-
1 fallo
fallo, ĕre, fĕfelli, falsum - tr. - - [gr]gr. σφάλλω: faire glisser; induire en erreur. - inf. arch. fallier, Pers. -- fefellitus sum, Petr. [st1]1 [-] faire glisser, faire trébucher. - glacies fallit pedes, Liv.: la glace fait glisser les pieds. - cum lubrica saxa vestigium fallerent, Curt. 4: quand des pierres glissantes se dérobaient sous leurs pieds. [st1]2 [-] tromper, duper, induire en erreur, abuser; faire oublier, donner le change à. - aliquem fallere: tromper qqn. - dominum sterilis saepe fefellit ager, Ov. A.A. 1: un champ stérile trompe souvent l'espoir de son maître. - id me non fefellit, Cic.: je ne m'y pas laissé prendre. - ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29: de crainte de se tromper en racontant deux fois la même chose. - médio-passif - falli: se tromper. - nec falsus vates fuit, Liv. 4: et le devin ne se trompa pas. - falsus utinam vates sim, Liv. 21: si seulement j'étais mauvais prophète! - nisi fallor, Cic.: si je ne m'abuse. - dicere non fallar, Luc.: je pourrais dire sans me tromper. - impers. - nisi me fallit, Cic.: si je ne m'abuse. - curas fallere: tromper les soucis, faire oublier les soucis. - fallebat curas aegraque corda labor, Ov. Tr. 3: cette lutte donnait le change à mes inquiétudes, à mon désespoir. - interea medias fallunt sermonibus horas, Ov. M. 8: ils font oublier par leurs conversations les heures d'attente.
-jam vino quaerens, jam somno fallere curam, Hor. S. 2: cherchant à tromper ton ennui tantôt par le vin, tantôt par le sommeil. [st1]3 [-] être infidèle à, manquer à (sa promesse), ne pas accomplir. - fallere fidem: manquer à son serment. - fidem hosti datam fallere: trahir la parole donnée à l’ennemi. - fallere imperium, Plin.: ne pas exécuter les ordres. - mandata falle mariti, Ov. M. 9: désobéis à l'ordre de ton mari. - matris cineres fallere, Hor.: faire un faux serment sur les cendres de sa mère. [st1]4 [-] échapper à, tromper l'attention, passer inaperçu de, n’être pas vu de; être caché, être ignoré, être inconnu. - custodes fallere: tromper l’attention des gardes. - non me fallebat, Hannibal, adventus tui spe Carthaginienses praesentem indutiarum fidem turbasse, Liv. 30: il ne m'échappait pas, Hannibal, que c'est l'espoir de ton retour qui a poussé les Carthaginois à rompre la trêve actuelle. - neque Caesarem fefellit quin ab eis cohortibus, quae contra equitatum collocatae essent, initium victoriae oriretur, Caes. BC. 3: il n'échappa pas à César que c'est des cohortes placées contre la cavalerie que s'amorcerait le début de la victoire. - per biennium fefellerat, liv.: il était resté inconnu pendant deux ans. - nec vixit male, qui natus moriensque fefellit, Hor. Ep. 1: et il n'a pas mal vécu, celui qui naît et meurt ignoré. - sua nocturno fallere terga lupo, Prop.: se cacher la nuit sous la forme d'un loup. - retia fallere (casses fallere), Ov.: échapper aux filets, éviter les filets. - scelestas sorores falle, Hor.: fuis mes soeurs criminelles. - ne hostis falleret ad urbem incedens, Liv. 8: de peur que l'ennemi n'approchât de la ville sans être vu.* * *fallo, ĕre, fĕfelli, falsum - tr. - - [gr]gr. σφάλλω: faire glisser; induire en erreur. - inf. arch. fallier, Pers. -- fefellitus sum, Petr. [st1]1 [-] faire glisser, faire trébucher. - glacies fallit pedes, Liv.: la glace fait glisser les pieds. - cum lubrica saxa vestigium fallerent, Curt. 4: quand des pierres glissantes se dérobaient sous leurs pieds. [st1]2 [-] tromper, duper, induire en erreur, abuser; faire oublier, donner le change à. - aliquem fallere: tromper qqn. - dominum sterilis saepe fefellit ager, Ov. A.A. 1: un champ stérile trompe souvent l'espoir de son maître. - id me non fefellit, Cic.: je ne m'y pas laissé prendre. - ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29: de crainte de se tromper en racontant deux fois la même chose. - médio-passif - falli: se tromper. - nec falsus vates fuit, Liv. 4: et le devin ne se trompa pas. - falsus utinam vates sim, Liv. 21: si seulement j'étais mauvais prophète! - nisi fallor, Cic.: si je ne m'abuse. - dicere non fallar, Luc.: je pourrais dire sans me tromper. - impers. - nisi me fallit, Cic.: si je ne m'abuse. - curas fallere: tromper les soucis, faire oublier les soucis. - fallebat curas aegraque corda labor, Ov. Tr. 3: cette lutte donnait le change à mes inquiétudes, à mon désespoir. - interea medias fallunt sermonibus horas, Ov. M. 8: ils font oublier par leurs conversations les heures d'attente.
-jam vino quaerens, jam somno fallere curam, Hor. S. 2: cherchant à tromper ton ennui tantôt par le vin, tantôt par le sommeil. [st1]3 [-] être infidèle à, manquer à (sa promesse), ne pas accomplir. - fallere fidem: manquer à son serment. - fidem hosti datam fallere: trahir la parole donnée à l’ennemi. - fallere imperium, Plin.: ne pas exécuter les ordres. - mandata falle mariti, Ov. M. 9: désobéis à l'ordre de ton mari. - matris cineres fallere, Hor.: faire un faux serment sur les cendres de sa mère. [st1]4 [-] échapper à, tromper l'attention, passer inaperçu de, n’être pas vu de; être caché, être ignoré, être inconnu. - custodes fallere: tromper l’attention des gardes. - non me fallebat, Hannibal, adventus tui spe Carthaginienses praesentem indutiarum fidem turbasse, Liv. 30: il ne m'échappait pas, Hannibal, que c'est l'espoir de ton retour qui a poussé les Carthaginois à rompre la trêve actuelle. - neque Caesarem fefellit quin ab eis cohortibus, quae contra equitatum collocatae essent, initium victoriae oriretur, Caes. BC. 3: il n'échappa pas à César que c'est des cohortes placées contre la cavalerie que s'amorcerait le début de la victoire. - per biennium fefellerat, liv.: il était resté inconnu pendant deux ans. - nec vixit male, qui natus moriensque fefellit, Hor. Ep. 1: et il n'a pas mal vécu, celui qui naît et meurt ignoré. - sua nocturno fallere terga lupo, Prop.: se cacher la nuit sous la forme d'un loup. - retia fallere (casses fallere), Ov.: échapper aux filets, éviter les filets. - scelestas sorores falle, Hor.: fuis mes soeurs criminelles. - ne hostis falleret ad urbem incedens, Liv. 8: de peur que l'ennemi n'approchât de la ville sans être vu.* * *Fallo, fallis, fefelli, falsum, fallere. Decevoir de parolles, Abuser, Tromper, Engigner.\Fallunt amaritudinem edentes absynthium in fico. Plin. Ne sentent point l'amertume.\Nec me animi fallit quam res noua, etc. Lucret. Je n'ignore point combien la chose semblera nouvelle et estrange.\Curam fallere somno. Horat. Oster le soulci par dormir, Passer sa melancholie et soulci à dormir.\Labor fallebat curas. Ouid. Faisoit oublier les soulciz.\Custodes fallere. Ouid. Sortir si secrettement, que les gardes n'en sentent rien.\Fallere depositum. Ouid. Faire quelque fraude en ce qu'on nous a baillé en garde.\Dextram alicuius fallere. Virgil. Faulser la foy qu'on a promise à aucun.\Faciem alicuius fallere. Virgil. Contrefaire.\Fallere fidem. Cic. Faulser sa foy.\Horas sermonibus fallere. Ouid. Quand on ne sent point escouler le temps en devisant.\Fallere hostem. Liu. Abuser.\Imperium. Plin. Faire autrement qu'il ne nous est commandé.\Iudicium alicuius. Hirtius. Faire autrement qu'il ne pensoit.\Iura tori. Ouid. Commettre adultere.\Fallere liberos parentibus. Plautus. Les emmener d'avec leurs parents.\Longe fallitur opinione. Cic. Il est bien deceu et abusé de ce qu'il pense.\Mandata alicuius fallere. Ouid. Faire le contraire de ce qu'il nous a donné en charge, Ne point faire ce qu'il nous a enchargé.\Falli memoria. Plin. Mettre en oubli, Oublier.\Moras arte fallere. Ouid. Faire quelque besongne ce pendant, à fin que la longue attente ne nous ennuye point.\Nec me adeo fallit. Virgil. Je n'ignore point, Je ne suis point tant ignorant, que je n'entende ou congnoisse et scache bien que, etc.\Nihil me fefellit, cognita est, quantum audio huius verba. Terent. Il ne m'a point abusé.\Irrides, nihil me fallis. Terent. Tu ne me scaurois abuser, Je te congnoy trop.\Nisi me animus fallit, hic profecto est annulus, quem ego suspicor. Terent. Si je ne m'abuse.\Nisi quid me fallit. Cic. Si je ne m'abuse.\Litera fallit oculos. Ouid. Quand on ne la peult voir ne lire, Quand on ne l'appercoit point.\Fallere aliquem omnia. Senec. Tromper aucun en toutes choses.\Opinionem tuam fefellit ea res. Cic. Ceste chose est advenue aultrement que tu n'esperois.\Fallere promissum, pro Non implere. Cur. Faillir de promesse.\Retia fallere. Ouid. Eviter les rets, et se garder d'estre prins.\Fefellit spes. Plin. iun. Je suis abusé et deceu de mon esperance.\Quae ne spes eum fallat, vehementer te rogo. Cic. Qu'il ne soit frustré et deceu de son esperance.\Tempus fallere. Ouid. S'amuser à faire quelque chose pour laisser escouler le temps sans qu'on s'ennuye.\Praerupta saxa vestigium fallentia. Curt. Qui font faire un faulx pas.\Vetustatem fallere. Plin. Estre de longue duree.\Tanta celeritate, vt visum fallant. Plin. Si soubdainement, qu'on ne les appercoit point.\Volucres viscata fallite virga. Ouid. Prenez les oyseaux aux gluons.\Nec vota fefellit euentus. Claud. Il est advenu ainsi que je le desiroye.\Qui per biennium fefellerat. Liu. Qui avoit demeuré là deux ans sans estre congneu.\Falsus sum. Plaut. Je suis deceu et abusé, Je suis engigné.\Haud mihi sum falsus. Plaut. Je n'ignore point, Je scay bien.\Falsus es. Terent. Tu t'abuses. -
2 fallo [1]
1. fallo, fefellī (falsum), ere (σφάλλω), I) ausgleiten machen, einen Fehltritt tun lassen, glacies fallit pedes, Liv. 21, 36, 7: gradus instabilis fallit alqm, Curt. 7, 11 (42), 16: saxa lubrica vestigium fallunt, Curt. 4, 9 (38), 18; vgl. 5, 4 (15), 18: lubrica quā tellus lapsantis sanguine fratris fallebat nisus, Sil. 17, 469. – II) übtr.: a) unbemerkbar-, unkenntlich machen, signa sequendi, Verg.: furta, Ov.: discrimina, Ov.: sua terga lupo (durch die Gestalt eines W.), Prop.: medias sermonibus horas, vertreiben, Ov.: absol., aetas labitur occulte fallitque, gleitet verborgen u. unbemerkt dahin, Ov.: longe fallens sagitta, der unvermutet aus weiter Ferne treffende, Verg.: pila veloci fallet per brachia iactu, wird so schnell, daß man ihn kaum sieht (= pfeilschnell), den Händen entfliegen, Prop. – b) unwirksam machen, nicht fühlen lassen, vertreiben, omen, Ov.: infandum amorem, Verg.: curam vino et somno, vergessen machen, Ov.: sermone laborem, Ov.: studio fallente laborem, Ov.: molliter austerum studio fallente laborem, Hor.; vgl. Haupt Ov. met. 6, 60. – c) etw. nicht leisten, nicht erstatten, nicht erfüllen ( unerfüllt lassen), versagen, um etw. bringen, etw. brechen, depositum, Ov.: mandata mariti, Ov.: promissum, Curt.: foedus ac fidem, Liv.: fidem hosti datam, Cic. – d) jmdm. (= jmds. Wahrnehmung, Aufmerksamkeit, Kenntnis) entgehen, sich jmds. Kenntnis entziehen, von jmd. unbemerkt od. unentdeckt bleiben, jmdm. verborgen od. unbekannt bleiben (v. leb. Wesen u. v. Lebl.), custodes, Liv.: custodias, Liv. u. Sen.: deos, Ov.: dominum, Hor.: nihil me fallis, ich kenne dich wohl, Ter.: mors mea matrem fallere posset, Ov.: non fallebat duces impetus militum, Tac.: absol. (s. Fabri Liv. 21, 48, 5), per biennium fefellerat, Liv.: minus quam ad Ticinum fefellit, Liv.: fallere ita se posse, si etc., Liv.: ille tamen fefellit et latuit, Plin. ep.: ne quid falleret tale admissum, Liv.: ne parvulae rimae fallant, Cels.: non fefellere insidiae, Liv.: u. alqm fallit (bes. in Fragen) od. non fallit m. folg. Acc. u. Infin., Ter., Cic. u.a.: nec me animi fallit (es entgeht meinem Geiste nicht) m. folg. Acc. u. Infin., Lucr.: alqm non fallit m. folg. quin u. Konj., Ter. u. Caes.: insbes. (wie λανθάνω) m. einem Partiz. (s. Weißenb. Liv. 2, 19, 7; 10, 14, 6. Heräus Tac. hist. 2, 98, 6), hostis fallit incedens, der Feind kommt unbemerkt heran, Liv.: qui natus moriensque fefellit, unbekannt geboren u. gestorben, Hor.: nec fefellit veniens Tusculanum ducem, der t. Feldherr sah ihn kommen, Liv.: nec barbaros fefellit subductus (rex) ex acie, den B. war seine Wegführung aus der Schl. nicht entgangen, Curt. – e) jmd. irre führen = hinter das Licht führen, hintergehen, jmd. (in etw.) täuschen, Passiv fallor medial = sich irren, sich täuschen (v. leb. Wesen u. v. Lebl.), alqm, Komik., Cic. u.a.: res illum fefellit, er betrog sich darin, Nep.: ager fefellit dominum, hat keine Früchte getragen, Ov.: tu faciem illius falle dolo, ahme täuschend nach, Verg.: mentes Italas monstro fefellit, Verg.: fall. alqm fructu, bringen um usw., Caecil. com. fr.: fall. alcis spem od. opinionem (jmd. in seiner H. od. Erwartung), Cic.: fallit me tempus, dies, ich irre mich in der Zeit usw., Cic.: quae res eum fefellit, darin irrte er sich, Nep.: id me fefellit, ich habe mich darin getäuscht (bin betrogen), Cic.: quod me non fefellit, worin ich mich nicht getäuscht habe, Cic.: so auch non te sententia fallit, Verg.: nisi me fallit animus, Cic. u. Sall.: nisi me forte fallo, Cic.: nisi quid me fefellerit, Ter.: nisi me omnia fallunt, wenn ich mich nicht durchaus irre, Cic.: aut me omnia fallunt aut iam recreavit animum tuum, Sen.: in rebus minimis socium fallere turpissimum est, Cic.: si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit, Cic.: in quo cum opinio eum fefellisset, Nep. – certe hercle nunc hic se ipsus fallit, haud ego, Ter.: tam libenter se fallunt quam si unā fata decipiant, Sen.: cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit, Lact.: ego me non fallo (ich habe die feste Überzeugung) m. folg. Acc. u. Infin., Gell. 1, 3, 3. – absol., ne falleret bis relata eadem res, in Irrtum führte, Liv.: non in sortitione fallere (voluit), Cic. Verr. 2, 132: eum in ea re conari fallere, Nep. Them. 7, 2: periculosa medicina... saepius in hoc fallit, in quo etc., Cels. 7, 26. no. 2: u. in der Schwurformel si fallo, wenn ich mein Wort nicht halte, Cic. u. Prop.: u. so si falleret, Liv.: si sciens fallo, Liv.: si sciens fefellisset, Plin. pan. – unpers., me fallit, ich täusche mich, irre mich, ich weiß nicht, num me fefellit? Cic.: nisi me fallit, Cic. (s. Matthiä Cic. Sest. 106. Korte Sall. Cat. 20, 17): nec eum fefellit, Cic.: quantum nos fefellerit (wie sehr wir uns getäuscht haben), vides, Cic.: non multum me fallit (ich kann mir ziemlich gut vorstellen), si consulamini, quid sitis responsuri, Cic. – so auch im Passiv, fallor, ich täusche mich, ich irre mich, ordinis haec virtus erit, aut ego fallor, Hor.: nisi fallor, Cic. ad Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2. Verg. Aen. 5, 49: ni fallor, Ov. fast. 4, 623. Lact. 2, 19, 1: non falleris, Ov.: multum falleris, Phaedr.: falleris, Sen.: falleris, quod (daß) etc., Nep.: fallitur, qui etc., Curt.: potest fieri ut fallar, ich kann mich möglicherweise irren, Cic.: u. falsus medial = sich geirrt habend, sich irrend, falsus es, Ter.: ut falsus animi est! Ter.: illi falsi sunt, sind im Irrtum, Sall.: nec falsus vates fuit, Liv.: Spurinnam ut falsum arguens, Suet.: neque ea res falsum me habuit, darin täuschte ich mich nicht, Sall.: m. folg. indir. Fragesatz, id quam mihi facile sit, haud sum falsus, daß das Ding mir leicht wird, merk' ich recht gut, Plaut. Men. 755: etiam num quid sit negoti falsus incertusque sum = nescio incertusque sum, Plaut. truc. 785. – Partiz. poet. m. Genet., falsus cupiti Ausoniae motus, getäuscht hinsichtlich der usw. = fälschlich hoffend auf usw., Sil. 13, 886. – / fefellitus sum, Petron. 61, 8 B 5. – parag. Infin. fallier, Pers. 3, 50.
-
3 fio
fīo, factus sum, fierī (aus indogerm. *bhu-i
ō zu Wurzel *bhu in fui, vgl. griech. φιτύω, ich erzeuge), I) werden, entstehen = wachsen, erzeugt werden, Arabia, ubi absinthium fit, Plaut.: lepores in Gallia fiunt permagni, Varro. – II) als Passiv v. facio, A) eig.: gemacht, verfertigt werden, carinae fiebant levi materiā, Caes.: ut illo statu Chabrias statuam sibi fieri voluerit, Nep.: statuam sibi maiorem colosso fieri iussit, Solis habitu, Treb. Poll.: hic ubi fit doctā multa corona manu, Ov. – B) übtr.: 1) im allg.: a) gemacht werden = geschehen, bewirkt usw. werden, entstehen, α) v. Lebl.: fit clamor maximus, Cic.: fit fletus gemitusque, Cic.: fit alci furtum, wird an ihm begangen, Plaut.: id ei loco nomen factum, erhielt den Namen, Liv.: senatui suasit, ne pax cum Poenis fieret, Eutr. – factum! es ist geschehen = ja! Plaut. = bene factum! gut gemacht! brav! Plaut.: male factum! das war schlecht! Plaut.: dictum factum, s. 2. dīco no. II, A: factum volo, ich bin damit zufrieden, Plaut. u. Ter.: alci factum (esse) velle, es gut mit jmd. meinen, Ter. u. Gell. – per alqm fit m. folg. quo minus u. Konj., Cic. ep. 1, 4, 2. Liv. 9, 5, 3: ne quid existimes ab illo factum esse m. folg. quo minus u. Konj., Cic. ad Att. 11, 12, 2; vgl. Cic. II. Verr. 1, 25. – β) v. Pers., werden, de scurra multo facilius divitem quam patrem familias fieri posse, Cic. Quinct. 55: nunc eo decĭdit (ist er so tief gesunken), ut exsul de senatore, rhetor de oratore fieret, Plin. ep. 4, 11, 1. – b) werden = geschehen, α) sich ereignen, eintreten, interea fiet aliquid, Ter.: nihil fit, Plaut.: levia proelia fiebant, es kam zu usw., Liv.: potest quaedam fieri mutatio, Cels.: id interdum fit, Cels.: Pompeio melius est factum, Cic.: bes. mit Abl., quid illo fiet? was wird aus dem werden? Cic.: quid fiet artibus? Cic.: quid fieri signis velit, was mit den B. werden solle, Liv.: dah. si quid eo factum esset, wenn ihm ein Unglück begegnen sollte, Cic.: mit folg. de u. Abl., quid de Tulliola mea fiet? Cic. – ut fit od. ita ut fit od. ut fieri solet, wie es zu geschehen pflegt, Cic.: so ut fit plerumque, Cic.: u. ut fere fit, Curt.: quod fere fit, Curt. – quod od. quoad eius fieri possit od. quoad fieri poterit (potuerit), soweit es sich tun läßt, Cic. (s. Brix Plaut. mil. 1153). – fit saepe, ut non respondeant ad tempus, Cic.: tertio die saepe fit, ne febris accedat, Cels. – fieri potest, ut recte quis sentiat, möglicherweise kann jemand usw., Cic.: potest fieri, ut fallar, ich kann möglicherweise mich irren, Cic.: fieri non potest (unmöglich), ut eum in provincia tua non cognoveris, Cic.: fieri non od. nullo modo potest, quin etc., Cic.: quo fit, ut etc., Lucr., Hor. u. Quint.: quo fiebat od. factum est, ut etc., Nep.: ita fit, ut etc., Cic.: sic fiet, ut etc., Cels.: opinione factum est, ut etc., Acc. fr.: factum imprudentiā Biturigum, ut etc., Caes. – β)folgen, erfolgen, hervorgehen, ita fit, ut sapientia sanitas sit animi, Cic.: ex quo fit, uti etc., Lact. – γ) wie unser werden = sein, mihi non fit verisimile, es wird (= es ist) mir nicht wahrsch., Tert.: nec potest fieri me quicquam superbius, Cic. – 2) insbes.: a) etw. werden = zu etw. gemacht-, ernannt werden, praetor fit, Nep.: consules facti sunt, Cic.: cum multi pares dignitate fiant (dazu ernannt werden), Cic. – b) geschätzt werden, mihi demonstravit, me a te plurimi fieri, Cic. – c) geopfert werden, unā hostiā fieri, Liv.: ter tibi fit libo, ter, dea casta, mero, Sulpicia sat.: quibus diis ut fieret, Liv.: cum pro populo fieret, Cic. – d) als t. t. der Arith., beim Rechnen herauskommen, pisces ter multiplicati quinquaginta fiunt centum quinquaginta, Augustin. serm. 252, 8. – / Archaist. Passiv fitur, fiebantur, Cato fr. bei Prisc. 8, 12: fiebantur, Augustin. serm. 166, 11 Mai: fiar, Augustin. spec. 27 Mai: fiare, Auct. bei Serv. expl. in Donat. (IV) 553, 6: fieretur, Itala (Cant.) Ioh. 13, 2: fitum est, Liv. Andr. fr. bei Non. 475, 17: Imperat. fiere, Augustin. epist. 82, 29; de civ. dei 16, 37. p. 184, 13 D.2: Imperat. fi, Plaut. Curc. 87; Pers. 38. Hor. sat. 2, 5, 38 (vgl. Charis. 250, 29): fito, Cato orat. 70 fr. 2 (bei Non. 475, 14, wo der cod. fite: fite, Plaut. Curc. 89 u. 150. Dict. Cret. 2, 26: Infin. fiere, *Enn. ann. 15 u. 354. Laev. bei Gell. 19, 7, 10, arch. fierei, Plaut. Poen. 725. Corp. inscr. Lat. 1, 205, 1 u. 3: Partiz. fiēns, Itala (Gall.) Ioh. 7, 50 u. Itala (Laud.) act. apost. 24, 3. Ps. Soran. qu. medic. 108; vgl. Diom. 381, 7 (fiens, fientes): Partiz. Fut. fiendus (vgl. Charis. 251, 3); dah. in prece fienda, Commodian. instr. 2, 34, 15: Abl. Gerundii fiendo, Augustin. de genesi ad litt. 5, 7. -
4 possum
possum, potuī, posse (v. potis u. sum), können, vermögen, mit u. ohne Infin., I) im allg.: possum scire? Plaut.: facere ut possem, Cic.: ne possis infitiari dixisse, Curt.: tu (eos) securi ferire potuisti (hast es über dich gewonnen, hast dich dazu verstanden), Cic. Verr. 5, 136: plus quam potero, Cic. – fieri potest (es ist möglich), ut fallar, Cic.: non potest fieri ut non od. quin, es ist schlechterdings nötig, es muß usw., Cic.: so auch non facere possum, ut non etc., es ist nicht möglich, daß ich nicht usw. = ich muß (schlechterdings) usw., ich sehe mich durchaus genötigt, zu usw., neque facere possum, ut non sim popularis, Cic.: ut nihil ad te dem litterarum, facere non possum, Cic.: so auch non possum, quin exclamem, Plaut.: aber nullo modo potest fieri prorsus (es ist ganz unmöglich), guin dos detur virgini, Plaut.: non possum non mit folg. Infin., ich kann nicht umhin, ich muß, Cic.: nihil possum nescisse, ich muß es gewußt haben, Ov. – si potes (absol.), wenn es dir möglich ist, womöglich, perfice, si potes, ut etc., Cic. – potest (absol.) = es ist möglich, es kann geschehen od. sein, vielleicht daß usw. (s. Madvig Cic. de fin. 5, 84), nos dignitatem, ut potest, retinebimus, Cic.: potest, ut commiseris, Cic.: si potest, wenn es möglich ist, Cornif. rhet., si posset, wenn es möglich wäre, Cic.: quī potest? wie ist es möglich? Cic.: quia nihil aliter possit, Cic.: non potest, es ist unmöglich, Plaut.: so auch non potest, quin obsit, Plaut. – quoad potes od. poteris, soweit es sich (von deiner Seite) tun läßt, Cic.: so auch quoad eius facere poteris, Cic.: quod (soweit) sine molestia tua facere poteris, Cic.: quod eius fieri possit, soweit es möglich ist, Cic.: quod eius sine bello posset, soweit es sich ohne Kr. tun lasse, Liv. – quantum potest, soviel-, sosehr-, sobald als möglich, Komik., Auct. b. Afr. u.a. (s. Bünem. Lact. 1, 1, 6 u. 6, 11, 13): ebenso quantum potes, Cic. ad Att. 4, 13, 1 W (Müller quantum pote): ut... potui beim Superl. des Adv., möglichst, Caesari te commendavi, ut gravissime potui, Cic. – bei drängenden Fragen, possum scire, quo profectus (sis)? kann ich von dir wohl erfahren = wirst du mir wohl sagen? Plaut. – II) insbes.: A) vermögen = ausrichten, gelten, a) v. Pers.: multum in senatu, Liv. epit.: apud cives suos multum, Hirt. b. G.: gratiā et largitione apud Sequanos plurimum, Caes.: apud finitimas civitates largiter, Caes.: equitatu nihil posse, Caes.: cum omnia se posse censebat, als er sich für allmächtig hielt, Cic.: omnia quidem ut posses in (über) nobis, di dederunt, Liv.: deos putas pro Romanis posse, hätten Macht zum Schutz der R., Cypr. de idol. vanit. 4: qui non potest, der nichts zu leisten vermag, der Unfähige, Cic. de or. 1, 130 u. 131. – b) v. Lebl.: plus potest apud te pecuniae cupiditas, Cic.: multum potest fortuna, Caes.: exposuit, quid iniquitas loci posset, wieviel abhänge von usw., Caes.: multum fortuna potest in re militari, in bello, Caes. u. Auct. b. Alex. – u. multum (plus, plurimum), satis p. ad alqd, wirksam-, kräftig sein, wirken, Cic. u.a. – B) obszön p. alqam, Mart. 3, 32, 1 u. 3, 76, 4. – / Nicht zsgz. Formen: potesse, Plaut. Bacch. 559; most. 1015; rud. prol. 55; truc. 73. Ter. eun. 666. Lucil. 1046 u. 1327. Cic. Arat. 106. Corp. inscr. Lat. 1, 1019. lin. 9. Lucr. 1, 665 u.a. Prud. perist. 10, 803: Imper. potesto, Corp. inscr. Lat. 1, 603, 10. – Archaist. Formen: possiem, Plaut. Bacch. 762 u.a. Ter. adelph. 877 u.a.: possies, Plaut. asin. 819 u.a.: possiet, Plaut. capt. 996 u.a. Ter. Andr. 874 u.a. – potisset = posset, Plaut. mil. 884 G. Lucil. 5. 26. 203. 1050: potissit = possit, Lucr. 5, 778: potissint = possint, Lucil. 8*: potisse = potuisse, Lucil. 205. Vgl. Lachm. Lucr. p. 136. Fleckeisens Misc. S. 44 ff. (der sogar Cic. Rosc. Am. 65 u. 75 u. de imp. Pomp. 9 potissit schreiben will). – Pass. potestur = potest, mit folg. Infin. Pass., Pacuv. tr. 100. Enn. ann. 611. Scip. Afric. nach Fest. 241 (a), 26. Cl. Quadrig. ann. 3. fr. 47 ( bei Non. 508, 30). Lucr. 3, 1008: possitur, Scaur. nach Diom. 385, 30. Cato r. r. 154. Lex Acil. de repetund. im Corp. inscr. Lat. 12, 683, 16: poteratur, Cael. Antip. hist. 1. fr. 7 (v. Non. 508, 27). C. Gracch. nach Fest. 241 (a), 27. Scaur. nach Diom. 385, 30: possetur, Cl. Quadrig. ann. 1. fr. 33 (b. Non. 508, 13). – potens adi., s. bes.
-
5 possum
possum, posse, pŏtŭi [potis + sum] pouvoir, être capable de. - la conjugaison - multum posse: être puissant, être influent. - non possum facere quin, non possum quin: je ne peux pas m’empêcher de. - quantum (quoad) possum: dans la mesure où je le peux. - potest, impers.: il est possible. - fieri potest ut + subj.: il peut arriver que. - potest imitatus esse: il peut avoir imité. - possum hoc facere: je pourrais le faire (mais je ne le veux pas). - poteram hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne le fais pas). - potui hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne l’ai pas fait). - tyrannicida jure occidi potuit, Sen. Contr. 4, 7, 1: on aurait pu mettre à mort le meurtrier d'un tyran, selon la loi. - potueram hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne l’avais pas fait). - hanc mecum poteras requiescere noctem: tu aurais bien pu te reposer cette nuit chez moi. - credo te potuisse requiescere: je crois que tu aurais pu te reposer. - Pompeius munitiones Caesaris prohibere non poterat, nisi praelio decertare vellet, Caes. B. C. 3, 44: Pompée ne pouvait empêcher les travaux de fortification de César sauf s'il voulait en finir par un combat.* * *possum, posse, pŏtŭi [potis + sum] pouvoir, être capable de. - la conjugaison - multum posse: être puissant, être influent. - non possum facere quin, non possum quin: je ne peux pas m’empêcher de. - quantum (quoad) possum: dans la mesure où je le peux. - potest, impers.: il est possible. - fieri potest ut + subj.: il peut arriver que. - potest imitatus esse: il peut avoir imité. - possum hoc facere: je pourrais le faire (mais je ne le veux pas). - poteram hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne le fais pas). - potui hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne l’ai pas fait). - tyrannicida jure occidi potuit, Sen. Contr. 4, 7, 1: on aurait pu mettre à mort le meurtrier d'un tyran, selon la loi. - potueram hoc facere: j’aurais pu le faire (mais je ne l’avais pas fait). - hanc mecum poteras requiescere noctem: tu aurais bien pu te reposer cette nuit chez moi. - credo te potuisse requiescere: je crois que tu aurais pu te reposer. - Pompeius munitiones Caesaris prohibere non poterat, nisi praelio decertare vellet, Caes. B. C. 3, 44: Pompée ne pouvait empêcher les travaux de fortification de César sauf s'il voulait en finir par un combat.* * *Possum, potes, potui, posse. Povoir.\Quid scamoniae radix ad purgandum possit. Cic. Quelle puissance et vertu elle ha à purger.\Posse plurimum apud aliquem. Cicero. Avoir grand credit envers aucun.\Trecentos nummos, credo, corradi potest. Plautus. On pourroit, etc.\Fieri potest vt fallar. Cicero. Il se peult faire, ou Il peult estre que, etc.\Non potuit quin suo sermone aliquem familiarium participauerit. Plaut. Il ne s'est peu garder ou tenir.\Non sic futurum est: non potest. Terent. Il n'est pas possible.\Potest per se. Cic. Il peult de soymesme.\Quam maxime potero, dabo operam vt breue id faciam. Cic. Le plus qu'il me sera possible.\Incende hominem amabo te, quoad potes. Cicero. Autant qu'il t'est possible.\Possum scire quo profectus, cuius sis, aut quid veneris? Plaut. Ne pourroy je scavoir, etc.\Huc face, ad me vt venias, siquid poteris. Terent. S'il t'est possible.\Gratia et largitione apud Sequanos plurimum poterat. Caes. Il avoit grande authorité envers ce peuple, tant par le moyen des plaisirs qu'il avoit faict à plusieurs, que pour ses liberalitez.\Ingenio parum possum. Ci. Je n'ay pas grand esprit, Je ne peulx pas grandement de mon esprit.\Potest vt alii ita arbitrentur, ego vt ne credam tibi. Plau. Il se peult faire que, etc.\Poterat vtrunque praeclare. Cic. Touts deux se povoyent faire.\Possunt oculi, potest caput, latera, pulmones, possunt omnia. Cic. Se portent bien, Ne sont point malades.\Potin'es vt desinas? Terent. Ne te scaurois tu deporter? -
6 fallo
1. fallo, fefellī (falsum), ere (σφάλλω), I) ausgleiten machen, einen Fehltritt tun lassen, glacies fallit pedes, Liv. 21, 36, 7: gradus instabilis fallit alqm, Curt. 7, 11 (42), 16: saxa lubrica vestigium fallunt, Curt. 4, 9 (38), 18; vgl. 5, 4 (15), 18: lubrica quā tellus lapsantis sanguine fratris fallebat nisus, Sil. 17, 469. – II) übtr.: a) unbemerkbar-, unkenntlich machen, signa sequendi, Verg.: furta, Ov.: discrimina, Ov.: sua terga lupo (durch die Gestalt eines W.), Prop.: medias sermonibus horas, vertreiben, Ov.: absol., aetas labitur occulte fallitque, gleitet verborgen u. unbemerkt dahin, Ov.: longe fallens sagitta, der unvermutet aus weiter Ferne treffende, Verg.: pila veloci fallet per brachia iactu, wird so schnell, daß man ihn kaum sieht (= pfeilschnell), den Händen entfliegen, Prop. – b) unwirksam machen, nicht fühlen lassen, vertreiben, omen, Ov.: infandum amorem, Verg.: curam vino et somno, vergessen machen, Ov.: sermone laborem, Ov.: studio fallente laborem, Ov.: molliter austerum studio fallente laborem, Hor.; vgl. Haupt Ov. met. 6, 60. – c) etw. nicht leisten, nicht erstatten, nicht erfüllen ( unerfüllt lassen), versagen, um etw. bringen, etw. brechen, depositum, Ov.: mandata mariti, Ov.: promissum, Curt.: foedus ac fidem, Liv.: fidem hosti datam, Cic. – d) jmdm. (= jmds. Wahrnehmung, Aufmerksamkeit,————Kenntnis) entgehen, sich jmds. Kenntnis entziehen, von jmd. unbemerkt od. unentdeckt bleiben, jmdm. verborgen od. unbekannt bleiben (v. leb. Wesen u. v. Lebl.), custodes, Liv.: custodias, Liv. u. Sen.: deos, Ov.: dominum, Hor.: nihil me fallis, ich kenne dich wohl, Ter.: mors mea matrem fallere posset, Ov.: non fallebat duces impetus militum, Tac.: absol. (s. Fabri Liv. 21, 48, 5), per biennium fefellerat, Liv.: minus quam ad Ticinum fefellit, Liv.: fallere ita se posse, si etc., Liv.: ille tamen fefellit et latuit, Plin. ep.: ne quid falleret tale admissum, Liv.: ne parvulae rimae fallant, Cels.: non fefellere insidiae, Liv.: u. alqm fallit (bes. in Fragen) od. non fallit m. folg. Acc. u. Infin., Ter., Cic. u.a.: nec me animi fallit (es entgeht meinem Geiste nicht) m. folg. Acc. u. Infin., Lucr.: alqm non fallit m. folg. quin u. Konj., Ter. u. Caes.: insbes. (wie λανθάνω) m. einem Partiz. (s. Weißenb. Liv. 2, 19, 7; 10, 14, 6. Heräus Tac. hist. 2, 98, 6), hostis fallit incedens, der Feind kommt unbemerkt heran, Liv.: qui natus moriensque fefellit, unbekannt geboren u. gestorben, Hor.: nec fefellit veniens Tusculanum ducem, der t. Feldherr sah ihn kommen, Liv.: nec barbaros fefellit subductus (rex) ex acie, den B. war seine Wegführung aus der Schl. nicht entgangen, Curt. – e) jmd. irre führen = hinter das Licht führen, hintergehen, jmd. (in etw.) täuschen, Passiv fallor medial = sich irren, sich täuschen (v. leb.————Wesen u. v. Lebl.), alqm, Komik., Cic. u.a.: res illum fefellit, er betrog sich darin, Nep.: ager fefellit dominum, hat keine Früchte getragen, Ov.: tu faciem illius falle dolo, ahme täuschend nach, Verg.: mentes Italas monstro fefellit, Verg.: fall. alqm fructu, bringen um usw., Caecil. com. fr.: fall. alcis spem od. opinionem (jmd. in seiner H. od. Erwartung), Cic.: fallit me tempus, dies, ich irre mich in der Zeit usw., Cic.: quae res eum fefellit, darin irrte er sich, Nep.: id me fefellit, ich habe mich darin getäuscht (bin betrogen), Cic.: quod me non fefellit, worin ich mich nicht getäuscht habe, Cic.: so auch non te sententia fallit, Verg.: nisi me fallit animus, Cic. u. Sall.: nisi me forte fallo, Cic.: nisi quid me fefellerit, Ter.: nisi me omnia fallunt, wenn ich mich nicht durchaus irre, Cic.: aut me omnia fallunt aut iam recreavit animum tuum, Sen.: in rebus minimis socium fallere turpissimum est, Cic.: si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit, Cic.: in quo cum opinio eum fefellisset, Nep. – certe hercle nunc hic se ipsus fallit, haud ego, Ter.: tam libenter se fallunt quam si unā fata decipiant, Sen.: cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit, Lact.: ego me non fallo (ich habe die feste Überzeugung) m. folg. Acc. u. Infin., Gell. 1, 3, 3. – absol., ne falleret bis relata eadem res, in Irrtum führte, Liv.: non in sortitione fallere (voluit), Cic. Verr. 2, 132: eum in ea re conari fallere, Nep.————Them. 7, 2: periculosa medicina... saepius in hoc fallit, in quo etc., Cels. 7, 26. no. 2: u. in der Schwurformel si fallo, wenn ich mein Wort nicht halte, Cic. u. Prop.: u. so si falleret, Liv.: si sciens fallo, Liv.: si sciens fefellisset, Plin. pan. – unpers., me fallit, ich täusche mich, irre mich, ich weiß nicht, num me fefellit? Cic.: nisi me fallit, Cic. (s. Matthiä Cic. Sest. 106. Korte Sall. Cat. 20, 17): nec eum fefellit, Cic.: quantum nos fefellerit (wie sehr wir uns getäuscht haben), vides, Cic.: non multum me fallit (ich kann mir ziemlich gut vorstellen), si consulamini, quid sitis responsuri, Cic. – so auch im Passiv, fallor, ich täusche mich, ich irre mich, ordinis haec virtus erit, aut ego fallor, Hor.: nisi fallor, Cic. ad Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2. Verg. Aen. 5, 49: ni fallor, Ov. fast. 4, 623. Lact. 2, 19, 1: non falleris, Ov.: multum falleris, Phaedr.: falleris, Sen.: falleris, quod (daß) etc., Nep.: fallitur, qui etc., Curt.: potest fieri ut fallar, ich kann mich möglicherweise irren, Cic.: u. falsus medial = sich geirrt habend, sich irrend, falsus es, Ter.: ut falsus animi est! Ter.: illi falsi sunt, sind im Irrtum, Sall.: nec falsus vates fuit, Liv.: Spurinnam ut falsum arguens, Suet.: neque ea res falsum me habuit, darin täuschte ich mich nicht, Sall.: m. folg. indir. Fragesatz, id quam mihi facile sit, haud sum falsus, daß das Ding mir leicht wird, merk' ich recht gut, Plaut. Men. 755: etiam num quid sit negoti falsus incertus-————que sum = nescio incertusque sum, Plaut. truc. 785. – Partiz. poet. m. Genet., falsus cupiti Ausoniae motus, getäuscht hinsichtlich der usw. = fälschlich hoffend auf usw., Sil. 13, 886. – ⇒ fefellitus sum, Petron. 61, 8 B 5. – parag. Infin. fallier, Pers. 3, 50.————————2. fallo, ōnis = mercennarius, Gloss. V, 619, 36. -
7 fio
fīo, factus sum, fierī (aus indogerm. *bhu-iō zu Wurzel *bhu in fui, vgl. griech. φιτύω, ich erzeuge), I) werden, entstehen = wachsen, erzeugt werden, Arabia, ubi absinthium fit, Plaut.: lepores in Gallia fiunt permagni, Varro. – II) als Passiv v. facio, A) eig.: gemacht, verfertigt werden, carinae fiebant levi materiā, Caes.: ut illo statu Chabrias statuam sibi fieri voluerit, Nep.: statuam sibi maiorem colosso fieri iussit, Solis habitu, Treb. Poll.: hic ubi fit doctā multa corona manu, Ov. – B) übtr.: 1) im allg.: a) gemacht werden = geschehen, bewirkt usw. werden, entstehen, α) v. Lebl.: fit clamor maximus, Cic.: fit fletus gemitusque, Cic.: fit alci furtum, wird an ihm begangen, Plaut.: id ei loco nomen factum, erhielt den Namen, Liv.: senatui suasit, ne pax cum Poenis fieret, Eutr. – factum! es ist geschehen = ja! Plaut. = bene factum! gut gemacht! brav! Plaut.: male factum! das war schlecht! Plaut.: dictum factum, s. 2. dico no. II, A: factum volo, ich bin damit zufrieden, Plaut. u. Ter.: alci factum (esse) velle, es gut mit jmd. meinen, Ter. u. Gell. – per alqm fit m. folg. quo minus u. Konj., Cic. ep. 1, 4, 2. Liv. 9, 5, 3: ne quid existimes ab illo factum esse m. folg. quo minus u. Konj., Cic. ad Att. 11, 12, 2; vgl. Cic. II. Verr. 1, 25. – β) v. Pers., werden, de scurra multo facilius divitem quam patrem familias fieri posse, Cic. Quinct. 55: nunc eo
————decĭdit (ist er so tief gesunken), ut exsul de senatore, rhetor de oratore fieret, Plin. ep. 4, 11, 1. – b) werden = geschehen, α) sich ereignen, eintreten, interea fiet aliquid, Ter.: nihil fit, Plaut.: levia proelia fiebant, es kam zu usw., Liv.: potest quaedam fieri mutatio, Cels.: id interdum fit, Cels.: Pompeio melius est factum, Cic.: bes. mit Abl., quid illo fiet? was wird aus dem werden? Cic.: quid fiet artibus? Cic.: quid fieri signis velit, was mit den B. werden solle, Liv.: dah. si quid eo factum esset, wenn ihm ein Unglück begegnen sollte, Cic.: mit folg. de u. Abl., quid de Tulliola mea fiet? Cic. – ut fit od. ita ut fit od. ut fieri solet, wie es zu geschehen pflegt, Cic.: so ut fit plerumque, Cic.: u. ut fere fit, Curt.: quod fere fit, Curt. – quod od. quoad eius fieri possit od. quoad fieri poterit (potuerit), soweit es sich tun läßt, Cic. (s. Brix Plaut. mil. 1153). – fit saepe, ut non respondeant ad tempus, Cic.: tertio die saepe fit, ne febris accedat, Cels. – fieri potest, ut recte quis sentiat, möglicherweise kann jemand usw., Cic.: potest fieri, ut fallar, ich kann möglicherweise mich irren, Cic.: fieri non potest (unmöglich), ut eum in provincia tua non cognoveris, Cic.: fieri non od. nullo modo potest, quin etc., Cic.: quo fit, ut etc., Lucr., Hor. u. Quint.: quo fiebat od. factum est, ut etc., Nep.: ita fit, ut etc., Cic.: sic fiet, ut etc., Cels.: opinione factum est, ut etc., Acc. fr.: factum imprudentiā Biturigum, ut etc., Caes. – β)————folgen, erfolgen, hervorgehen, ita fit, ut sapientia sanitas sit animi, Cic.: ex quo fit, uti etc., Lact. – γ) wie unser werden = sein, mihi non fit verisimile, es wird (= es ist) mir nicht wahrsch., Tert.: nec potest fieri me quicquam superbius, Cic. – 2) insbes.: a) etw. werden = zu etw. gemacht-, ernannt werden, praetor fit, Nep.: consules facti sunt, Cic.: cum multi pares dignitate fiant (dazu ernannt werden), Cic. – b) geschätzt werden, mihi demonstravit, me a te plurimi fieri, Cic. – c) geopfert werden, unā hostiā fieri, Liv.: ter tibi fit libo, ter, dea casta, mero, Sulpicia sat.: quibus diis ut fieret, Liv.: cum pro populo fieret, Cic. – d) als t. t. der Arith., beim Rechnen herauskommen, pisces ter multiplicati quinquaginta fiunt centum quinquaginta, Augustin. serm. 252, 8. – ⇒ Archaist. Passiv fitur, fiebantur, Cato fr. bei Prisc. 8, 12: fiebantur, Augustin. serm. 166, 11 Mai: fiar, Augustin. spec. 27 Mai: fiare, Auct. bei Serv. expl. in Donat. (IV) 553, 6: fieretur, Itala (Cant.) Ioh. 13, 2: fitum est, Liv. Andr. fr. bei Non. 475, 17: Imperat. fiere, Augustin. epist. 82, 29; de civ. dei 16, 37. p. 184, 13 D.2: Imperat. fi, Plaut. Curc. 87; Pers. 38. Hor. sat. 2, 5, 38 (vgl. Charis. 250, 29): fito, Cato orat. 70 fr. 2 (bei Non. 475, 14, wo der cod. fite: fite, Plaut. Curc. 89 u. 150. Dict. Cret. 2, 26: Infin. fiere, *Enn. ann. 15 u. 354. Laev. bei Gell. 19, 7, 10, arch. fierei, Plaut. Poen. 725. Corp. inscr. Lat. 1, 205, 1 u. 3:————Partiz. fiēns, Itala (Gall.) Ioh. 7, 50 u. Itala (Laud.) act. apost. 24, 3. Ps. Soran. qu. medic. 108; vgl. Diom. 381, 7 (fiens, fientes): Partiz. Fut. fiendus (vgl. Charis. 251, 3); dah. in prece fienda, Commodian. instr. 2, 34, 15: Abl. Gerundii fiendo, Augustin. de genesi ad litt. 5, 7. -
8 possum
possum, potuī, posse (v. potis u. sum), können, vermögen, mit u. ohne Infin., I) im allg.: possum scire? Plaut.: facere ut possem, Cic.: ne possis infitiari dixisse, Curt.: tu (eos) securi ferire potuisti (hast es über dich gewonnen, hast dich dazu verstanden), Cic. Verr. 5, 136: plus quam potero, Cic. – fieri potest (es ist möglich), ut fallar, Cic.: non potest fieri ut non od. quin, es ist schlechterdings nötig, es muß usw., Cic.: so auch non facere possum, ut non etc., es ist nicht möglich, daß ich nicht usw. = ich muß (schlechterdings) usw., ich sehe mich durchaus genötigt, zu usw., neque facere possum, ut non sim popularis, Cic.: ut nihil ad te dem litterarum, facere non possum, Cic.: so auch non possum, quin exclamem, Plaut.: aber nullo modo potest fieri prorsus (es ist ganz unmöglich), guin dos detur virgini, Plaut.: non possum non mit folg. Infin., ich kann nicht umhin, ich muß, Cic.: nihil possum nescisse, ich muß es gewußt haben, Ov. – si potes (absol.), wenn es dir möglich ist, womöglich, perfice, si potes, ut etc., Cic. – potest (absol.) = es ist möglich, es kann geschehen od. sein, vielleicht daß usw. (s. Madvig Cic. de fin. 5, 84), nos dignitatem, ut potest, retinebimus, Cic.: potest, ut commiseris, Cic.: si potest, wenn es möglich ist, Cornif. rhet., si posset, wenn es möglich wäre, Cic.: quī potest? wie ist es möglich? Cic.: quia————nihil aliter possit, Cic.: non potest, es ist unmöglich, Plaut.: so auch non potest, quin obsit, Plaut. – quoad potes od. poteris, soweit es sich (von deiner Seite) tun läßt, Cic.: so auch quoad eius facere poteris, Cic.: quod (soweit) sine molestia tua facere poteris, Cic.: quod eius fieri possit, soweit es möglich ist, Cic.: quod eius sine bello posset, soweit es sich ohne Kr. tun lasse, Liv. – quantum potest, soviel-, sosehr-, sobald als möglich, Komik., Auct. b. Afr. u.a. (s. Bünem. Lact. 1, 1, 6 u. 6, 11, 13): ebenso quantum potes, Cic. ad Att. 4, 13, 1 W (Müller quantum pote): ut... potui beim Superl. des Adv., möglichst, Caesari te commendavi, ut gravissime potui, Cic. – bei drängenden Fragen, possum scire, quo profectus (sis)? kann ich von dir wohl erfahren = wirst du mir wohl sagen? Plaut. – II) insbes.: A) vermögen = ausrichten, gelten, a) v. Pers.: multum in senatu, Liv. epit.: apud cives suos multum, Hirt. b. G.: gratiā et largitione apud Sequanos plurimum, Caes.: apud finitimas civitates largiter, Caes.: equitatu nihil posse, Caes.: cum omnia se posse censebat, als er sich für allmächtig hielt, Cic.: omnia quidem ut posses in (über) nobis, di dederunt, Liv.: deos putas pro Romanis posse, hätten Macht zum Schutz der R., Cypr. de idol. vanit. 4: qui non potest, der nichts zu leisten vermag, der Unfähige, Cic. de or. 1, 130 u. 131. – b) v. Lebl.: plus potest apud te pecuniae cupiditas, Cic.:————multum potest fortuna, Caes.: exposuit, quid iniquitas loci posset, wieviel abhänge von usw., Caes.: multum fortuna potest in re militari, in bello, Caes. u. Auct. b. Alex. – u. multum (plus, plurimum), satis p. ad alqd, wirksam-, kräftig sein, wirken, Cic. u.a. – B) obszön p. alqam, Mart. 3, 32, 1 u. 3, 76, 4. – ⇒ Nicht zsgz. Formen: potesse, Plaut. Bacch. 559; most. 1015; rud. prol. 55; truc. 73. Ter. eun. 666. Lucil. 1046 u. 1327. Cic. Arat. 106. Corp. inscr. Lat. 1, 1019. lin. 9. Lucr. 1, 665 u.a. Prud. perist. 10, 803: Imper. potesto, Corp. inscr. Lat. 1, 603, 10. – Archaist. Formen: possiem, Plaut. Bacch. 762 u.a. Ter. adelph. 877 u.a.: possies, Plaut. asin. 819 u.a.: possiet, Plaut. capt. 996 u.a. Ter. Andr. 874 u.a. – potisset = posset, Plaut. mil. 884 G. Lucil. 5. 26. 203. 1050: potissit = possit, Lucr. 5, 778: potissint = possint, Lucil. 8*: potisse = potuisse, Lucil. 205. Vgl. Lachm. Lucr. p. 136. Fleckeisens Misc. S. 44 ff. (der sogar Cic. Rosc. Am. 65 u. 75 u. de imp. Pomp. 9 potissit schreiben will). – Pass. potestur = potest, mit folg. Infin. Pass., Pacuv. tr. 100. Enn. ann. 611. Scip. Afric. nach Fest. 241 (a), 26. Cl. Quadrig. ann. 3. fr. 47 ( bei Non. 508, 30). Lucr. 3, 1008: possitur, Scaur. nach Diom. 385, 30. Cato r. r. 154. Lex Acil. de repetund. im Corp. inscr. Lat. 12, 683, 16: poteratur, Cael. Antip. hist. 1. fr. 7 (v. Non. 508, 27). C. Gracch. nach Fest. 241 (a), 27. Scaur. nach Diom.————385, 30: possetur, Cl. Quadrig. ann. 1. fr. 33 (b. Non. 508, 13). – potens adi., s. bes. -
9 possum
possum (possiem, possiet, T.), potuī, posse (old potesse), irreg. [potis+sum], to be able, have power, can: quantum valeam, quantumque possim: ut, quoad possem numquam discederem: Caesari te commendavi, ut gravissime potui, as earnestly as I possibly could: potest fieri, ut fallar, it may be: non possum quin exclamem, I cannot but: ut nihil ad te dem litterarum, facere non possum, I cannot help writing to you: aequitatem tuam non potui non probare, I could not avoid approving: non potest, it is impossible, T.: nos dignitatem, ut potest, retinebimus, as far as possible: comprendi iube (eum), quantum potest, T.: posse loqui, the power of speech, O.: posse moveri, O.—Esp., as an auxiliary, represented in English by the potential mood, to have power, be able: plurima proferre possumus, I might adduce many more, N.: munitiones Caesaris prohibere non poterat, nisi, etc., he could not have hindered, Cs.: quamquam et illud dicere poteram, might have said, L.: consul esse qui potui, nisi tenuissem, etc., might have been consul: ut, si hostem habuisset consul, magna clades accipi potuerit, L.— To be able, be strong, be powerful, have influence, be efficacious, avail, accomplish: non dubium, quin totius Galliae plurimum Helvetii possent, Cs.: quod poterant, id audebant: apud me plurimum: quoniam multum potest provisio animi ad minuendum dolorem: ad beate vivendum satis posse virtutem: non omnia possumus omnes, V. —Ellipt.: quod vi non poterant, fraude adsequi temptant, Cu.: ut collegam vi, si aliter non possent, de foro abducerent, L.* * *posse, potui, - Vbe able, canmultum posse -- have much/more/most influence/power
-
10 fallo
fallo, fĕfelli, falsum, 3 (archaic inf. praes. pass. fallier, Pers. 3, 50; perf. pass. fefellitus sum, Petr. Fragm. 61, MSS.), v. a. [Sanscr. sphal, sphul, to waver; Gr. sphallô, a-sphalês], to deceive, trick, dupe, cheat, disappoint (freq. and class.; syn.: decipio, impono, frustror, circumvenio, emungo, fraudo).I.In gen.(α).Of living objects:(β).T. Roscius non unum rei pecuniariae socium fefellit, verum novem homines honestissimos ejusdem muneris, etc.... induxit, decepit, destituit, omni fraude et perfidia fefellit,
Cic. Rosc. Am. 40, 116 sq.; so,aliquem dolis,
Ter. And. 3, 2, 13; cf. id. Heaut. 3, 1, 61:senem,
Plaut. Bacch. 4, 4, 43:referam gratiam, atque eas itidem fallam, ut ab illis fallimur,
Ter. Eun. 2, 3, 93: tu illum fructu fallas, Poët. ap. Cic. N. D. 3, 29, 73:id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant,
Caes. B. G. 7, 50, 2:tum laqueis captare feras et fallere visco Inventum,
Verg. G. 1, 139; cf. Ov. M. 15, 474:is enim sum, nisi me forte fallo, qui, etc.,
Cic. Phil. 12, 8, 21:num me fefellit, Catilina, non modo res tanta, verum dies?
id. Cat. 1, 3, 7:nisi me fallit animus,
id. Rosc. Am. 17, 48; cf.:neque eum prima opinio fefellit,
Caes. B. C. 3, 67, 3:ne spes eum fallat,
Cic. Fam. 1, 3; Caes. B. G. 2, 10, 4:si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit,
Cic. Verr. 2, 2, 11, § 28:in quo cum eum opinio fefellisset,
Nep. Ages. 3, 5:nisi forte me animus fallit,
Sall. C. 20, 17:nisi memoria me fallit,
fails me, Gell. 20, p. 285 Bip.:nisi me omnia fallunt,
Cic. Att. 8, 7, 1; cf.:omnia me fallunt, nisi, etc.,
Sen. Ep. 95 med.:nisi quid me fallit,
Cic. Fam. 5, 20, 6; cf.:si quid nunc me fallit in scribendo,
id. ib. 3, 5, 4:dominum sterilis saepe fefellit ager,
Ov. A. A. 1, 450:certe hercle hic se ipsus fallit, non ego,
Ter. And. 3, 2, 15:tam libenter se fallunt, quam si una fata decipiunt,
Sen. Brev. Vit. 11, 1:cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit,
Lact. 1, 22, 5.— Pass. in mid. force, to deceive one's self, be deceived, to err, be mistaken:errore quodam fallimur in disputando,
Cic. Rep. 3, 35:qua (spe) possumus falli: deus falli qui potuit?
id. N. D. 3, 31, 76:memoriā falli,
Plin. 10, 42, 59, § 118:jamque dies, nisi fallor, adest,
Verg. A. 5, 49; Cic. Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2:ni fallor,
Ov. F. 4, 623; Lact. 2, 19, 1; cf.:ordinis haec virtus erit et venus, aut ego fallor,
Hor. A. P. 42.—With object-clause:dicere non fallar, quo, etc.,
Luc. 7, 288:quamquam haut falsa sum, nos odiosas haberi,
Plaut. Aul. 2, 1, 4; cf.:id quam facile sit mihi, haud sum falsus,
id. Men. 5, 2, 3; Ter. And. 4, 1, 23; Sall. J. 85, 20:neque ea res falsum me habuit,
did not deceive me, id. ib. 10, 1:ut falsus animi est!
Ter. Eun. 2, 2, 43.—Of inanim. or abstr. objects:(γ).promissum,
not to fulfil, Curt. 7, 10, 9:fidem hosti datam fallere,
to violate, break, betray, deceive, Cic. Off. 1, 13, 39:quodsi meam spem vis improborum fefellerit atque superaverit,
id. Cat. 4, 11, 23; cf. id. de Or. 1, 1, 2:non fallam opinionem tuam,
id. Fam. 1, 6 fin.; cf. Caes. B. C. 3, 86 fin.:imperium,
to fail to execute, Plin. 7, 37, 38, § 125:cum lubrica saxa vestigium fallerent,
betrayed, Curt. 4, 9.— Poet.:tu faciem illius Falle dolo,
imitate deceptively, assume, Verg. A. 1, 684:sua terga nocturno lupo,
i. e. to hide, conceal, Prop. 4, 5, 14:casses, retia,
to shun, avoid, Ov. H. 20, 45; 190. —Absol.: neque quo pacto fallam... Scio quicquam, Caecil. ap. Cic. N. D. 3, 29 fin.:B.cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur,
Cic. Off. 1, 13, 41:ea (divinatio) fallit fortasse nonnumquam,
id. Div. 1, 14, 25:non in sortitione fallere,
id. Verr. 2, 2, 53, § 132:in ea re,
Nep. Them. 7, 2; Cels. 7, 26, 2: ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29, 35, 2:ut, si quid possent, de induciis fallendo impetrarent,
Caes. B. G. 4, 13, 5:germinat et numquam fallentis termes olivae,
Hor. Epod. 16, 45:plerumque sufflati atque tumidi (oratores) fallunt pro uberibus,
Gell. 7, 14, 5.—Impers.: fallit (me) I deceive myself, I mistake, am mistaken:II.sed nos, nisi me fallit, jacebimus,
Cic. Att. 14, 12, 2; cf.:nisi me propter benevolentiam forte fallebat,
id. Cael. 19, 45; id. Sest. 50, 106:nec eum fefellit,
id. Off. 2, 7, 25:vide, ne te fallat,
Varr. R. R. 2, 1, 25. And cf. under II. B. 2.In partic.A.To deceive in swearing, to swear falsely:B.is jurare cum coepisset, vox eum defecit in illo loco: SI SCIENS FALLO,
Cic. Fam. 7, 1, 2; cf.:lapidem silicem tenebant juraturi per Jovem haec verba dicentes: SI SCIENS FALLO, TVM ME DISPITER, etc., Paul. ex Fest. s. v. lapidem, p. 115 Müll.: si sciens fefellisset,
Plin. Pan. 64, 3; cf. Liv. 21, 45, 8; Prop. 4, 7, 53:expedit matris cineres opertos Fallere,
i. e. to swear falsely by the ashes of your mother, Hor. C. 2, 8, 10.—With respect to one's knowledge or sight, for the more usual latēre: to lie concealed from, to escape the notice, elude the observation of a person (so in Cic., Sall., and Caes. for the most part only impers., v. 2. infra).(α).With acc.:(β).neque enim hoc te, Crasse, fallit, quam multa sint et quam varia genera dicendi,
Cic. de Or. 1, 60, 255:tanto silentio in summum evasere, ut non custodes solum fallerent, sed, etc.,
Liv. 5, 47, 3:nec fefellit veniens ducem,
id. 2, 19, 7; Curt. 7, 6, 4; cf.:quin et Atridas duce te (Mercurio)... Priamus... Thessalosque ignes et iniqua Trojae Castra fefellit,
Hor. C. 1, 10, 16:quos fallere et effugere est triumphus,
id. ib. 4, 4, 52:Spartacum si qua potuit vagantem Fallere testa,
id. ib. 3, 14, 20; Suet. Caes. 43:nec te Pythagorae fallant arcana,
Hor. Epod. 15, 21; id. Ep. 1, 6, 45:nec quicquam eos, quae terra marique agerentur, fallebat,
Liv. 41, 2, 1 Drak.:ut plebem tribunosque falleret judicii rescindendi consilium initum,
id. 4, 11, 4:tanta celeritate, ut visum fallant,
Plin. 9, 50, 74, § 157:oculos littera fallit,
cannot be distinctly read, Ov. A. A. 3, 627.— With acc. and inf.:neutros fefellit hostes appropinquare,
Liv. 31, 33, 8 Weissenb. ad loc.—Mid. with gen.:nec satis exaudiebam, nec sermonis fallebar tamen,
Plaut. Ep. 2, 2, 55.—Absol., to escape notice, be unseen, remain undiscovered:2.speculator Carthaginiensium, qui per biennium fefellerat, Romae deprehensus,
Liv. 22, 33, 1; 25, 9, 2:spes fallendi, resistendive, si non falleret,
of remaining unnoticed, id. 21, 57, 5:non fefellere ad Tifernum hostes instructi,
id. 10, 14, 6.—So with part. perf., Liv. 42, 64, 3; 23, 19, 11.—With part. pres.: ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, i. e. arrive secretly, lanthanoi prosiôn, Liv. 8, 20, 5; cf. id. 5, 47, 9; Verg. A. 7, 350:nec vixit male, qui natus moriensque fefellit,
i. e. has remained unnoticed, Hor. Ep. 1, 17, 10:fallere pro aliquo,
to pass for, Gell. 7, 14:bonus longe fallente sagitta,
Verg. A. 9, 572.—Impers.: fallit (me), it is concealed from me, unknown to me, I do not know, am ignorant of (for the most part only with negatives or in negative interrogations), constr. with subject-clause:C.non me fefellit: sensi,
Plaut. Bacch. 2, 3, 64:num me fefellit, hosce id struere?
Ter. Heaut. 3, 2, 3; cf.:in lege nulla esse ejusmodi capita, te non fallit,
Cic. Att. 3, 23, 4:nec me animi fallit, etc.,
Lucr. 1, 136; 5, 97:quem fallit?
who does not know? Plin. 2, 103, 106, § 233:neque vero Caesarem fefellit, quin, etc.,
Caes. B C. 3, 94, 3.—To cause any thing (space, time, etc.) not to be observed or felt, to lighten any thing difficult, or to appease, silence any thing disagreeable, to beguile ( poet. and in post-Aug. prose):A.medias fallunt sermonibus horas Sentirique moram prohibent,
Ov. M. 8, 652:jam somno fallere curam,
Hor. S. 2, 7, 114:Fallebat curas aegraque corda labor,
Ov. Tr. 3, 2, 16; cf.dolores,
id. ib. 5, 7, 39:luctum,
Val. Fl. 3, 319:molliter austerum studio fallente laborem,
Hor. S. 2, 2, 12; Ov. M. 6, 60; Plin. 27, 7, 28, § 49.—Prov.:fallere credentem non est operosa puellam Gloria,
Ov. H. 2, 63.—Hence, falsus, a, um, P. a., deceptive, pretended, feigned, deceitful, spurious, false (syn.: adulterinus, subditus, subditicius, spurius).[p. 722] Adj.:(β).testes aut casu veri aut malitia falsi fictique esse possunt,
Cic. Div. 2, 11, 27; cf.:falsum est id totum, neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum,
id. Rep. 2, 15:ementita et falsa plenaque erroris,
id. N. D. 2, 21, 55:pro re certa spem falsam domum retulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110; cf.:spe falsa atque fallaci,
id. Phil. 12, 2, 7; so,spes,
id. Sull. 82, 91:falsa et mendacia visa,
id. Div. 2, 62, 127; cf.:falsa et inania visa,
id. ib.:falsum et imitatione simulatum,
id. de Or. 2, 45, 189; cf. id. Phil. 11, 2, 5:argumentum,
id. Inv. 1, 48, 90:qui falsas lites falsis testimoniis Petunt,
Plaut. Rud. prol. 13:reperiuntur falsi falsimoniis,
id. Bacch. 3, 6, 12:ambitio multos mortales falsos fieri subegit,
Sall. C. 10, 5 Kritz.:pater (opp. verus),
a supposed father, Ov. M. 9, 24; cf. id. ib. 1, 754:falsi ac festinantes,
Tac. A. 1, 7: suspectio, Enn. ap. Non. 511, 5:nuntius,
Cic. de Or. 1, 38, 175:rumores,
Caes. B. G. 6, 20, 2:poena falsarum et corruptarum litterarum,
Cic. Fl. 17, 39; cf.:falsas esse litteras et a scriba vitiatas,
Liv. 40, 55, 1:falsarum tabularum rei,
Suet. Aug. 19:fama,
Cic. Lael. 4, 15:appellatio,
Quint. 7, 3, 5:sententiae,
id. 8, 5, 7:crimina,
Hor. C. 3, 7, 14;terrores,
id. Ep. 2, 1, 212:opprobria,
i. e. undeserved, id. ib. 1, 16, 38; cf.honor,
id. ib. 39: falsi Simoëntis ad undam, i. e. fictitious (simulati), Verg. A. 3, 302; cf.:falsi sequimur vestigia tauri (i. e. Jovis),
Val. Fl. 8, 265:vultu simulans Haliagmona,
Stat. Th. 7, 739:ita ceteros terruere, ut adesse omnem exercitum trepidi ac falsi nuntiarent,
Tac. H. 2, 17:ne illi falsi sunt qui divorsissumas res pariter expectant,
deceived, mistaken, Sall. J. 85, 20; cf.:falsus utinam vates sim,
Liv. 21, 10, 10; so,vates,
id. 4, 46, 5.— Comp. (rare):quanto est abjectior et falsior ista (theologia),
Aug. Civ. D. 7, 5 fin.:nihil est hominum inepta persuasione falsius,
Petr. 132; cf. Paul. ex Fest. p. 92, 11 Müll.— Sup.:id autem falsissimum est,
Col. 1, 6, 17.—With gen.:2. B.Felix appellatur Arabia, falsi et ingrati cognominis,
Plin. 12, 18, 41, § 82.—As subst.1.falsus, i, m., a liar, deceiver:2.Spurinnam ut falsum arguens,
a false prophet, Suet. Caes. 81 fin.; id. Tib. 14.—falsum, i, n., falsehood, fraud:1.ex falsis verum effici non potest,
Cic. Div. 2, 51, 106; cf.:veris falsa remiscet,
Hor. A. P. 151:vero distinguere falsum,
id. Ep. 1, 10, 29:falsum scripseram,
Cic. Att. 7, 14, 2; Quint. 7, 2, 53:ex illa causa falsi,
i. e. of fraud, Dig. 48, 10 (De lege Cornelia de falsis), 1;v. the whole title: acclinis falsis animus,
Hor. S. 2, 2, 6:nec obstitit falsis Tiberius,
Tac. A. 2, 82:simulationum falsa,
id. ib. 6, 46 et saep.—Adverb.:telisque non in falsum jactis,
i. e. not at random, with effect, Tac. A. 4, 50 fin.:jurare falsum,
Ov. Am. 3, 3, 11.— Adv., untruly, erroneously, unfaithfully, wrongly, falsely; in two forms, falso and false.falso:2.eho mavis vituperari falso, quam vero extolli?
Plaut. Most. 1, 3, 21 sq.; cf. id. Trin. 1, 2, 173;so opp. vero,
Curt. 5, 2, 2: ei rei dant operam, ut mihi falso maledicatur, Cato ap. Charis. p. 179 P.: falso criminare, Enn. ap. Non. 470, 16:neque me perpetiar probri Falso insimulatam,
id. Am. 3, 2, 7; 21; cf.:non possum quemquam insimulare falso,
Cic. Verr. 2, 5, 41, § 107:falso memoriae proditum,
id. de Imp. Pomp. 14, 41:cum Tarquinius... vivere falso diceretur,
id. Rep. 2, 21; cf.:adesse ejus equites falso nuntiabantur,
Caes. B. C. 1, 14, 1:cum utrumque falso fingerent,
Liv. 42, 2:falso in me conferri,
Cic. Fam. 5, 5, 2: aliquem falso occidere, i. e. by mistake, Naev. ap. Charis. p. 179 P.; cf.:ut miseri parentes quos falso lugent, vivere sciant,
Liv. 34, 32, 13; and:falso lamentari eas Darium vivum,
Curt. 3, 12:falso queritur de natura sua genus humanum,
Sall. J. 1:falso plurima volgus amat,
Tib. 3, 3, 20 (so perh. also in Cic. Ac. 2, 46, 141, non assentiar saepe falso, instead of false).—Ellipt.: Da. Si quid narrare occepi, continuo dari tibi verba censes. Si. Falso, Ter. And. 3, 2, 24; cf.:atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso: nam, etc.,
Cic. Off. 3, 18, 74; so Quint. 2, 17, 12; Nep. Alc. 9:quia inter inpotentes et validos falso quiescas, = quia falluntur qui putant quiesci posse,
Tac. Germ. 36.—false (very rare): judicium false factum, Sisenn. ap. Charis. p. 179; Plaut. Capt. 3, 4, 78 Fleck. (Cic. Ac. 2, 46, 141 dub., B. and K., al. falso).— Sup.:quae adversus haec falsissime disputantur,
Aug. Conf. 10, 13. -
11 falsum
fallo, fĕfelli, falsum, 3 (archaic inf. praes. pass. fallier, Pers. 3, 50; perf. pass. fefellitus sum, Petr. Fragm. 61, MSS.), v. a. [Sanscr. sphal, sphul, to waver; Gr. sphallô, a-sphalês], to deceive, trick, dupe, cheat, disappoint (freq. and class.; syn.: decipio, impono, frustror, circumvenio, emungo, fraudo).I.In gen.(α).Of living objects:(β).T. Roscius non unum rei pecuniariae socium fefellit, verum novem homines honestissimos ejusdem muneris, etc.... induxit, decepit, destituit, omni fraude et perfidia fefellit,
Cic. Rosc. Am. 40, 116 sq.; so,aliquem dolis,
Ter. And. 3, 2, 13; cf. id. Heaut. 3, 1, 61:senem,
Plaut. Bacch. 4, 4, 43:referam gratiam, atque eas itidem fallam, ut ab illis fallimur,
Ter. Eun. 2, 3, 93: tu illum fructu fallas, Poët. ap. Cic. N. D. 3, 29, 73:id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant,
Caes. B. G. 7, 50, 2:tum laqueis captare feras et fallere visco Inventum,
Verg. G. 1, 139; cf. Ov. M. 15, 474:is enim sum, nisi me forte fallo, qui, etc.,
Cic. Phil. 12, 8, 21:num me fefellit, Catilina, non modo res tanta, verum dies?
id. Cat. 1, 3, 7:nisi me fallit animus,
id. Rosc. Am. 17, 48; cf.:neque eum prima opinio fefellit,
Caes. B. C. 3, 67, 3:ne spes eum fallat,
Cic. Fam. 1, 3; Caes. B. G. 2, 10, 4:si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit,
Cic. Verr. 2, 2, 11, § 28:in quo cum eum opinio fefellisset,
Nep. Ages. 3, 5:nisi forte me animus fallit,
Sall. C. 20, 17:nisi memoria me fallit,
fails me, Gell. 20, p. 285 Bip.:nisi me omnia fallunt,
Cic. Att. 8, 7, 1; cf.:omnia me fallunt, nisi, etc.,
Sen. Ep. 95 med.:nisi quid me fallit,
Cic. Fam. 5, 20, 6; cf.:si quid nunc me fallit in scribendo,
id. ib. 3, 5, 4:dominum sterilis saepe fefellit ager,
Ov. A. A. 1, 450:certe hercle hic se ipsus fallit, non ego,
Ter. And. 3, 2, 15:tam libenter se fallunt, quam si una fata decipiunt,
Sen. Brev. Vit. 11, 1:cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit,
Lact. 1, 22, 5.— Pass. in mid. force, to deceive one's self, be deceived, to err, be mistaken:errore quodam fallimur in disputando,
Cic. Rep. 3, 35:qua (spe) possumus falli: deus falli qui potuit?
id. N. D. 3, 31, 76:memoriā falli,
Plin. 10, 42, 59, § 118:jamque dies, nisi fallor, adest,
Verg. A. 5, 49; Cic. Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2:ni fallor,
Ov. F. 4, 623; Lact. 2, 19, 1; cf.:ordinis haec virtus erit et venus, aut ego fallor,
Hor. A. P. 42.—With object-clause:dicere non fallar, quo, etc.,
Luc. 7, 288:quamquam haut falsa sum, nos odiosas haberi,
Plaut. Aul. 2, 1, 4; cf.:id quam facile sit mihi, haud sum falsus,
id. Men. 5, 2, 3; Ter. And. 4, 1, 23; Sall. J. 85, 20:neque ea res falsum me habuit,
did not deceive me, id. ib. 10, 1:ut falsus animi est!
Ter. Eun. 2, 2, 43.—Of inanim. or abstr. objects:(γ).promissum,
not to fulfil, Curt. 7, 10, 9:fidem hosti datam fallere,
to violate, break, betray, deceive, Cic. Off. 1, 13, 39:quodsi meam spem vis improborum fefellerit atque superaverit,
id. Cat. 4, 11, 23; cf. id. de Or. 1, 1, 2:non fallam opinionem tuam,
id. Fam. 1, 6 fin.; cf. Caes. B. C. 3, 86 fin.:imperium,
to fail to execute, Plin. 7, 37, 38, § 125:cum lubrica saxa vestigium fallerent,
betrayed, Curt. 4, 9.— Poet.:tu faciem illius Falle dolo,
imitate deceptively, assume, Verg. A. 1, 684:sua terga nocturno lupo,
i. e. to hide, conceal, Prop. 4, 5, 14:casses, retia,
to shun, avoid, Ov. H. 20, 45; 190. —Absol.: neque quo pacto fallam... Scio quicquam, Caecil. ap. Cic. N. D. 3, 29 fin.:B.cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur,
Cic. Off. 1, 13, 41:ea (divinatio) fallit fortasse nonnumquam,
id. Div. 1, 14, 25:non in sortitione fallere,
id. Verr. 2, 2, 53, § 132:in ea re,
Nep. Them. 7, 2; Cels. 7, 26, 2: ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29, 35, 2:ut, si quid possent, de induciis fallendo impetrarent,
Caes. B. G. 4, 13, 5:germinat et numquam fallentis termes olivae,
Hor. Epod. 16, 45:plerumque sufflati atque tumidi (oratores) fallunt pro uberibus,
Gell. 7, 14, 5.—Impers.: fallit (me) I deceive myself, I mistake, am mistaken:II.sed nos, nisi me fallit, jacebimus,
Cic. Att. 14, 12, 2; cf.:nisi me propter benevolentiam forte fallebat,
id. Cael. 19, 45; id. Sest. 50, 106:nec eum fefellit,
id. Off. 2, 7, 25:vide, ne te fallat,
Varr. R. R. 2, 1, 25. And cf. under II. B. 2.In partic.A.To deceive in swearing, to swear falsely:B.is jurare cum coepisset, vox eum defecit in illo loco: SI SCIENS FALLO,
Cic. Fam. 7, 1, 2; cf.:lapidem silicem tenebant juraturi per Jovem haec verba dicentes: SI SCIENS FALLO, TVM ME DISPITER, etc., Paul. ex Fest. s. v. lapidem, p. 115 Müll.: si sciens fefellisset,
Plin. Pan. 64, 3; cf. Liv. 21, 45, 8; Prop. 4, 7, 53:expedit matris cineres opertos Fallere,
i. e. to swear falsely by the ashes of your mother, Hor. C. 2, 8, 10.—With respect to one's knowledge or sight, for the more usual latēre: to lie concealed from, to escape the notice, elude the observation of a person (so in Cic., Sall., and Caes. for the most part only impers., v. 2. infra).(α).With acc.:(β).neque enim hoc te, Crasse, fallit, quam multa sint et quam varia genera dicendi,
Cic. de Or. 1, 60, 255:tanto silentio in summum evasere, ut non custodes solum fallerent, sed, etc.,
Liv. 5, 47, 3:nec fefellit veniens ducem,
id. 2, 19, 7; Curt. 7, 6, 4; cf.:quin et Atridas duce te (Mercurio)... Priamus... Thessalosque ignes et iniqua Trojae Castra fefellit,
Hor. C. 1, 10, 16:quos fallere et effugere est triumphus,
id. ib. 4, 4, 52:Spartacum si qua potuit vagantem Fallere testa,
id. ib. 3, 14, 20; Suet. Caes. 43:nec te Pythagorae fallant arcana,
Hor. Epod. 15, 21; id. Ep. 1, 6, 45:nec quicquam eos, quae terra marique agerentur, fallebat,
Liv. 41, 2, 1 Drak.:ut plebem tribunosque falleret judicii rescindendi consilium initum,
id. 4, 11, 4:tanta celeritate, ut visum fallant,
Plin. 9, 50, 74, § 157:oculos littera fallit,
cannot be distinctly read, Ov. A. A. 3, 627.— With acc. and inf.:neutros fefellit hostes appropinquare,
Liv. 31, 33, 8 Weissenb. ad loc.—Mid. with gen.:nec satis exaudiebam, nec sermonis fallebar tamen,
Plaut. Ep. 2, 2, 55.—Absol., to escape notice, be unseen, remain undiscovered:2.speculator Carthaginiensium, qui per biennium fefellerat, Romae deprehensus,
Liv. 22, 33, 1; 25, 9, 2:spes fallendi, resistendive, si non falleret,
of remaining unnoticed, id. 21, 57, 5:non fefellere ad Tifernum hostes instructi,
id. 10, 14, 6.—So with part. perf., Liv. 42, 64, 3; 23, 19, 11.—With part. pres.: ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, i. e. arrive secretly, lanthanoi prosiôn, Liv. 8, 20, 5; cf. id. 5, 47, 9; Verg. A. 7, 350:nec vixit male, qui natus moriensque fefellit,
i. e. has remained unnoticed, Hor. Ep. 1, 17, 10:fallere pro aliquo,
to pass for, Gell. 7, 14:bonus longe fallente sagitta,
Verg. A. 9, 572.—Impers.: fallit (me), it is concealed from me, unknown to me, I do not know, am ignorant of (for the most part only with negatives or in negative interrogations), constr. with subject-clause:C.non me fefellit: sensi,
Plaut. Bacch. 2, 3, 64:num me fefellit, hosce id struere?
Ter. Heaut. 3, 2, 3; cf.:in lege nulla esse ejusmodi capita, te non fallit,
Cic. Att. 3, 23, 4:nec me animi fallit, etc.,
Lucr. 1, 136; 5, 97:quem fallit?
who does not know? Plin. 2, 103, 106, § 233:neque vero Caesarem fefellit, quin, etc.,
Caes. B C. 3, 94, 3.—To cause any thing (space, time, etc.) not to be observed or felt, to lighten any thing difficult, or to appease, silence any thing disagreeable, to beguile ( poet. and in post-Aug. prose):A.medias fallunt sermonibus horas Sentirique moram prohibent,
Ov. M. 8, 652:jam somno fallere curam,
Hor. S. 2, 7, 114:Fallebat curas aegraque corda labor,
Ov. Tr. 3, 2, 16; cf.dolores,
id. ib. 5, 7, 39:luctum,
Val. Fl. 3, 319:molliter austerum studio fallente laborem,
Hor. S. 2, 2, 12; Ov. M. 6, 60; Plin. 27, 7, 28, § 49.—Prov.:fallere credentem non est operosa puellam Gloria,
Ov. H. 2, 63.—Hence, falsus, a, um, P. a., deceptive, pretended, feigned, deceitful, spurious, false (syn.: adulterinus, subditus, subditicius, spurius).[p. 722] Adj.:(β).testes aut casu veri aut malitia falsi fictique esse possunt,
Cic. Div. 2, 11, 27; cf.:falsum est id totum, neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum,
id. Rep. 2, 15:ementita et falsa plenaque erroris,
id. N. D. 2, 21, 55:pro re certa spem falsam domum retulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110; cf.:spe falsa atque fallaci,
id. Phil. 12, 2, 7; so,spes,
id. Sull. 82, 91:falsa et mendacia visa,
id. Div. 2, 62, 127; cf.:falsa et inania visa,
id. ib.:falsum et imitatione simulatum,
id. de Or. 2, 45, 189; cf. id. Phil. 11, 2, 5:argumentum,
id. Inv. 1, 48, 90:qui falsas lites falsis testimoniis Petunt,
Plaut. Rud. prol. 13:reperiuntur falsi falsimoniis,
id. Bacch. 3, 6, 12:ambitio multos mortales falsos fieri subegit,
Sall. C. 10, 5 Kritz.:pater (opp. verus),
a supposed father, Ov. M. 9, 24; cf. id. ib. 1, 754:falsi ac festinantes,
Tac. A. 1, 7: suspectio, Enn. ap. Non. 511, 5:nuntius,
Cic. de Or. 1, 38, 175:rumores,
Caes. B. G. 6, 20, 2:poena falsarum et corruptarum litterarum,
Cic. Fl. 17, 39; cf.:falsas esse litteras et a scriba vitiatas,
Liv. 40, 55, 1:falsarum tabularum rei,
Suet. Aug. 19:fama,
Cic. Lael. 4, 15:appellatio,
Quint. 7, 3, 5:sententiae,
id. 8, 5, 7:crimina,
Hor. C. 3, 7, 14;terrores,
id. Ep. 2, 1, 212:opprobria,
i. e. undeserved, id. ib. 1, 16, 38; cf.honor,
id. ib. 39: falsi Simoëntis ad undam, i. e. fictitious (simulati), Verg. A. 3, 302; cf.:falsi sequimur vestigia tauri (i. e. Jovis),
Val. Fl. 8, 265:vultu simulans Haliagmona,
Stat. Th. 7, 739:ita ceteros terruere, ut adesse omnem exercitum trepidi ac falsi nuntiarent,
Tac. H. 2, 17:ne illi falsi sunt qui divorsissumas res pariter expectant,
deceived, mistaken, Sall. J. 85, 20; cf.:falsus utinam vates sim,
Liv. 21, 10, 10; so,vates,
id. 4, 46, 5.— Comp. (rare):quanto est abjectior et falsior ista (theologia),
Aug. Civ. D. 7, 5 fin.:nihil est hominum inepta persuasione falsius,
Petr. 132; cf. Paul. ex Fest. p. 92, 11 Müll.— Sup.:id autem falsissimum est,
Col. 1, 6, 17.—With gen.:2. B.Felix appellatur Arabia, falsi et ingrati cognominis,
Plin. 12, 18, 41, § 82.—As subst.1.falsus, i, m., a liar, deceiver:2.Spurinnam ut falsum arguens,
a false prophet, Suet. Caes. 81 fin.; id. Tib. 14.—falsum, i, n., falsehood, fraud:1.ex falsis verum effici non potest,
Cic. Div. 2, 51, 106; cf.:veris falsa remiscet,
Hor. A. P. 151:vero distinguere falsum,
id. Ep. 1, 10, 29:falsum scripseram,
Cic. Att. 7, 14, 2; Quint. 7, 2, 53:ex illa causa falsi,
i. e. of fraud, Dig. 48, 10 (De lege Cornelia de falsis), 1;v. the whole title: acclinis falsis animus,
Hor. S. 2, 2, 6:nec obstitit falsis Tiberius,
Tac. A. 2, 82:simulationum falsa,
id. ib. 6, 46 et saep.—Adverb.:telisque non in falsum jactis,
i. e. not at random, with effect, Tac. A. 4, 50 fin.:jurare falsum,
Ov. Am. 3, 3, 11.— Adv., untruly, erroneously, unfaithfully, wrongly, falsely; in two forms, falso and false.falso:2.eho mavis vituperari falso, quam vero extolli?
Plaut. Most. 1, 3, 21 sq.; cf. id. Trin. 1, 2, 173;so opp. vero,
Curt. 5, 2, 2: ei rei dant operam, ut mihi falso maledicatur, Cato ap. Charis. p. 179 P.: falso criminare, Enn. ap. Non. 470, 16:neque me perpetiar probri Falso insimulatam,
id. Am. 3, 2, 7; 21; cf.:non possum quemquam insimulare falso,
Cic. Verr. 2, 5, 41, § 107:falso memoriae proditum,
id. de Imp. Pomp. 14, 41:cum Tarquinius... vivere falso diceretur,
id. Rep. 2, 21; cf.:adesse ejus equites falso nuntiabantur,
Caes. B. C. 1, 14, 1:cum utrumque falso fingerent,
Liv. 42, 2:falso in me conferri,
Cic. Fam. 5, 5, 2: aliquem falso occidere, i. e. by mistake, Naev. ap. Charis. p. 179 P.; cf.:ut miseri parentes quos falso lugent, vivere sciant,
Liv. 34, 32, 13; and:falso lamentari eas Darium vivum,
Curt. 3, 12:falso queritur de natura sua genus humanum,
Sall. J. 1:falso plurima volgus amat,
Tib. 3, 3, 20 (so perh. also in Cic. Ac. 2, 46, 141, non assentiar saepe falso, instead of false).—Ellipt.: Da. Si quid narrare occepi, continuo dari tibi verba censes. Si. Falso, Ter. And. 3, 2, 24; cf.:atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso: nam, etc.,
Cic. Off. 3, 18, 74; so Quint. 2, 17, 12; Nep. Alc. 9:quia inter inpotentes et validos falso quiescas, = quia falluntur qui putant quiesci posse,
Tac. Germ. 36.—false (very rare): judicium false factum, Sisenn. ap. Charis. p. 179; Plaut. Capt. 3, 4, 78 Fleck. (Cic. Ac. 2, 46, 141 dub., B. and K., al. falso).— Sup.:quae adversus haec falsissime disputantur,
Aug. Conf. 10, 13. -
12 possum
possum, pŏtŭi, posse, v. n. irreg. (old forms, potis sum, for possum, Plaut. Poen. 5, 2, 26; id. Curc. 5, 3, 23; so,I.potis est,
id. Ps. 1, 1, 41:potis sunt, for possunt,
id. Poen. 1, 2, 17: POTISIT, S. C. de Bacchan.: potisset, for posset, and potisse, for posse, Lucil. ap. Non. 484, 32, and 445, 29:potesse, for posse, very freq.,
Plaut. Aul. 2, 4, 30; id. Cist. 1, 1, 32; id. Truc. 1, 1, 73; id. Ep. 2, 2, 43; id. Bacch. 3, 6, 30 al.; Lucr. 1, 665; 2, 225; 1010:possiem,
Plaut. Bacch. 4, 5, 2; id. Stich. 3, 2, 25:potis sis,
id. Poen. 4, 2, 53:potis siem,
id. Merc. 2, 2, 59: possies, Enn. ap. Gell. 2, 29 fin., or Sat. v. 38 Vahl.; Plaut. As. 4, 2, 10; id. Aul. 4, 10, 17; id. Most. 2, 2, 34; 3, 2, 147; id. Men. 5, 9, 45:possiet,
id. Cist. 1, 3, 37; id. Bacch. 3, 1, 3; id. Most. 1, 1, 13 al.; cf. Brix ad Plaut. Mil. 884; Fleck. Krit. Misc. p. 45 sq.—In pass.: potestur, Enn. ap. Diom. p. 380 P. (Ann. [p. 1404] v. 594 Vahl.): Pac. ap. Non. 508, 29; Quadrig. ap. id. 508, 30; Lucr. 3, 1010: poteratur, Cael. ap. Non. 508, 27: possitur, Lex. Servil. p. 59 Haubold; Scaurus ap. Diom. p. 381 P.: possetur, Quadrig. ap. Non. 508, 18) [potis-sum].In gen., to be able, have power; I ( thou, he, etc.) can (syn. queo):II.quantum valeam, quantumque possim,
Cic. Fam. 6, 5, 1:consilio, quantum potero, labore plus paene quam potero exeubabo,
id. Phil. 6, 7, 18:ut, quoad possem et liceret, a senis latere nunquam discederem,
id. Lael. 1, 1:timor igitur ab iis aegritudinem potuit repellere, ratio non poterit?
id. Tuse. 3, 27, 66.—With sup.:Caesari te commendavi et tradidi, ut gravissime diligentissimeque potui,
as earnestly and warmly as I possibly could, Cic. Fam. 7, 17, 2: potest fieri, it may be, is possible:potest fieri, ut fallar,
id. ib. 13, 73, 2: non possum quin, I can not but: non possum quin exclamem, ut ait ille in Trinummo (Plaut. Trin. 3, 2, 79; cf. id. Mil. 2, 2, 107); Cic. de Or. 2, 10, 39:ut nihil ad te dem litterarum, facere non possum,
I cannot help writing to you, id. Att. 8, 14, 1:facere non potui quin tibi sententiam declararem meam,
id. Fam. 6, 13, 1; cf.:non possum non: aequitatem tuam non potui non probare,
id. ib. 1, 9, 26:non possum te non accusare,
id. ib. 5, 14, 2:is non potest eam (mortem) non timere,
id. Fin. 3, 8, 29.— Absol.: potest (sc. fieri), it may be, is possible:potest, ut alii ita arbitrentur,
Plaut. Ps. 2, 2, 38: non, non sic futurum est;non potest,
Ter. Phorm. 2, 1, 73; Plaut. Mil. 3, 1, 100 Brix; cf. id. Trin. 3, 3, 3:quae (mala) si potest singula consolando levare, etc.,
Cic. Fin. 5, 28, 84:nos dignitatem, ut potest, retinebimus,
id. Fam. 1, 2, 4.—Quantum or ut potest, as much or as far as possible:ibo atque arcessam medicum, quantum potest,
Plaut. Men. 5, 2; id. Most. 3, 2, 71; Ter. Eun. 5, 1, 20:nos in senatu dignitatem nostram, ut potest in tantā hominum perfidiā, retinebimus,
Cic. Fam. 1, 2, 4.—In urgent questions:possum scire, quo profectus, cujus sis, aut quid veneris?
may I know? can I learn? pray, will you tell me? Plaut. Am. 1, 1, 190:possumne ego hodie ex te exsculpere Verum?
Ter. Eun. 4, 4, 44.—In partic.A. 1.With neutr. acc. used adverbially (class.; cf.2.polleo): vocat me, quae in me plus potest,
Plaut. Truc. 4, 2, 42:plus potest qui plus valet,
id. ib. 4, 3, 38:qui tum et poterant per vim et scelus plurimum, et quod poterant, id audebant,
Cic. Quint. 21, 69:quid ergo? hoc pueri possunt, viri non poterunt?
id. Tusc. 2, 14, 34:qui apud me et amicitiā, et beneficiis, et dignitate plurimum possunt,
id. Rosc. Am. 1, 4:plus aliquanto apud te pecuniae cupiditas, quam judicii metus potuit,
id. Verr. 2, 3, 57, § 131; id. de Or. 2, 42, 180:quid aristolochia ad morsus serpentum possit,
id. Div. 1, 10, 16:quoniam multum potest provisio animi ad minuendum dolorem,
id. Tusc. 3, 14, 30:ad beate vivendum satis posse virtutem,
id. ib. 5, 5, 12: multum posse ad salutem alterius... parum potuisse ad exitium, Cic. Opp. ap. Amm. 30, 8, 7.—In gen., and without neutr. acc. (late Lat.):B.posse litteras ejus ad perniciem, non posse ad salutem,
App. Mag. 79, p. 324.—Posse aliquem, to be able to embrace one ( poet.), Mart. 3, 32.—C.Posse as subst. ( poet.):D.posse loqui,
the power of speech, Ov. M. 2, 483:posse moveri = facultatem se movendi,
id. ib. 11, 177.—Freq. in elliptical sentences:E.quod vi non poterant, fraude assequi temptant,
Curt. 5, 10, 8:Ismenias, etsi publicis non poterat, privatis tamen viribus adjuvabat,
Just. 5, 9, 8:ut auxilium quod misericordiā non poterat, jure cognationis obtineret,
id. 28, 1, 9:ut collegam vi, si aliter non possent, de foro abducerent,
Liv. 2, 56.—In apodosis of conditional sentences, analogous to the auxiliaries of the Engl. potential mood (v. Roby, § 1520; Zumpt, § 519).1.Indic.:2.ille potuit exspectatior venire, qui te nuntiaret mortuom (= si quis nuntiaret, etc.),
Plaut. Most. 1, 2, 12:nec vero ipsam amicitiam tueri possumus, nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
Cic. Fin. 1, 20, 67:Pompeius munitiones Caesaris prohibere non poterat, nisi praelio decertare vellet,
Caes. B. C. 3, 44: consul esse qui potui, nisi eum vitae cursum tenuissem, Cic. Rep. 1, 6, 10:(res publica) poterat esse perpetua, si patriis viveretur institutis,
id. ib. 3, 29, 41:deleri totus exercitus potuit, si fugientis persecuti victores essent,
Liv. 32, 12, 6:nisi felicitas in socordiam vertisset exuere jugum potuerunt,
Tac. Agr. 31.—Subj.:A.qui denique ex bestiis fructus, nisi homines adjuvarent, percipi posset,
Cic. Off. 2, 4, 14; cf.:ventum quidem erat eo, ut, si hostem similem antiquis Macedonum regibus habuisset consul, magna clades accipi potuerit,
Liv. 44, 4, 9.—So when the condition is implied, or is contained in an adverbial clause:quae res egestati et aeri alieno tuo praeter mortem Caesaris subvenire potuisset?
Cic. Phil. 2, 14, 36:quis opifex praeter naturam... tantam sollertiam persequi potuisset in sensibus?
id. N. D. 2, 57, 142; id. Tusc. 4, 19, 44:plurima proferre possemus, sed modus adhibendus est,
Nep. Epam. 4, 6:possem hic Ciceronis respondere verbis, sed, etc.,
Quint. 2, 21, 14.—Hence, pŏtens, entis ( gen. plur. potentum, Verg. A. 12, 519; Claud. Laud. Stil. 2, 114), P. a.In gen., able, mighty, powerful, potent (class.):(β).amplae atque potentes civitates,
Cic. Inv. 2, 56, 169:familiae clarae ac potentes,
Liv. 23, 4:amici magni et potentes,
Suet. Aug. 56:ne quis ex plebe contra potentiorem auxilii egeret,
Caes. B. G. 6, 10:duo potentissimi reges,
Cic. Imp. Pomp. 2, 4:potentissimus et clarissimus civis,
id. Planc. 21, 51.—With gen.:(γ).quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi quae velit,
Quint. 12, 11, 10.—With abl.:(δ).Roma potens opibus,
Ov. F. 4, 255:pecuniā et orbitate,
Tac. H. 1, 73.—With inf.:B.compensare potens,
Dig. 16, 2, 10.—In partic.1.Having power over, ruling over, master of a thing; with gen.:2.dum liber, dum mei potens sum,
as long as I am my own master, Liv. 26, 13, 14:sanus mentisque potens,
in his right mind, Ov. Tr. 2, 139:potens mei non eram,
Curt. 4, 13, 23:potentes rerum suarum atque urbis,
having made themselves masters of, Liv. 23, 16, 6; so, facere aliquem potentem alicujus rei, to make one master of any thing, to give one the power over a thing:consilii,
id. 8, 13, 14:imperii,
id. 22, 42, 12: diva potens Cypri, that reigns over Cyprus, i.e. Venus, Hor. C. 1, 3, 1:Naïadum potens (Bacchus),
id. ib. 3, 25, 14:silvarum potens Diana,
id. C. S. 1:diva potens uteri,
i.e. Lucina, Ov. M. 9, 315:rerum omnium potens Juppiter,
Tac. H. 4, 84:lyrae Musa potens,
that presides over lyric poetry, Hor. C. 1, 6, 10:irae,
master of his anger, Curt. 4, 2, 5:mariti,
ruling her husband, Tac. A. 14, 60:animal potens leti,
that can kill, deadly, Luc. 6, 485; cf. id. 5, 199 Corte ad loc.—Fit for, capable of any thing; with gen.:3.potens regni,
Liv. 24, 2: hostes neque pugnae, neque fugae satis potentes caeduntur, unable either to fight or flee, id. 8, 39.—Partaking of, having attained a thing; with gen. ( poet.):4.pacis potentes,
Plaut. Poen. 5, 4, 9:voti,
Ov. M. 8, 80:jussi,
having fulfilled the command, id. ib. 4, 509.—Strong, mighty, powerful, efficacious, potent (mostly poet. and in post-Aug. prose):B.fortuna in res bellicas potens,
Liv. 9, 17:herba potens ad opem,
Ov. H. 5, 147:verba,
id. Am. 3, 11, 31:herba potens adversus ranas,
Plin. 25, 10, 81, § 130:passum ex uvis contra haemorrhoida potens,
id. 23, 1, 12, § 15.— Comp.:nihil esse potentius auro,
Ov. Am. 3, 8, 29:quaedam ad efficiendum potentiora,
Quint. 6, 1, 26.— Sup.:potentissimae cantharides,
Plin. 29, 4, 30, § 94:argumenta,
Quint. 6, 4, 22.—Hence, adv.: pŏtenter, strongly, mightily, powerfully, effectually ( poet. and in post-Aug. prose):se ipsam potenter atque efficaciter defendere,
Val. Max. 1, 1, 1:dicere,
Quint. 12, 10, 72. — Comp.:aurum... perrumpere amat saxa potentius Ictu fulmineo,
Hor. C. 3, 16, 9; Quint. 6, 4, 18.— -
13 in dubio pro reo
en caso de duda, a favor del reo; en caso de duda, hay que fallar la sentencia a favor del reo◘ Es uná máxima en la jurisprudencia y expresa que, de no haber pruebas concluyentes contra el acusado, éste no debe ser condenado, aunque no se haya despejado toda duda sobre su culpabilidad.
См. также в других словарях:
fallar — Se conjuga como: amar Infinitivo: Gerundio: Participio: fallar fallando fallado Indicativo presente imperfecto pretérito futuro condicional yo tú él, ella, Ud. nosotros vosotros ellos, ellas, Uds. fallo fallas falla fallamos falláis fallan… … Wordreference Spanish Conjugations Dictionary
fallar — verbo transitivo 1. Decidir (una persona con autoridad) [una cosa]: El tribunal fallará esta tarde los premios. 2. Echar (una persona) [ … Diccionario Salamanca de la Lengua Española
fallar — I (Del lat. afflare, soplar, oler la pista de algo.) ► verbo transitivo DERECHO Determinar el juez la sentencia de un juicio o litigio: ■ el juez tiene que fallar la sentencia mañana. SINÓNIMO sentenciar II (Derivado de fallir.) … Enciclopedia Universal
fallar — 1 v intr (Se conjuga como amar) 1 Romperse o dejar algo de resistir: faltar una viga, fallar las fuerzas 2 Dejar algo de funcionar parcial o completamente, no dar el servicio o el resultado esperado o correcto: faltar el corazón, fallar el motor … Español en México
fallar — fallar1 (Del lat. afflāre, soplar hacia algo, rozar con el aliento, olfatear). tr. Decidir, determinar un litigio, proceso o concurso. U. t. c. intr.) fallar2 (De falla1). 1. tr. No acertar o equivocarse. Fallar el tiro, una respuesta. U. t. c.… … Diccionario de la lengua española
fallar — De falla , de fallir , del latín fallere . • Fallar alguien o algo más que una escopeta caña. (frs.) (col.) Fallar más que una escopeta feria. 1. Equivocarse demasiado. Dicen que el hombre del tiempo falla más que una escopeta caña. 2. Funcionar… … Diccionario Jaén-Español
fallar — {{#}}{{LM F17338}}{{〓}} {{ConjF17338}}{{\}}CONJUGACIÓN{{/}}{{SynF17785}} {{[}}fallar{{]}} ‹fa·llar› {{《}}▍ v.{{》}} {{<}}1{{>}} No acertar o no conseguir lo que se espera: • Si fallas esta vez, no tendrás otra oportunidad. Falló tres de las cinco… … Diccionario de uso del español actual con sinónimos y antónimos
fallar — fallar1 transitivo decidir, determinar, sentenciar, resolver, dictar, deliberar, dirimir, disponer. Si se trata de un juicio, se acostumbra fallar a favor o en contra de alguien. fallar … Diccionario de sinónimos y antónimos
fallar — pop. No acudir a una cita u obligación (TG.), no asistir donde se debía (TG.)// errar (JAS.)// jgo. No seguir el palo en un juego de naipes … Diccionario Lunfardo
fallar — verbo trans. Derecho. Decidir, determinar un litigio o proceso … Diccionario de Economía Alkona
fallar — fa|llar Mot Agut Verb … Diccionari Català-Català