i+think...

* * *

thought, reflection, consideration; bez (chwili) namysłu without a (moment's) thought, without (a moment's) reflection; czas do namysłu time to think about sth l. to think sth over; po namyśle on reflection, on second thought l. (Br.) thoughts; po dojrzałym namyśle after mature consideration; z namysłem deliberately.

- niech zaczekają let them wait

- niech to będzie dla ciebie nauczką let that be a lesson to you

- niech pani spocznie please take a seat

- niech ciocia sobie wyobrazi jego minę (just) imagine his expression, auntie

- niech nikt nie wchodzi do tego pokoju (nie pozwalam) no one is to enter this room; (nie pozwól) don’t let anyone enter this room

- niech tego więcej nie słyszę don’t let me hear that again

- powiedz mu niech weźmie ze sobą śpiwór tell him to take a sleeping bag with him

- poczekaj, niech pomyślę wait (a minute), let me think

- pokaż, niech zobaczę, co tam napisałaś show me, let me a. let’s see what you’ve written

- niech żyje wolność! long live freedom!, freedom for ever!

- niech żyje król! long live the king!

- niech żyje młoda para! (toast) to the bride and groom!

- niech ja cię kiedyś dorwę! pot. just wait till I lay my hands on you!

- niech x = 45 let x equal 45

- niech linia AB przecina linię CD let line AB intersect line CD

- weźmy na przykład Polskę, niech to będzie Polska średniowieczna let’s take Poland for example, (say) mediaeval Poland

- niech ja zachoruję, co wtedy zrobisz? what if I fall ill, what will you do then?

- niech wszystko stracę, nie ustapię I don’t care if I lose everything, I won’t give in

- wakacje, niech będą najdłuższe, muszą się skończyć holidays, however long they are, must come to an end

■ niech będzie a. niech tam oh, all right

- niech ci będzie a. niech ci tam oh, all right (have it your own way)

- niech mu będzie a. niech mu tam good luck to him

- niech się dzieje, co chce come what may

- (a) niech cię/go! pot. damn you/him! pot.

- (a) niech to! pot. blast a. damn it! pot.

- niech to zostanie między nami that’s between you and me

* * *

* * *

1. niech wejdą let them come in; niech żyje (król)! long live (the King)!; niech się dzieje, co chce come what may; niech cię ręka boska broni, jeśli... God help you if...; niech będzie pochwalony (Jezus Chrystus) praised be Jesus Christ; niech będzie let it be, so be it; niech ci będzie all right; a niech go! ( z podziwem) some lucky devil!; niech to szlag! damnation!; niech mi wolno będzie (powitać/zaprosić) let me (welcome/invite); niech stracę my loss!; niech pomyślę let me think l. see; niech żyje...! three cheers for...!; a niech to! what a nuisance!; niech cię o to głowa nie boli don't worry, I'll take care of everything.

2. pot. (= przypuśćmy, że) a niech ktoś się o tym dowie suppose l. what if sb learns about it; a niech ci się nie uda suppose l. what if you fail.

- ta sprawa dotyczy mnie osobiście the matter is of personal concern to me

- zjawić się osobiście to make a personal appearance

- osobiście sądzę, że… personally I think that…

- osobiście czuję się dotknięty I am personally aggrieved

* * *

* * *

personally, in person; przyjść osobiście appear in person; znać osobiście know personally; osobiście uważam, że... I personally think that...

* * *

future; w niedalekiej przyszłości in the near(est) l. immediate l. foreseeable future; plany na przyszłość plans for the future; myśleć o przyszłości think about the future; wybiegać myślą w przyszłość look to the future, think ahead; mieć przyszłość have a future; zawód bez przyszłości a job without future; być przyszłością kogoś/czegoś be the future of sb/sth; przyszłość pokaże the time will tell; na przyszłość for the future; w przyszłości in the future; to jeszcze pieśń przyszłości it's still a thing of the future; być dobrze zabezpieczonym na przyszłość have one's bread buttered for life; czyjaś przyszłość nie wygląda różowo it's a bad lookout for sb; masz przed sobą wspaniałą przyszłość you've got a great future ahead of you; patrzeć w przyszłość look forward l. look ahead l. to the future; przepowiadać komuś przyszłość (= wróżyć) tell l. read l. cast sb's fortune; przyszłość należy do Internetu the future lies in the Internet l. Web; robić plany na przyszłość look l. think ahead; świetlana przyszłość rosy future; widoki na przyszłość prospects, lookouts ( for the future); przenosić się myślami w przyszłość project o.s. into the future.

* * *

1. ( w sądzie) try, judge.

2. (= oceniać) judge; nie sądzę I don't think so; sądzę, że tak I think so; sądzić po pozorach judge by appearances.

3. (= być zdania) suppose, think; mam wszelkie powody, by sądzić, że... I have every reason to believe that; sądząc po... judging by l. from...

* * *

puzzle; to mnie zastanowiło it made me think.

debate, consider ( nad czymś sth); reflect ( nad czymś on sth); jeszcze się zastanów think it over, think twice.

- namyślał się, jak powinien postąpić he was considering what to do

- muszę się namyślić I must think it over a. give it some thought

- dobrze się namyśl, zanim to zrobisz think twice before you do it

- powiem ci jutro, muszę się jeszcze namyślić I’ll tell you tomorrow, I must sleep on it

- długo się namyślał nad wyborem dania he took a long time thinking before choosing a. before he chose a dish

- namyśliłeś się już, co chcesz studiować? have you made up your mind (about) what you want to study?

- powiedzieć, że… to say (that)…

- powiedzieć komuś coś to tell sb sth

- powiedzieć komuś o czymś to tell sb about sth

- powiedzieć prawdę to tell the truth

- powiedzieć głupstwo a. coś głupiego to say something stupid

- powiedzieć komuś, żeby coś zrobił/czegoś nie robił to tell sb to do sth/not to do sth

- powiedział, żebyśmy się nie martwili he told us not to worry

- powiedział, że tam był/że przyjdzie he said he’d been there/would come

- powiedział mi/nam/ojcu, że nie ma pieniędzy he told me/us/his father he had no money

- nikomu nie powiedział o swojej chorobie he didn’t tell anybody that he was ill

- powiedzieć sobie, że… to tell oneself that…

- powiedział sobie, że to zrobi he told himself he must do it

- powiedziano nam, że… we were told that…

- powiedz mi, o co chodzi tell me what it’s all about

- „dobrze” – powiedział he said OK

- chciałbym powiedzieć o pewnej ważnej sprawie I’d like to mention an important issue

- jak już wcześniej powiedziałem… as I said before…

- wszystko mi jedno, co ludzie powiedzą I don’t care what people say

- było powiedziane, żeby tak nie robić you/we/they were told not to do that

- rób tak, jak było powiedziane do as you were told

- kto tak powiedział? pot. says who? pot.

- powiedzmy let’s say

- przyjdę, powiedzmy, w czwartek I’ll come, let’s say, on Thursday

- powiedzmy, że… let’s say that…

- powiedzmy, że się uda, co potem? let’s say it works, what next?

- że tak powiem so to speak a. say

- byłem tym, że tak powiem, poirytowany I was, so to speak, annoyed

- powiedzmy sobie szczerze, nie stać nas na to let’s face it, we can’t afford this

- trzeba to sobie jasno a. otwarcie powiedzieć, że… we have to admit, that…

- wstyd powiedzieć, ale nie pamiętam to my shame I’ve forgotten

- łatwo powiedzieć! it’s easier said than done

- trudno powiedzieć, czy/kiedy/jak… it’s hard to say if/when/how…

- powiedzieć swoje to say one’s piece

- powiedziałbym, że… I would say (that)…

- wyglądała, powiedziałbym, na zmęczoną she looked, I would say, tired

- przywitali nas, nie powiem wrogo, ale dosyć chłodno their welcome, though not exactly hostile, was rather reserved

- nie powiem, żebym był zachwycony I wasn’t exactly happy

- nie można powiedzieć, żebyś się specjalnie postarał I wouldn’t exactly say you tried hard

- nie powiem, jedzenie było niezłe I must say, the food was OK

- nie powiem, było całkiem przyjemnie I must say it was quite nice

- był niezbyt rozgarnięty, żeby nie powiedzieć głupi he was rather simple-minded not to say stupid

- można powiedzieć, że skończyliśmy we are more or less ready

- prawdę a. szczerze powiedziawszy… frankly speaking…; to be honest…

- no powiedz sam, czy tu nie jest ślicznie? it’s beautiful here, isn’t it?

- niech pan sam powie, czy to w ogóle ma sens? what do you think, does it make any sense at all?

- powiem ci, że mi się nie chce frankly speaking I don’t feel like it

- powiem panu, że niezbyt mi się ten film podobał to be honest I didn’t particularly like the film

- co ty powiesz/pan powie? (ze zdumieniem) are you serious?; (ironicznie) oh, really?

- chciał przez to powiedzieć, że… what he meant by this is that…

- co chcesz przez to powiedzieć? what do you mean?

- to (za) mało powiedziane it’s an understatement

- nie przepadam to za mało powiedziane, ja ich nie znoszę to say I’m not fond of them is an understatement, in fact I hate them

- to za wiele a. dużo powiedziane that would be saying too much

- katastrofa to za dużo powiedziane calling it a disaster would be saying too much

- dobrze powiedziane well said

- mieć wiele do powiedzenia (mieć wpływy) to have a lot of say; (dużo wiedzieć) to have a lot to say

- on nie ma tu nic do powiedzenia he has no say in this matter

- nie wiele mieliśmy sobie do powiedzenia we didn’t have much to say to each other

- mam ci coś do powiedzenia I have to tell you something

- nigdzie nie jest powiedziane, że… there’s no rule that…

- wcale nie jest powiedziane, że przegramy no one says we have to lose

- kto by powiedział, że zrobi taką karierę who would’ve guessed s/he would make such a career

- co to ja chciałem powiedzieć? what was I to say?

- jak to powiedzieć? how shall I put it?

- nie powiesz (chyba), że… you don’t mean to tell me that…

- nikt mi nie powie, że… no one’s going to tell me that…

- chyba za dużo powiedziałem I think I said too much

- oddaj, bo powiem mamie give it back or I’ll tell mum

- nikomu nie powiem I won’t tell anybody

- cześć, co powiesz? pot. hi, how are things going?

- co powiesz na lody? what would you say to an ice-cream?

- co powiesz na ten skandal z łapówkami? what do you think about this corruption scandal?

- powiedz cioci dzień dobry say hello to auntie

- powiedz: aaaa (do pacjenta) say ah

- powiedzieć wam kawał? do you want to hear a joke?

- powiedzieć na kogoś „słoneczko”/„głupek” to call sb sunshine/a fool

- powiedzieć do kogoś po imieniu a. na ty to address sb by their first name

- doświadczenie powiedziało mu, że… his experience told him that…

- jej oczy wiele mu powiedziały her eyes told him a lot

- w ustawie powiedziano, że… it says in the act that…

- w punkcie drugim powiedziane jest… it says in point two that…

- powiedziane jest: „Nie zabijaj” it is said: ‘Thou shalt not kill’

■ powiedział, co wiedział! pot. that’s nonsense!

- cóż to jest? what on earth is a. whatever’s that?

- cóż cię tu sprowadza? what (on earth) a. whatever brings you here?

- czegóż więcej ci potrzeba? what more do you want?

- po cóżeś przyjechał? what exactly did you come for?

- czemuż zawdzięczam ten honour? to what do I owe this honour?

- cóż ciekawego mogli mu powiedzieć? what could they (possibly) say to him (that was) of any interest?

- czegóż tu nie ma: meble, porcelana… you’ve/they’ve got everything here: furniture, china…

- czegóż to ludzie nie wymyślą whatever will they think of next?

- cóż to za hałasy? what on earth is that noise?

- cóż to za miłe dziecko! what a nice child!

- cóż za bzdura! what absolute rubbish! GB pot.

- cóż to za jeden, ten człowiek towarzyszący dyrektorowi? who’s that man accompanying the director?

- cóż po pistolecie, skoro nie ma nabojów? what use is a gun without ammunition?

- i cóż z tego? and what of it (exactly)? pot.

- cóż z tego, że ona zarabia więcej ode mnie? so what if she earns more than I do?

- cóż poradzić, takie jest życie what can one a. you do, that’s life

- cóż ty na to? what do you say to that a. think of that?

- po cóż a. na cóż what for?, whatever for?

- po cóż mi samochód? what a. whatever do I need a car for?

- po cóż się wysilać? why make the effort?

- cóż to nic nie mówisz? why don’t you say something?

- cóżeś taka blada? why are you so pale?

- czegoż tak się gapisz? why are you gaping like that?

- czemuż mnie nie zapytałeś? why didn’t you ask me?

- cóż, to się zdarza oh well, it happens

- ciekawa książka, lecz cóż, zbyt droga it’s an interesting book, still it’s too expensive

* * *

* * *

Gen. czegoż l. czegóż Dat. czemuż Ins. i Loc. czymże

1. ( wyraża pytanie) what; cóż dopiero let alone, not to mention; ale cóż but.

2. ( w funkcji względnej) what; cóż to za kolega what kind of friend is he; cóż to za pogoda what kind of weather is that.

( wyraża wzmocnione pytanie) why; cóż tak się na mnie gapisz? why are you staring l. gaping at me like that?

- myśleć długofalowo to think (in the) long term

- przewidywać długofalowo to look ahead to the future, to think long term

* * *

long-term, long-range, in the long run l. term.

- dobrze utrzymany ogród a well-kept garden

- dobrze/lepiej płatna praca a well-/better-paid job

- dobrze wychowane dziecko a well-behaved child

- dobrze mi radzisz that’s good a. sound advice

- dobrze postąpiłeś a. zrobiłeś you did the right thing

- chciał dobrze, ale nie wyszło he meant well, but it didn’t work out

- lepiej być nie może/mogło things a. it couldn’t be/couldn’t have been better

- nie lepiej byłoby poczekać trochę (z tym)? wouldn’t it be better to wait a bit (with that)?

- w nowej szkole szło mu całkiem dobrze he was doing quite well in the new school

- dobrze ci w zielonym/tej sukience you look good in green/that dress

- lepiej/najlepiej jej w niebieskim blue suits her better/best

- dobrze wygląda w tym garniturze he looks good in that suit

- równie a. zupełnie dobrze mógłby studiować w Paryżu he could just as well study in Paris

- dobrze jest mieć inne rozwiązanie w zapasie it’s good a. advisable to have a back-up solution

- jeśli dobrze pójdzie if all a. everything goes well

- dobrze mówię?pot. am I right?

- mieć dobrze w głowie to have one’s head screwed on the right way

- nie mieć dobrze w głowie to be not right in the head pot.

- najlepiej będzie, jeśli… it’ll be best if…

- zrobił to najlepiej jak potrafił he did it as well as a. as best he could

- dobrze skrojony garnitur a well-tailored a. well-cut suit

- dobrze się uczyć to be a good student, to do well at school

- dobrze się znać na czymś to know quite a bit a. (quite) a lot about sth

- dobrze mu wygarnęłapot. she gave him a good bawling-out a. rollicking GB

- wszystko wie/wiedział lepiej he always knows/knew better

- mówiła po niemiecku lepiej niż ja a. ode mnie she spoke German better than me

- dobrze się znamy we know each other well

- on dobrze wie, co mu grozi he’s well aware of a. knows very well what could happen to him

- dobrze wiesz, o co mi chodzi! you know very well what I mean!

- trzeba by dobrze się zastanowić we/you need to think about it (very) carefully

- przeszedł ciężką operację, ale już jest z nim dobrze he underwent a serious operation, but he’s recovered now a. he’s doing well now

- urlop dobrze ci zrobi it’ll do you good to have a holiday

- poranna gimnastyka dobrze mi robi morning exercise a. a morning workout does me (a power a. world of) good

- dobrze mi tutaj, nigdzie nie idę I’m fine right here, I’m not going anywhere

- z nikim mi nie było tak dobrze, jak z tobą nobody ever made me feel as good as you did

- tobie to dobrze, nie musisz chodzić do pracy you’re lucky, you don’t have to go to work

- gdzie ci będzie lepiej niż tu? where would you be better off than here?

- dobrze usposobiony człowiek a good-natured a. an amenable person

- dobrze komuś życzyć to wish sb well

- wszyscy wypowiadali się o nim bardzo dobrze everyone spoke very well of him

- dobrze jest mieć sąsiadów it’s good to have neighbours

- byłoby dobrze, gdyby zechciał się pan nią zająć it would be good if you could take care of her

- on się żeni – to dobrze he’s getting married – good for him a. that’s good

- uda im się wygrać, to dobrze, nie uda się, to drugie dobrze if they win, all well and good, and if they don’t, then it doesn’t matter a. then too bad

- to nie jest dobrze widziane it isn’t done, it’s frowned upon

- nie będzie dobrze widziane, jak przyjdziesz bez uprzedzenia it won’t go down (too) well if you turn up without warning

- przychodzenie bez uprzedzenia nie jest dobrze widziane it isn’t the done thing a. it’s frowned upon to turn up without warning

- bawełnę dobrze się prasuje cotton irons well a. is easy to iron

- tę książkę dobrze się czyta this book is a good read, the book reads well

- jest dobrze po pierwszej/po północy it’s well past one/after midnight

- wstać dobrze przed świtem to get up well before sunrise a. dawn

- dobrze się naszukaliśmy tego domu we spent hours trying to find the right house

- no, dobrze, zgadzam się well, all right, I agree

- niech mi pan nie przerywa, dobrze? don’t interrupt me, okay?

- jak tylko będę wiedział, zadzwonię, dobrze? I’ll call as soon as I find out, okay?

- no dobrze, to nie pójdziemy okay, so we won’t go

- no dobrze, (ale) nie musisz tak krzyczeć okay, you don’t have to shout like that

- dobrze, dobrze! all right, all right!; okay, okay! pot.

- dobrze, dobrze, już idę! okay, okay a. all right, all right, I’m going!/I’m coming

- „ile razy mam ci mówić?” – „dobrze, dobrze!” ‘how many times do I have to tell you?’ – ‘okay, okay!’

- dobrze, dobrze, zobaczymy, jak ty sobie poradzisziron. yeah, yeah, we’ll just (wait and) see how (well) you do pot., iron.

- „jak się nazywa stolica Urugwaju?” – „Montevideo” – „dobrze!” ‘what’s the capital of Uruguay?’ – ‘Montevideo’ – ‘right! a. good!’

- dobrze, oby tak dalej well done, keep it up

- no dobrze, ale pani tak mówi, bo nie chce być szczera all right a. okay, but, you’re saying that because you don’t want to be honest

- dobrze, dobrze, pożartowaliśmy, a teraz do rzeczy all right a. okay, we’ve had our joke a. a laugh, let’s get down to business

- dobrze już, nie płacz there, there a. there, now, don’t cry

- lepiej już wychodź, bo się spóźnisz you’d better go, or you’ll be late

- lepiej się zastanów you’d better think about it

- powiedzieli mu, żeby się lepiej przyznał they told him he’d better own up a. confess

- dziesięć lat albo i lepiej a. jak nie lepiej ten years or even more

■ dobrze zbudowany well-built

- być dobrze z kimś pot. to be on good terms with sb

- być z kimś (jak) najlepiej to be the best of friends a. on the best of terms with sb

- być z kimś nie najlepiej to not be on very good terms with sb

- wyjść na czymś dobrze/lepiej/najlepiej pot. to come off well/better/best out of sth

- mieć się dobrze (być bogatym) to be well-off; (być zdrowym) to be a. feel well

- mieć dobrze w głowie a. czubie to be well away a. far gone pot.

- robić komuś dobrze euf. to make sb feel good euf.

- jest z nią dobrze she’s fine

- już jest z nią lepiej she’s feeling better now

- było z nią nie najlepiej she wasn’t feeling too good

- zrobiło mu się lepiej pot. he felt better

- dobrze ci/mu/jej tak pot. it serves you/him/her right

- nie ma tak dobrze pot. it doesn’t work like that a. that way, it’s not as simple a. easy as that

- lepiej nie mówić pot. it doesn’t bear talking about

- lepiej późno niż wcale a. nigdy przysł. better late than never przysł.

* * *

comp; lepiej; adv

* * *

all right!, fine!, OK!

lepiej

1. (= prawidłowo, dokładnie, pozytywnie, umiejętnie, ładnie, zdrowo, życzliwie) well; dobrze ci tak mówić that's easy for you to say; dobrze coś sprzedać sell sth at a profit; dobrze komuś z oczu patrzy sb looks honest, sb looks like a good l. an honest person; dobrze komuś życzyć wish sb well; dobrze mu/ci tak! (it) serves him/you right!; dobrze odżywiony t. euf. well-fed; dobrze płatny well-paid; dobrze poinformowany well-informed; dobrze się bawić have fun, have a good time; dobrze się na czymś znać know sth well, know sth inside out, be knowledgeable about sth; dobrze się uczyć be a good student; dobrze ubrany well-dressed; dobrze wychowany well-mannered, well-behaved, well-brought-up; dobrze wyglądać look good; dobrze znany well-known; dobrze, że... it's a good thing (that)..., fortunately,...; coś komuś dobrze robi sth does sb good; jak l. jeśli wszystko dobrze pójdzie if all l. everything goes well; komuś dobrze poszło (w czymś) sb did well (at l. in sth); komuś się dobrze powodzi sb is well off, sb is doing well; komuś w czymś dobrze ( w stroju) sth suits sb (well), sth looks good on sb; ktoś ma się dobrze sb is (doing) well; wszystko dobre co się dobrze kończy all's well that ends well; znać się dobrze know each other well.

2. (= znacznie) well; dobrze po północy well after midnight; dobrze ponad normę well above normal.

* * *

Gen.pl. głów

1. (człowieka, zwierzęcia) head; ból głowy headache; marzenie ściętej głowy pie in the sky, wishful thinking; trupia głowa skull and crossbones; od stóp do głów from head to foot; z odkrytą l. gołą głową bare-headed; bić kogoś na głowę be more than a match for sb; być czyimś oczkiem w głowie be the apple of sb's eye; chować głowę w piasek bury l. hide one's head in the sand; domagać się czyjejś głowy call for sb's head; drapać się w głowę scratch one's head; kręcić głową shake one's head; mieć dach nad głową have a roof over one's head; mieć głowę na karku pot. have a good head on one's shoulders; mieć słabą głowę pot. not be able to hold one's liquor; mieć urwanie głowy w pracy be having a hectic time at work; skinąć głową nod one's head; stawać na głowie, żeby coś robić stand on one's head l. bend over backwards to do sth; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie watch sb/sth like a hawk; zmyć komuś głowę pot. rake sb over the coals; dam sobie głowę uciąć, że... I'd bet my life that...; głowa mi pęka I've got a splitting headache; kręci mi się w głowie my head is spinning l. reeling; niech cię o to głowa nie boli never you mind; od przybytku głowa nie boli there is never too much of a good thing; ręczę za to głową I can vouch for it; włos z głowy mu nie spadnie not a hair of his head shall be injured, I can vouch for his safety; woda sodowa uderzyła mu do głowy pot. sb has got a big head, sb has grown too big for his/her britches; wszystko stoi na głowie everything has been turned upside down l. topsy turvy; głowa do góry! cheer up!

2. (= rozum) head, mind; człowiek z głową na karku a man with a good head on his shoulders; łamać sobie głowę nad czymś rack one's brains over sth; mieć coś z głowy have sth off one's mind; mieć olej w głowie have one's head screwed on right; przychodzić do głowy spring to mind; przyszło mi do głowy, że... it just came l. occurred to me that...; nic mi nie przychodzi do głowy nothing springs to mind; robić coś z głową use one's head to get sth done; suszyć komuś głowę give sb grief, bitch at sb; tracić głowę lose one's head; wylecieć z głowy slip one's mind; zawrócić komuś w głowie cast a spell on sb; zawracać komuś głowę pester l. bug sb about sth; nie zawracaj sobie tym głowy don't bother l. worry yourself about it; chodzi mi po głowie pewien pomysł I have an idea; chyba masz coś z głową pot. I think you have sth wrong upstairs; chyba masz nie po kolei w głowie pot. I don't think you have all your marbles; jego nazwisko wyleciało mi z głowy I had his name on the tip of my tongue; mam inne sprawy na głowie I've got other things to worry about; mam pustkę w głowie my mind is a blank, I have a mental block; moja w tym głowa, żeby... I'll make sure that...; nie mam głowy do interesów I don't have a head for business; to się nie mieści w głowie it staggers the mind l. imagination; wybij to sobie z głowy get that idea out of your head; spokojna głowa! pot. stay cool!; rusz głową! use your head!; zawracanie głowy! nonsense!; kto nie ma w głowie, ten ma w nogach little wit in the head makes much work for the feet l. heels.

3. (= człowiek jako osoba myśląca) head; co dwie głowy, to nie jedna two heads are better than one; co głowa, to rozum so many men, so many minds; mądrej głowie dość dwie słowie a word to the wise is sufficient.

4. (= człowiek jako jednostka) head; pół litra na głowę a half liter per head; płacić od głowy pay by the head.

5. (= zwierzchnik) head; głowa państwa head of state; koronowana głowa crowned head.

6. (np. kapusty) head; głowa cukru loaf of sugar.

- jeszcze spał, kiedy przyszli he was still asleep when they came

- muszę jeszcze odrobić lekcje I’ve still got some homework to do

- ciasto podajemy jeszcze ciepłe serve the cake while still warm

- jesteś jeszcze młody you’re young yet a. still young

- zostańcie jeszcze stay a bit longer

- jeszcze nie not yet

- jeszcze nie wiem I don’t know yet

- to jeszcze nie koniec (o wydarzeniu) it’s not over yet; (o opowieści) that’s not all

- jeszcze nie skończyłem I haven’t finished yet

- jeszcze wczoraj padał śnieg it was still snowing yesterday

- jeszcze w połowie listopada budżet nie był zatwierdzony in mid November the budget still hadn’t been approved

- jeszcze dwa lata temu only two years ago

- była tu jeszcze przed chwilą she was here only a minute ago

- domy, w których jeszcze niedawno mieszkali ludzie houses inhabited only a. until quite recently

- jeszcze na kilometr przed metą as much as a kilometre before the finishing line

- poznali się jeszcze jako dzieci they met when they were still children

- jego list dostałam jeszcze w maju I received his letter as early as May

- jeszcze w średniowieczu as far back as a. as early as the Middle Ages

- rzeźby te pochodzą jeszcze z czasów rzymskich these sculptures date as far back as a. date back to Roman times

- mamy jeszcze mnóstwo czasu we still have plenty of time

- jeszcze tylko pięć kilometrów i jesteśmy w domu just five more kilometres a. another five kilometres and we’ll be home

- dostał jeszcze dwie nagrody he received two more a. another two prizes

- daj mi jeszcze trochę czasu give me a little a. a bit more time

- jeszcze chwila i spadłby z drabiny a second or two more and he would have fallen off the ladder

- czy są jeszcze jakieś pytania? are there any more questions?

- czy chcesz jeszcze coś powiedzieć? did a. do you want to say anything more?

- dzwoniła jeszcze twoja siostra your sister rang a. called, too

- jeszcze raz one more time, once more a. again

- kto/co jeszcze? who/what else?

- kogo jeszcze tam widziałeś? who else did you see there?

- gdzie jeszcze byłeś? where else did you go?

- przypomniałem sobie coś jeszcze I remembered something else a. more

- nie dość że…, to jeszcze … not only…, but…

- nie dość, że (jest) przystojny, to jeszcze bogaty he’s not only good-looking, but rich into the bargain

- nie dość, że się spóźnił, ale jeszcze zachowywał się okropnie not only was he late, but he also behaved abominably

- jeszcze większy/cięższy even a. still bigger/heavier

- jeszcze lepiej/gorzej even a. still better/worse

- dziś jest jeszcze chłodniej niż wczoraj today it’s even colder than yesterday

- jeszcze dziś widuje się takie samochody you can still see such cars today

- te róże są jeszcze najładniejsze ze wszystkich these roses are the prettiest of the (whole) lot pot.

- jeszcze będziesz z niej dumny one of these days a. one day you’ll be proud of her

- jeszcze pożałujesz! one day a. one of these days you’ll be sorry!

■ jeszcze czego forget it! pot.; some a. fat chance! pot., iron.

- jeszcze jak and how! pot.

- „czy on jest przystojny?” – „jeszcze jak!” ‘is he good looking?’ – ‘he sure is!’ pot.

- „warto to kupić?” – „jeszcze jak warto!” ‘is this worth buying?’ – ‘it certainly is!’

* * *

* * *

1. (= wciąż) still; był już niemłody, ale jeszcze w pełni sił he wasn't young, but still going strong.

2. (= ponownie) more, again; jeszcze jeden one more; another one; jeszcze raz one more time, once again; jeszcze się zobaczymy we'll meet again; jeszcze trochę herbaty? (would you like some) more tea?; muszę poczekać jeszcze kilka dni I have to wait a few more days.

3. (= nawet) even; jest jeszcze lepsze niż wczoraj it's even better than yesterday; jeszcze teraz wzdrygam się, jak o tym pomyślę even now I shudder when I think of it; poznaliśmy się jeszcze przed studiami we met even before college.

4. (= poza tym) else; kto jeszcze? who else?; Bóg wie, co jeszcze God only knows what else.

5. yet; jeszcze cię dopadnę I'll get you yet; jeszcze jeden yet another; jeszcze nie not yet; jeszcze nie skończyłem książki I haven't finished the book yet; jeszcze nigdy never yet, never before; nie odchodź jeszcze don't go yet; jeszcze nie teraz not now; jeszcze zaczekaj hold on, wait a minute.

6. ( w utartych zwrotach) jeszcze czego! pot. like hell I will l. would; jeszcze tego brakowało! I should think not!; that would be the limit!; jeszcze jak! and how!; I'd love to!; I sure do l. will (etc.); jeszcze śmiesz pytać! how dare you ask!; jeszcze do niedawna until recently.

- komentarz do dzieła literackiego/tekstu a commentary on a literary work/text

- komentarz do Biblii a Bible commentary

- komentarz do kodeksu karnego a commentary on the criminal code

- moja wypowiedź/propozycja wymaga komentarza I think I ought to enlarge (up)on that statement/suggestion

- komentarz (do) wydarzeń politycznych political commentary

- komentarz na temat bezrobocia/korupcji an editorial on a. about unemployment/corruption

- „czy burmistrz o tym wiedział?” – „bez komentarza!” ‘did the mayor know about this?’ – ‘no comment’

- komentarz o kimś/o czymś a comment on a. about sb/sth

- wygłaszała zjadliwe komentarze o wszystkich znajomych she made vicious comments about all her acquaintances

- odmawiać komentarzy to refuse to comment

- wstrzymywać się od komentarzy to refrain from comment

- wywoływać komentarze to provoke a. elicit comment

- tylko bez komentarzy! and you can keep your comments to yourself, thanks!

- to chyba nie wymaga komentarz iron. I don’t think that requires any comment iron.

- komentarz z meczu/olimpiady a commentary on the match/Olympic games

* * *

- komentarze

* * *

Gen. -a

1. (= objaśnienie, interpretacja) commentary; (= tekst publicystyczny, narracja) commentary; komentarz polityczny political commentary.

2. (= uwaga, ocena) comment; bez komentarza no comment; coś nie wymaga komentarza sth requires no comment; odmówić komentarza dzienn. decline l. refuse to comment; wywoływać komentarze provoke comments.

3. komp. comment.

* * *

judgement, opinion; mieć dobre mniemanie o sobie think highly of o.s., have a high opinion of o.s.; mieć wysokie mniemanie o kimś hold sb in high esteem, think highly of sb; w jego mniemaniu in his opinion l. judgment l. view, according to him; w mniemaniu, że... thinking l. believing that...

- jeden z najpiękniejszych parków, jakie można u nas zobaczyć one of the finest parks one can see here

- czytać można było tylko przy świecy one a. you could only read by candlelight

- wystawę będzie można obejrzeć we wrześniu the exhibition will open in September

- na to nie można liczyć one a. you can’t count on that

- na nim można/nie można polegać you can/can’t count a. rely on him

- można/nie można było tego uniknąć it could/couldn’t have been avoided

- można się było tego spodziewać one could a. might have expected that, that was (only) to be expected

- czego innego można się było po nim spodziewać? what else can a. could you expect from him?

- łatwiejszy, niż można by przypuszczać easier than one might have expected a. supposed, easier than might have been expected a. supposed

- można było powiedzieć, że nie chcesz iść ze mną you could a. should have told me you didn’t want to go with me

- można śmiało powiedzieć, że… it’s safe to say a. we can safely say that…

- sprawa pilna, rzec by można: niecierpiąca zwłoki a matter of urgency, one might say, brooking no delay książk., żart.

- jest pracowity, czego nie można powiedzieć o tobie he’s hard-working, which is more than can be said for a. of you

- nie można powiedzieć, żeby film nas rozczarował I can’t a. wouldn’t say the film disappointed us

- dzieci – nie można powiedzieć – zachowywały się grzecznie the children, it must be said, behaved very well

- nie można zaprzeczyć temu, że… there’s no denying the fact that…

- nie można z tobą wytrzymać you’re (absolutely) impossible! pot.

- można wytrzymać pot. (z powątpiewaniem) it’s all right a. OK

- cholery można dostać! pot. it’s enough to drive you up the wall pot.

- jak można się tak zachowywać? how could they/you behave like that?

- gdzie/kiedy tylko można wherever/whenever possible

- ile tylko można (z policzalnymi) as many as possible; (z niepoliczalnymi) as much as possible

- jak tylko można by all means possible

- jeżeli tylko można if it’s (at all) possible

- nie można tego dotykać you mustn’t touch it

- czy można? can I?; may I? książk.

- czy można wejść? can I a. may I come in?

- czy można tu zaparkować? can I park here?

- czy można otworzyć okno? do you mind if I open the window?

- nie rób tego, tak nie można! don’t do that, it’s wrong!

- jeśli można if I may książk.

- jeśli można, jeszcze jedna uwaga one more thing, if I may

- jeśli można tak powiedzieć if I may say so

- można pana prosić o otworzenie drzwi? could you open the door, please?

- czy można panią prosić do tańca? would you like to dance?; may I have this dance? książk.

- można by zaprosić kilka osób I/we could invite one or two people

* * *

* * *

1. ( wyraża możliwość urzeczywistnienia czegoś) it is possible to..., one (you etc.) can l. may...; rzec by można, że... one (you etc.) could l. can say that...; można się cieszyć, że... it is fortunate that...; można już iść you (we etc.) may l. can go now; można śmiało powiedzieć, że... it is safe to say that...; można wykazać, że... it is arguable that...; można jej wybaczyć, że... she could be forgiven for...; czego (innego) można się (było) spodziewać? what (else) can l. do you expect?; można było tego uniknąć it was avoidable; nie można się jej oprzeć she is irresistible; można mieć wątpliwości there is room for doubt; gdyby tylko było można if it was only possible, given half a chance; można tam dojść piechotą it is within walking distance; można się było tego spodziewać small l. little wonder; wszystko co można sobie wyobrazić everything under the sun, everything but the kitchen sink; można wytrzymać pot. it's O.K. l. okay, it's alright l. all right; jak można...? ( coś zrobić) how to...?, how can one...?; ( wyraz oburzenia) how can l. dare you...?

2. ( dla wyrażenia przyzwolenia) one (you etc.) may..., one (you etc.) is (are etc.) allowed l. free to...; czy można? may I?, do you mind?; czy tu można palić? may l. can I smoke here?; czy można zapalić? do you mind if I smoke?; tak nie można! that's wrong!; jeśli można if that's OK; czy można zamknąć okno? do you mind if I close the window?; nie można tak myśleć you mustn't think that; można by pójść do kina how l. what about going to the cinema?, why don't we go to the cinema?

* * *

thinking, reasoning; logiczne myślenie logical thinking; myślenie abstrakcyjne abstract thinking; to daje dużo do myślenia it makes one think, it gives one food for thought.

* * *

* * *

namyślić się pf. reflect ( nad czymś on l. upon sth); think deeply ( nad czymś about sth).

- naprawdę nie wiem I really a. honestly don’t know

- naprawdę tani/duży really cheap/large

- naprawdę? really?

- naprawdę tak sądzisz? do you really think so?

- tak naprawdę actually, strictly speaking

- tak naprawdę to duchów nie ma actually a. in actual fact ghosts don’t exist

- tak naprawdę zapłacili mi 1000 złotych, a nie 900 they paid me 1,000 zlotys, not 900

- tak mówią, ale jak było naprawdę, tego nikt nie wie that’s what they say, but who knows a. nobody knows what really happened

* * *

* * *

1. (= rzeczywiście, bardzo, zgodnie z prawdą) really, truly, genuinely; naprawdę piękny dzień a really fine day; co o tym naprawdę myślisz? what do you really think about it?; czyś ty naprawdę oszalał? have you really gone crazy?; ja ją naprawdę lubię I really like her; on jest naprawdę chory he is really sick.

2. (= prawdę mówiąc, w rzeczywistości) in (actual) fact, as a matter of fact, actually, to tell the truth; tak naprawdę nie nazywam się Brown in actual fact, my name isn't Brown; tak naprawdę to po prostu nie chce mi się tego robić to tell the truth, I simply don't feel like doing it.

3. (= w samej rzeczy) indeed; naprawdę? ( niedowierzanie) oh, really?, indeed?; byłem naprawdę zadowolony I was very happy indeed; on naprawdę dobrze gotuje he cooks very well indeed; to naprawdę dziwne that is indeed strange.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.