mac

пятно, mac. existimationis, infamiae, turpitudinis, levis notae (1. 17. 20 C. 2, 12. 1. 27 C. 3, 28);

I. B. 2. 3. II. 2. B. 1. 2. b.

I. B. 2. 3. II. 2. B. 1. 2. b.

maculo, āvī, ātum, āre (macula), I) gefleckt-, bunt machen, Val. Flacc. 4, 368; 6, 704. – II) insbes., im üblen Sinne, 1) tr. fleckig machen, beflecken, durch Flecke besudeln, a) eig.: viden tu illi maculari corpus maculis luridis, Plaut.: recente terrae sola sanguine maculans, Catull.: exiguo maculavit sanguine ferrum, Ov.: candor corporum magis sanguine atro maculabatur, Liv.: terram tabe maculant, Verg.: castra sunt cruenta et maculata, blutbefleckt u. mordbesudelt, Tac. – b) übtr., beflecken, besudeln, entehren, famam maculari dehonestarique, Liv.: mac. sacra loca stupro, Cic.: belli gloriam morte turpi, Nep.: partus suos parricidio, Liv. – 2) intr. fleckig sein, neque non obsoleta quoque et maculantia ex sordidiore vulgi usu ponit, veraltete u. verrostete Wörter, Gell. 16, 7, 4.

    macellum ī, n    [1 MAC-], a butcher's stall, shambles, meat-market, provision-market: porticus apud macellum, T.: annona in macello carior: barathrum macelli, H.: omne macellum, all the hucksters, H.: Fercula nullis ornata macellis, Iu.

    macer cra, crum, adj.    [2 MAC-], lean, meagre, thin, emaciated: taurus, V.: turdos, H.: mustela, H.: me macrum reducit, makes me pine away, H. — Thin, poor, barren: solum: imago, Iu.

    māceria ae, f    [2 MAC-], a wall of soft clay, enclosure, wall: in horto, T.: nulla maceria, nulla casa: sex in altitudinem pedum, Cs.: paulum exstans a fundamento, L.

    mācerō āvī, ātus, āre    [2 MAC-], to make soft, make tender, soften, soak, steep, macerate: salsamenta, T.— To weaken, waste, enervate: nos fame, L.: macerari ignibus, H.: siti maceratus, Cn.— To fret, vex, torment, distress, torture, pain: quor me macero? T.: vos desiderio, L.: Maceror interdum, quod, etc., am vexed, O.

    māciēs —, abl. maciē, f    [2 MAC-], leanness, thinness, meagreness, atrophy: homo grandi macie torridus: sedet in corpore toto, O.: conrupti equi macie, Cs.: macies Occupet malas, H.: macie tenuant armenta, i. e. privation of food, V.: macies aegri veteris, Iu.—Of the soil: (seges) neque deficiat macie, O.—Of language, poverty, Ta.

    mactus adj.    [1 MAC-].—Of the gods, worshipped, honored ; hence, in the phrase, macte virtute, be increased in your merit! go on in your excellence! good luck! well done! C.: Macte virtute esto, H.: Macte novā virtute, puer, V.: macte virtute diligentiāque esto, L.: macte virtute milites Romani este, L.: vos macti virtute estote, Cu. —Alone: macte, well done! good!

    magis adv. comp.    [1 MAC-], more, in a higher degree, more completely.—With adjj.: magis iuris consultus quam iustitiae: beatus, H.: vis magis necessaria recte ad vivendum: magis verum atque hoc responsum, T.—With advv.: magis aperte, T.: magis inpense, T.—With verbs: magis honorem tribuere quam salutem accipere, Cs.: tum magis id diceres, Fanni, si, etc.: quod magis vellem evenire (i. e. mallem), T.: magis Pugnas bibit volgus, is more eager for, H.: magis aedilis fieri non potuisset, better.—With abl: videntur omnes errasse, sed alius alio magis, in different degrees: alii aliis magis recusare, L.: quid philosophiā magis colendum?: quā fluvius solito magis inundaverat, L.: hac magis illam petere (i. e. quam hanc), H.: magis solito incauti, L.—In phrases, with negatives: ius apud eos non legibus magis quam naturā valebat, as much by natural disposition, etc., S.: nec magis dolo capi quam armis vinci posse, just as little, L.: domus erat non domino magis ornamento quam civitati, i. e. just as much to the city as to its owner: animus in morbo non magis est sanus quam corpus, i. e. is just as far from being sound: hoc non pro Lysone magis quam pro omnibus scribere, i. e. less than: hunc ego me Non magis esse velim, quam vivere, etc., H.—With abl. of difference: illud ad me, ac multo etiam magis ad vos, far more: quanto ille plura miscebat, tanto hic magis convalescebat: eoque magis, quod, etc.: hoc vero magis properare Varro, ut, etc., Cs.: aliud (malum) multo tremendum magis, V.: deus paulo magis adfabre factus: nihilo magis descendere, Cs.—With adv. of degree: nihilo minus... haud scio an magis etiam, even more: Tam magis illa fremens... Quam magis crudescunt pugnae (i. e. eo magis... quo magis), V.: magis magisque in dies, more and more, S.: cottidie magis magisque: de Graeciā cottidie magis et magis cogito.—Poet.: magis atque magis, V.— With more cause, more truly, with better reason, rather, in preference: magis ratione quam virtute vicisse, Cs.: timori magis quam religioni consulere, Cs.: amoris magis quam honoris gratiā: corpora magna magis quam firma, L.: Quae poscenti magis gaudeat eripi, H.: neque uti aeterni forent optavit; magis ut, etc., but rather, S.: forma Aut fuit aut visa est: sed fuit illa magis, O.: Non equidem invideo, Miror magis, V.: pernā magis Flagitat (stomachus) refici, H.—In the phrase, magis est, with quod or ut, there is better reason to, etc.: magis est quod gratuler tibi, quam quod te rogem, I have more reason to, etc.: magis est ut ipse moleste ferat, quam ut, etc., he has cause rather.

    magister trī, m    [1 MAC-], a master, chief, head, superior, director, president, leader, commander, conductor: populi (dictator), chief of the people: dictatoris magister equitum, master of the horse: equitum cum dictatore magistri, Iu.: (censor) morum, master of morals: sacrorum, chief priest, L.: scripturae, comptrollor of revenues from farmed lands: pro magistro esse, deputy comptrollor: in eā societate, manager: pecus magistri Perfundunt, herdsmen, V.: cui magistri fiunt et domini constituuntur, trustees and guardians.—A captain, master, pilot: navium onerarium magistri, captains, Cs.: navis, H.: magistri navium, L.: spoliata magistro (navis), pilot, V.— A teacher, instructor, master: tuus: pueri apud magistros exercentur: te uti in hac re magistro: peragere dictata magistri, i. e. rules for carving, Iu.: stilus optimus dicendi magister: si usus magister est optimus.— A tutor, guardian, pedagogue: senes me filiis Relinquont quasi magistrum, T.: saevus, H.: Fingit equum docilem magister, trainer, H.—Fig., an adviser, instigator, author: ad eam rem inprobus, T.: ad despoliandum Dianae templum.

    māgmentārius adj.    [1 MAC-], for additional sacrifices.—As subst n. (sc. sacellum): Telluris.

    māximus    [1 MAC-].—Of size, large, great, big, high, tall, long, broad, extensive, spacious: fons, S.: aedificium: urbs: solitudines, S.: simulacrum facere maius: oppidum non maximum maximis locis decoravit: aquae magnae fuerunt, inundations, L.: Maior (belua) dimidio, by half, H.: maior videri (Scylla), statelier, V.: Calceus pede maior, too large for, H.: onus parvo corpore maius, H.—Of number or quantity, great, large, abundant, considerable, much: numerus frumenti: copia pabuli, Cs.: maiorem pecuniam polliceri: tibi praeda cedat Maior an illi, i. e. the victor's spoils, H.: populus, V.: tribunorum pars maior, the majority, L.: turba clientium maior, more numerous, H.: maximum pondus auri: Si maiorem feci rem, increased my estate, H.—Of value, great, large, considerable: magni preti servi: ager preti maioris, T.: magna munera et maiora promissa, S.: cuius auctoritas magni habebatur, was highly esteemed, Cs.: qui auctoritatem magni putet, esteems highly: quem tu Non magni pendis, H.: multo maioris vēnire, dearer, Ph.: quorum longe maximi consilia fuerunt, most valuable: haec te semper fecit maxumi, prized most highly, T.: conduxit non magno domum, at no high price: magno illi ea cunctatio stetit, cost him dear, L.—Of force, strong, powerful, vehement, loud: manu magnā euntem Inpulit, V.: magnā voce confiteri: strenitus, H.—Of time, great, long, extended: annum, V.: annum, i. e. the Platonic cycle of the heavens.—Early, high, long past: iam magno natu, aged, N.: magno natu non sufficientibus viribus, through old age, L.: maximo natu filius, N.: maior patria, original, Cu.—Of persons, aged, old, advanced ; only in comp. and sup, elder, eldest: omnes maiores natu, elders, Cs.: maior natu quam Plautus: frater suus maior natu, elder, L.: maximus natu ex iis, the oldest, L.: ex duobus filiis maior, Cs.: Maior Neronum, the elder, H.: (homo) annos natus maior quadraginta, more than forty years old: annos natast sedecim, non maior, T.: non maior annis quinquaginta, L.— Plur m. as subst: maiores, the fathers, ancestors, ancients, men of old: maiores vestri: nostri: more maiorum.—Fig., great, noble, grand, mighty, important, weighty, momentous: rebus maximis gestis: missi magnis de rebus, important business, H.: in agro maiora opera: causa, weighty: omen, significant, V.: spectaculum, impressive, H.: aliquid invadere magnum, enterprise, V.: haud magna memoratu res est, L.—As subst n.: id magnum est, a great thing: magna di curant, parva neglegunt: maiora audere, V.: ad maiora properat oratio: magnum loqui, loftily, H.: Omnia magna loquens, of everything magnificent, H.—Of rank or station, great, high, eminent, powerful: potestas: dignitas: di, Enn. ap. C.: rex Olympi, V.: maximus Ilioneus, V.: maiorum ne quis amicus, one of your great friends, H.: Iuppiter optimus maximus: pontifex maximus, chief: maioribus uti, associate with superiors, H.—Of mind or character, great, elevated, noble, lofty: vir acris animi magnique: magno animo est: vir magnus: Cato magnus habetur, S.: magnus hoc bello Themistocles fuit, N.: invidiā maior, above, H.: maior reprensis, greater than those criticised, H.: nebulo, thorough-paced, T.: fur. —In force or degree, great, severe, strong, intense: morbi: dolor, Cs.: minae: amor, V.: gemitus luctusque: quid potuere maius? more heinous, H.: Mari virtutem in maius celebrare, magnify, S.: his in maius etiam acceptis, L.: incerta in maius vero ferri solent, be exaggerated, L.— Proud, boastful, lofty, assuming: nobis ut res dant sese, ita magni atque humiles sumus, T.: lingua, H.: verba, V.

    māla ae, f    [2 MAC-], the cheek-bone, jaw: meos malis mandere natos, C. poët.: malis absumere mensas, V.: (Canis) Increpuit malis, V.: leonis horribilis, H.— A cheek: quin pugnus in malā haereat, T.—Usu. plur: decentes, H.: impubis, V.: sine volnere, Iu.

    mālus ī, m    [1 MAC-], an upright pole, beam, mast: antemnas ad malos destinare, Cs.: malum erigi imperavit: altus, V.: saucius, injured, H.: summo malo, O.— A standard, prop, staff: in circo instabilis, L.: turrium mali, Cs. I II III

    mangō ōnis, m    [1 MAC-], a monger, slavedealer: Nemo mangonum, H.: a mangone petitus, Iu.