-
1 zasa|da
f 1. (norma postępowania) principle, rule- niepisana zasada an unwritten rule a. code- człowiek z zasadami a man of (high) principles- zasady moralne moral principles- zasady dobrego wychowania the rules of good conduct a. behaviour- złamać zasady to break the rules- przestrzegać zasad to observe the rules- kierował się zasadą, żeby nie pożyczać pieniędzy he made it a principle never to borrow money- mam taką zasadę, że nigdy tego nie robię I make it a rule never to do that- postępować zgodnie z własnymi zasadami to live up to one’s principles- tu chodzi o zasadę it’s a point of principle2. (ustalony tryb postępowania) rule, regulation- zasady ochrony przeciwpożarowej fire regulations- przestrzegać zasad ruchu drogowego to observe traffic rules a. regulations- respektować/naruszać zasady wolnego rynku to respect/violate the rules of the free market- baseball to gra o skomplikowanych zasadach baseball is a game with complicated rules3. (podstawa, reguła) principle- zasady fizyki/chemii the laws of physics/chemistry- druga zasada termodynamiki the second law of thermodynamics4. Chem. base- zasada sodowa/potasowa a sodium/potassium base- □ zasada akcji i reakcji Fiz. Newton’s third law of motion- zasada bezwładności Fiz. Newton’s first law of motion- zasada dwoistości Mat. the law of duality- zasada sprzeczności the law of contradiction- zasada trzech jedności Literat. the rule of the three unities- zasady współżycia społecznego rules of social intercourse■ dla zasady on principle- w zasadzie in principle, by and large- niczym w zasadzie się nie różnią they’re much of a muchnessThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zasa|da
-
2 praw|o
Ⅰ n 1. sgt (ogół przepisów) law- prawo nowożytne modern law- prawo polskie/francuskie Polish/French law- reguły a. normy prawa legal norms a. principles- rządy prawa the rule of law- zgodnie z prawem in accordance with a. according to the law- zgodnie z polskim prawem under Polish law- zgodnie z duchem i literą prawa in accordance with the spirit and the letter of the law- wbrew prawu against the law, contrary to the law- stosować się do przepisów prawa to abide by a. obey the law- złamać prawo to break the law- być niezgodnym z prawem a. wbrew prawu to be against the law- uznać przerywanie ciąży za niezgodne z prawem to criminalize abortion- działać w granicach prawa/niezgodnie z prawem to operate within/outside the law- stać ponad prawem to be above the law- wejść w konflikt z prawem to fall foul of a. to come into conflict with the law- wyjąć kogoś spod prawa Hist. to outlaw sb- człowiek wyjęty spod prawa Hist. an outlaw- w imieniu prawa in the name of the law- w obliczu prawa in the eyes of the law- nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ignorance of the law is no excuse a. defence, ignorance is no defence- prawo drakońskie Hist. Draconian law2. (norma prawna, ustawa) law; (zapisana) statute- zbiór praw a legal code a. code of laws- system praw a system of law, a legal system- uchwalać a. stanowić prawa to enact a. make laws- uchwalić prawo to pass a. adopt a law- uchylić prawo to revoke a. rescind a law książk.- prawo o spółdzielczości/środkach masowego przekazu a law on the cooperative movement/on the mass media- nowe prawo wchodzi w życie a. obowiązuje od 1 maja the new law comes into effect on a. applies as of 1 May- prawo o stowarzyszeniach wygasa a. traci moc 31 grudnia the law on association lapses on a. as of 31 December3. sgt (nauka) law- wydział prawa a law faculty- student/studentka prawa a law student- studiować prawo to study a. read law- ukończyć prawo to graduate in law4. (uprawnienie) right (do czegoś to sth); entitlement książk. (do czegoś to sth); eligibility U (do czegoś for sth)- prawa człowieka/zwierząt human/animal rights- działacz/kampania na rzecz obrony praw zwierząt an animal rights activist/campaign- prawa kobiet women’s rights- prawa publiczne/obywatelskie public/civil rights- prawa małżeńskie/rodzicielskie marital/parental rights- prawa i obowiązki obywatela civil rights and duties- prawo własności proprietorship, ownership- prawa spadkowe inheritance rights- prawa miejskie a (town/city) charter- nadać/odebrać prawa miejskie to grant/revoke a town/city charter- uczestniczyć w zebraniu bez prawa głosu to take part in a meeting without the right to vote- prawo pierwszeństwa przejazdu the right of way- równe prawa equal rights- prawo do emerytury pension rights- prawo do pracy/do strajku the right to work/to strike- mieć prawo do corocznego urlopu/do emerytury to be entitled to annual leave/to a retirement pension- mieć prawa do książki to have a. hold the copyright on a. in a. for a book- mieć prawo do ekranizacji powieści to own the film rights to a novel- mieć prawo coś zrobić to have the right a. to be entitled to do sth- ona nie ma prawa tak cię traktować she has no right to treat you like that- masz pełne prawo odmówić you have every right to refuse- kto ci dał prawo mnie krytykować? what gives a. who gave you the right to criticize me?- rościć/zastrzec sobie prawo do czegoś to claim/reserve the right to sth- nabyć/utracić prawo do czegoś to gain a. acquire/lose the right to sth- zrzec się prawa do czegoś to relinquish a. renounce one’s right to sth książk.- przyznać komuś prawo do czegoś to grant sb the right to sth- odmówić komuś prawa do czegoś to deny sb the right to sth- pozbawić kogoś prawa wykonywania zawodu to deprive sb of the right to practise their profession, to ban sb from practising a profession- upominać się o swoje prawa a. dochodzić swoich praw to demand a. claim one’s rights- jakim prawem? by what right?- jakim prawem wtrącasz się w moje sprawy? who gave you the right to interfere in my affairs?- wszelkie prawa zastrzeżone all rights reserved- wywiad publikowany na prawach wyłączności an exclusive interview- na równych prawach on equal terms- ona jest tu na prawach domownika she’s treated here as one of the family- prawo łaski the prerogative of mercy- skorzystać z prawa łaski to pardon, to be pardoned5. Aut. prawo jazdy driving licence GB; driver’s license US- zdawać/zdać egzamin na prawo jazdy to take/pass one’s driving test- chodzić na kurs prawa jazdy to take driving lessons6. (zasada, prawidłowość) law, principle- prawa naturalne/ekonomiczne/społeczne natural/economic/social laws- prawa fizyczne/natury the laws of physics/nature- odkryć/sformułować prawo to formulate a law a. principle- podlegać prawom materii/przyrody to be subject to the laws of matter/natureⅡ adv. 1. na a. w prawo (w prawą stronę) to the right; (po prawej stronie) on a. to the right- na prawo od budynku jest sad to the right of the building there’s an orchard- na prawo jest a. widzicie ratusz to a. on your right is a. you can see the town hall- iść/skręcić w prawo a. na prawo to go/turn right- skręć w pierwszą (ulicę) w prawo take the first (street to the) right- na prawo patrz! Wojsk. eyes right!- szastał pieniędzmi na prawo i lewo he was spending money right, left and centre pot.- w prawo i w lewo (na wszystkie sposoby) in every possible way2. pot. (w polityce) pójść na prawo to veer to the right- zwrot na prawo a turn to the right- być na prawo od kogoś to be to the right of sb- być na prawo od centrum to be right of centreⅢ z prawa pot. (po prawej stronie) from the right- z prawa rozciągały się pola to the right, there were fields- z prawa i z lewa from all sidesⅣ prawo- w wyrazach złożonych 1. (odnoszący się do strony) right- 2. (dotyczący prawa) law-- □ prawa kardynalne Hist. cardinal laws- prawo administracyjne administrative law- prawo autorskie copyright law- prawo biogenetyczne recapitulation theory; Biol. palingenesis- prawo bliższości Hist., Prawo (the right of) primogeniture- prawo budowlane building code- prawo chełmińskie Hist., Prawo Chełm Law (a charter defining terms under which Polish towns were incorporated, modelled on the Magdeburg Law)- prawo ciążenia Newtona Fiz. Newton’s law of gravitation- prawo cywilne civil law- prawo doraźne Prawo summary justice- prawo finansowe a. skarbowe revenue law- prawo handlowe commercial a. trade law- prawo kanoniczne a. kościelne canon a. church a. ecclesiastical law- prawo karne Prawo criminal law- prawo karne wykonawcze penal law- prawo karne skarbowe penal revenue law- prawo lokalowe housing law- prawo łowieckie game laws- miasto na prawie magdeburskim a town chartered according to the Magdeburg law- prawo mennicze Hist. minting rights- prawo międzynarodowe international law- prawo Murphy’ego Murphy’s a. Sod’s pot., żart. Law- prawo obywatelstwa right of citizenship- prawo państwowe constitutional law- prawo Parkinsona Parkinson’s law- prawo pracy labour legislation, employment legislation- prawo prasowe press legislation- prawo probiercze assay law- prawo procesowe adjective a. procedural law- prawo rodzinne family law- prawo rzymskie Roman law- prawo wartości Ekon. the law of value- prawo wojenne law of war- prawo wyborcze electoral a. election law- bierne prawo wyborcze eligibility to stand for election, right to be elected- czynne prawo wyborcze voting rights, suffrage, franchise- powszechne prawo wyborcze universal suffrage a. a universal franchise- prawo wyborcze dla kobiet women’s suffrage- prawo zwyczajowe common law, custom- albo w prawo, albo w lewo you can’t have your cake and eat itThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > praw|o
-
3 wprowa|dzić
pf — wprowa|dzać impf Ⅰ vt 1. (wejść z kimś) to lead a. bring [sb] in, to lead a. bring in- wprowadziła gości do jadalni she led the guests into the dining room- wprowadzić aresztowanego! bring in the accused!2. (umieścić) to put [sth] in, to insert- wprowadzić rurkę do przełyku to insert a tube in the oesophagus3. (zapoczątkować) to introduce- wprowadzać nowe zasady/rygor to introduce new rules/discipline- wprowadzać nowinki techniczne to introduce technological innovations- wprowadzić nowy towar na rynek to market a. launch a new product- wprowadzić do obiegu nowe znaczki/pieniądze to put new stamps/money into circulation- wprowadzić dramaty dawnych pisarzy na scenę to revive old plays4. (zaznajomić) to familiarize, to acquaint- wprowadził mnie we wszystkie swoje sprawy he familiarized me with all of his affairs- wprowadzić nowego pracownika w arkana zawodu to acquaint a new worker with the tricks of the trade5. (spowodować) wprowadzić kogoś w dobry nastrój to put sb in a good mood- sytuacja wprowadziła go w zakłopotanie the situation embarrassed him6. (nanieść) wprowadzić poprawki/zmiany w tekście to make corrections to/changes in the text 7. Komput. (wpisać) to enter- wprowadzać dane osobowe/hasło to enter one’s personal details/passwordⅡ wprowadzić się — wprowadzać się 1. (zamieszkać) to move in- wprowadzić się do nowego domu to move into a new house2. (doprowadzić się) wprowadzić się w beztroski nastrój to put oneself in a carefree mood■ wprowadzić coś w czyn a. w życie to put sth into practice, to carry sth out- wprowadzić kogoś do czyjegoś domu to introduce sb to sb- wprowadzić kogoś do klubu/organizacji to sponsor sb as a new club/organization member- wprowadzić kogoś w środowisko artystów to introduce sb to artistic circles- wprowadzić kogoś na tron przest. to enthrone sb- wprowadzić kogoś w błąd to misinform sb, to mislead sb- wprowadzić zamęt a. zamieszanie w czymś to introduce chaos into sthThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wprowa|dzić
-
4 wyjąt|ek
m (G wyjątku) 1. (osoba, zdarzenie) exception- chlubny wyjątek a notable exception2. (odstępstwo) exception- wyjątek od zasady/od reguły an exception to the rule/principle- bez wyjątku without exception- w drodze wyjątku as an exception- z wyjątkiem kogoś/czegoś except for sb/sth- z wyjątkiem ciebie except for you- zrobić dla kogoś wyjątek to make an exception for sb3. (fragment) exerpt 4. Jęz. exception■ wyjątek potwierdza regułę przysł. the exception proves the rule- nie ma reguły bez wyjątku przysł. there are no rules without exceptionsThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wyjąt|ek
См. также в других словарях:
make — make1 [māk] vt. made, making [ME maken < OE macian, akin to Ger machen < IE base * maĝ , to knead, press, stretch > MASON, Gr magis, kneaded mass, paste, dough, mageus, kneader] 1. to bring into being; specif., a) to form by shaping or… … English World dictionary
make — I [[t]me͟ɪk[/t]] CARRYING OUT AN ACTION ♦ makes, making, made (Make is used in a large number of expressions which are explained under other words in this dictionary. For example, the expression to make sense is explained at sense .) 1) VERB You… … English dictionary
Make (software) — make Original author(s) Stuart Feldman Initial release 1977 Type build automation tool In software development, Make is a utility that automatically builds executable programs and libraries from source code by rea … Wikipedia
Make-A-Million — is a card game created by Parker Brothers. It was copyrighted in 1934 and released to the public in 1935. The game was first released in Salem, Massachusetts, and then to New York City, San Francisco, Chicago, and Atlanta. The original game was… … Wikipedia
Make It or Break It — intertitle Genre Drama Format Teen/family drama … Wikipedia
Make Love, Not Warcraft — South Park episode Episode no. Season 10 Episode 8 Directed by Trey Parker Written by … Wikipedia
Make Me Stay a Bit Longer — Single by The Status Quo B side Auntie Nellie Released 1969 (1969) Format 7 … Wikipedia
Make the Connection — Format Game show Created by Mark Goodson Bill Todman Presented by Jim McKay (July 7 28) Gene Rayburn (August 4 September 29) Country of origin … Wikipedia
make an exception — ► to not treat something or someone according to the usual rules: »Most countries that ban the use of mobile phones while driving make an exception for hands free phones. Main Entry: ↑exception … Financial and business terms
Rules of chess — The rules of chess (also known as the laws of chess) are rules governing the play of the game of chess. While the exact origins of chess are unclear, modern rules first took form during the Middle Ages. The rules c … Wikipedia
Rules of Go — This is an in depth discussion of the rules of go. There has been a certain amount of variation in the rules of go over time, and from place to place. This article discusses those sets of rules broadly similar to the ones currently in use in East … Wikipedia
