-
21 restituo
rē-stĭtŭo, ŭi, ūtum, 3, v. a. [statuo], to put or set up again, i. e. either to replace in its former position, or (more freq.) to restore to its former condition, to rebuild, revive, etc. (freq. and class.; syn.: restauro, renovo, reficio).I.In gen.A.Lit.:B.senatus decrevit, ut Minerva nostra, quam turbo dejecerat, restitueretur,
Cic. Fam. 12, 25, a, 1:arborem,
Verg. G. 2, 272:luxatum femur ex toto,
Cels. 8, 20: aedes (with reficere), Cic. Top. 3, 15:domum a Clodio disjectam,
i. e. to rebuild, Vell. 2, 45, 3; cf.domum,
Suet. Ner. 31:theatrum,
id. Claud. 21:statuas (disjectas),
id. Calig. 34:tropaea disjecta,
id. Caes. 11:fores effractas,
Ter. Ad. 1, 2, 40:oppida vicosque, quos incenderant,
Caes. B. G. 1, 28:fontes et Flumina,
Ov. M. 2, 407:turbatas comas,
id. F. 3, 16:ordines,
Sall. J. 51, 3; cf.aciem,
Liv. 5, 18; 29, 2 al.:inclinatam aciem,
Suet. Caes. 62:(eos, qui) quaedam contra naturam depravata habent, restituere et corrigere,
Cic. Div. 2, 46, 96:oculos (luminibus orbati),
Suet. Vesp. 7:visum,
Plin. 25, 8, 50, § 89:pilos,
id. 32, 10, 40, § 119:se (apes, with reviviscere),
Varr. R. R. 3, 16 fin.; cf.:aliquem a limine mortis,
Cat. 68, 4; Verg. Cul. 223;and restinctos,
to raise the dead, Ov. P. 3, 6, 35:apes restituunt se ac reviviscunt,
Varr. R. R. 3, 16, 38.—Trop., to restore, revive, renew, reform, etc.: unus homo nobis cunctando restituit rem, Enn. ap. Cic. Off. 1, 24, 84; Cic. Att. 2, 19, 2; Liv. 30, 26; Verg. A. 6, 846 Serv.; Macr. S. 6, 1; Ov. F. 2, 242; Aug. ap. Suet. Tib. 21 al. (Ann. v. 313 Vahl.); cf.:II.rem prolapsam,
Liv. 2, 63:res perditas,
id. 25, 37; 6, 22:rem impeditam et perditam,
Ter. And. 3, 5, 13;and simply rem,
Liv. 3, 12 Drak.; 8, 11;25, 37: veteres clientelas,
Caes. B. G. 6, 12:veterem tuam illam calliditatem atque prudentiam,
Cic. Rosc. Am. 22, 61:tribuniciam potestatem,
id. Agr. 2, 14, 36:tribuniciam intercessionem armis,
Caes. B. C. 1, 7: proelium, Poet. ap. Cic. Tusc. 4, 23, 52; Caes. B. G. 7, 87; 1, 53; Liv. 6, 8; cf.:pugnam omnibus locis,
id. 4, 38 fin.; 2, 19:damna Romano accepta bello,
id. 31, 43:sanitatem,
Just. 6, 4, 13:bellum,
id. 35, 1, 10; Plin. 20, 6, 23, § 56; cf.vires,
Val. Fl. 2, 70:adulescentem corruptum,
to reform, Plaut. Trin. 1, 2, 81:suorum a pudore maritimae ignominiae restituti animi,
restored, revived, Liv. 35, 27:consolando aliquorum restituere voluntatem aut benevolentiam in dominum,
Varr. R. R. 1, 17, 7.—In partic., to give back, deliver up, return, restore a thing belonging to a person or place (syn. reddo).A.Lit.: Mi. Paterna oportet reddi filio bona. Ha. Restituentur omnia, Plaut. Poen. 5, 2, 122:2.tribuni vobis amissa reddent ac restituent?
Liv. 3, 68.—With a personal object: virginem suis Restituere ac reddere,
Ter. Eun. 1, 2, 67; 4, 6, 8:alicui filium,
id. Heaut. 3, 1, 83; id. And. 3, 3, 38; id. Hec. 5, 3, 20:amissa cuique,
Caes. B. C. 1, 87:bona iis,
id. ib. 2, 21:majorum locum huic,
id. B. G. 5, 25:agrum Veientibus,
Liv. 2, 13 et saep.:alicui suum familiarem et hospitem, ereptum e manibus hostium,
Caes. B. G. 1, 53:Sextus Pompeius civitati restitutus,
Cic. Phil. 5, 15, 41:captum victori,
Liv. 9, 11:apibus fructum suum,
Phaedr. 3, 13, 15:Caesaris imperio restituendus erat,
Ov. P. 4, 13, 38:illum restituam huic, hic autem in Alidem me meo patri,
Plaut. Capt. 3, 4, 56:aliquem natalibus,
to set free, Dig. 40, tit. 11;v. natalis.— With abstr. object: sed etiam meam vocem et auctoritatem et vobis et rei publicae conservatam ac restitutam puto,
Cic. Marcell. 1, 2:lucem salutemque redditam sibi ac restitutam,
id. Dom. 28, 75.—Without dat.:amissa (opp. adimere),
Caes. B. C. 1, 7:fraudata,
id. ib. 3, 60 fin. al.:Arpi restituti ad Romanos,
Liv. 24, 47; cf.:(Cloelia) sospites omnes Romam ad propinquos restituit,
id. 2, 13; 49:aliquem in aliquem locum,
Ter. And. 4, 1, 58; cf. Plaut. Mil. 3, 1, 108:(Siciliam) in antiquum statum,
Cic. Verr. 1, 4, 12; cf.:civitates afflictas in melius,
Suet. Vesp. 17. —Publicists' and jurid. t. t., to bring back or restore to his previous state or condition; to recall, reinstate a person condemned, banished, deprived of his property, etc. (cf. reduco):b.restituebat multos calamitosos... Licinium Denticulam de aleā condemnatum restituit,
Cic. Phil. 2, 23, 56:omnes, qui lege Pompeiā condemnati essent,
id. Att. 10, 4, 8:quae fuisset justa causa restituendi mei, nisi fuisset injusta eiciendi?
id. Mil. 14, 36; cf. id. ib. 15, 39:aliquem (damnatum),
Suet. Caes. 41; id. Calig. 15:exsulem,
id. Claud. 12:legionem totam cum ignominiā missam,
id. Caes. 69:neque enim praetor, si ex eo fundo essem dejectus, ita me restitui jussit,
Cic. Caecin. 29, 82; cf. id. ib. 8, 23: nonnullos ambitus Pompeiā lege damnatos in integrum restituit, Caes. B. C. 3, 1:aliquem in integrum,
Cic. Clu. 36, 98; Dig. 4, 1, 4; 4, 15 (cf. the whole section, ib. 4, 1: De in integrum restitutionibus); cf.:Sampsiceramum restitui in eum locum cupere, ex quo decidit,
Cic. Att. 2, 23, 2:equites Romanos in tribunicium honorem,
Caes. B. C. 1, 77 fin.:tribunos plebis in suam dignitatem,
id. ib. 1, 22:restitutus in patriam (Camillus) patriam ipsam restituit,
Liv. 7, 1 fin.; so,in patriam,
Suet. Ner. 3.—Transf.(α).Of things, to deliver up again, to make restitution of, restore:(β).in utriusque bonis nihil erat, quod restitui posset, nisi quod moveri loco non poterat,
Cic. Verr. 2, 2, 25, § 62; Dig. 43, 8, 2, § 34; 43, 12, 1, § 19 al.—Of a previous judicial sentence or of injustice committed, to reverse, i. e. to make null and void, to make good again, repair (cf.:(γ).rescindo, resolvo): alia judicia Lilybaei, alia Agrigenti, alia Panhormi restituta sunt,
Cic. Verr. 2, 2, 26, § 63:qui (praetor) dies totos aut vim fieri vetat aut restitui factam jubet, etc.,
id. Caecin. 13, 36:ut si ego eum condemnaro, tu restituas,
id. Fam. 9, 10, 2; cf.:restitui in integrum aequom est,
Ter. Phorm. 2, 4, 11.—To compensate for, make good (rare):B.damnum,
Liv. 31, 43, 4; Vulg. Exod. 22, 12:jacturam,
Col. 11, 1, 28. —Trop., to restore to a former condition, to re-establish, etc.:ut anno XVI. post reges exactos secederent, leges sacratas ipsi sibi restituerent,
restored for themselves, re-established, Cic. Corn. 1, Fragm. 23, p. 450 fin. Orell.:restituit his animos parva una res,
Liv. 25, 18; cf. id. 21, 53:ut interfecto Punico praesidio restituerent se Romanis,
join themselves again to the Romans, id. 23, 7:ulcera sanitati restituens,
restoring, Plin. 20, 6, 23, § 51; cf. id. 14, 18, 22, § 118:Bacchus peccasse fatentem Restituit,
restored to his former condition, Ov. M. 11, 135; cf.:cum semel occideris... Non, Torquate, genus, non te facundia, non te Restituet pietas,
Hor. C. 4, 7, 24:restituam jam ego te in gaudia,
Plaut. Merc. 5, 2, 44:haud facile te in eundem rursus restitues locum,
Cic. Prov. Cons. 9, 23; Plaut. Mil. 3, 1, 108; cf.:cives ex servitute in libertatem,
Liv. 28, 39:poëtam in locum, Ter. Hec. prol. alt. 13: aliquem rursus in gratiam,
id. ib. 3, 1, 11; cf.:fratrem in antiquum locum gratiae et honoris,
Caes. B. G. 1, 18:fratrem (sc. in gratiam),
Curt. 8, 6, 26:Acarnanas in antiquam formulam jurisque ac dicionis eorum,
Liv. 26, 24:vos in amicitiam societatemque nostram,
id. 31, 31 fin. et saep.:cum praecipitata raptim consilia neque revocari neque in integrum restitui possint,
id. 31, 32:patientiae veteri (Britanniam),
Tac. Agr. 16. -
22 exinanio
ex-ĭnānĭo, īvi or ĭi, ītum, 4, v. a., to empty, make empty (rare but class.):Siciliam provinciam C. Verres per triennium depopulatus esse, Siculorum civitates vastasse, domos exinanisse, fana spoliasse dicitur,
to make desolate, Cic. Div. in Caecil. 4, 11:agros (with vastare),
id. Verr. 2, 3, 50, § 119:navem,
id. ib. 2, 5, 25, § 64; ib. 40, § 104: castra, Sisenn. ap. Non. 107, 22; cf. Caes. B. C. 1, 48, 5:regibus atque omnibus gentibus exinanitis,
Cic. Agr. 2, 27, 72; cf. also: ama rem tuam: hunc (amatorem) exinani, clean out, i. e. strip, fleece, Plaut. Truc. 4, 2, 2:patrimonium suum donationibus,
i. e. to consume, waste, Dig. 31, 1, 89 fin.:apes relinquunt exinanitas alvos,
emptied, empty, Varr. R. R. 3, 16, 28:onusta vehicula,
to unload, Plin. 7, 20, 19, § 82:alvum, bilem, pituitam,
to void, discharge, id. 26, 8, 36, § 57:lienem,
to consume, id. 25, 5, 20, § 45: [p. 688] hydropicos, to tap, id. 24, 8, 35, § 52:multiplici partu exinanitur ubertas,
is exhausted, weakened, id. 18, 22, 51, § 189:faex non est exinanita,
drained out, Vulg. Psa. 74, 9.— Trop.:exinanita est fides,
made powerless, Vulg. Rom. 4, 14:semet ipsum exinanivit,
i. e. laid aside his glory, id. Philip. 2, 7.— Absol.:exinanite,
destroy, Vulg. Psa. 136, 10. -
23 libero
lībĕro, āvi, ātum, 1 (old form of the fut. perf. liberasso, Plaut. Most. 1, 3, 66), v. a. [1. liber], to make or set free, to free, liberate (syn. vindico).I.Lit., to release from slavery, to free, manumil:II.amicas emite, liberate,
Plaut. Most. 1, 1, 22:liberem ego te?
id. Men. 5, 7, 35:servos,
Caes. B. C. 3, 9:sese,
Cic. de Or. 1, 40, 182:aliquem vindictā liberare,
Plin. Ep. 7, 16, 4.—Transf.A.In gen., to free, release, extricate, deliver (cf. levo) a person or thing from something (an obligation, debt, difficulty, etc.); constr.: aliquem (aliquid) ab aliqua re, with simple abl.; less freq. with gen.a.With personal objects.(α).With ab:(β).teque item ab eo vindico ac libero,
Cic. Q. Fr. 3, 1:se a Venere,
to release one's self from one's duty to Venus, id. Div. in Caecil. 17, 53.—With abl.: divortio te liberabo incommodis, Poët. ap. Auct. Her. 2, 24, 38:(γ).defensionum laboribus senatoriisque muneribus liberatus,
Cic. Tusc. 1, 1, 1:aliquem culpā,
id. Att. 13, 22, 3:aliquem invidiā,
id. N. D. 1, 6, 13:aliquem suspicione crudelitatis,
id. Fam. 1, 2, 3:aliquem magnā sollicitudine,
id. Att. 6, 1, 10; cf.:populum metu,
id. Rep. 1, 16, 25:liberatus omni perturbatione animi,
id. ib. 1, 17, 28:aliquem periculo,
Caes. B. C. 3, 83:obsidione,
id. B. G. 4, 19:se aere alieno,
to pay a debt, Cic. Att. 6, 2, 4.—With gen.:* (δ).aliquem culpae,
Liv. 41, 19:voti liberari,
id. 5, 28.—With ex:(ε).multos ex incommodis pecuniā,
Cic. Verr. 2, 5, 9, § 23.—With simple acc.:b.vectigales multos ac stipendiarios liberavit,
exempted from taxes, Cic. Prov. Cons. 5, 10:Volusii liberandi, meum fuit consilium,
to release from obligation, id. Fam. 5, 20, 4:Buthrotios cum Caesar decreto suo liberavisset, viz.,
from a division of their lands, id. Att. 16, 16, C, 11:amotusque post triumphum abdicatione dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum,
Liv. 6, 16, 8:(debitores) capitis deminutione liberantur,
i. e. from debt, Gai. Inst. 3, 84 al. —With inanim. and abstr. objects:B.eum (mundum) ab omni erratione liberavit,
Cic. Univ. 6; cf.below, at the end of this number: quorum linguae sic inhaererent, ut loqui non possent, eae scalpello resectae liberarentur,
would be set free, id. Div. 2, 46, 96: liberare agros, to free or exempt from taxes, id. Agr. 1, 4, 10:publica liberare,
id. ib. 2, 21, 57; cf.:liberari omnia Asiae emporia portusque,
Liv. 32, 33:liberata vectigalia,
id. 41, 28:fundum alii obligatum liberare,
Dig. 18, 1, 41:liberare fidem,
to discharge one's promise, keep one's word, Cic. Fl. 20, 47:liberare promissa,
to cancel promises, to make them void and of no effect, id. Off. 1, 10, 33:nomina,
to settle debts, Liv. 7, 21: impensam, to clear or repay expenses, Col. 3, 3.—Of an abstr. object:divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti,
Cic. Tusc. 1, 22, 51.—In partic.1.To absolve or acquit in a court of justice (syn.:2.absolvo, solvo): aliquem, opp. condemnare,
Cic. Clu. 22, 60:aliquem crimine aliquo,
id. Verr. 2, 2, 29, § 71: liberatur Milo, non eo consilio profectus esse, is acquitted of the charge of having undertaken a journey with the design, etc., id. Mil. 18, 47:reum a judicibus hoc defensionis modo liberari non posse,
Quint. 7, 4, 20.—Very rarely with acc. of the charge:crimen libidinis confessio intemperantiae liberavit,
Val. Max. 8, 1, 12.—To clear, i. e. to pass, traverse, cross over a place without hinderance (post - Aug.):3.flumen,
Front. Strat. 1, 5, 3; 4, 7, 28; Hyg. Fab. 257:angustias freti,
Front. Strat. 1, 4, 13:limen,
Petr. 136.—Templa liberata, freed from buildings that obstructed the view, i. e. having a free prospect, Cic. Leg. 2, 8, 21. -
24 dēstituō
dēstituō uī, ūtus, ere [de + statuo], to set down, set forth, put away, bring forward, leave alone: alios in convivio (in mockery): ante tribunal regis destitutus, L.: ante pedes destitutum causam dicere, L.— To leave, abandon, forsake, fail: cum alveum aqua destituisset, L.: ut quemque destitueret vadum, lost his footing, L.—Fig., to forsake, abandon, desert, betray: ab Oppianico destitutus: funditores inermīs, Cs.: eundem in septemviratu: defensores, L.: alicuius consiliis destitutus: morando spem, L.: destituti ab omni spe, L.: si destituat spes, alia praesidia molitur, L.: deos Mercede pactā, i. e. defraud of their stipulated reward, H.* * *destituere, destitui, destitutus V TRANSfix/set (in position), set up, make fast; leave destitute/without; render void; desert/leave/abandon/forsake/leave in lurch; disappoint/let down; fail/give up -
25 vāstō
vāstō āvī, ātus, āre [vastus], to make empty, deprive of occupants, desert, vacate, void, empty, lay waste, desolate, ravage, devastate, destroy: cum equitatus vastandi causā se in agros eiecerat, Cs.: Italiam: vastati agri sunt, L.: pati terram stirpium asperitate vastari, to lie waste: partem provinciae incursionibus, Cs.: Omnia late, V.: Poenorum tumultu Fana, H.: cultoribus agros, V.: cultores, Ta.—Fig.: ita conscientia mentem excitam vastabat, perplexed, S.* * *vastare, vastavi, vastatus Vlay waste, ravage, devastate -
26 casso
Icassare, cassavi, cassatus V INTRANStotter, begin to fall; shake, waver (L+S)IIcassare, cassavi, cassatus V TRANSbring to naught, destroy; annul, make null and void -
27 casso
-
28 cesso
cesso, āvi, ātum, 1, v. freq. n. and a. [1. cedo]; lit., to stand back very much; hence, to be remiss in any thing, to delay, loiter, or, in gen., to cease from, stop, give over (indicating a blamable remissness; while desinere, intermittere, requiescere do not include that idea: cessat desidiosus, requiescit fessus, Don. ad Ter. Eun. 3, 1, 15. Diff. from cunctari in this, that the latter designates inaction arising from want of resolution, but cessare that which is the result of slothfulness; cf. Doed. Syn. 3, p. 300 sq.;b.class. in prose and poetry): paulum si cessassem,
Ter. Eun. 4, 4, 5; 4, 6, 16; id. Ad. 4, 2, 49:si tabellarii non cessarint,
Cic. Prov. Cons. 7, 15:in suo studio atque opere,
id. Sen. 5, 13:ne quis in eo, quod me viderit facientem, cesset,
Liv. 35, 35, 16; cf. id. 35, 18, 8:ab apparatu operum ac munitionum nihil cessatum,
id. 21, 8, 1; 34, 16, 3; 31, 12, 2; Tac. A. 3, 28:quidquid apud durae cessatum est moenia Trojae,
whatever delay there was, Verg. A. 11, 288:audaciā,
to be deficient in spirit, Liv. 1, 46, 6; cf.:nullo umquam officio,
id. 42, 6, 8:ad arma cessantes Concitet,
Hor. C. 1, 35, 15 et saep.—So in admonitions:quid cessas?
Ter. And. 5, 6, 15; Tib. 2, 2, 10:quid cessatis?
Curt. 4, 16, 5:quor cessas?
Ter. Ad. 4, 5, 69; cf.: cessas in vota precesque ( poet. for cessas facere vota), Tros, ait, Aenea? cessas? Verg. A. 6, 51 sq.; Tib. 3, 6, 57.— With dat. incommodi: it dies;ego mihi cesso,
i. e. to my own injury, Plaut. Ps. 1, 3, 12 Lorenz ad loc.; id. Ep. 3, 2, 8:sed ego nunc mihi cesso, qui non umerum hunc onero pallio,
Ter. Phorm. 5, 6, 4.—With inf.:II.ego hinc migrare cesso,
Plaut. Ep. 3, 2, 6 sq.:numquid principio cessavit verbum docte dicere?
id. Pers. 4, 4, 3; so,alloqui,
Ter. And. 2, 2, 6; 5, 2, 4:adoriri,
id. Heaut. 4, 5, 9:pultare ostium,
id. ib. 3, 1, 1; id. Phorm. 2, 3, 30:introrumpere,
id. Eun. 5, 5, 26:detrahere de nobis,
Cic. Att. 11, 11, 2:mori,
Hor. C. 3, 27, 58 et saep.—In gen.A.To be inactive, idle, at leisure, to do nothing:b.cur tam multos deos nihil agere et cessare patitur? cur non rebus humanis aliquos otiosos deos praeficit?
Cic. N. D. 3, 39, 93; cf. id. ib. 1, 9, 22; id. Off. 3, 1, 1: nisi forte ego vobis cessare nunc videor;cum bella non gero,
id. de Sen. 6, 18:et si quid cessare potes, requiesce sub umbrā,
Verg. E. 7, 10:cessabimus una,
Prop. 3 (4), 23, 15; Ov. M. 4, 37:cur alter fratrum cessare et ludere et ungi praeferat, etc.,
Hor. Ep. 2, 2, 183 (cessare otiari et jucunde vivere, Schol. Crucq.); so id. ib. 1, 7, 57:per hibernorum tempus,
Liv. 36, 5, 1:cessatum usque adhuc est: nunc porro expergiscere,
Ter. Ad. 4, 4, 23:cessatum ducere curam,
put to rest, Hor. Ep. 1, 2, 31:non timido, non ignavo cessare tum licuit,
Curt. 3, 11, 5.—Of things, to be at rest, to rest, be still, inactive, unemployed, or unused, etc.:(β).si cessare putas rerum primordia posse, Cessandoque novos rerum progignere motus,
Lucr. 2, 80 sq.:quid ita cessarunt pedes?
Phaedr. 1, 9, 5:et grave suspenso vomere cesset opus,
Tib. 2, 1, 6; Ov. F. 6, 348:Achilles cessare in Teucros pertulit arma sua,
Prop. 2, 8, 30:cur Berecyntiae Cessant flamina tibiae,
Hor. C. 3, 19, 19:cessat voluntas?
id. ib. 1, 27, 13:cessat ira deae,
Liv. 29, 18, 10:solas sine ture relictas Praeteritae cessasse ferunt Letoïdos aras,
i. e. remained unsought, unapproached, Ov. M. 8, 278; cf.:at nunc desertis cessant sacraria lucis,
Prop. 3 (4), 13, 47; and:cessaturae casae,
Ov. F. 4, 804:cessans honor,
a vacant office, Suet. Caes. 76.—Of land, to lie uncultivated, fallow (cf. cessatio):c.alternis idem tonsas cessare novales,
Verg. G. 1, 71; Plin. 18, 23, 52, § 191; cf. Suet. Aug. 42.— Pass.:cessata arva,
Ov. F. 4, 617.— Trop., of a barren woman, Paul. Nol. Carm. 6, 48.—Sometimes cessare alicui rei, like vacare alicui rei, to have leisure for something, i.e. to attend to, apply one ' s self to:B.amori,
Prop. 1, 6, 21.—Rarely (prob. not ante-Aug.), not to be at hand or present, to be wanting:2.cessat voluntas? non aliā bibam Mercede,
Hor. C. 1, 27, 13:augendum addendumque quod cessat,
Quint. 2, 8, 10.—Hence,Judic. t. t.a.Of persons, not to appear before a tribunal, to make default:b.culpāne quis an aliquā necessitate cessasset,
Suet. Claud. 15 (where, [p. 323] just before, absentibus; cf.absum, 8.): quoties delator adesse jussus cessat,
Dig. 49, 14, 2, § 4; so ib. 47, 10, 17, § 20.—Of things (a process, verdict), to be invalid, null, void:C.cessat injuriarum actio,
Dig. 47, 10, 17, § 1:revocatio,
ib. 42, 8, 10, § 1:edictum,
ib. 39, 1, 1:senatus consultum,
ib. 14, 6, 12 et saep.—Also rare, in a moral view, to depart from a right way, i.e. to mistake, err:ut scriptor si peccat... Sic qui multum cessat,
Hor. A. P. 357:oratoris perfecti illius, ex nullā parte cessantis,
Quint. 1, 10, 4. -
29 mingo
mingo, inxi, inctum and ictum, 3, v. a. [root mig, whence also meio; cf. also the Greek o micheô], to make water, to void urine:in me veniant mictum atque cacatum, Hor S 1, 8, 38: urina mingitur,
Cels. 4, 20: ut quantum bibisset, tantum mingeret, Vop ap Bon. 14; Juv. 3, 107.—In mal. part., Cat. 67, 30. -
30 nudus
nūdus, a, um, adj. [for nugdus; root nag-, nig-, to make bare; Sanscr. nagna, naked; cf. Germ. nackt; Eng. naked], naked, bare, unclothed, uncovered, exposed.I.Lit.A.In gen.:(β).membra nuda dabant terrae,
Lucr. 5, 970 Lachm. N. cr. (not nudabant):tamquam nudus nuces legeret, in ventrem abstulisse,
Cic. de Or. 2, 66, 265:nudus membra Pyracmon,
Verg. A. 8, 425:nuda pedem,
Ov. M. 7, 183:capite nudo,
bareheaded, Sall. J. 94, 1:pedibus nudis,
Hor. S. 1, 8, 24:costae nudae tegmine,
Sil. 5, 449.—Esp., without the toga, in one's tunic:nudus ara, sere nudus,
Verg. G. 1, 299; Petr. 92; Aur. Vict. Vir. Illustr. 17; cf. Drak. ad Liv. 3, 26, 9.— Unarmed, unprotected:in maximo metu nudum et caecum corpus ad hostes vortere,
his defenceless back, Sall. J. 107, 1; Liv. 5, 45, 3.—Prov.: vestimenta detrahere nudo, i. e. to get something out of one who has nothing, or to draw blood from a stone, Plaut. As. 1, 1, 79.—Of things:silex nuda,
not covered with turf, Verg. E. 1, 15:ensis,
id. A. 12, 306:sedit humo nudā,
Ov. M. 4, 261:et quodcumque jacet nudā tellure cadaver,
on the bare ground, unburied, Luc. 6, 550; so of unburied bodies, id. 8, 434; Stat. Th. 8, 73:nudum nemus,
leafless, Sen. Herc. Oet. 281.—With gen.:B.loca nuda gignentium,
bare of vegetation, Sall. J. 79, 6:nudus Arboris Othrys,
Ov. M. 12, 512. —In partic.1.Stripped, spoiled, vacant, void, deprived, or destitute of, without.(α).With abl.:(β).urbs nuda praesidio,
Cic. Att. 7, 13, 1:praesidiis,
Liv. 29, 4, 7:nudus agris, nudus nummis,
Hor. S. 2, 3, 184:nudum remigio latus,
id. C. 1, 14, 4; Sil. 16, 46.—With ab:(γ).Messana ab his rebus sane vacua atque nuda est,
Cic. Verr. 2, 4, 2, § 3.—With gen.:(δ).mors famae nuda,
Sil. 4, 608.—Absol.:2.heri quod homines quattuor In soporem conlocāstis nudos,
Plaut. Am. 1, 1, 147:partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt,
Cic. Cat. 1, 7, 16.—Poor, needy, destitute, forlorn:II.quem tu semper nudum esse voluisti,
Cic. Fl. 21, 51:senecta,
Ov. H. 9, 154:senectus,
Juv. 7, 35:quis tam nudus, ut, etc.,
id. 5, 163:sine amicis, sine hospitibus, plane nudum esse ac desertum,
Cic. Verr. 2, 4, 66, § 148.—Transf.A. 1.In gen., bare, mere, pure, simple, sole, alone, only:2.nuda ista si ponas, judicari qualia sint non facile possim,
Cic. Par. 3, 2, 24:ira Caesaris,
Ov. Tr. 3, 11, 17:locorum nuda nomina,
Plin. 3, praef. §2: virtus nudo homine contenta est,
Sen. Ben. 3, 18, 2:nuda rerum cognitio,
Plin. Ep. 5, 8, 4:nuda virtus,
Petr. 88: nudā manu captare fontem, i. e. without a cup, Sen. Hippol. alt. 519.—So freq. in jurid. Lat.:nudo animo adipisci quidem possessionem non possumus: retinere tamen nudo animo possumus,
Paul. Sent. 5, tit. 2:etiam nudus consensus sufficit obligationi,
Dig. 44, 7, 51; Gai. Inst. 3, 154.—Esp., in phrases.(α).Nudum pactum, a bare agreement, i. e. a contract without consideration:(β).ex nudo enim pacto inter cives Romanos actio non nascitur,
Paul. Sent. 2, 14, 1.—Nudum jus, an unexecuted right:B.qui nudum jus Quiritium in servo habet, is potestatem habere non intellegitur,
Gai. Inst. 1, 54; 3, 166.—In partic.1.Simple, unadorned:2.Commentarii (Caesaris) nudi sunt, recti et venusti, omni ornatu orationis tamquam veste detractā,
Cic. Brut. 75, 262:brevitas nuda atque inornata,
id. de Or. 2, 84, 341:quoniam dicendi facultas non debeat esse jejuna atque nuda,
id. ib. 1, 50, 218:nuda et velut incompta oratio,
Quint. 8, 6, 41; cf. id. 2, 4, 3; Ov. A. A. 3, 747:sedit humo nudā, nudis incompta capillis,
Ov. M. 4, 261.—Undisguised, unadorned, not veiled or obscured:veritas,
Hor. C. 1, 24, 7:nudissima veritas,
Cael. Aur. Chron. 1, 5, 176:simplex ac nuda veritas,
Lact. 3, 1, 3: nuda verba, unveiled, i. e. obscene words, Plin. Ep. 4, 14, 4.—Hence, adv.: nūdē, nakedly, simply (post-class.):aliquid tradere breviter ac nude,
Lact. 3, 1, 11. -
31 vacuo
văcŭo, āvi, ātum, 1, v. a. [vacuus], to make empty or void; to empty, clear, free (mostly post-Aug.):locus inanitus ac vacuatus,
Lucr. 6, 1023:sulcum,
Col. 3, 13, 10:dolia a mercatoribus vacuata,
id. 12, 50, 14:Elysium nemus,
Mart. 11, 5, 6: saecula putr: [p. 1951] penso, Stat. Th. 3, 642:sanguine vacuatus,
Aur. Vict. Epit. 43.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
make void — index abrogate (annul), adeem, annul, avoid (cancel), cancel, discharge (release from obligation) … Law dictionary
void — [void] adj. [ME voide < OFr vuide < VL * vocitus, for L vocivus, var. of vacivus < vacare, to be empty] 1. not occupied; vacant: said of benefices, offices, etc. 2. a) holding or containing nothing b) devoid or destitute (of) [void of… … English World dictionary
Void — Void, a. [OE. voide, OF. voit, voide, vuit, vuide, F. vide, fr. (assumed) LL. vocitus, fr. L. vocare, an old form of vacare to be empty, or a kindred word. Cf. {Vacant}, {Avoid}.] 1. Containing nothing; empty; vacant; not occupied; not filled.… … The Collaborative International Dictionary of English
Void space — Void Void, a. [OE. voide, OF. voit, voide, vuit, vuide, F. vide, fr. (assumed) LL. vocitus, fr. L. vocare, an old form of vacare to be empty, or a kindred word. Cf. {Vacant}, {Avoid}.] 1. Containing nothing; empty; vacant; not occupied; not… … The Collaborative International Dictionary of English
void — /vɔɪd / (say voyd) adjective 1. Law without legal force or effect; not legally binding or enforceable. 2. useless; ineffectual; vain. 3. without contents. 4. without an incumbent, as an office. –noun 5. an empty space: the void of heaven. 6. a… …
void — Synonyms and related words: abandon, abbreviate, abnegate, abolish, abridge, abrogate, absence, abysm, abyss, acreage, annihilate, annul, area, arroyo, bankrupt in, bare, bare of, barren, bereft of, bland, blank, blankness, bleached, blot out,… … Moby Thesaurus
Void — Void, v. t. [imp. & p. p. {Voided}; p. pr. & vb. n. {Voiding}.] [OF. voidier, vuidier. See {Void}, a.] 1. To remove the contents of; to make or leave vacant or empty; to quit; to leave; as, to void a table. [1913 Webster] Void anon her place.… … The Collaborative International Dictionary of English
void — 1 / vȯid/ adj 1: of no force or effect under law a void marriage 2: voidable void·ness n void 2 vt: to make or declar … Law dictionary
void|ed — «VOY dihd», adjective. 1. having a part cut out, leaving a void or vacant space. 2. made void or empty. 3. Heraldry. having a part cut out to make the field visible with only the edge remaining … Useful english dictionary
make null and void — index override Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
make null — index destroy (void), overrule Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary