., mnl., ahd.; Hinweis: s. *mūla ( … Germanisches Wörterbuch
mūla- Ⅱ — *mūla , *mūlaz germ., stark. Maskulinum (a): nhd. Maul, Mund ( Maskulinum); ne. mouth (Neutrum); Rekontruktionsbasis: got., an., afries., ahd.; Hinweis: s. *mūla (Neutrum), *mūlō, *mūlōn; … Germanisches Wörterbuch
Mula — Variante (Mulà) du catalan Molar, à rapprocher du castillan Muela = meule de moulin. C est en principe un toponyme (lieu où se trouve un moulin). Le rapport avec la mule est possible pour les formes non accentuées sur le a … Noms de famille
mula — s. f. 1. Fêmea de mulo. 2. [Figurado] Pessoa teimosa. 3. [Popular] Bubão sifilítico nas virilhas. 4. [Marnotagem] Monte de sal. ‣ Etimologia: latim mula, ae • Confrontar: mola … Dicionário da Língua Portuguesa
Mula — Mula, Stadt in der spanischen Provinz Murcia; warme Bäder, Töpferei, Ölmühlen; 7500 Ew … Pierer's Universal-Lexikon
Mula — Mula, Bezirkshauptstadt in der span. Provinz Murcia, mit Schloßruinen und (1900) 12,731 Einw. 6 km östlich von M. finden sich eisenhaltige Thermen … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Mula — Mula, Stadt in der span. Prov. Murcia, (1900) 12.731 E … Kleines Konversations-Lexikon