me+da+que...

at-tollo ( attolo, arch.), no perf. or sup., 3, v. a., to lift or raise up, raise, elevate, lift on high (in the poets and postAug. prose writers very frequent, but not in Cic.; syn.: tollo, erigo).

Lit.:

super limen pedes attollere,

Plaut. Cas. 4, 4, 1:

signa,

id. ib. 2, 6, 5: pallium attollere, i. e. accingere (v. accingo), * Ter. Eun. 4, 6, 31:

illum (regem) omnes apes... saepe attollunt umeris,

Verg. G. 4, 217: Nec semel irrisus triviis attollere curat Fracto crure planum, to raise up the juggler, to help him up, * Hor. Ep. 1, 17, 58 Schmid:

parvumque attollite natum,

lift up, Ov. M. 9, 387:

caput,

id. ib. 5, 503:

oculos humo,

id. ib. 2, 448:

Et contra magnum potes hos (oculos) attollere solem,

Prop. 1, 15, 37:

Sed non attollere contra Sustinet haec oculos,

Ov. M. 6, 605:

Attollens Joseph oculos vidit etc.,

Vulg. Gen. 43, 29:

timidum lumen ad lumina,

Ov. M. 10, 293:

vultus jacentes,

id. ib. 4, 144:

corpus ulnis,

id. ib. 7, 847:

manus ad caelum,

Liv. 10, 36:

cornua e mari,

Plin. 9, 27, 43, § 82:

attollite portas, principes,

Vulg. Psa. 23, 7; 23, 9:

mare ventis,

Tac. Agr. 10; cf.:

Euphratem attolli,

swollen, id. A. 6, 37:

se in femur,

raises himself on his thigh, Verg. A. 10, 856:

se in auras,

Ov. M. 4, 722:

se recto trunco,

id. ib. 2, 822:

attollentem se ab gravi casu,

Liv. 8, 7, 6:

a terrā se attollentem,

Plin. 21, 11, 36, § 62.—

With middle signif.: e mediis hunc (sc. Atlantem) harenis in caelum attolli prodidere,

Plin. 5, 1, 1, § 6:

attollitur monte Pione,

id. 5, 29, 31, § 115.—Of buildings, to raise, erect, build:

immensam molem,

Verg. A. 2, 185:

arcem,

id. ib. 3, 134:

attollitur opus in altitudinem XXXX. cubitis,

Plin. 36, 5, 4, § 30:

turres in centenos vicenos[que ] attollebantur,

Tac. H. 5, 11.— Poet.:

cum die stativorum campum alacritate discursu pulvere attolleres,

Plin. Pan. 14, 3; cf. Verg. A. 9, 714.—

Trop., to raise, elevate, exalt, sustain; also, to enlarge, aggrandize, to render prominent or conspicuous, to extol (so esp. freq. in Tac.):

Punica se quantis attollet gloria rebus,

Verg. A. 4, 49:

ultro implacabilis ardet Attollitque animos,

id. ib. 12, 4:

ad consulatūs spem attollere animos,

Liv. 22, 26:

rectos ac vividos animos non ut alii contundis ac deprimis, sed foves et attollis,

Plin. Pan. 44, 6:

Frangit et attollit vires in milite causa,

Prop. 5, 6, 51:

attollique suum laetis ad sidera nomen vocibus,

Luc. 7, 11:

quanto Ciceronis studio Brutus Cassiusque attollerentur,

were distinguished, Vell. 2, 65 Ruhnk. (cf. Cic. Phil. 11, 14: animadverti dici jam a quibusdam exornari etiam nimium a me Brutum, nimium Cassium ornari); so,

insignibus triumphi,

Tac. A. 3, 72; id. H. 2, 90; 3, 37; 4, 59; id. Agr. 39:

res per similitudinem,

Quint. 8, 6, 68: his (frons) contrahitur, attollitur ( is drawn up or raised), demittitur, id. 11, 3, 78:

belloque et armis rem publicam,

Tac. H. 4, 52:

cuncta in majus attollens,

id. A. 15, 30:

sua facta, suos casus,

id. Agr. 25.— Form attolo, of doubtful meaning:

Quis vetat qui ne attolat? Pac., Trag. Rel. p. 82 Rib.: Custodite istunc vos, ne vim qui attolat neve attigat,

id. ib. p. 105 (= auferre or afferre, Non.).

at-tollo ( attolo, arch.), no perf. or sup., 3, v. a., to lift or raise up, raise, elevate, lift on high (in the poets and postAug. prose writers very frequent, but not in Cic.; syn.: tollo, erigo).

Lit.:

super limen pedes attollere,

Plaut. Cas. 4, 4, 1:

signa,

id. ib. 2, 6, 5: pallium attollere, i. e. accingere (v. accingo), * Ter. Eun. 4, 6, 31:

illum (regem) omnes apes... saepe attollunt umeris,

Verg. G. 4, 217: Nec semel irrisus triviis attollere curat Fracto crure planum, to raise up the juggler, to help him up, * Hor. Ep. 1, 17, 58 Schmid:

parvumque attollite natum,

lift up, Ov. M. 9, 387:

caput,

id. ib. 5, 503:

oculos humo,

id. ib. 2, 448:

Et contra magnum potes hos (oculos) attollere solem,

Prop. 1, 15, 37:

Sed non attollere contra Sustinet haec oculos,

Ov. M. 6, 605:

Attollens Joseph oculos vidit etc.,

Vulg. Gen. 43, 29:

timidum lumen ad lumina,

Ov. M. 10, 293:

vultus jacentes,

id. ib. 4, 144:

corpus ulnis,

id. ib. 7, 847:

manus ad caelum,

Liv. 10, 36:

cornua e mari,

Plin. 9, 27, 43, § 82:

attollite portas, principes,

Vulg. Psa. 23, 7; 23, 9:

mare ventis,

Tac. Agr. 10; cf.:

Euphratem attolli,

swollen, id. A. 6, 37:

se in femur,

raises himself on his thigh, Verg. A. 10, 856:

se in auras,

Ov. M. 4, 722:

se recto trunco,

id. ib. 2, 822:

attollentem se ab gravi casu,

Liv. 8, 7, 6:

a terrā se attollentem,

Plin. 21, 11, 36, § 62.—

With middle signif.: e mediis hunc (sc. Atlantem) harenis in caelum attolli prodidere,

Plin. 5, 1, 1, § 6:

attollitur monte Pione,

id. 5, 29, 31, § 115.—Of buildings, to raise, erect, build:

immensam molem,

Verg. A. 2, 185:

arcem,

id. ib. 3, 134:

attollitur opus in altitudinem XXXX. cubitis,

Plin. 36, 5, 4, § 30:

turres in centenos vicenos[que ] attollebantur,

Tac. H. 5, 11.— Poet.:

cum die stativorum campum alacritate discursu pulvere attolleres,

Plin. Pan. 14, 3; cf. Verg. A. 9, 714.—

Trop., to raise, elevate, exalt, sustain; also, to enlarge, aggrandize, to render prominent or conspicuous, to extol (so esp. freq. in Tac.):

Punica se quantis attollet gloria rebus,

Verg. A. 4, 49:

ultro implacabilis ardet Attollitque animos,

id. ib. 12, 4:

ad consulatūs spem attollere animos,

Liv. 22, 26:

rectos ac vividos animos non ut alii contundis ac deprimis, sed foves et attollis,

Plin. Pan. 44, 6:

Frangit et attollit vires in milite causa,

Prop. 5, 6, 51:

attollique suum laetis ad sidera nomen vocibus,

Luc. 7, 11:

quanto Ciceronis studio Brutus Cassiusque attollerentur,

were distinguished, Vell. 2, 65 Ruhnk. (cf. Cic. Phil. 11, 14: animadverti dici jam a quibusdam exornari etiam nimium a me Brutum, nimium Cassium ornari); so,

insignibus triumphi,

Tac. A. 3, 72; id. H. 2, 90; 3, 37; 4, 59; id. Agr. 39:

res per similitudinem,

Quint. 8, 6, 68: his (frons) contrahitur, attollitur ( is drawn up or raised), demittitur, id. 11, 3, 78:

belloque et armis rem publicam,

Tac. H. 4, 52:

cuncta in majus attollens,

id. A. 15, 30:

sua facta, suos casus,

id. Agr. 25.— Form attolo, of doubtful meaning:

Quis vetat qui ne attolat? Pac., Trag. Rel. p. 82 Rib.: Custodite istunc vos, ne vim qui attolat neve attigat,

id. ib. p. 105 (= auferre or afferre, Non.).

commentor, ātus sum, 1, v. freq. dep. [comminiscor].

Prop., to consider thoroughly, meditate, think over, study, deliberate, weigh, prepare one ' s self mentally, etc. (class.).

Ingen.

Absol.:

ut cito commentatus est,

i. e. has made up a story, Plaut. Cas. 2, 3, 27:

cum in hortos D. Bruti auguris commentandi causā convenissemus,

deliberation, Cic. Lael. 2, 7:

magi, qui congregantur in fano commentandi causā,

id. Div. 1, 41, 90.—

With acc.:

te ipsum, qui multos annos nihil aliud commentaris, docebo quid sit humaniter vivere,

Cic. Fam. 7, 1, 5:

commentari aliquid et discere,

id. Fin. 5, 15, 42: futuras mecum commentabar miserias, id. poët. Tusc. 3, 14, 29.—

With interrog. clause:

ut commentemur inter nos, quā ratione nobis traducendum sit hoc tempus,

Cic. Fam. 4, 6, 3.—

With de:

multos mensis de populi Romani libertate,

Cic. Phil. 3, 14, 36.—

In partic.

Of the orator's preparation for a speech (freq. and class.).

Absol.:

ad quem paratus venerat, cum in villā Metelli compluris dies commentatus esset,

Cic. Fam. 12, 2, 1: itaque videas barbato rostro eum commentari, Varr. ap. Non. p. 455, 19:

crebro digitorum labrorumque motu commentari,

Quint. 11, 3, 160.—

With acc.:

ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto redderet eisdem verbis quibus cogitasset,

Cic. Brut. 88, 301:

quae mihi iste visus est ex aliā oratione declamare, quam in alium reum commentaretur,

id. Rosc. Am. 29, 82.—

Of writings, to prepare, produce as the result of study, write (rare):

quorum alter commentatus est mimos,

Cic. Phil. 6, 13:

eo ipso anno cum commentaremur haec,

Plin. 18, 25, 57, § 209: Cato de militari disciplinā commentans, id. praef. § 30.— With acc., to discuss, write upon:

neque commentari quae audierat fas erat,

Gell. 1, 9, 4; cf.:

carmina legendo commentando, que etiam ceteris nota facere,

Suet. Gram. 2.—

Transf.

Of the oratorical student's practice in speaking (always with reference to the mental exertion and preparation; cf. Jan. ad Cic. Brut. 22, 87):

commentabar declamitans, sic enim nunc loquuntur, saepe cum M. Pisone,

Cic. Brut. 90, 310:

exisse eo colore et eis oculis, ut egisse causam, non commentatum putares,

id. ib. 22, 87 fin.:

magister hic Samnitium summā jam senectute est et cottidie commentatur,

id. de Or. 3, 23, 86 Sorof ad loc.—

Hence, as a modest expression for a speaker's effort, to experiment in speaking, attempt to speak:

satisne vobis videor pro meo jure in vestris auribus commentatus?

Cic. Fin. 5, 25, 75 Orell. and Madv. ad loc.—

To imitate, adopt the language of another:

Achilem Aristarchi mihi commentari lubet,

Plaut. Poen. prol. 1.—

To meditate, purpose:

si cogitaras id, quod illa tropaea plena dedecoris et risūs te commentatum esse declarant,

Cic. Pis. 40, 97.

commentor, ōris, m. [comminiscor], one who devises or invents something, an inventor:

uvae, i. e. Bacchus,

Ov. F. 3, 785: fraudis, Auct. Ep. Iliad. 579: machinarius, a machinist, Scl. 5, § 13 Momms. (al. commentator).

consĕquus, a, um, adj. [consequor], following (ante- and post-class.):

pars paginae,

Sid. Apol. 7, 14:

ratione,

Claud. Mam. Stat. An. 2, 9 fin. —

* Adv.: consĕ-qŭē redeunt ex ordine certo, Lucr. 5, 679 Lachm. N. cr.

con-sĭmĭlis, e, adj., similar in all respects, entirely similar, like (class.; most freq. in Plaut., Ter., and Lucr.; not in Hor.); constr. with gen., dat., atque, quasi, or absol.

With gen.:

liber captivus avis ferae consimilis est,

Plaut. Capt. 1, 2, 7; Afran. ap. Charis. p. 193 P. (Com. Rel. v. 397 Rib.); Lucr. 5, 811; 5, 711; Cic. de Or. 1, 33, 149.—

With dat.:

cui homini erus est consimilis,

Plaut. Poen. 4, 2, 2; Ter. Heaut. 2, 4, 2; Cic. Phil. 2, 12, 28; Caes. B. G. 2, 11.—

With atque or et:

tam consimili'st atque ego,

Plaut. Am. 1, 1, 287; so id. Bacch. 3, 3, 50; Fronto, Or. 1; and with et, Lucr. 3, 8; and que, id. 4, 231.—

With quasi:

quia consimile est quom stertas quasi sorbeas,

Plaut. Mil. 3, 2, 8.—

Absol. (so most freq.):

imago,

Plaut. Men. 5, 9, 4:

ludus,

Ter. Eun. 3, 5, 38:

consilia,

id. Heaut. 1, 2, 35: via, Afran. ap. Non. p. 316, 9 (Com. Rel. v. 135 Rib.):

pars,

Lucr. 2, 1018:

res,

id. 4, 89:

color,

id. 2, 736:

natura,

id. 1, 916:

ratio,

id. 1, 842; 1, 884; 1, 1097 et saep.:

ratione mentis,

id. 2, 676:

carmen,

Ov. P. 3, 7, 3: studio, * Tac. A. 3, 13: pariter cadentia et consimilia irascentem, etc., * Quint. 9, 3, 102.—

In a doubtful constr.:

fecerunt, ut consimilis fugae profectio videretur,

Caes. B. G. 2, 11:

quojus mos maxumest consimilis vostrum, hi, etc.,

Ter. Heaut. 2, 4, 13.—As subst.: con-sĭmĭlĭa, ium, n.; only in the phrase et consimilia, after enumerations, and the like, and similar things:

saga, tunicae, paenulae et consimilia,

Dig. 34, 2, 23, § 2; Quint. 9, 3, 102.— Adv.: consĭmĭlĭter, very similarly, in like manner (post-class.):

consimiliter Cicero verbo isto utitur,

Gell. 6, 16, 12; 11, 5, 8.— Comp. and sup. not in use either in adj. or adv.

con-sĭmĭlis, e, adj., similar in all respects, entirely similar, like (class.; most freq. in Plaut., Ter., and Lucr.; not in Hor.); constr. with gen., dat., atque, quasi, or absol.

With gen.:

liber captivus avis ferae consimilis est,

Plaut. Capt. 1, 2, 7; Afran. ap. Charis. p. 193 P. (Com. Rel. v. 397 Rib.); Lucr. 5, 811; 5, 711; Cic. de Or. 1, 33, 149.—

With dat.:

cui homini erus est consimilis,

Plaut. Poen. 4, 2, 2; Ter. Heaut. 2, 4, 2; Cic. Phil. 2, 12, 28; Caes. B. G. 2, 11.—

With atque or et:

tam consimili'st atque ego,

Plaut. Am. 1, 1, 287; so id. Bacch. 3, 3, 50; Fronto, Or. 1; and with et, Lucr. 3, 8; and que, id. 4, 231.—

With quasi:

quia consimile est quom stertas quasi sorbeas,

Plaut. Mil. 3, 2, 8.—

Absol. (so most freq.):

imago,

Plaut. Men. 5, 9, 4:

ludus,

Ter. Eun. 3, 5, 38:

consilia,

id. Heaut. 1, 2, 35: via, Afran. ap. Non. p. 316, 9 (Com. Rel. v. 135 Rib.):

pars,

Lucr. 2, 1018:

res,

id. 4, 89:

color,

id. 2, 736:

natura,

id. 1, 916:

ratio,

id. 1, 842; 1, 884; 1, 1097 et saep.:

ratione mentis,

id. 2, 676:

carmen,

Ov. P. 3, 7, 3: studio, * Tac. A. 3, 13: pariter cadentia et consimilia irascentem, etc., * Quint. 9, 3, 102.—

In a doubtful constr.:

fecerunt, ut consimilis fugae profectio videretur,

Caes. B. G. 2, 11:

quojus mos maxumest consimilis vostrum, hi, etc.,

Ter. Heaut. 2, 4, 13.—As subst.: con-sĭmĭlĭa, ium, n.; only in the phrase et consimilia, after enumerations, and the like, and similar things:

saga, tunicae, paenulae et consimilia,

Dig. 34, 2, 23, § 2; Quint. 9, 3, 102.— Adv.: consĭmĭlĭter, very similarly, in like manner (post-class.):

consimiliter Cicero verbo isto utitur,

Gell. 6, 16, 12; 11, 5, 8.— Comp. and sup. not in use either in adj. or adv.

cumquĕ ( quomquĕ or cunquĕ), adv. [cum-que], serves for the generalizing of any action, event, time, etc., however, whenever, howsoever, whensoever, -ever, -soever.

Usu. with pronn. and pronom. advv.: quicumque, qualiscumque, etc., ubicumque, quotienscumque, etc.—

Very rarely standing alone:

quae demant cumque dolorem,

which remove pain in general, any pain, Lucr. 2, 21:

cum solis lumina cumque Inserti fundunt radii per opaca domorum,

in whatever manner, id. 2, 114:

mihi cumque salve Rite vocanti,

Hor. C. 1, 32, 15 (quotiescumque te vocavero, Schol.): aurum cumque a possessore confertur, Cod. Th. 12, 6, 32; cf. Lachm. ad Lucr. vol. 2, p. 288 (who denies the use of cumque except with relatives).

Leg. 3, 3, 9, the reading is most prob. equitatumque qui regat habeto; so B. and K.; v. Orell. N. cr.

īdem, ĕădem, ĭdem ( masc. eidem, freq. in MSS. and inscrr.; v. Lachm. ad Lucr. 1, 120; rarely isdem or eisdem; plur. nom. eidem; dat. and abl. eisdem; usu. contr. idem, isdem; not iidem, iisdem; v. Neue, Formenl. 2, 198 sqq.), pron. [from the pronom. root I, whence is, and the demonstr. suff. dem; root of dies, day, time; hence, just, exactly, Corss. Aussp. 2, 855], the same.

In gen.:

deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit,

Cic. de Imp. Pomp. 7, 19:

quam (sphaeram) ab eodem Archimede factam posuerat in templo Virtutis Marcellus idem,

id. Rep. 1, 14:

id, quod eidem Ciceroni placet,

Quint. 10, 7, 28:

jure erat semper idem vultus (Socratis),

Cic. Tusc. 3, 15, 31:

idem semper vultus eademque frons,

id. Off. 1, 26, 90:

tu autem eodem modo omnes causas ages? aut in iisdem causis perpetuum et eundem spiritum sine ulla commutatione obtinebis?

id. Or. 31, 110:

non quod alia res esset: immo eadem,

id. Clu. 29, 80:

etiam si verbo differre videbitur, re tamen erit unum et omnibus in causis idem valebit,

id. Caecin. 21, 59:

ad causas simillimas inter se vel potius easdem,

id. Brut. 94, 324. —

In partic., idem is used,

When two predicates are referred to the same subject.

When the predicates are of the same kind it may often be rendered, at the same time, likewise, also, etc., or = is (ea, id) with quoque, etiam, simul, etc.:

cum Academico et eodem rhetore congredi conatus sum,

Cic. N. D. 2, 1, 1; cf.:

oratio splendida et grandis et eadem in primis faceta,

id. Brut. 79, 273:

avunculus meus, vir innocentissimus idemque doctissimus,

id. N. D. 3, 32, 80:

jam M. Marcellus ille quinquies consul totum (auspicium) omisit, idem imperator, idem augur optimus,

id. Div. 2, 36, 77:

ubi Xenocrates, ubi Aristoteles ista tetigit? hos enim quasi eosdem esse vultis,

id. Ac. 2, 44, 136; cf.:

viros fortes, magnanimos, eosdem bonos et simplices esse volumus,

id. Off. 1, 19, 63:

Caninius idem et idem noster cum ad me pervesperi venisset, etc.,

id. Fam. 9, 2, 1:

amicus est tamquam alter idem,

a second self, id. Lael. 21, 80:

ad idem semper exspectandum paratior,

id. Off. 2, 15, 53:

nam idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est,

Sall. C. 20, 5; cf.:

quos omnes eadem odisse, eadem metuere in unum coeëgit,

id. J. 31, 14:

Hisdem diebus, for eisdem,

Pall. 10, 13:

hic finis belli,... idemque finis regni,

Liv. 45, 9, 2; 2, 12, 2:

quae ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem Romani... gessere,

id. 6, 1, 1:

ut pars militum gladiatores, qui e servitio Blaesi erant, pars ceteram ejusdem familiam vincirent,

Tac. A. 1, 23:

erepta mihi prius eorundem matre,

Quint. 6 prooem. 4:

fervida aestas, longinqua itinera sola ducis patientia mitigabantur, eodem plura quam gregario milite tolerante,

Tac. A. 14, 24.—

When the predicates are in contrast with one another it may be rendered, nevertheless, yet, on the contrary:

(Epicurus) cum optimam et praestantissimam naturam dei dicat esse, negat idem esse in deo gratiam,

Cic. N. D. 1, 43, § 121; cf. Curt. 5, 1, 14.—

Esp.

Connected or corresp. with the pronouns ego, tu, hic, ille, iste, qui, and with unus:

idem ego ille (non enim mihi videor insolenter gloriari, etc.) idem inquam ego recreavi afflictos animos, etc.,

Cic. Att. 1, 16, 8:

ego idem, qui, etc.,

id. Or. 7, 23; cf.:

habitae sunt multae de me contiones... habuit de eodem me P. Lentulus consul contionem,

id. Sest. 50, 107:

cedo nunc ejusdem illius inimici mei de me eodem contionem,

id. ib. §

108: de me eodem,

id. ib. 51, 109:

quin tu igitur concedis idem, etc.,

id. Rep. 1, 39 fin. Mos.; cf.:

cognoram te in custodia salutis meae diligentem: eundemque te, etc.,

id. Att. 4, 1, 1:

Sopater quidam fuit, etc.... huic eidem Sopatro eidem inimici ad C. Verrem ejusdem rei nomen detulerunt,

id. Verr. 2, 2, 28, § 68:

cum est idem hic Sopater absolutus,

id. ib. 2, 2, 29, §

70: hoc idem facere,

id. Rep. 1, 35:

ab hisce eisdem permotionibus,

id. de Or. 1, 12, 53:

idem ille tyrannus,

id. Rep. 1, 42:

in eisdem illis locis,

id. Verr. 2, 1, 21, § 56:

eandem illam (sphaeram),

id. Rep. 1, 14:

eum et idem qui consuerunt et idem illud alii desiderent,

id. Off. 2, 15 fin.:

idem iste Mithridates,

id. de Imp. Pomp. 7, 19 (Klotz, Orell., B. and K.;

older edd., idem ipse): musici qui erant quondam idem poëtae,

id. de Or. 3, 44, 174; cf.:

beneficentia, quam eandem benignitatem appellari licet,

id. Off. 1, 7, 20:

quod idem in ceteris artibus non fit,

id. Fin. 3, 7, 24 fin.:

exitus quidem omnium unus et idem fuit,

id. Div. 2, 47, 97:

in qua (causa) omnes sentirent unum atque idem,

id. Cat. 4, 7, 14; cf.

in an inverted order: ut verset saepe multis modis eandem et unam rem,

id. Or. 40, 137:

neque ego aliter accepi: intellexi tamen idem, non existimasse te, etc.,

id. Fam. 9, 15, 3; id. Att. 3, 12, 1; 8, 3, 3.—

As a word of comparison, with et, ac, que, ut, qui ( quae, quod), quam, quasi, cum, or (mostly poet.) with the dat., the same as, identical with, of the same meaning as, etc.:

si quaeratur, idemne sit pertinacia et perseverantia,

Cic. Top. 23, 87: videmus fuisse quosdam, qui idem ornate ac graviter, idem versute et subtiliter dicerent, at the same time and as well as, id. Or. 7, 22; cf. id. Sull. 18, 51:

imperii nostri terrarumque idem est extremum,

id. Prov. Cons. 13, 33; cf. id. Cael. 28, 67:

disputationem habitam non quasi narrantes exponimus, sed eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est,

id. Tusc. 2, 3, 9:

idem abeunt, qui venerant,

id. Fin. 4, 3, 7:

quoniam earum rerum quas ego gessi, non est eadem fortuna atque condicio, quae illorum qui, etc.,

id. Cat. 3, 12, 27:

non quo idem sit servulus quod familia,

id. Caecin. 20, 58:

qui (servi) et moribus eisdem essent, quibus dominus, et eodem genere ac loco nati,

id. Verr. 2, 3, 25, § 62:

eandem constituit potestatem quam si, etc.,

id. Agr. 2, 12, 30:

eodem loco res est, quasi ea pecunia legata non esset,

id. Leg. 2, 21, 53; cf.:

sensu amisso fit idem, quasi natus non esset omnino,

id. Lael. 4, 14.—With cum:

tibi mecum in eodem est pistrino vivendum,

Cic. de Or. 2, 33, 144:

hunc eodem mecum patre genitum, etc.,

Tac. A. 15, 2:

in eadem mecum Africa geniti fides,

Liv. 30, 12, 15; 28, 28, 14.—With dat.:

(Homerus) Sceptra potitus, eadem aliis sopitu' quiete est,

Lucr. 3, 1038; cf.:

invitum qui servat idem facit occidenti,

Hor. A. P. 467; so Ov. M. 13, 50; id. Am. 1, 4, 1 al.:

quod non idem illis censuissemus,

Cic. Fam. 9, 6, 3; Just. 2, 4, 10:

ille eadem nobis juratus in arma,

Ov. M. 13, 50.—In neutr. with gen.:

si idem nos juris haberemus quod ceteri,

Cic. Balb. 12, 29:

tibi idem consilii do, quod, etc.,

id. Fam. 9, 2, 2:

omnes qui ubique idem operis efficiunt,

Lact. 5, 4, 1:

non habet officii lucifer omnis idem,

Ov. F. 1, 46.— Advv.: eādem, eodem, v. h. v.

hŏdĭē, adv. [contr. from hoc die, on this day], to-day.

Lit.:

quem quidem negat Eros hodie: cras mane putat,

Cic. Att. 13, 30, 2;

so opp. cras,

Ov. R. Am. 94; Hor. Ep. 1, 16, 33:

hodie mane,

this morning, Cic. Att. 13, 9, 1:

hodie cum diluculo,

Plaut. Am. 2, 2, 111:

hodie numquam ad vesperum vivam!

id. As. 3, 3, 40:

pridie Vinalia, qui dies hodie est,

Cic. Phil. 14, 5, 14:

Nonae sunt hodie Sextiles,

id. Verr. 1, 10, 31:

hodie tricesima sabbata,

Hor. S. 1, 9, 69:

equidem te, nisi nunc, hodie nusquam vidi gentium,

Plaut. Am. 2, 2, 54:

ego hodie compendi feci binos panes in dies: Ita mea ancilla, quae fuit hodie, sua nunc est: Jam hodie alienum cenabit, etc.,

till today, id. Pers. 4, 3, 2 sq.: faciam hodie, ut, etc., * Caes. B. C. 3, 91, 3:

si cenas hodie mecum,

Hor. Ep. 1, 7, 70.—Of the nighttime:

illa nocte aliquis, tollens ad sidera vultum, Dicet: Ubi est hodie, quae Lyra fulsit heri?

Ov. F. 2, 76.—

Pleon. (freq. in Plaut.):

maximo hercle hodie malo vostro istunc fertis,

Plaut. Men. 5, 7, 24:

ut ego hodie raso capite calvos capiam pileum,

id. Am. 1, 2, 1.—

Transf., in gen., to - day, at the present day, at this time, now, in these times:

ut omnes, qui tum eos agros, ubi hodie est haec urbs, incolebant, etc.,

Cic. Rep. 2, 2 fin.; cf.:

id quod retinemus hodie,

id. ib. 2, 9; id. Fam. 9, 22, 2:

mihi non minori curae est, qualis res publica post mortem meam futura sit, quam qualis hodie sit,

id. Lael. 12, 43; id. Cael. 2, 3; id. Ac. 2, 1, 3:

hodie omnes sic habent, etc.,

id. Verr. 2, 5, 25, § 64:

nec turba deorum talis (erat) ut est hodie,

Juv. 13, 47:

sunt summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia,

Quint. 10, 1, 122; cf.:

sunt et hodie clari ejusdem operis auctores, qui, etc.,

id. 3, 2, 21;

for which: sunt clari hodieque et qui olim nominabuntur,

id. 10, 1, 94; so,

hodieque = et hodie,

Cic. de Or. 1, 22, 103; id. Rab. Post. 16, 43 al.;

but in the post-Aug. per. freq. hodieque for hodie quoque: hodie etiam, usque adhuc, etiam nunc,

to this day, still, Vell. 1, 4, 3; 2, 8, 3; 2, 27, 5; Sen. Ep. 90, 16; Tac. G. 3; Suet. Claud. 19; id. Galb. 1; id. Tit. 2; Plin. 8, 45, 70, § 176; 30, 1, 1, § 2; v. que.—

To-day, now, at once, immediately (cf. têmeron):

hodie itura,

on the point of going, Ter. Eun. 3, 2, 10:

quin agitis hodie?... Properate,

Plaut. Cas. 4, 1, 7:

non dices hodie, quorsum, etc.,

Hor. S. 2, 7, 21:

si hodie postulem, etc.,

Cic. Tull. 23, 53.

īdem, ĕădem, ĭdem ( masc. eidem, freq. in MSS. and inscrr.; v. Lachm. ad Lucr. 1, 120; rarely isdem or eisdem; plur. nom. eidem; dat. and abl. eisdem; usu. contr. idem, isdem; not iidem, iisdem; v. Neue, Formenl. 2, 198 sqq.), pron. [from the pronom. root I, whence is, and the demonstr. suff. dem; root of dies, day, time; hence, just, exactly, Corss. Aussp. 2, 855], the same.

In gen.:

deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit,

Cic. de Imp. Pomp. 7, 19:

quam (sphaeram) ab eodem Archimede factam posuerat in templo Virtutis Marcellus idem,

id. Rep. 1, 14:

id, quod eidem Ciceroni placet,

Quint. 10, 7, 28:

jure erat semper idem vultus (Socratis),

Cic. Tusc. 3, 15, 31:

idem semper vultus eademque frons,

id. Off. 1, 26, 90:

tu autem eodem modo omnes causas ages? aut in iisdem causis perpetuum et eundem spiritum sine ulla commutatione obtinebis?

id. Or. 31, 110:

non quod alia res esset: immo eadem,

id. Clu. 29, 80:

etiam si verbo differre videbitur, re tamen erit unum et omnibus in causis idem valebit,

id. Caecin. 21, 59:

ad causas simillimas inter se vel potius easdem,

id. Brut. 94, 324. —

In partic., idem is used,

When two predicates are referred to the same subject.

When the predicates are of the same kind it may often be rendered, at the same time, likewise, also, etc., or = is (ea, id) with quoque, etiam, simul, etc.:

cum Academico et eodem rhetore congredi conatus sum,

Cic. N. D. 2, 1, 1; cf.:

oratio splendida et grandis et eadem in primis faceta,

id. Brut. 79, 273:

avunculus meus, vir innocentissimus idemque doctissimus,

id. N. D. 3, 32, 80:

jam M. Marcellus ille quinquies consul totum (auspicium) omisit, idem imperator, idem augur optimus,

id. Div. 2, 36, 77:

ubi Xenocrates, ubi Aristoteles ista tetigit? hos enim quasi eosdem esse vultis,

id. Ac. 2, 44, 136; cf.:

viros fortes, magnanimos, eosdem bonos et simplices esse volumus,

id. Off. 1, 19, 63:

Caninius idem et idem noster cum ad me pervesperi venisset, etc.,

id. Fam. 9, 2, 1:

amicus est tamquam alter idem,

a second self, id. Lael. 21, 80:

ad idem semper exspectandum paratior,

id. Off. 2, 15, 53:

nam idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est,

Sall. C. 20, 5; cf.:

quos omnes eadem odisse, eadem metuere in unum coeëgit,

id. J. 31, 14:

Hisdem diebus, for eisdem,

Pall. 10, 13:

hic finis belli,... idemque finis regni,

Liv. 45, 9, 2; 2, 12, 2:

quae ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem Romani... gessere,

id. 6, 1, 1:

ut pars militum gladiatores, qui e servitio Blaesi erant, pars ceteram ejusdem familiam vincirent,

Tac. A. 1, 23:

erepta mihi prius eorundem matre,

Quint. 6 prooem. 4:

fervida aestas, longinqua itinera sola ducis patientia mitigabantur, eodem plura quam gregario milite tolerante,

Tac. A. 14, 24.—

When the predicates are in contrast with one another it may be rendered, nevertheless, yet, on the contrary:

(Epicurus) cum optimam et praestantissimam naturam dei dicat esse, negat idem esse in deo gratiam,

Cic. N. D. 1, 43, § 121; cf. Curt. 5, 1, 14.—

Esp.

Connected or corresp. with the pronouns ego, tu, hic, ille, iste, qui, and with unus:

idem ego ille (non enim mihi videor insolenter gloriari, etc.) idem inquam ego recreavi afflictos animos, etc.,

Cic. Att. 1, 16, 8:

ego idem, qui, etc.,

id. Or. 7, 23; cf.:

habitae sunt multae de me contiones... habuit de eodem me P. Lentulus consul contionem,

id. Sest. 50, 107:

cedo nunc ejusdem illius inimici mei de me eodem contionem,

id. ib. §

108: de me eodem,

id. ib. 51, 109:

quin tu igitur concedis idem, etc.,

id. Rep. 1, 39 fin. Mos.; cf.:

cognoram te in custodia salutis meae diligentem: eundemque te, etc.,

id. Att. 4, 1, 1:

Sopater quidam fuit, etc.... huic eidem Sopatro eidem inimici ad C. Verrem ejusdem rei nomen detulerunt,

id. Verr. 2, 2, 28, § 68:

cum est idem hic Sopater absolutus,

id. ib. 2, 2, 29, §

70: hoc idem facere,

id. Rep. 1, 35:

ab hisce eisdem permotionibus,

id. de Or. 1, 12, 53:

idem ille tyrannus,

id. Rep. 1, 42:

in eisdem illis locis,

id. Verr. 2, 1, 21, § 56:

eandem illam (sphaeram),

id. Rep. 1, 14:

eum et idem qui consuerunt et idem illud alii desiderent,

id. Off. 2, 15 fin.:

idem iste Mithridates,

id. de Imp. Pomp. 7, 19 (Klotz, Orell., B. and K.;

older edd., idem ipse): musici qui erant quondam idem poëtae,

id. de Or. 3, 44, 174; cf.:

beneficentia, quam eandem benignitatem appellari licet,

id. Off. 1, 7, 20:

quod idem in ceteris artibus non fit,

id. Fin. 3, 7, 24 fin.:

exitus quidem omnium unus et idem fuit,

id. Div. 2, 47, 97:

in qua (causa) omnes sentirent unum atque idem,

id. Cat. 4, 7, 14; cf.

in an inverted order: ut verset saepe multis modis eandem et unam rem,

id. Or. 40, 137:

neque ego aliter accepi: intellexi tamen idem, non existimasse te, etc.,

id. Fam. 9, 15, 3; id. Att. 3, 12, 1; 8, 3, 3.—

As a word of comparison, with et, ac, que, ut, qui ( quae, quod), quam, quasi, cum, or (mostly poet.) with the dat., the same as, identical with, of the same meaning as, etc.:

si quaeratur, idemne sit pertinacia et perseverantia,

Cic. Top. 23, 87: videmus fuisse quosdam, qui idem ornate ac graviter, idem versute et subtiliter dicerent, at the same time and as well as, id. Or. 7, 22; cf. id. Sull. 18, 51:

imperii nostri terrarumque idem est extremum,

id. Prov. Cons. 13, 33; cf. id. Cael. 28, 67:

disputationem habitam non quasi narrantes exponimus, sed eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est,

id. Tusc. 2, 3, 9:

idem abeunt, qui venerant,

id. Fin. 4, 3, 7:

quoniam earum rerum quas ego gessi, non est eadem fortuna atque condicio, quae illorum qui, etc.,

id. Cat. 3, 12, 27:

non quo idem sit servulus quod familia,

id. Caecin. 20, 58:

qui (servi) et moribus eisdem essent, quibus dominus, et eodem genere ac loco nati,

id. Verr. 2, 3, 25, § 62:

eandem constituit potestatem quam si, etc.,

id. Agr. 2, 12, 30:

eodem loco res est, quasi ea pecunia legata non esset,

id. Leg. 2, 21, 53; cf.:

sensu amisso fit idem, quasi natus non esset omnino,

id. Lael. 4, 14.—With cum:

tibi mecum in eodem est pistrino vivendum,

Cic. de Or. 2, 33, 144:

hunc eodem mecum patre genitum, etc.,

Tac. A. 15, 2:

in eadem mecum Africa geniti fides,

Liv. 30, 12, 15; 28, 28, 14.—With dat.:

(Homerus) Sceptra potitus, eadem aliis sopitu' quiete est,

Lucr. 3, 1038; cf.:

invitum qui servat idem facit occidenti,

Hor. A. P. 467; so Ov. M. 13, 50; id. Am. 1, 4, 1 al.:

quod non idem illis censuissemus,

Cic. Fam. 9, 6, 3; Just. 2, 4, 10:

ille eadem nobis juratus in arma,

Ov. M. 13, 50.—In neutr. with gen.:

si idem nos juris haberemus quod ceteri,

Cic. Balb. 12, 29:

tibi idem consilii do, quod, etc.,

id. Fam. 9, 2, 2:

omnes qui ubique idem operis efficiunt,

Lact. 5, 4, 1:

non habet officii lucifer omnis idem,

Ov. F. 1, 46.— Advv.: eādem, eodem, v. h. v.

ĭgĭtur, conj. [pronom. stem i- of is; suffix -ha (-dha); Gr. -tha; Sanscr. -iha, here; -tur, = -tus (Sanscr. -tas), as in penitus, antiquitus, etc., from thence], introduces an inference or deduction, then, therefore, thereupon, accordingly, in these circumstances (in class. prose usu. placed after the first word of the clause; cf. below, III.; syn.: itaque, ergo; cf.: eo, ideo, idcirco, propterea; quamobrem, quare, etc.).

In gen. (rare):

SI. IN. IVS. VOCAT. NI. IT. ANTESTATOR. IGITVR EM. CAPITO, Fragm. XII. Tab.: mox magis, cum otium mihi et tibi erit, igitur tecum loquar,

Plaut. Cas. 2, 2, 39:

quando habebo, igitur rationem mearum fabricarum dabo,

id. Mil. 3, 1, 177; id. Bacch. 3, 4, 17:

cetera consimili mentis ratione peragrans, Invenies igitur multarum semina rerum Corpore celare, etc.,

Lucr. 2, 677.—

In partic.

Pleon., with tum, deinde, or demum, then at length, then certainly, then first:

ubi emeritum'st stipendium, igitur tum Specimen cernitur, quo eveniat aedificatio,

Plaut. Most. 1, 2, 51:

tum igitur tibi aquae erit cupido,

id. Trin. 3, 2, 50:

igitur tum accedam hunc, quando quid agam invenero,

id. Most. 3, 1, 159:

post id igitur deinde faciam palam,

id. Stich. 1, 2, 29:

miserumst opus, igitur demum fodere puteum, ubi sitis fauces tenet,

id. Most. 2, 1, 32:

igitur demum omnes scient quae facta,

id. Am. 1, 2, 11; 1, 1, 145:

post igitur demum faciam ut res flat palam,

id. ib. 3, 1, 16:

demum igitur, quom seis jam senex, tum in otium te conloces, etc.,

id. Merc. 3, 2, 9.—

In drawing a logical conclusion (but not with et, atque, que; v. Krebs, Antibarb. p. 540), therefore, accordingly, consequently: St. Ligna hic apud nos nulla sunt. Co. Sunt asseres. St. Sunt pol. Co. Sunt igitur ligna, Plaut. Aul. 2, 6, 8:

si enim est aliquid in rerum natura, quod hominis mens, quod ratio, quod vis, quod potestas humana efficere non possit, est certe id, quod illud efficit, homine melius. Atqui res caelestes omnesque eae, quarum est ordo sempiternus, ab homine confici non possunt. Est igitur id, quo illa conficiuntur, homine melius,

Cic. N. D. 2, 6, 16: quid ergo haec ab illa conclusione differt, Si mentiris, mentiris;

mentiris autem, mentiris igitur?

id. Ac. 2, 30, 96; id. Tusc. 4, 17, 40: quodsi melius geruntur, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur;

nihil autem omnium rerum melius quam omnis mundus administratur: consilio igitur mundus administratur, Quint 5, 14, 9: quod cum ita sit, certe nec secerni nec dividi nec discerpi nec distrahi potest, ne interire quidem igitur,

Cic. Tusc. 1, 29, 71; cf. id. ib. 1, 34, 82; 1, 36, 88: sequitur, ut nihil paeniteat, nihil desit, nihil obstet: ergo omnia profluenter, absolute, prospere;

igitur beate,

id. ib. 5, 18, 53; so,

corresp. with ergo,

id. Lael. 14 fin., and 15 init.:

atqui falsum quod est, id percipi non potest, ut vobismet ipsis placet. Si igitur memoria perceptarum comprehensarumque rerum est: omnia, etc.,

id. Fin. 2, 33, 106.—

In consecutive interrogations, then:

dolor igitur, id est summum malum, metuetur semper, etiam si non aderit: jam enim adesse poterit. Qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus?

Cic. Fin. 2, 28, 92; cf.:

utrum igitur hactenus satis est?

id. Top. 4, 25:

in quo igitur loco est? credo equidem in capite,

id. Tusc. 1, 29, 70:

ubi igitur locus fuit errori deorum?

id. N. D. 3, 31, 76:

possumusne igitur in Antonii latrocinio aeque esse tuti?

id. Phil. 12, 12, 27; cf.:

totiesne igitur sententiam mutas?

id. Att. 8, 14, 2:

cur has igitur sibi tam graves leges imposuerit, cum? etc.,

id. Ac. 2, 8, 23.—In ironical or sarcastic interrog. clauses:

igitur hocine est amare? arare mavelim quam sic amare,

Plaut. Merc. 2, 3, 20:

dicet aliquis: Haec igitur est tua disciplina? sic tu instituis adulescentes?

Cic. Cael. 17, 39; id. Fam. 9, 10, 2:

id indigne ferens ille: Hunc igitur, regem agnoscimus, inquit?

Curt. 6, 11, 23:

quin igitur ulciscimur Graeciam et urbi faces subdimus?

id. 5, 7, 4; cf. id. 10, 6, 23.—

In resuming an interrupted thought:

cum Q. Metellus L. F. causam de pecuniis repetundis diceret, ille, ille vir, cui patriae salus dulcior quam conspectus fuit, qui de civitate decedere quam de sententia maluit: hoc igitur causam dicente, cum, etc.,

Cic. Balb. 5, 11; id. Off. 1, 2, 6; id. Tusc. 1, 13, 30; id. Brut. 48, 177 al.—Esp. after a parenthesis: recta effectio (katorthôsin enim ita appello, quoniam rectum factum katorthôma) recta igitur effectio crescendi accessionem nullam habet, Cic. Fin. 3, 14, 45; 2, 22, 74:

scripsi etiam (nam etiam ab orationibus dijungo me fere, etc.) scripsi igitur Aristotelio more, etc.,

id. Fam. 1, 9, 23:

tu enim sapienter (nunc demum enim rescribo iis litteris, quas mihi misisti convento Antonio Tiburi) sapienter igitur, quod manus dedisti, etc.,

id. Att. 16, 3, 1:

rerum autem cognitiones (quas vel comprehensiones vel perceptiones appellemus licet) has igitur ipsas propter se asciscendas arbitramur,

id. Fin. 3, 5, 18; 2, 33, 107; 4, 14, 38; Sall. C. 54 init.; Curt. 3, 2, 2; Nep. Thras. 4, 3.—

In emphatically repeating a word or thought:

quae mihi omnia grata sunt, de L. Mescinio gratissimum... id igitur—puto enim etiam atque etiam mihi dicendum esse—velim existimes mihi te fecisse gratissimum,

Cic. Fam. 13, 28 a, 1:

ea vis, ea igitur ipsa, quae, etc.,

id. Mil. 31, 84.—

In returning to or summing up a preceding train of thought, I say then, so then, as I was saying, in short: ut cum videmus speciem primum candoremque caeli;

deinde conversionis celeritatem tantam, quantam, etc.... tum vicissitudines dierum ac noctium... tum globum terrae eminentem e mari... tum multitudinem pecudum... hominemque ipsum... atque hominis utilitati agros omnes ac maria parentia: haec igitur et alia innumerabilia cum cernimus, etc.,

Cic. Tusc. 1, 28, 70; id. Cat. 4, 11, 23; id. Fam. 13, 1, 3; id. de Or. 2, 25, 105 al.—

To introduce a special amplification of a thought previously introduced in general terms, then:

de hominibus dici non necesse est. Tribus igitur modis video, etc.,

Cic. Fin. 1, 20, 66; id. Brut. 32, 122:

quoniam pluribus modis accipi solet, non equidem in omnes eam particulas secabo, sed maxime necessarias attingam. Est igitur unum genus, etc.,

Quint. 8, 3, 63:

ut igitur ante meridiem discesserunt, etc.,

Cic. de Or. 3, 5, 17:

sit igitur (ut supra significavi) divisio rerum plurium in singulas, partitio singularum in partes discretus ordo,

Quint. 7, 1. 1:

prima est igitur amplificandi vel minuendi species,

id. 8, 4, 1 (v. also III. A. below).—

Position.

Sometimes igitur begins a sentence (in Cic. only in sense last described, II. E. above; freq. in Sall., Tac., Curt., and Liv.;

v. Zumpt, Gram. § 357): nunc juris principia videamus. Igitur doctissimis viris proficisci placuit a lege, etc.,

Cic. Leg. 1, 6, 18:

igitur his genus, aetas, eloquentia prope aequalia fuere,

Sall. C. 54, 1; 46, 3; Quint. 1, 1, 1: de quo, quia nunc primum oblatus est, pauca repetam:

nam et ipse pars Romanarum cladium erit. Igitur matre libertina ortus, etc.,

Tac. A. 15, 72; 1, 31.—

Igitur is sometimes placed after several words:

referamus nos igitur ad eum quem volumus incohandum,

Cic. Or. 9, 33:

eamne rationem igitur sequare?

id. Fin. 2, 23, 76:

quid dicis igitur?

id. Tusc. 1, 6, 12; cf.:

quid me igitur mones?

id. Div. 2, 64, 132:

paria sunt igitur,

id. Fin. 4, 27, 75; cf.:

videndum est igitur,

id. Off. 1, 14, 43:

hujus quoque igitur criminis, te accusante, mentio nulla fiet,

id. Div. in Caecil. 10, 32:

huic homini parcetis igitur?

id. Verr. 2, 1, 32, § 81:

in hominem dicendum est igitur,

id. Fl. 10, 23:

hi autem non sunt: ne Nymphae quidem deae igitur?

id. N. D. 3, 17, 43; cf.:

ne in animo quidem igitur sensus remanet,

id. Tusc. 1, 34, 82:

ille mihi videtur igitur vere augurari,

id. Div. 1, 15, 27:

quae est melior igitur in hominum genere natura?

id. Tusc. 1, 14, 32:

quid tibi negoti est meae domi igitur?

Plaut. Ep. 3, 4, 63.

in-cautus, a, um, adj.

Act., incautious, heedless, improvident, inconsiderate (class.;

syn. improvidus): ut in ipsum incautum atque etiam imparatum incideret,

Caes. B. G. 6, 30, 2; Cic. Rosc. Am. 7, 20:

Trebonius oppressus est ab hoste incautus,

id. Phil. 11, 2, 5; id. Planc. 22, 53; id. N. D. 2, 1, 1:

minime incautus patronus,

id. Brut. 70, 246:

ab secundis rebus incauti,

Liv. 5, 44, 6:

ad credendum pavor,

id. 9, 12, 8. — Comp.:

incautior fuissem, nisi, etc.,

Cic. Fam. 9, 24, 1:

juventa,

Liv. 30, 13, 14. — Sup.:

incautissimus quia credulus,

Sid. Ep. 8, 11. —

With ab, or the gen.:

a fraude,

Liv. 40, 5, 5:

futuri,

Hor. S. 1, 1, 35:

sui,

Stat. Th. 6, 766. —

Pass., not guarded against or that cannot be guarded against, unforeseen, unexpected, uncertain, dangerous (not in ante-Aug. prose):

scelus,

Lucr. 6, 390; cf.:

sic est incautum quidquid habetur amor,

Prop. 2, 4, 14 (v. 24 M.):

quod neglexeris incautum at que apertum habes,

Liv. 25, 38, 14:

iter hostibus,

Tac. A. 1, 50:

sub ictu,

Sil. 2, 99:

tenebrae,

Luc. 5, 500.— Hence, adv.: in-cautē, incautiously, inconsiderately:

adhuc stulte omnia et incaute,

Cic. Att. 7, 10: atque inconsulte pugnare. Liv. 7, 15, 9.— Comp.:

quod paulo incautius custodias in muro dispositas videbat,

Caes. B. G. 7, 27, 1:

sequi,

id. B. C. 3, 24, 2:

subit murum,

Liv. 21, 7, 10:

potes apparatius cenare apud multos: nusquam hilarius, simplicius, incautius,

more at ease, Plin. Ep. 1, 15, 4.— Sup.: ut se ipsos incautissime proderent, Aug. de Mor. Manich. fin.

in-cēdo, cessi, cessum ( sync. perf. incesti, Plaut. Cas. 3, 6, 11), 3, v. n. and a., to go, step, or march along at a measured pace (class.).

Lit.

In gen.

Neutr.:

tenero et molli ingressu suspendimus gradum: non ambulamus, sed incedimus,

Sen. Q. N. 7, 31:

per vias,

Plaut. Merc. 2, 3, 71; cf.:

socios per ipsos,

Verg. A. 5, 188:

viā,

Plaut. Curc. 1, 1, 32:

tota in urbe,

Ov. F. 6, 653:

quacumque incederet,

Cic. Div. 1, 24, 49:

quam taeter incedebat, quam truculentus,

id. Sest. 8, 19:

incessit deinde, qua duxit praedae spes, victor exercitus,

Liv. 8, 36, 9:

etiam si pedes incedat, memorabilem fore,

id. 28, 9, 15: servi pedibus, liberi non nisi equis incedunt. i. e. walk... ride, Just. 41, 3, 4; cf.:

incedunt pueri, pariterque ante ora parentum Frenatis lucent in equis,

Verg. A. 5, 553:

a foro domum,

Plaut. Most. 4, 3, 6:

sessum impransum,

id. Poen. prol. 10:

qui huc incedit,

id. Most. 1, 3, 152:

ad me,

id. Am. 1, 1, 179:

huc ad nos,

id. Trin. 5, 2, 27; cf.:

undique nuntii incedunt, qui afferrent, etc.,

Tac. A. 11, 32:

ut ovans praeda onustus incederem,

Plaut. Bacch. 4, 9, 146:

vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existumes,

Plaut. Am. 1, 1, 174:

quem modo decoratum ovantemque victoria incedentem vidistis,

Liv. 1, 16, 10; 2, 6, 7:

claro honore,

Lucr. 3, 76:

omnibus laetitiis,

Cic. Fam. 2, 9, 2:

incedunt per ora vestra magnifici,

Sall. J. 31, 10:

ego quae divum incedo regina,

who walk majestic as, who am, Verg. A. 1, 46; cf. Prop. 2, 2, 6:

matrona incedit census induta nepotum,

id. 3, 13, 11 (4, 12):

ut mea Luxuria Nemesis fluat ut que per urbem Incedat donis conspicienda meis,

Tib. 2, 3, 52.—

With acc.:

incedunt maestos locos,

Tac. A. 1, 61:

scaenam,

id. ib. 14, 15:

fontem aquae nando,

id. ib. 14, 22.—

In partic., in milit. lang., to move forwards, advance, march:

barbari in perculsos Romanos acrius incedere,

Sall. J. 101, 7:

in erumpentes,

Liv. 9, 21:

cohortes paulatim incedere jubet,

Sall. C. 60, 1:

munito agmine,

id. J. 46, 6:

agmen reliquum incedere coepit,

Liv. 21, 33, 1:

segnius Hispanorum signa incedebant,

id. 28, 14, 18:

Sabini usque ad portas urbis populantes incessere,

id. 2, 63, 7:

propius incedentes,

Tac. A. 4, 47:

quod gnarum duci incessitque itineri et proelio paratus,

id. ib. 1, 51 (Ritter, but Halm omits paratus).—

Trop.

In gen. (rare):

malitiae lenonis contra incedam,

will encounter, Plaut. Rud. 3, 3, 31:

facilius ad inventionem animus incedet si, etc.,

will proceed to, Cic. Inv. 2, 14, 45 Orell. N. cr. —

In partic.

To triumph over, exult over; with dat.:

meo nunc superbus incedis malo,

Hor. Epod. 15, 18:

ille superbus incedet victis rivalibus,

Juv. 12, 126.—

Of inanim. and abstr. subjects, to come to, happen to, befall, attack, seize one; to approach, arrive, appear, occur (perh. not in Cic.); constr. with dat., acc., in and acc., or absol.

With dat. (so most freq.):

exercitui omni tantus incessit ex incommodo dolor, ut, etc.,

Caes. B. C. 3, 74, 1:

magnus omnium incessit timor animis,

id. ib. 2, 29, 1:

mulieres, quibus belli timor insolitus incesserat, etc.,

Sall. C. 31, 3 Kritz N. cr.; id. H. 2, 60:

gravior cura patribus incessit,

Liv. 4, 57, 10:

incedebat enim deterrimo cuique licentia,

Tac. A. 3, 36:

cupido incessit animo,

Curt. 7, 11, 4; 3, 1, 16:

si sterilitas annorum incessit hominibus,

Col. 2, 10, 1; Val. Max. 1, 8, 5.—

With acc.:

ipsum ingens cupido incesserat Tarenti potiundi,

Liv. 24, 13, 5:

timor patres incessit, ne, etc.,

id. 1, 17, 4; 2, 7, 1; 2, 32, 1;

7, 39, 4 et saep.: indignatio hostes incessit,

id. 3, 60:

adversa valetudo aliquem,

Tac. A. 3, 71:

ingens animos desperatio incessit,

Curt. 4, 2, 16; 3, 8, 25:

stupor omnes et admiratio incessit,

Just. 22, 6, 11: cupido incessit aliquem (with acc. and inf.), Sulp. Sev. Chron. 1, 38, 6; 2, 16, 3.—

With in and acc.:

vis morbi, pestilentia incedit in castra, in Poenos Romanosque,

Liv. 29, 10, 3: pestilentia incesserat pari clade in Romanos [p. 918] Poenosque, id. 28, 46, 15.—

Absol.:

nova nunc religio unde istaec incessit?

Ter. And. 4, 3, 15:

tantus eo facto timor incessit,

Caes. B. C. 3, 101;

Auct. B. Alex. 7: postquam tenebrae incedebant,

Tac. A. 15, 37; cf.:

ubi crepusculum incesserit,

Col. 11, 1, 18:

ubi tempestas incessit,

id. 12, 2, 5:

frigora,

id. 12, 52, 12:

siccitates,

id. 5, 9, 11:

lascivia atque superbia incessere,

Sall. J. 41, 3:

ubi Romam legati venere, tanta commutatio incessit, uti, etc.,

id. ib. 13, 7:

religio deinde incessit, vitio eos creatos,

Liv. 8, 17, 4:

ubi pro modestia ac pudore ambitio et vis incedebat,

Tac. A. 3, 26:

haud invito imperatore ea fieri occultus rumor incedebat,

went abroad, spread about, id. ib. 2, 55 fin.

is, ĕa, id (m. eis, C. I. L. 1, 198; n. it, ib. 5, 875 al., and freq. in MSS. of Plaut.), gen. ējus (old form eiius, C. I. L. 3, 1365 et saep.; v. Prisc. 1, 4, 18, p. 545;

also etius,

ib. 2, 1276 al.;

scanned ĕius,

Plaut. Poen. 4, 2, 60; Ter. Eun. 1, 2, 51; v. Lachm. ad Lucr. 3, 374;

also Cic. poët. N. D. 2, 42, 109: eius, monosyl.,

Plaut. Mil. 3, 1, 206; Ter. Eun. 4, 1, 7 et saep.; dat. ĕï, in ante-class. poetry often ēi, Plaut. Most. 4, 2, 32; Ter. Heaut. 3, 1, 46; Lucr. 2, 1136; 5, 300:

eiei, C. I. L. 1, 198, 12 al.: eei,

Inscr. Neap. 2423:

iei, C. I. L. 1, 205, col. 2, 12 al.: ei, monosyl.,

Plaut. Capt. 2, 3, 68; id. Trin. 1, 2, 138 et saep.; Cat. 82, 3; cf. Prisc. 7, 5, 21, p. 740; Lachm. ad Lucr. 3, 374:

eo,

Inscr. Murat. 582; f. eae, Plaut. Mil. 2, 3, 77 Ritschl; Cato, R. R. 46, 1; v. Varr. L. L. 8, 28, 51; acc. im for eum, Lex ap. Cic. Leg. 2, 24, 60; Charis. 1, 17, p. 107 sq.; Paul. ex Fest. p. 103; also em, Tab. XII., tab. 1, fr. 1.— Plur. nom. m. ĕi, Plaut. Mil. 2, 4, 32; id. Stich. 1, 3, 47; Ter. Ad. prol. 23; but in the MSS. ii; Cic. de Or. 1, 19, 87 et saep.:

eei,

Inscr. Neap. 2423, 8: iei, C. I. L. 1, 185; Varr. L. L. 9, 1, 2 al.;

but ī,

Plaut. Trin. prol. 17; id. Mil. 3, 1, 158 al.; v. Ritschl prol. p. 98; gen. eum for eorum, Inscr. Murat. 582, 2; dat. and abl. eīs or iīs, also īs, C. I. L. 1, 198, 48; Plaut. Mil. 3, 1, 140, and freq. in MSS.:

eis, monosyl.,

Ter. And. 1, 1, 36; id. Eun. 5, 8, 59 al.; v. Lachm. ad Lucr. 4, 934: ieis, C. I. L. 1, 204, col. 1, 5 al.;

old form also ībus,

Plaut. Mil. 1, 74; id. Truc. 1, 2, 17: ĭbus, Titin. et Pomp. ap. Non. p. 486; Lucr. 2, 88; cf. S. C. ap. Gell. 4, 6, 2; v. Lachm. l. l.; f. eābus, Cato, R. R. 152; cf. Prisc. 7, 3, 11, p. 733; v. more on these forms, Neue, Formenl. 2, 191-196), pron. demonstr. [root i-; Sanscr. itas; hence, i-ha, here; cf. i-bi, i-ta, i-dem, etc.].

He, she, it; this or that man, woman, thing.

Referring to something already mentioned, in gen.

Referring to the third person:

fuit quidam senex Mercator: navem is fregit apud Andrum insulam: Is obiit mortem,

Ter. And. 1, 3, 16:

venit mihi obviam tuus puer: is mihi litteras abs te reddidit,

Cic. Att. 2, 1, 1:

objecit ut probrum nobiliori, quod is, etc.,

id. Tusc. 1, 2, 3.—

Of the first person:

ego me credidi Homini docto rem mandare: is lapidi mando maxumo,

Plaut. Merc. 3, 4, 47:

haec omnia is feci, qui sodalis Dolabellae eram,

Cic. Fam. 12, 14; Sen. Ep. 63 al. —

Of the second person:

qui magister equitum fuisse tibi viderere, is per municipia cucurristi,

Cic. Phil. 2, 30.—

Esp.

In connection with a noun:

ea re, quia turpe sit, faciendum non esse,

Cic. Off. 3, 13:

ea res ut est Helvetiis enuntiata, etc.,

Caes. B. G. 1, 4:

ne ob eam rem tribueret, etc.,

id. ib. 1, 13:

flumen est Arar... id flumen, etc.,

id. ib. 1, 12: sub id tempus, Liv. [p. 1004] 43, 5:

ejus disputationis sententias memoriae mandavi,

Cic. Lael. 1, 3:

ante eam diem,

id. Att. 2, 11, 2:

ea tempestate,

Sall. C. 36, 4:

quam urbem is rex condidit,

Plin. 6, 17, 21, § 61.—

When is, ea, id would stand in the same case with the relative it is usually omitted; when the relative precedes, it is sometimes employed for emphasis:

male se res habet, cum, quod virtute effici debet, id temptatur pecuniā,

Cic. Off. 2, 6, 22. —

Connected with que and quidem, it gives prominence to a preceding idea:

cum una legione eaque vacillante,

and that, Cic. Phil. 3, 12, 31:

inprimis nobis sermo isque multus de te fuit,

id. Att. 5, 1, 3:

tuus dolor humanus is quidem, sed, etc.,

id. ib. 12, 10:

vincula et ea sempiterna,

id. Cat. 4, 4, 7:

certa flagitiis merces, nec ea parva,

id. Phil. 2, 18, 44.—

It is sometimes used instead of the reflexive pronoun:

Helvetii persuadent Rauracis, ut una cum iis (for secum) proficiscantur,

Caes. B. G. 1, 5:

Caesar etiam privatas injurias ultus est, quod ejus soceri avum Tigurini interfecerant,

id. ib. 1, 12. —

It is sometimes placed, for greater emphasis, after a relative:

multitudinem, quae fortunis vestris imminebat, eam... se fecisse commemorat, ut, etc.,

Cic. Mil. 35, 95; cf.:

urbem novam conditam vi et armis, jure eam legibusque de integro condere parat,

Liv. 1, 19, 1.—

Id, n., to designate an idea in the most general manner, that (thing, fact, thought, circumstance, etc.).

In gen.:

quando verba vana ad id locorum fuerint, rebus standum esse,

hitherto, till now, Liv. 9, 45, 2; so,

ad id (sc. tempus),

id. 3, 22:

ad id diei,

Gell. 17, 8:

ad id quod natura cogeret, i. e. death,

Nep. Att. 22, 2:

id temporis,

at that time, Cic. Mil. 10, 28; id. Cat. 4, 1, 10: id. Att. 13, 33:

id aetatis,

at that age, id. de Or. 1, 47; cf. id. Verr. 2, 2, 37, § 91.—

Esp.

Id, therefore, for that reason, on that account:

id ego gaudeo,

Cic. Q. Fr. 3, 1, 3:

id misera maesta est,

Plaut. Rud. 2, 3, 66:

idne estis auctores mihi?

do you advise me to that? Ter. Ad. 5, 8, 16.—

Id genus = ejus generis, Gell. 9, 12, 13:

aliquid id genus scribere,

Cic. Att. 13, 12, 3.—

Ad id, for that purpose:

ad id quod sua quemque mala cogebant, evocati,

Liv. 3, 7, 8: ad id quod = praeterquam quod, besides that:

consul ad id, quod, etc., tunc quoque, etc.,

id. 44, 37, 12; 3, 62, 1; 26, 45, 8 al.—

In id, to that end, on that account, therefore:

in id fide a rege accepta,

Liv. 28, 17.—

In eo est, it is gone so far, is at that pass:

quod ad me de Lentulo scribis, non est in eo,

it is not come to that, is not so, Cic. Att. 12, 40:

cum jam in eo esset, ut in muros evaderet miles,

when the soldiers were just on the point of scaling the walls, Liv. 2, 17, 5; 28, 22, 8; Nep. Milt. 7, 3: in eo est, also, it consists in that, depends upon that:

totum in eo est tectorium, ut sit concinnum,

Cic. Q. Fr. 3, 1, 1, § 1:

ejus omnis oratio versata est in eo, ut, etc.,

id. de Or. 1, 57, 254:

sic velim enitare quasi in eo mihi sint omnia,

id. Fam. 15, 14.—

Ex eo, from that, hence:

sed tamen ex eo, quod eam voluptatem videtur amplexari saepe vehementius, etc.,

Cic. Fin. 2, 9. —

Cum eo, ut (with subj.), with the condition or stipulation that, etc., Liv. 8, 14.—

Eo, adverbially, with the comp., so much, by so much; but frequently to be expressed in English by the, Cic. Quint. 9; so id. Q. Fr. 3, 1, 5.—

Sometimes is refers to the foll. substantive, instead of to the preceding relative:

quae vectigalia locasset, ea rata locatio (for eorum),

Liv. 23, 11:

ea libera conjectura est (for de hac re),

id. 4, 20:

quae pars major erit, eo stabitur consilio (for ejus),

id. 7, 35:

existit ea, quae gemma dicitur,

Cic. de Sen. 15.—Sometimes, for emphasis, it is placed before the relative quod, to represent a thought or clause:

ratus, id quod negotium poscebat, Jugurtham venturum,

Sall. J. 56, 1; id. C. 51, 20:

sive ille hoc ingenio potuisset, sive, id quod constaret, Platonis studiosus audiendi fuisset,

Cic. de Or. 1, 20, 89:

si nos, id quod debet, nostra patria delectat,

id. ib. 1, 44, 196:

si, id quod facile factu fuit, vi armisque superassem,

id. Sest. 17, 39; 13, 30; so,

id quo,

id. Inv. 1, 26, 39:

id de quo,

Liv. 21, 10, 9. — It is thus apparently pleonastic after substantives: Octavio Mamilio—is longe princeps Latini nominis erat...—ei Mamilio filiam nuptum dat, Liv. 1, 49, 9:

cultrum, quem habebat, eum defigit,

id. 1, 58, 11; cf. id. 3, 58, 1.—It is rarely pleonastic after the relative:

quod ne id facere posses, idcirco dixeram,

Cic. Ac. 2, 25, 79 dub. (B. and K. bracket id). —

He, she, it; that man or the man ( woman, thing), the one, that one, as a correlative to qui:

si is, qui erit adductus,

Cic. Verr. 2, 3, 89, § 207:

is mihi profecto servus spectatus satis, Cui dominus curae est,

Ter. Ad. 5, 6, 5. And also in the first person:

haec tibi scribo... is, qui flevi,

Sen. Ep. 1.—

Such, of such a sort, character, or quality:

in eum jam rediit locum, ut, etc.,

Ter. Heaut. 2, 3, 118:

neque enim tu is es, qui, quid sis, nescias,

Cic. Fam. 5, 12, 6; 4, 7, 2:

itaque ego is in illum sum, quem tu me esse vis,

id. Att. 7, 8, 1:

is eram natus... ut potuerim,

Liv. 7, 40, 8.— Adj.:

nec tamen eas cenas quaero, ut magnae reliquiae fiant,

Cic. Fam. 9, 16, 8; id. Clu. 70:

quae causae sunt ejus modi, ut de earum jure dubium esse non possit,

id. de Or. 1, 57, 241:

est enim credo is vir iste, ut civitatis nomen sua auctoritate sustineat,

id. Fl. 15, 34. —

Such, so great, of so high a degree:

L. Mescinius ea mecum consuetudine conjunctus est, quod mihi quaestor fuit,

Cic. Fam. 13, 26, 1.—Hence, advv.

ĕā (sc. parte, viā, etc.), on that side, by that way, there:

quod eā proxime accedi poterat,

Cic. Caecin. 8, 21:

itinera muniit: effecit ut eā elephantus ornatus ire posset, quā antea, etc.,

Nep. Ham. 3 fin.:

postquam comperit, transitum eā non esse,

Liv. 21, 32, 9; 5, 43, 2; 24, 2 fin.; 26, 11 fin.; 27, 15 fin. al. —

ĕō, v. 2. eo.

ĭtă-que, conj.

( = et ita.) And so, and thus, and accordingly:

ita dolui, itaque ego nunc doleo,

Plaut. Truc. 2, 6, 45:

si cetera ita sunt ut vis, itaque ut esse ego illa existimo,

Ter. Hec. 4, 2, 28:

cum quaestor in Sicilia fuissem, itaque ex ea provincia discessissem, ut, etc.,

Cic. Div. in Caecil. 1:

ita constitui, fortiter esse agendum, itaque feci,

id. Clu. 19, 51; id. Deiot. 7, 19:

ita nostri acriter in hostes, signo dato, impetum fecerunt, itaque hostes repente celeriterque procurrerunt,

Caes. B. G. 1, 52:

illud tempus exspectandum decreverunt, itaque fecerunt,

Nep. Alc. 4, 2; Caes. B. G. 1, 10.—

And so, accordingly, therefore, for that reason, consequently (for syn. cf. igitur, idcirco, ideo, ergo):

itaque ipse mea legens, sic adficior interdum,

Cic. Lael. 1:

itaque rem suscipit et a Sequanis impetrat,

Caes. B. G. 1, 9; id. B. C. 2, 7; Tac. Agr. 10.—

Occupying the second or third place in the sentence (very rare, and not before the Aug. period):

versis itaque subito voluntatibus,

Liv. 34, 34 fin.; so,

edicimus itaque omnes,

id. 3, 20, 4:

quaero itaque,

Curt. 7, 10, 7; and:

nunc itaque,

Hor. Ep. 1, 1, 10:

pro ingenti itaque victoria,

Liv. 4, 54, 6; so id. 6, 17, 8; 32, 16, 7.—

In the fourth place: omnium sententiis absolutus itaque est,

Plin. 18, 6, 8, § 43.—

Adding an example or argument, accordingly, in like manner, in this manner:

nihil opus (est philosophum) litteras scire. Itaque, ut majores nostri ab aratro Cincinnatum abduxerunt, etc.,

Cic. Fin. 2, 4, 12:

principes sunt simplices... itaque aër et ignis et aqua et terra prima sunt,

id. Ac. 1, 7, 26:

itaque hoc frequenter dici solet,

in like manner, id. Fin. 2, 4, 11.—

Itaque ergo, and hence therefore, and so for that reason:

itaque ergo amantur,

Ter. Eun. 2, 3, 25; Liv. 1, 25, 2 Drak.; 3, 31, 5; 39, 25, 11 al.

jam-jamquĕ (or separat. jam jam-quĕ).

At this very moment, just now:

quae potest in vita esse jucunditas, cum dies et noctes cogitandum sit, jamjamque esse moriendum?

Cic. Tusc. 1, 7 fin.:

cum Romae essem et te jamjamque visurum me putarem,

id. Att. 12, 5 fin.; 14, 22, 1; id. Fin. 3, 14, 48:

Caesar adventare jamjamque et adesse ejus equites nuntiabantur,

Caes. B. C. 1, 14.—

The strengthened jam and jamjam, already, now, just:

Umber Haeret hians, jam jamque tenet,

Verg. A. 12, 754; 940; Ov. M. 1, 535; 11, 724; v. jam, I. A. 1. b. a.

jam-jamquĕ (or separat. jam jam-quĕ).

At this very moment, just now:

quae potest in vita esse jucunditas, cum dies et noctes cogitandum sit, jamjamque esse moriendum?

Cic. Tusc. 1, 7 fin.:

cum Romae essem et te jamjamque visurum me putarem,

id. Att. 12, 5 fin.; 14, 22, 1; id. Fin. 3, 14, 48:

Caesar adventare jamjamque et adesse ejus equites nuntiabantur,

Caes. B. C. 1, 14.—

The strengthened jam and jamjam, already, now, just:

Umber Haeret hians, jam jamque tenet,

Verg. A. 12, 754; 940; Ov. M. 1, 535; 11, 724; v. jam, I. A. 1. b. a.