-
1 duc
dūc imper. sg. к duco -
2 Duc, sequere, aut de via decede
• Lead, follow, or get out of the wayLatin Quotes (Latin to English) > Duc, sequere, aut de via decede
-
3 Níl despérandúm (e)st Teucró duc(e) et áuspice Téucro
Ни в чем не должно отчаиваться под предводительством и покровительством Тевкра.Гораций, "Оды", 1, 7, 27.Мне кажется, я богаче вас, и все что я умею, - к вашим услугам и в вашем распоряжении. Пожалуйста, возьмите себе все и позвольте мне только сопровождать вас в качестве слуги. Nil desperandum est Teucro duce et auspice Teucro. (Генри Фильдинг, История Тома Джонса Найденыша.)Латинско-русский словарь крылатых слов и выражений > Níl despérandúm (e)st Teucró duc(e) et áuspice Téucro
-
4 ducere
1) водить, проводить, напр. duc. aquam;ius ducendae aguae, ductio, ductio (aquae) = aquaeductus (1. 17. 20. 29 D. 8, 3. 1. 21 D. 8, 5. 1. 16 D. 8, 6. 1. 10 D. 39, 3. 1. 3 § 4 D. 43, 20. 1. 3 § 3 D. 43, 21); (1. 2 § 1 D. 8, 3);
duc. rivum (1. 9 D. 8, 1), cloacam (1. 1 § 8 D. 43, 23);
duc. maceriam (1. 17 D. 8, 4);
duc. (in domum suam) uxorem, жениться (1. 2 D. 2. 4. 1. 2 § 1. 2 D. 34, 9);
duc. funus, хоронить (1. 14 § 2 D. 11. 7);
2) уводить, отводить: ductio, отведение, liberae personae, de quibus exhibendis, ducendis, interdicta competunt (1. 1 pr. D. 43, 1. cf. 1. 3 seq. D. 43, 30). - 1. 3 § 1 cit.);duc. pugnum alicui, ударить кого кулаком (1. 4 D. 47, 10).
servum (ex causa noxali) duc. (1. 6 D. 6, 2. 1. 26 § 6. 1. 32. 39 § 3 D. 9, 4); (1. 30 D. 40, 12);
3) склонять, ductus errore (1. 11 § 10 D. 11, l), metu (l. 49. § 1 D. 9, 2), iuvenili levitate (1. 24 § 2 D. 4, 4), misericordia (1. 7 pr. D. 16, 3);in ius ducito (L. XII. tab. III. 2, 3).
4) считать, necessarium duc. (1. 220 pr. D 50, 16);qui duxerit violare aeternales vultus (1. 3 C. 11, 10).
5) отвлекать = deducere (Paul. V 12 § 5).duc. statuendum (1. 2 C. 12, 7).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > ducere
-
5 duco
dūco, xi, ctum, 3 ( imp. duc;I.but duce,
Plaut. Ep. 3, 3, 18; id. Most. 1, 4, 11; id. Poen. 5, 4, 59; id. Rud. 2, 3, 55; id. Trin. 2, 2, 103; id. Truc. 2, 5, 26.— Perf. sync.: duxti, Varr. ap. Non. 283, 32; Cat. 91, 9; Prop. 1, 3, 27), v. a. [cf. Goth. tiuh-an; O. H. Germ. zieh-an, to draw; Germ. -zog, in Herzog, commander, duke], to lead, conduct, draw, bring forward, in all senses; very freq. passing over into the signif. of the compounds abducere, deducere, adducere, producere, etc., and of the synonyms agere, trahere, movere, etc. (very freq.).Lit.A.In gen.:B.quo sequar? quo ducis nunc me?
Plaut. Bacch. 3, 3, 2: duc hos intro, id. Am. 2, 2, 224; id. Aul. 2, 6, 13:duc ac demonstra mihi,
id. Cist. 2, 3, 36:suas secum mulierculas sunt in castra ducturi,
Cic. Cat. 2, 10 fin.; cf. Caes. B. G. 5, 5 fin. et saep.:(difficile iter) vix qua singuli carri ducerentur,
id. ib. 1, 6, 1; cf.plaustra,
Ov. Tr. 3, 10, 34: aquam ducere, Cato ap. Charis. p. 192 P.; so,aquam per fundum ejus,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 4:spiritum naribus,
Varr. R. R. 2, 3, 5: so,spiritum per siccas fauces,
Sen. Ben. 3, 8; cf.:aërem spiritu,
Cic. N. D. 2, 6 fin.:animam spiritu,
id. ib. 2, 54, 136; and in gen.: spiritum, for to live, id. Fam. 10, 1; cf.:vitam et spiritum,
id. de Imp. Pomp. 12, 33:tura naribus,
to inhale, Hor. C. 4, 1, 22:sucos nectaris,
to drink in full draughts, to quaff, id. ib. 3, 3, 34; cf.pocula,
id. ib. 1, 17, 22; and:Liberum,
id. ib. 4, 12, 14.— Poet.:jucunda oblivia vitae (referring to the waters of Lethe),
Hor. S. 2, 6, 62 (cf. Verg. A. 6, 714 sq.) et saep.:mucronem,
to draw from the scabbard, Verg. A. 12, 378; cf.:ferrum vaginā,
Ov. F. 4, 929:ensem vagina,
Sil. 8, 342;but: ensem duxerat faber,
had beaten out, forged, Tib. 1, 3, 48:sortem,
Cic. Div. 2, 33; Verg. A. 6, 22;hence, also transf. of that which is drawn by lot,
Cic. Div. 1, 18, 34; id. Rep. 1, 34; Suet. Caes. 12; Tac. A. 1, 54; 3, 28 al.:pondus aratri,
to draw, Ov. M. 7, 119:remos,
to row, id. ib. 1, 294; cf. id. ib. 4, 353:numerosa brachia,
in dancing, id. Am. 2, 4, 29:lanas,
to spin, id. ib. 4, 34; cf.stamina,
id. ib. 4, 221:ubera,
to milk, id. ib. 9, 358:frena manu,
to guide, govern, id. ib. 15, 518: vela, to haul (= navigare), Prop. 1, 6, 2:manus, of swimming,
id. 3, 20, 2:ilia,
to draw the flanks together, become broken-winded, Hor. Ep. 1, 1, 9:os,
to draw awry, to make wry faces, Cic. Or. 25 fin.; Quint. 9, 3, 101; cf.vultum,
Ov. M. 2, 774; id. P. 4, 8, 13; Mart. 1, 41 et saep.:non equus impiger Curru ducet Achaico Victorem,
to draw along, Hor. C. 4, 3, 5; cf. id. Ep. 1, 1, 93.— Absol.:sibi quisque ducere, trahere, rapere,
to take to one's self, appropriate, Sall. J. 41, 5.—Esp.1.To lead, conduct, as a way or road:2.via ducit (te), in urbem?
Verg. E. 9, 1; cf. Plin. Ep. 7, 5; Verg. A. 1, 401; Ov. F. 2, 679:Brundisium Minuci melius via ducat an Appi,
Hor. Ep. 1, 18, 20:via ad undas,
Ov. M. 3, 602:via ad infernas sedes,
id. ib. 4, 433; cf.:iter ad urbem,
id. ib. 437; Curt. 3, 28, 19; Sen. Prov. 6, 7; id. Vit. Beat. 1; Plin. 18, 11, 29, § 111; Quint. 5, 9, 14; Liv. 5, 40, 8 al.—Se, in colloq. lang., to betake one's self, go:3.jam me ad regem recta ducam,
Plaut. Am. 4, 3, 8; id. Aul. 4, 8, 8; id. Bacch. 4, 2, 11; Ter. Hec. 4, 1, 7: Balbus duxit se a Gadibus, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 1.—A legal t. t., to take, lead away, drag, carry off a person before court, to prison, to punishment, etc.: POST. DEINDE. MANVS. INIECTIO. ESTO. IN. IVS. DVCITO, XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45; so,4.in jus,
Liv. 2, 27:illos duci in carcerem jubent,
Cic. Verr. 2, 5, 30:aliquem in carcerem,
Suet. Caes. 20:in vincula,
id. ib. 79:ad mortem,
Cic. Cat. 1, 1, 1; Nep. Phoc. 4, 3; and absol.:ducite, ubi capiat, etc.,
Plaut. Capt. 3, 5, 65; Sen. de Ira, 1, 16, 14; Suet. Calig. 27; Plin. Ep. 10, 97, 3 al.: NI. IVDICATVM. FACIT. AVT. QVIS. ENDO. EM. IVRE. VINDICIT. SECVM. DVCITO. VINCITO, etc., XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 45:decreta ejus modi: SI PETIT DUCAS. C. Fuficium duci jussit petitorem,
to be imprisoned, Cic. Verr. 2, 2, 12, § 31; so of a debtor (addictus) who is led off as a slave, Novat. ap. Cic. de Or. 2, 63, 255; Plaut. Bacch. 5, 2, 87; Cic. Fl. 20 fin.; Liv. 6, 14 sq.; cf. id. 2, 23 med.; cf.prov.: stultitiast venatum ducere invitas canes,
Plaut. Stich. 1, 2, 83. —Uxorem, to lead a wife home, i. e. to marry:5.bona uxor si ea deducta est, etc.... Verum egon eam ducam domum, Quae, etc.?
Plaut. Mil. 3, 1, 91:uxorem domum,
id. Aul. 2, 1, 40; Ter. Ph. 2, 1, 68:filiam Orgetorigis in matrimonium,
Caes. B. G. 1, 9, 3; cf. Liv. 4, 4:eum uxorem ducturum esse aliam,
Plaut. Cist. 1, 1, 105:uxorem (or aliquam, filiam alicujus, etc.),
id. Aul. 2, 1, 48; id. Cas. prol. 69 et saep.; Ter. And. 1, 1, 128; 2, 1, 21 et saep.; Cic. Sest. 3; Caes. B. G. 1, 53, 4; id. B. C. 3, 110, 2; Verg. E. 8, 29; Vulg. Marc. 10, 11 et saep.— Absol.:si tu negaris ducere,
Ter. And. 2, 3, 5; 2, 3, 9; id. Phorm. 2, 3, 76; Liv. 4, 4 al.: jugum ducere cum infidelibus, i. e. to be yoked in marriage, Vulg. 2 Cor. 6, 14.—Rarely for nubere: si ignorans statum Erotis ut liberum duxisti, isque postea servus est judicatus, etc., Imp. Antonin. ap. Cod. Just. 5, 18, 3.—In the comic poets, of taking home prostitutes, Plaut. Most. 1, 1, 35; 4, 2, 44; id. Men. 1, 2, 15; id. Stich. 5, 4, 48; id. Truc. 3, 2, 10 et saep.—In milit. lang.a.Said of a commander, to lead, to cause to move, to march his army in any direction:b.locis apertis exercitum ducere,
Caes. B. G. 1, 41, 4; cf. id. B. C. 1, 64 fin.; 1, 68, 1:exercitum ab Allobrogibus in Segusianos,
id. B. G. 1, 10 fin.:exercitum in fines Suessionum,
id. ib. 2, 12, 1; cf. id. ib. 4, 38, 3;5, 18, 1: exercitum (legiones, etc.) in Bellovacos,
id. ib. 2, 13, 1; 5, 24, 2 et saep.; cf. Tac. A. 2, 57:cohortes ad eam partem munitionum, quae, etc.,
Caes. B. C. 3, 62, 2:exercitum Uticam,
id. ib. 2, 26, 1:reliquas copias contra Labienum,
id. B. G. 7, 61 fin. et saep.—In pass., of the soldiers, to march, move:quam in partem aut quo consilio ducerentur,
Caes. B. G. 1, 40, 2.—And in act., absol., of the general himself, to march, move (a favorite expression of Liv.;not in Caes. or Sall.): (Mettus) ducit, quam proxime ad hostem potest,
Liv. 1, 23; 1, 27; 9, 35; 22, 18 et saep.—Hence,In gen., to lead, command an army or (more freq.) a division:(β).qua in legatione duxit exercitum,
Cic. Mur. 9, 20; so,exercitum,
Nep. Eum. 13, 1; id. Epam. 7, 3:qui superiore anno primum pilum duxerat,
Caes. B. G. 5, 35, 6; 6, 38, 1; id. B. C. 3, 91, 1:ordinem,
id. ib. 1, 13, 4; 3, 104, 3; Suet. Vesp. 1:partem exercitūs,
Sall. J. 55, 4 et saep.—Rarely, to lead a division in front, in advance:consuetudine sua Caesar sex legiones expeditas ducebat: post eas... inde, etc.,
Caes. B. G. 2, 19, 2; hence also, to march in front, take the lead, said of the division that forms the van:pars equitum et auxiliariae cohortes ducebant, mox prima legio, etc.,
Tac. A. 1, 51; cf. id. ib. 1, 64 fin. —Transf. beyond the milit. sphere, to lead, to be leader, head, chief, first in any thing:c.accedit etiam, quod familiam ducit,
Cic. Fam. 7, 5 fin. Manut.; so,familiam,
id. Phil. 5, 11, 30; id. Fin. 4, 16, 45:ordines,
id. Phil. 1, 8, 20:classem (discipulorum),
Quint. 1, 2, 24 Spald.:funus,
Hor. Epod. 8, 12:toros,
Ov. F. 6, 668 et saep.—To conduct as prisoners in a triumph:6.per triumphum,
Cic. Verr. 2, 5, 26, § 67:in triumpho,
Plin. 7, 43, 45, § 139, v. triumphus.—With the accessory idea of creation, formation, to produce, form, construct, make, fashion, shape, dispose (cf.:7.struo, pono, condo, fundo): parietem per vestibulum alicujus,
to erect, Cic. Mil. 27 fin.; cf.muros,
Hor. C. 4, 6, 23:vallum ex castris ad aquam,
Caes. B. C. 1, 73, 2:fossam,
id. B. G. 7, 72, 1; 7, 73, 2:arcum,
Ov. M. 3, 160:lateres de terra,
Vitr. 2, 3:vivos vultus de marmore (with excudere spirantia aera),
Verg. A. 6, 849; cf. id. ib. 7, 634; Hor. Ep. 2, 1, 240; Varr. ap. Non. 283, 32; Plin. 7, 37, 38, § 125; Quint. 10, 3, 18 Spald.; Juv. 7, 237; hence, poet. also:epos,
Hor. S. 1, 10, 44:carmen,
Ov. Tr. 1, 11, 18; 3, 14, 32:versus,
id. ib. 5, 12, 63 et saep.:liniam ex colore,
Plin. 35, 10, 36, § 81; Quint. 2, 6, 2; cf.orbem,
id. 11, 3, 118:alvum,
to bring forth by clysters, Cels. 2, 12; 4, 4 et saep.: alapam alicui, qs. to fetch one a box on the ear, Phaedr. 5, 3, 2; cf.colaphum,
Quint. 6, 3, 83 Spald.:pugnum,
Dig. 47, 10, 4 et saep.;so esp. of processions, dances, etc.: funus,
Cic. Quint. 15 fin.; Ov. M. 14, 746; Verg. G. 4, 256; cf.exsequias,
Plin. 8, 42, 64, § 154:pompam,
Ov. H. 12, 152; id. F. 6, 405; id. M. 13, 699:choros,
Tib. 2, 1, 56; Hor. C. 1, 4, 5; 4, 7, 6 et saep.; cf.choreas,
Ov. M. 8, 582; 14, 520.—To receive, admit, take any thing (not ante-Aug.):II.cicatricem,
Ov. Tr. 3, 11, 66; Liv. 29, 32, 12:rimam,
Ov. M. 4, 65:situm,
to grow rusty, Quint. 1, 2, 18:formam,
Ov. M. 1, 402:colorem,
id. ib. 3, 485; cf.pallorem,
to grow pale, id. ib. 8, 760:nomina,
Hor. C. 3, 27, 76:notam,
id. ib. 4, 2, 59 et saep.Trop.A.In gen., to lead, guide, draw, conduct:B.progredimur quo ducit quemque voluntas,
Lucr. 2, 258; cf. Hor. Ep. 1, 3, 27; 1, 6, 57:ad strepitum citharae cessatum ducere curam,
id. ib. 1, 2, 31:Liber vota bonos ducit ad exitus,
id. C. 4, 8, 34; cf. Quint. 12, 1, 26:per quaedam parva sane ducant (futurum oratorem),
id. 1, 10, 5; cf. id. 1, 1, 27; 1, 5, 58.—Prov.:ducunt volentem fata, nolentem trahunt,
Sen. Ep. 107.—In partic.1.To draw, deduce, [p. 616] derive its origin or beginning from, any thing:2.ab aliqua re totius vitae ducere exordium,
Cic. Fin. 5, 7, 18; cf.:exordium a nostra persona,
Quint. 3, 8, 8; 4, 1, 7:principium disputationis a principe investigandae veritatis,
Cic. N. D. 2, 21 fin.:belli initium a fame,
id. Att. 9, 9, 2; cf. Quint. 1, 1, 21:initia causasque omnium ex quatuor temporum mutationibus,
Cic. N. D. 2, 19, 49:originem ab Isocrate,
Quint. 2, 15, 4; 1, 6, 38; Hor. C. 3, 17, 5 al.:ingressionem non ex oratoriis disputationibus, sed, etc.,
Cic. Or. 3, 11:honestum ab iis rebus,
id. Off. 1, 18, 60; id. Or. 39, 135:nomen ex quo,
id. Ac. 11, 41; cf.:nomen a Graeco,
Quint. 1, 6, 3; 3, 7, 1; Hor. S. 2, 1, 66 et saep.; cf.also: utrumque (sc. amor et amicitia) ductum (al. dictum) est ab amando,
Cic. Lael. 27; id. Fin. 2, 24, 78.—To lead a person, as regards his will or opinions, in any direction; to move, incite, induce, allure, in a good or bad sense (most freq. in the pass.):b.ita me ad credendum tua ducit oratio,
Cic. Tusc. 2, 18:nos ducit scholarum consuetudo,
Quint. 4, 2, 28; 5, 11, 19; cf. id. 9, 1, 21:ducit te species,
Hor. S. 2, 2, 35 et saep.:declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut, etc.,
Quint. 10, 7, 21.—In the pass.:si quis statuarum honore aut gloria ducitur,
Cic. Verr. 2, 2, 58 fin.:eloquentiae laude,
id. Or. 32, 115:quaestu et lucro,
id. Tusc. 5, 3, 9:hoc errore ut, etc.,
id. Off. 1, 41; cf.:litteris eorum et urbanitate, ut, etc.,
id. Rosc. Am. 41, 120:omnes trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem,
id. Off. 1, 6 et saep.—In a bad sense, to cheat, deceive, Plaut. Most. 3, 2, 26; id. Capt. 4, 2, 7; Ter. And. 4, 1, 20; id. Ph. 3, 2, 15; Prop. 2, 17, 1 (3, 8, 1 M.); Ov. H. 19, 13; id. M. 3, 587 (with decipere).—3.With regard to time, to draw out, extend, protract, prolong:b.bellum,
Caes. B. G. 1, 38, 4; id. B. C. 2, 18, 6; 2, 37, 5 sq.; Cic. Fam. 7, 3, 2; Liv. 22, 25 et saep.; cf.:bellum longius,
Caes. B. C. 1, 64, 2; 3, 42, 3:bellum in hiemem,
id. ib. 1, 61, 3:eam rem longius,
id. B. G. 7, 11, 4; cf.:rem prope in noctem,
id. B. C. 3, 51, 7:rem leniter,
Liv. 3, 41 et saep. Also transf., of time itself:tempus,
Cic. Verr. 2, 1, 11; Nep. Them. 7:diem ex die,
Caes. B. G. 1, 16, 4; and of persons who are put off, delayed:ubi se diutius duci intellexit,
id. ib. 1, 16, 5.—Less freq. (mostly poet.),In gen., of time, to pass, spend, enjoy:4.aetatem in litteris,
Cic. Fin. 5, 19, 50; so,aetatem,
Hor. Ep. 2, 2, 202:vitam,
id. Epod. 17, 63; Sen. Ep. 45, 10; cf. Verg. A. 2, 641 (where, shortly before, vitam producere):noctes,
Prop. 1, 11, 5; Plin. Ep. 6, 31, 13:somnos,
Verg. A. 4, 560.—In mercant. lang., to calculate, compute, reckon: age nunc summam sumptus duc, Lucil. ap. Non. 283, 30:b.minimum ut sequamur, quoniam XC. medimnūm milia duximus, accedant eo, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 49; id. Att. 6, 1, 5 and 16; 6, 2, 7; Varr. R. R. 3, 16, 11; Gell. 1, 20, 5.—Transf. beyond the mercant. sphere.(α).Rationem alicujus, to consider, calculate, care for one's advantage or interest (a favorite expression of Cicero):(β).duxi meam rationem, quam tibi facile me probaturum arbitrabar,
Cic. Att. 8, 11 D, § 7; so,suam quoque rationem,
to have respect to one's own advantage, id. Verr. 2, 1, 48; and:non minorem aratorum quam populi rationem,
Suet. Aug. 42 fin.:salutis meae rationem,
Cic. Fam. 7, 3:rationem officii, non commodi,
id. Sest. 10, 23; cf. id. Rosc. Am. 44, 128:unius cujusque temporis ducta ratio est,
id. Div. in Caecil. 4, 16:rationem officii atque existimationis,
id. Quint. 16, 53.—In gen., to reckon, consider, hold, account, esteem as any thing (cf. aestimo and existimo;very freq. in prose and poetry): parvi id ducebat,
Cic. Fin. 2, 8, 24:pro nihilo aliquid,
Plaut. Pers. 4, 4, 85; Cic. Verr. 2, 2, 16 fin.; id. Tusc. 5, 32, 90; cf. Auct. Her. 4, 20, 28:ea pro falsis ducit,
Sall. C. 3, 2; cf.:innocentiam pro malevolentia,
id. ib. 12, 1:vos eritis judices, Laudin' an vitio duci id factum oportuit,
Ter. Ad. prol. 5; so,aliquid honori,
Sall. J. 11, 3:aliquid laudi, Nep. praef. § 4: aliquem despicatui,
Cic. Fl. 27, 65: nihil praeter virtutem in bonis ducere (for which, shortly after, in bonis habere = numerare), Cic. Fin. 3, 3;aliquem in numero hostium,
id. Verr. 2, 5, 25 fin.; Caes. B. G. 6, 32, 1; cf. ib. 6, 23, 8; without in, ib. 6, 21, 2; cf.:aliquem loco affinium,
Sall. J. 14, 1 Kritz. N. cr.: aliquid testimonii loco, Quint. 5, 9, 10:tutelae nostrae duximus, cum Africo bello urgerentur,
Liv. 21, 41; cf.:officii duxit exorare filiae patrem, etc.,
Suet. Tib. 11:faceret, quod e republica fideque sua duceret,
id. ib. 25, 7 et saep.:malum cum amici tuum ducis malum,
Plaut. Capt. 1, 2, 48; cf.:Archytas iracundiam seditionem quandam animi vere ducebat,
Cic. Rep. 1, 38:eorum, quos idoneos ducebat, consilium habet,
Sall. J. 62, 4:nil rectum nisi quod placuit sibi ducunt,
Hor. Ep. 2, 1, 83.— With acc. and inf.:sic equidem ducebam animo rebarque futurum,
Verg. A. 6, 690:ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes,
Cic. Lael. 2, 7, 19 fin.; id. Rep. 1, 2; 1, 17; 1, 38; 3, 9 (three times); Sall. J. 93, 5; Liv. 22, 14, 6; 22, 59, 5; Caes. B. G. 1, 3, 2; 4, 30, 2; 6, 18 et saep.—Here too probably belongs the much disputed passage: ludos et inania honoris medio rationis atque abundantiae duxit (= ludos publicos cum aliis rebus quae ad inania honoris pertinent, duxit, i. e. existimavit habendos et ponendos in medio rationis atque abundantiae, ut inter rationem, quae plane spernit inania, et abundantiam, quae eadem ostentat, media via incederet), he thought right to manage them in a middle course between reason and profusion, Tac. Agr. 6 fin., v. Dübner and Orell. ad h. l. -
6 duco
dūco (altlat. douco), dūxī, ductum, ere (gotisch tihuan = ahd. ziohan = nhd. ziehen), I) ziehen, A) im allg.: frena manu, Ov.: navem per adversas undas (stromaufwärts), Ov.: ferrum per alcis viscera, jmdm. das Schwert durch den Leib stoßen, Sil. – B) insbes.: 1) ziehend weiter bewegen, schleppen, capellam, nachschleppen, Verg.: poet., sidera crinem ducunt, ziehen hinter sich her, Verg. – 2) anziehen, an sich ziehen, a) eig.: magnes ducit ferrum, Prop.: u. so minutum ferrum (Eisenstückchen), quod similes (magnetae) lapides similiter ducunt, dissimiliter dissimiles, Varro LL.: ducere remos, rudern, Ov.: absol. (als t.t. der Kochk.), ziehen, anziehen, cum duxerit, Apic. 4, 141. – dah. prägn., annehmen, bekommen, colorem, sich färben, Verg.: formam, Ov.: cicatricem, Liv.: rimam, Ov. – b) übtr.: α) anziehen = reizen, fesseln, ergötzen, fabellarum auditione ducuntur, Cic.: quos ipsa pericula ducent, Lucan.: ducit uterque color, Prop. – β) hinreißen, verführen, erore duci, Cic. – γ) zu etw. bringen, bewegen, me ad credendum tua ducit oratio, Cic.: caritate patriae ductus, Nep. – 3) einziehen, in sich ziehen, spiritum naribus, Varro: auram bonam floris naribus, Min. Fel.: aëra spiritu, Cic.: frigus ab umbra, Ov.: poet., somnos, schlafen, Verg. – prägn. (wie ελκειν), in vollen Zügen trinken, schlürfen, pocula Lesbii, Hor.: nectaris sucos, Hor.: situlas duas plenas mero, Vopisc. – 4) herausziehen, ferrum vaginā, Ov.: sortes, Cic.: prägn., alqd od. alqm sorte, Cic.: poet., fletum, Gestöhn aus der Brust hervorstoßen, Prop.: verba longā morā, Worte hervorstammeln, Prop. – u. herunterziehen (Ggstz. sursum reducere, wieder heraufziehen), Vitr. 9, 8, 2. – 5) ziehend-, in die Breite verfertigen, -machen, ziehen, bilden, a) eig.: parietem, Cic.: fossam, Caes.: vallum fossamque per tantum spatii, Liv.: vallum ex castris ad aquam, Caes.: fossam longius, weiter ziehen, Plin. ep.: muros, aufführen, erbauen, Verg.: murum interiorem ab nondum capta parte urbis, Liv.: viam aliter duci non posse, Liv.: lineam, Cels.: alia in picturae modum subtilibus lineis ducta, Sen. – ocreas argento, Verg.: alqm ex aere, Plin.: lateres, Ziegel streichen, Vitr.: vivos ducent de marmore vultus, Verg. – alapam, colaphum alci, ziehen (= geben), Phaedr. u. Quint.: orbem, einen Kreis machen, Sen. – 6) Fäden eines Gespinstes ziehen, subtemen ductum inter stamina, durch die Fäden des Aufzugs durchgezogen, Ov.: lanas (beim Krämpeln), Ov.: stamina (beim Spinnen), Tibull. u. Ov.: u. so fila sequentia, Ov.: u. pensa manu, Iuven. – poet. übtr., v. Dichter, carmina, versus, Ov.: epos, Hor. – 7) = producere, ziehen, dehnen, reden, ut muliercula mihi digitulos ducat, Sen. ep. 66, 53. – übtr.: a) hinbringen, zubringen, aetatem in litteris, Cic.: vitam, Verg.: noctem, Prop. – b) hinausziehen, in die Länge ziehen, verzögern, bellum, Cic.: tempus, Cic.: im üblen Sinne, animam, hinschleppen, spiritum, hinschmachten, Liv.: vitam per extrema omnia, hinschleppen, Verg. – prägn., alqm diem ex die, jmd. von Tag zu Tag hinhalten, Caes. b.G. 1, 16, 4. – 8) verziehen, verdrehen, os, Cic. u. Quint. – 9) = deducere, herziehen; nur übtr., a) ableiten, herleiten, hernehmen, genus a Tantalo, Poët. trag. fr.: nomen ex alqa re, Cic.: principium ab alqo, Cic.: originem ab alqo, Hor. – etymologisch, ab eundo nomen (Iani) est ductum, Cic.: quod (nomen) utrumque a Graeco est ductum, Quint.: dic Penates sive a penu ducto nomine, sive ab eo, quod penitus insident, Cic.: alterum (vocabulum) ex Graeco manifestum est duci, alterum ex vocibus avium, Quint. – b) anfangen, ab eodem verbo ducitur saepius oratio, Cic. – 10) rechnen, berechnen, in Rechnung bringen, anschlagen, peraeque, eins ins andere rechnen, Varro: nonaginta medimnûm milia duximus, Cic.: fenus quaternis centesimis, Cic.: non duco in hac ratione eos (oratores), quibus etc., ich rechne hier die nicht mit, die usw., Cic. – dah. a) unter etw. zählen, rechnen, alqm in hostium numero, Caes.: alqm loco affinium, Sall.: alqd in malis, Cic. – b) für etw. halten, achten, schätzen, alqd parvi, gering achten, Cic.: pluris, höher, Cic.: pro nihilo, Cic.: laudi, Nep.: alqm despicatui, für verächtlich halten, verachten, Cic.: in gloria, für rühmlich halten, Plin.: alqm victorem, Nep.: alqm pro hoste, Lact.: u.m. folg. Acc. u. Infin. = dafür halten, der Ansicht sein, daß usw. (vgl. Matthiä Cic. de imp. Pomp. 17. Orelli Cic. Brut. § 298. p. 339 ed. min. u. Cic. Cael. § 78. p. 72 ed. min.), qui se regem esse ducebat, Cic.: illa ficta esse ducimus, Cic.: equidem ego fabulam fictamque rem esse ducebam, Liv.: quae mox usui fore ducebat, Sall.: si vectigalia nervos esse rei publicae semper duximus, Cic. – dah. duci häufig (das allgemeine Urteil auszudrücken) = für etw. gelten, Nep. u.a. – c) rationem ducere, s. rationo. II, B, 1, b.
II) = führen, A) im allg.: 1) eig.: a) v. Pers.: loro (am Riemen) ducere equum, Liv.: alqm ante currum, Liv.: alqm secum hinc extemplo domum, Ter.: alqm ad alqm, Komik.: alqm intro ad alqm, Ter.: alqm secum, mitnehmen, Plaut.: alqm per omnia, Verg.: principes obsidum loco, Caes.: difficile iter, vix quā singuli carri ducerentur, Caes.: m. 1. Supin.: venatum ducere invitas canes (sprichw., unser »den Hund aufs Jagen tragen«), Plaut. Stich. 139. – dah. se ducere, unser »sich drücken, sich wegschieben, sich fort-od. davonmachen« = fortgehen, duc te ab aedibus, Plaut.: se ad regem, Plaut.: se a Gadibus, Asin. Poll. in Cic. ep. – b) v. Lebl.: iter ducit ad urbem, Ov.: quo via ducit, Verg.: duxit via in editum leniter collem, Liv. – 2) übtr.: duci ventre levem, sich leicht leiten lassen, Hor. sat. 2, 7, 38: m. 1. Supin., cessatum ducere curam, einlullen, Hor. sat. 1, 2, 31. – B) insbes.: 1) als publiz. t.t., jmd. vor Gericht, ins Gefängnis, zur Bestrafung (zum Tode usw.) führen, abführen, alqm in ius, Liv.: in carcerem, in vincula, Cic., Liv. u.a.: alqm ad mortem, Cic. u.a.: ad supplicium, Suet. – u. bl. alqm, altes Dekret b. Cic. Verr. 2, 32 (u. dazu die Auslgg.). Liv. 6, 14, 3. Suet. Cal. 27, 1. Plin. ep. 10, 97 (96), 3 (u. dazu Korte): toto itinere non ducitur (wird abgeführt), sed trahitur (wird fortgeschleppt), Sen. contr. 2, 5 (13), 3. – 2) als milit. t.t.: a) (v. Feldherrn) die Truppen wohin führen, marschieren-, rücken lassen, contra (Adv.) aciem, entgegenrücken, Dar. Phryg.: exercitum in fines Suessionum, Caes.: cohortes ad munitiones, Caes.: recto itinere exercitum ad eos, quos etc., Liv. – absol., marschieren, rücken (v. Feldherrn), contra hostes, in Etruriam, Liv. (s. Fabri Liv. 21, 22, 5): ad hostem, Liv. (s. Fabri Liv. 22, 12, 2): u. vorausmarschieren (v. den Soldaten), pars equitum ducebant, Tac. – b) prägn. (v. Anführer), ein Heer, eine Heeresabteilung anführen, befehligen, exercitum, Cic.: ordinem, Zenturio sein, Cic.: primum pilum, Caes. (vgl. Schneider Caes. b.G. 6, 38, 1): dah. übtr., familiam, der (die, das) Vornehmste (Erste) sein, Cic.: classem, der Oberste der Klasse sein, Quint. – 3) uxorem d. domum, eine Gattin heimführen, heiraten, v. Manne, Plaut. u. Ter.: dah. bl. d. uxorem alcis filiam, Cic.: d. in matrimonium alcis filiam, Caes.: u. bl. d. alqam, Ter. u. Cic. (s. Spengel Ter. Andr. 316): coniuges ducunt, sie heiraten, Iustin.: coniuges, quas iuvenes (als Jünglinge, jung) duximus, Curt.: absol., ducere ex plebe, sich eine Frau aus den Plebejern holen, aus den Pl. heiraten, Liv. 4, 4, 7. – 4) jmd. bei der Nase herumführen, anführen, aufziehen, zum besten haben (s. Spengel Ter. Andr. 180), Komik., Prop. u. Ov. – 5) als mediz. t.t., abführen, alvum, klistieren, Cels.: sanguinem, das Blut ableiten, Plin. – 6) als t.t. der Wasserbaukunst, führen, leiten, aquam non longe a villa, Cic.: aquam per fundum alcis, Cic.: aquam in urbem, Liv. – 7) herzuführen, herbeiführen, duc nigras pecudes, Verg.: übtr., ducere soporem, machen, verursachen, Tibull. – 8) mit (sich) nehmen (s. Fritzsche Hor. sat. 1, 6, 101), alqm, Hor.: alqm secum ex Ionia, Nep.: suas mulierculas secum, Cic.: uxorem in convivium, Nep.: in provinciam poëtas, Cic.: Ennium in Aetoliam, Cic.: poet., duxit sua praemia victor, nahm mit sich = bekam, Ov. met. 10, 680. – 9) aufführen, alci funus, ein Leichenbegängnis veranstalten, Cic.: so auch exsequias, Plin.: u. materno cineri pompam, Ov. – choros, Reigen aufführen, tanzen, Hor. – / Archaist. Imperat. duce, Plaut. rud. 386 u.ö. – Synkop. Perf. duxti, Varro sat. Men. 201. Catull. 91, 9. Prop. 1, 3, 27: Infin. duxe, Varro sat. Men. 329. – Parag. Infin. Praes. Pass. ducier, Ter. eun. 572. Afric. Minor bei Macr. sat. 3, 14, 7.
-
7 separatio
sēparātio, ōnis, f. (separo), die Absonderung, Trennung (Ggstz. coniunctio), I) eig.: distributio partium ac sep., Cic.: animi et corporis in morte, Gell.: animae, Mythogr. Lat.: separationes agrorum, Gromat. 11, 30. – II) übtr.: sep. criminum, Quint.: nominum idem significantium, Quint.: sui facti ab illa defensione, Cic. – als rhet. Fig. = διακοπή oder διαστολή, die Trennung, der Einschnitt, wenn zwischen zwei gleiche Wörter ein drittes gesetzt wird (zB. duc, age, duc ad nos), Iul. Rufin. de schem. lex. § 11.
-
8 dirus
dīrus, a, um [st2]1 [-] affreux, sinistre, de mauvais augure, funeste, fâcheux. [st2]2 [-] horrible, détestable, cruel, barbare, redoutable; qui a la force de, capable de. - dirum tempus, Cic. Div. 1, 11, 18: temps de malheur. - quae augur injusta, nefasta, vitiosa, dira defixerit, irrita infectaque sunto, Cic. Leg. 2, 21: toute entreprise que l'augure déclarera irrégulière, néfaste, vicieuse, sinistre, devra rester nulle et non avenue. - dirae exsecrationes, Liv. 40, 56, 9: affreuses imprécations. - nihil dirius, Cic. Div. 2, 36: rien de plus funeste. - dira, ōrum, n.: présages funestes. --- Cic. Div. 1, 28 ; Leg. 2, 21. - au fém. Dira, Virg. En. 12, 869: une Furie [qui a pris la forme d'un grand-duc]. - dīrum, adv.: Sen. d'une manière terrible. - c. δεινός en grec dira portas quassare trabs, Sil. 4, 284: poutre capable de briser des portes. - dirissimus, Poet. d. Non. 100, 30.* * *dīrus, a, um [st2]1 [-] affreux, sinistre, de mauvais augure, funeste, fâcheux. [st2]2 [-] horrible, détestable, cruel, barbare, redoutable; qui a la force de, capable de. - dirum tempus, Cic. Div. 1, 11, 18: temps de malheur. - quae augur injusta, nefasta, vitiosa, dira defixerit, irrita infectaque sunto, Cic. Leg. 2, 21: toute entreprise que l'augure déclarera irrégulière, néfaste, vicieuse, sinistre, devra rester nulle et non avenue. - dirae exsecrationes, Liv. 40, 56, 9: affreuses imprécations. - nihil dirius, Cic. Div. 2, 36: rien de plus funeste. - dira, ōrum, n.: présages funestes. --- Cic. Div. 1, 28 ; Leg. 2, 21. - au fém. Dira, Virg. En. 12, 869: une Furie [qui a pris la forme d'un grand-duc]. - dīrum, adv.: Sen. d'une manière terrible. - c. δεινός en grec dira portas quassare trabs, Sil. 4, 284: poutre capable de briser des portes. - dirissimus, Poet. d. Non. 100, 30.* * *Dirus, Adiect. Horrible, Cruel, et comme envoyé de l'ire de Dieu. -
9 duco
dūco, ĕre, dūxi, ductum - tr. - - impér. 2ème pers. du sing.: duc; duce (Plaut.) [st1]1 [-] mener, conduire, faire passer d'un lieu à un autre, aller devant, guider. - ducit via ad infernas sedes, Ov.: c'est la route des enfers. - ducere aquam per fundum, Cic.: amener de l'eau à travers une propriété. - error ad meliora ducendus, Quint.: erreur à rectifier. - ducit quam proxime ad hostem potest: il s’avance le plus près possible de l’ennemi. - ad strepitum citharae cessatum ducere curam, Hor. Ep. 1, 2, 31: endormir ses soucis au bruit de la cithare. - vota bonos ducere ad exitus, Hor. C. 4.8.34: accomplir des voeux, mener des voeux à bonne fin. - perque omnia duxit (me), Virg.: et elle m'a tout expliqué en détail. [st1]2 [-] amener (avec soi), conduire, mener (en prison, au tribunal...). - ducere ad mortem: conduire à la mort (au supplice). - aliquem jubes, duci (Sen.): tu envoies qqn à la mort. - ducere in jus, Liv.: traîner en justice. - C. Fuficium duci jussit petitorem, Cic. Verr. 2, 2, 12 § 31: il ordonna que l'on emprisonnât C. Fuficius qui était le demandeur (le plaignant). [st1]3 [-] conduire chez soi comme épouse, se marier, épouser (en parl. de l'homme). - ducere uxorem domum, Plaut. Aul. 2, 1, 40: se marier. - si tu negaris ducere, Ter. And. 2, 3, 5: si tu refuses de te marier. - (uxorem) filiam alicujus ducere: épouser la fille de qqn. - ducere ex plebeie, Liv. 4, 4: épouser une plébéienne. [st1]4 [-] conduire, marcher à la tête, être à la tête, commander (t. militaire). - ducere primum pilum, Caes. BG. 5.35.6: être chef de la première compagnie des triaires. - ducere ordinem: commander un manipule, être centurion. - ducere copias: commander des troupes. - cohortes ducebant, Tac.: les cohortes marchaient en tête. [st1]5 [-] mener (un cortège, un choeur), servir de chef, servir de guide. - ducere funus: conduire des funérailles. - ducere alicui exsequias, Plin. 8, 42, 64, § 154: faire des funérailles à qqn. - ducere classem (discipulorum), Quint. 1, 2, 24: être le premier de sa classe. [st1]6 [-] mener (une ligne), tracer, décrire, tirer le fil, composer, prolonger, allonger, façonner, former. - ducere orbem, Quint. 11, 3, 118: décrire une circonférence. - ducere lineam, Plin.: tracer une ligne. - ducere versus, Ov. Tr. 5, 12, 63: composer des vers. - ducere fossam, Caes. BG. 7.72.1: creuser un fossé. - ducere lateres de terra, Vitr. 2, 3: faire des briques de terre. - ducere vivos vultus de marmore, Virg. En. 6, 849: faire le portrait en marbre. - ducere choreas, Ov. M. 8, 582: former des danses. - ducere stamina (fila): tirer le fil. - lanas ducere, Ov. M. 4, 34: étirer la laine, filer la laine. - ducere carmina: composer des vers. [st1]7 [-] tirer, faire descendre, faire sortir, attirer, aspirer, boire. - ducere sortem, Cic. Div. 2, 33: tirer au sort. - ducere ensem vagina, Sil. 8, 342: tirer l'épée du fourreau. - ducere os (vultum), Ov.: prendre un visage renfrogné. - ducere tura naribus, Hor.: respirer l'encens. - ducere pocula, Hor.: vider les coupes. - ducere sollicitae jucunda oblivia vitae, Hor.: goûter l'agréable oubli d'une vie inquiète. - sibi quisque ducere, Sall. J. 41: chacun se mit à tout attirer à soi (à tout s'approprier). - boves naribus umiferum duxere ex aëre sucum, Cic. Div. 1: les boeufs aspirent avec leurs naseaux l'humidité contenue dans l'air. [st1]8 [-] tirer, prendre, recevoir. - ducere exordium a nostra personna, Quint.: tirer l'exorde de notre personne. - ducere originem + ab ou ex et abl.: tirer son origine de. - ducere initium a... Cic.: commencer par. - ducere honestum ab... Cic.: faire dériver l'honnête de... [st1]9 [-] traîner en longueur, passer (le temps), prolonger. - aetatem in litteris ducere: passer sa vie dans les lettres. - ducere diem ex die: vivre au jour le jour. - bellum ducere: faire traîner la guerre en longueur. - diem ex die ducere: différer de jour en jour. - ubi se diutius duci intellexit, Caes.: dès qu'il comprit qu'on voulait gagner du temps. - ducere noctem ludo, Hor.: passer la nuit à jouer. [st1]10 [-] conduire, inciter, pousser, séduire, tromper, leurrer. - ducit te species, Hor.: l'extérieur te séduit. - declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut... Quint. 10, 7, 21: une gloriole perverse pousse des déclamateurs à... - amore patriae ductus: poussé par le patriotisme. - me ad credendum tua ducit oratio, Cic.: ton discours me donne confiance. [st1]11 [-] calculer, compter. - XC medimnûm milia duximus: nous avons compté 90.000 médimnes. - rationem ducere: calculer, supputer. - ducere suas rationes, Cic.: faire ses comptes. - ducere rationem alicujus: tenir compte de qqn. - ducere rationem alicujus rei: tenir compte de qqch. - aratorum rationem ducere: tenir compte des laboureurs. - sui commodi rationem non ducit: il ne fait aucun compte de ses intérêts. [st1]12 [-] estimer, penser, juger, regarder comme, tenir pour. - Marcum probissimum duco: je considère Marcus comme très honnête. - ducere aliquem pro + abl. ( in + abl. ou loco + gén.): regarder qqn comme. - aliquem in numero hostium ducere: compter qqn au nombre des ennemis. - avec gén. de prix - magni, parvi ducere (= habere, facere, putare, aestimare): estimer beaucoup, estimer peu. - pluris ducere: estimer davantage. - pro nihilo ducere: estimer comme rien. - ducere aliquem despicatui, Cic. Fl. 27, 65: mépriser qqn. - summa probitate ducebatur: on le regardait comme très honnête. - Marcus probissimus ducebatur: on considérait Marcus comme très honnête. - ducere + prop. inf.: penser que. - ad eas res conficiendas biennium sibi satis esse duxerunt, Caes. BG. 1: ils pensèrent que deux ans devaient leur suffire pour ces préparatifs. - ducere alicujus modestiam in conscientiam, Sall.: interpréter la modestie de qqn comme un aveu (d'infériorité). [st1]13 [-] locutions diverses. - ducere cicatricem, Ov.: se cicatriser. - ducere colorem, Virg.: se colorer (en parl. du raisin). - ducere os (vultum), Ov.: prendre un visage renfrogné. - ilia ducere, Hor.: [tirer les flancs] = être poussif (en parl. d'un cheval).* * *dūco, ĕre, dūxi, ductum - tr. - - impér. 2ème pers. du sing.: duc; duce (Plaut.) [st1]1 [-] mener, conduire, faire passer d'un lieu à un autre, aller devant, guider. - ducit via ad infernas sedes, Ov.: c'est la route des enfers. - ducere aquam per fundum, Cic.: amener de l'eau à travers une propriété. - error ad meliora ducendus, Quint.: erreur à rectifier. - ducit quam proxime ad hostem potest: il s’avance le plus près possible de l’ennemi. - ad strepitum citharae cessatum ducere curam, Hor. Ep. 1, 2, 31: endormir ses soucis au bruit de la cithare. - vota bonos ducere ad exitus, Hor. C. 4.8.34: accomplir des voeux, mener des voeux à bonne fin. - perque omnia duxit (me), Virg.: et elle m'a tout expliqué en détail. [st1]2 [-] amener (avec soi), conduire, mener (en prison, au tribunal...). - ducere ad mortem: conduire à la mort (au supplice). - aliquem jubes, duci (Sen.): tu envoies qqn à la mort. - ducere in jus, Liv.: traîner en justice. - C. Fuficium duci jussit petitorem, Cic. Verr. 2, 2, 12 § 31: il ordonna que l'on emprisonnât C. Fuficius qui était le demandeur (le plaignant). [st1]3 [-] conduire chez soi comme épouse, se marier, épouser (en parl. de l'homme). - ducere uxorem domum, Plaut. Aul. 2, 1, 40: se marier. - si tu negaris ducere, Ter. And. 2, 3, 5: si tu refuses de te marier. - (uxorem) filiam alicujus ducere: épouser la fille de qqn. - ducere ex plebeie, Liv. 4, 4: épouser une plébéienne. [st1]4 [-] conduire, marcher à la tête, être à la tête, commander (t. militaire). - ducere primum pilum, Caes. BG. 5.35.6: être chef de la première compagnie des triaires. - ducere ordinem: commander un manipule, être centurion. - ducere copias: commander des troupes. - cohortes ducebant, Tac.: les cohortes marchaient en tête. [st1]5 [-] mener (un cortège, un choeur), servir de chef, servir de guide. - ducere funus: conduire des funérailles. - ducere alicui exsequias, Plin. 8, 42, 64, § 154: faire des funérailles à qqn. - ducere classem (discipulorum), Quint. 1, 2, 24: être le premier de sa classe. [st1]6 [-] mener (une ligne), tracer, décrire, tirer le fil, composer, prolonger, allonger, façonner, former. - ducere orbem, Quint. 11, 3, 118: décrire une circonférence. - ducere lineam, Plin.: tracer une ligne. - ducere versus, Ov. Tr. 5, 12, 63: composer des vers. - ducere fossam, Caes. BG. 7.72.1: creuser un fossé. - ducere lateres de terra, Vitr. 2, 3: faire des briques de terre. - ducere vivos vultus de marmore, Virg. En. 6, 849: faire le portrait en marbre. - ducere choreas, Ov. M. 8, 582: former des danses. - ducere stamina (fila): tirer le fil. - lanas ducere, Ov. M. 4, 34: étirer la laine, filer la laine. - ducere carmina: composer des vers. [st1]7 [-] tirer, faire descendre, faire sortir, attirer, aspirer, boire. - ducere sortem, Cic. Div. 2, 33: tirer au sort. - ducere ensem vagina, Sil. 8, 342: tirer l'épée du fourreau. - ducere os (vultum), Ov.: prendre un visage renfrogné. - ducere tura naribus, Hor.: respirer l'encens. - ducere pocula, Hor.: vider les coupes. - ducere sollicitae jucunda oblivia vitae, Hor.: goûter l'agréable oubli d'une vie inquiète. - sibi quisque ducere, Sall. J. 41: chacun se mit à tout attirer à soi (à tout s'approprier). - boves naribus umiferum duxere ex aëre sucum, Cic. Div. 1: les boeufs aspirent avec leurs naseaux l'humidité contenue dans l'air. [st1]8 [-] tirer, prendre, recevoir. - ducere exordium a nostra personna, Quint.: tirer l'exorde de notre personne. - ducere originem + ab ou ex et abl.: tirer son origine de. - ducere initium a... Cic.: commencer par. - ducere honestum ab... Cic.: faire dériver l'honnête de... [st1]9 [-] traîner en longueur, passer (le temps), prolonger. - aetatem in litteris ducere: passer sa vie dans les lettres. - ducere diem ex die: vivre au jour le jour. - bellum ducere: faire traîner la guerre en longueur. - diem ex die ducere: différer de jour en jour. - ubi se diutius duci intellexit, Caes.: dès qu'il comprit qu'on voulait gagner du temps. - ducere noctem ludo, Hor.: passer la nuit à jouer. [st1]10 [-] conduire, inciter, pousser, séduire, tromper, leurrer. - ducit te species, Hor.: l'extérieur te séduit. - declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut... Quint. 10, 7, 21: une gloriole perverse pousse des déclamateurs à... - amore patriae ductus: poussé par le patriotisme. - me ad credendum tua ducit oratio, Cic.: ton discours me donne confiance. [st1]11 [-] calculer, compter. - XC medimnûm milia duximus: nous avons compté 90.000 médimnes. - rationem ducere: calculer, supputer. - ducere suas rationes, Cic.: faire ses comptes. - ducere rationem alicujus: tenir compte de qqn. - ducere rationem alicujus rei: tenir compte de qqch. - aratorum rationem ducere: tenir compte des laboureurs. - sui commodi rationem non ducit: il ne fait aucun compte de ses intérêts. [st1]12 [-] estimer, penser, juger, regarder comme, tenir pour. - Marcum probissimum duco: je considère Marcus comme très honnête. - ducere aliquem pro + abl. ( in + abl. ou loco + gén.): regarder qqn comme. - aliquem in numero hostium ducere: compter qqn au nombre des ennemis. - avec gén. de prix - magni, parvi ducere (= habere, facere, putare, aestimare): estimer beaucoup, estimer peu. - pluris ducere: estimer davantage. - pro nihilo ducere: estimer comme rien. - ducere aliquem despicatui, Cic. Fl. 27, 65: mépriser qqn. - summa probitate ducebatur: on le regardait comme très honnête. - Marcus probissimus ducebatur: on considérait Marcus comme très honnête. - ducere + prop. inf.: penser que. - ad eas res conficiendas biennium sibi satis esse duxerunt, Caes. BG. 1: ils pensèrent que deux ans devaient leur suffire pour ces préparatifs. - ducere alicujus modestiam in conscientiam, Sall.: interpréter la modestie de qqn comme un aveu (d'infériorité). [st1]13 [-] locutions diverses. - ducere cicatricem, Ov.: se cicatriser. - ducere colorem, Virg.: se colorer (en parl. du raisin). - ducere os (vultum), Ov.: prendre un visage renfrogné. - ilia ducere, Hor.: [tirer les flancs] = être poussif (en parl. d'un cheval).* * *Duco, ducis, duxi, ductum, ducere. Terent. Mener en main, Guider, Duire.\Ducuntur omnia Dei nutu. Plaut. Tout est mené et gouverné et conduict par le vouloir de Dieu.\Ducere se ad aliquem. Plaut. S'en aller, etc.\Ducere se ab aedibus. Plaut. S'en aller hors de la maison.\Ducere se deorsum de arbore. Plautus. Descendre de dessus un arbre.\Ducere ad credendum. Cic. Duire, Induire.\Duci ad cognitionis cupiditatem. Cic. Estre duict et mené de nature à vouloir scavoir.\Per omnia aliquem ducere. Virgil. Le mener par tout, et luy monstrer tout.\AEtatem ducere. Horat. Vivre.\AEstas septima ducitur. Virgil. Quand on vit sept estez, ou sept annees.\AEtatem in literis ducere. Cic. Employer son temps à l'estude continuellement.\Deus duxit aeuum per suos gradus. Senec. A mené et divisé la vie de l'homme par certains degrez et aages, comme par enfance, adolescence, jeunesse, etc.\Ducere agmen. Cic. Mener et aller devant, Conduire.\Aluum ducere. Cels. Faire lascher le ventre.\Nostros in longum ducis amores. Virgil. Tu recules et prolonges.\Anhelitum ex cursura ducere. Plaut. Haleter, Estre à la grosse haleine.\Animam ducere, pro Viuere. Liu. Vivre.\Animam ducere de caelo. Cic. Tirer son haleine de l'air.\Aquam. Cic. Faire venir l'eaue et conduire d'un ruisseau ou fontaine en quelque autre lieu.\Argentum. Virgil. Estendre, Alonger.\Argumenta ex ipsis positionum vitiis ducimus. Quintil. Nous prenons, etc.\Bellum cum aliquo. Virgil. Faire la guerre à aucun.\Ipse qui caelum nebulasque ducit. Seneca. Dieu qui conduit et gouverne le ciel.\In carcerem ducere. Cic. Mener en prison.\Cicatricem. Columel. Refermer et guarir la playe, et la mener à cicatrice.\Ducta cicatrix. Liu. Une playe refermee et venue en cicatrice.\Colorem. Virgil. Prendre couleur, Se coulourer.\Colore aureo pelles ducere. Plin. Teindre en couleur d'or.\Coniectura ducitur ex hac re. Cic. On prend conjecture de ce.\In crimen ducere. Tacit. Attribuer et imputer à crime.\Ex animo curam ducere. Plaut. Jecter hors soulci.\Diem ducit Lucifer. Virgil. Ameine.\Diem somno ducere. Senec. Passer le jour à dormir.\Vagina ducitur ensis. Sil. Est desgainee.\In errorem ducere. Ouid. Faire errer.\Exequias alicui ducere. Plin. iunior. Le convoyer en terre.\Exercitum in Sabinos ducere. Caes. Faire marcher son ost et son armee.\Exordium a re aliqua ducere. Cic. Commencer, prendre le commencement.\Figuram ducere veri. Claud. Sembler estre vray, Resembler au naturel.\Fossam. Liuius. Faire un fossé, ou une trenchee.\Fraena manu ducere. Ouid. Retirer la bride à soy.\Frigus ab vmbra ducere. Ouid. Prendre fraicheur à l'ombre.\Funem ducere. Horat. Mener une chorde et la trainer apres soy.\Funus alicui ducere. Plin. Convoyer quelqu'un en terre.\Genus ab aliquo ducere. Ouid. Estre venu ou descendu de la race et lignee d'aucun.\Blandis ducitur hora dolis. Propert. L'heure se passe.\Nos flendo ducimus horas. Virgil. Nous consumons le temps à pleurer, Le temps se passe et se perd tandis que nous nous amusons à pleurer.\Horas extremas ducere. Martial. Mourir, Tirer à la fin.\Ilia ducere. Horat. Halleter, et batre les flancs, comme un cheval poussif, ou qui est hors d'haleine.\Initium a re aliqua ducere. Cic. Commencer.\Initium ducere ex aliquo. Quintil. Cic. Prendre son commencement.\In ius aliquem ducere. Terent. Mener par devant le juge.\Laminam ducere. Quintil. Estendre.\Lateres. Vitruuius. Faire des tuiles.\Lineam. Plinius. Tirer une ligne au pinceau, Reigler.\Ducit duo lina acus. Cels. Quand en une aguille on a enfilé deux filets.\Ducitur et digitis littera rara meis. Ouid. J'escri peu souvent, Je n'escri guere souvent.\In ludum ducere et reducere. Terent. Mener et ramener.\In matrimonium. Cic. Espouser, Prendre à femme.\Mucronem. Virgil. Desgainer.\Muros. Virgil. Continuer à haulser les murailles.\Noctem ducere ludo. Claud. Jouer toute nuict.\Noctem iucundis sermonibus. Plin. iunior. Passer la nuict.\Nomen ex re aliqua. Cic. Prendre surnom et appellation de quelque chose.\Notam ducere. Horat. Estre marqué.\Obliuia ducere poenae. Valer. Flac. Oublier la peine.\Opinione duci. Cic. Estre mené et meu, etc.\Orationem ducere ab eodem verbo. Cic. Commencer.\Ordine ducere. Virgil. Mener par ordre.\Os exquisitis modis ducere. Quintil. Faire diverses mines et grimaces de la bouche.\Otia ducere. Ouid. Estre oisif.\Parietem per vestibulum alicuius ducere. Cic. Faire continuer une paroy, et faire passer parmi, etc.\In partes ducere. Tacit. Attirer à sa bende et de son parti.\Pectus in contraria ducere. Ouid. Faire avoir à aucun diverses et contraires voluntez, Faire qu'il vueille tantost une chose, tantost le contraire.\Ducunt eum pedes rus. Plaut. Le meinent aux champs, Il va à pied.\Pensa manu ducere. Iuuenal. Filer.\Piscem hamo ducere. Ouid. Attirer.\Pocula ducere. Propert. Tenir longue table à boire, Continuer longuement la buverie.\Principium a re aliqua. Cic. Commencer.\Prouincias ducere. Tacit. Gouverner.\Ducere suam rationem. Cic. Avoir esgard à soy.\Hanc nemo ducit rationem, sed, etc. Caelius ad Ciceronem. Personne ne prend garde à ce, etc.\Rationem salutis ducere. Cic. Avoir esgard à son salut.\Ex his enim, similibusque saepe noua curandi ratio ducenda est. Cels. Il fault prendre ou adviser et tirer nouvelle maniere de curer et guarir la maladie.\Remos ducere. Ouid. Demener les rames, Tirer à la rame.\Ruinam Senec. Cheoir et tomber impetueusement.\Sermonem a re quapiam. Cic. Commencer son propos par quelque chose. \ Sessum. Plaut. Mener asseoir.\Similitudinem e re aliqua. Cic. Prendre patron.\In opaco situm ducere. Quintil. Devenir chansi, Se chansir.\Somnos. Virgil. Dormir.\Sortem. Cic. Faire sort.\Spiritum. Attirer le vent. Et per translationem, Vivre. Cic.\Spiritum naribus. Varro. Tirer son vent par les narines.\Stamina. Ouid. Filer de la laine.\Sulcos. Plin. Faire des seillons.\Suspiria. Mart. Souspirer.\Ex facto ipso suipiciones ducentur, si etc. Cic. On cueillera et prendra les souspecons du faict.\Tempus ducere. Cic. Passer et prolonger le temps.\In transennam dolis ducere. Plaut. Mener.\Triumphum ducere. Plin. Triompher.\Vallum. Liu. Faire un rampart, et le continuer loing.\E luto vasa ducere. Quintil. Faire, Former.\Ducere vitam. Cic. Vivre.\Vtilitatem ex re aliqua ducere. Cic. Retirer aucun prouffit de quelque chose.\Ducere vultum. Martial. Se refrongner, Faire laide mine.\Viuos vultus de marmore. Virgil. Tailler au vif en marbre.\Vxorem ducere. Cic. Se marier, Prendre à femme et mener en sa maison.\Ducere, verbum, pertinet ad vsurarum rationem. Cic. Compter et payer.\Vsuras ducere. Cic. Continuer le payement des usures.\Duci authoritate. Cic. Estre meu et induict.\Duci cogitatione alio. Cic. Estre mené.\Duci despicatui. Cic. Estre desprisé, Quand on ne fait compte de nous.\Duci phaleratis dictis. Terent. Estre mené et abusé par belles parolles. \ Errore. Cic. Se laisser abuser.\Falso gaudio. Terent. Estre entretenu et repeu longuement de faulse joye.\Gloria. Cic. Estre mené et meu de gloire, Aimer honneur.\Mercede et praemio. Cic. Quand le loyer meine aucun et l'induist à faire quelque chose.\In hostium loco et numero duci. Cic. Estre reputé pour ennemi.\Ventre. Horat. Estre sur sa bouche, Aimer les bons morceaulx.\Ducere. Cic. Prolonger, Alonger, Differer.\Bellum ducere. Cic. Prolonger la guerre, Faire durer la guerre, et ne vouloir point combatre à oultrance.\Ducere diem ex die. Caes. Remettre aucun de jour en jour, Bailler des remises.\Vbi se diutius duci intellexit. Caesar. Qu'on le menoit et abusoit de belles parolles.\Ducere. Cic. Estimer et penser.\Animo ducere. Virgil. Penser en soymesme.\Ducere infra se omnia humana. Cic. Estimer toutes choses moindres que soy.\Nihil ducere in bonis praeter virtutem. Cic. N'estimer qu'il y ait autre chose qui doibve estre appelee bien, fors vertu.\Ducere damno. Plaut. Tenir à grand perte.\Gloriae ducere alicui quidpiam. Cic. Luy tourner à grand loz, Luy attribuer à louange.\Ducere in gloria. Plin. Reputer à grand loz et gloire.\Ducere honori. Sallust. Estimer une chose estre honorable, Attribuer et reputer à honneur.\Ducere laudi. Terent. Tourner à loz, Attribuer à louange.\Ducere minoris. Sallust. Estimer moins.\Officii duxit, exorare filiae patrem. Suetonius. Il pensa que c'estoit à luy à faire, etc. Il estima que pour faire son debvoir, il falloit, etc.\Ducere parui. Cic. Peu estimer.\Ducere prae se neminem. Author ad Heren. N'estimer que soy, N'estimer personne au pris, ou en comparaison de soy.\Ducere pro falsis. Sallust. Tenir et estimer une chose pour mensonge.\Ducere aliquid pro nihilo. Cic. N'en tenir compte non plus que de rien.\Ducere aliquid vxori probro. Plaut. Luy reprocher et imputer à meschanceté.\Ducere aliquem ex aere. Plin. Faire la statue d'aucun de fonte ou de cuyvre. -
10 lagopus
lagōpūs, ŏdis, f. [st2]1 [-] pied-de-lièvre (plante). [st2]2 [-] un oiseau des Alpes (le duc?). - [gr]gr. λαγώπους, ποδος.* * *lagōpūs, ŏdis, f. [st2]1 [-] pied-de-lièvre (plante). [st2]2 [-] un oiseau des Alpes (le duc?). - [gr]gr. λαγώπους, ποδος.* * *Lagopus, pen. prod. lagopodis, penul. corr. Plin. Une sorte d'oiseau ayant les pieds veluz comme ceulx d'un lievre.\Lagopus. Plin. Une herbe resemblant au pied d'un lievre qu'on appelle L'herbe de la trinité, ou pied de lievre. Une espece de treffle. -
11 duco
dūco (altlat. douco), dūxī, ductum, ere (gotisch tihuan = ahd. ziohan = nhd. ziehen), I) ziehen, A) im allg.: frena manu, Ov.: navem per adversas undas (stromaufwärts), Ov.: ferrum per alcis viscera, jmdm. das Schwert durch den Leib stoßen, Sil. – B) insbes.: 1) ziehend weiter bewegen, schleppen, capellam, nachschleppen, Verg.: poet., sidera crinem ducunt, ziehen hinter sich her, Verg. – 2) anziehen, an sich ziehen, a) eig.: magnes ducit ferrum, Prop.: u. so minutum ferrum (Eisenstückchen), quod similes (magnetae) lapides similiter ducunt, dissimiliter dissimiles, Varro LL.: ducere remos, rudern, Ov.: absol. (als t.t. der Kochk.), ziehen, anziehen, cum duxerit, Apic. 4, 141. – dah. prägn., annehmen, bekommen, colorem, sich färben, Verg.: formam, Ov.: cicatricem, Liv.: rimam, Ov. – b) übtr.: α) anziehen = reizen, fesseln, ergötzen, fabellarum auditione ducuntur, Cic.: quos ipsa pericula ducent, Lucan.: ducit uterque color, Prop. – β) hinreißen, verführen, erore duci, Cic. – γ) zu etw. bringen, bewegen, me ad credendum tua ducit oratio, Cic.: caritate patriae ductus, Nep. – 3) einziehen, in sich ziehen, spiritum naribus, Varro: auram bonam floris naribus, Min. Fel.: aëra spiritu, Cic.: frigus ab umbra, Ov.: poet., somnos, schlafen, Verg. – prägn. (wie ελκειν), in vollen Zügen trinken, schlürfen, pocula Lesbii, Hor.: nec-————taris sucos, Hor.: situlas duas plenas mero, Vopisc. – 4) herausziehen, ferrum vaginā, Ov.: sortes, Cic.: prägn., alqd od. alqm sorte, Cic.: poet., fletum, Gestöhn aus der Brust hervorstoßen, Prop.: verba longā morā, Worte hervorstammeln, Prop. – u. herunterziehen (Ggstz. sursum reducere, wieder heraufziehen), Vitr. 9, 8, 2. – 5) ziehend-, in die Breite verfertigen, -machen, ziehen, bilden, a) eig.: parietem, Cic.: fossam, Caes.: vallum fossamque per tantum spatii, Liv.: vallum ex castris ad aquam, Caes.: fossam longius, weiter ziehen, Plin. ep.: muros, aufführen, erbauen, Verg.: murum interiorem ab nondum capta parte urbis, Liv.: viam aliter duci non posse, Liv.: lineam, Cels.: alia in picturae modum subtilibus lineis ducta, Sen. – ocreas argento, Verg.: alqm ex aere, Plin.: lateres, Ziegel streichen, Vitr.: vivos ducent de marmore vultus, Verg. – alapam, colaphum alci, ziehen (= geben), Phaedr. u. Quint.: orbem, einen Kreis machen, Sen. – 6) Fäden eines Gespinstes ziehen, subtemen ductum inter stamina, durch die Fäden des Aufzugs durchgezogen, Ov.: lanas (beim Krämpeln), Ov.: stamina (beim Spinnen), Tibull. u. Ov.: u. so fila sequentia, Ov.: u. pensa manu, Iuven. – poet. übtr., v. Dichter, carmina, versus, Ov.: epos, Hor. – 7) = producere, ziehen, dehnen, reden, ut muliercula mihi digitulos ducat, Sen. ep. 66, 53. – übtr.: a) hinbringen, zubringen, aetatem in litteris,————Cic.: vitam, Verg.: noctem, Prop. – b) hinausziehen, in die Länge ziehen, verzögern, bellum, Cic.: tempus, Cic.: im üblen Sinne, animam, hinschleppen, spiritum, hinschmachten, Liv.: vitam per extrema omnia, hinschleppen, Verg. – prägn., alqm diem ex die, jmd. von Tag zu Tag hinhalten, Caes. b.G. 1, 16, 4. – 8) verziehen, verdrehen, os, Cic. u. Quint. – 9) = deducere, herziehen; nur übtr., a) ableiten, herleiten, hernehmen, genus a Tantalo, Poët. trag. fr.: nomen ex alqa re, Cic.: principium ab alqo, Cic.: originem ab alqo, Hor. – etymologisch, ab eundo nomen (Iani) est ductum, Cic.: quod (nomen) utrumque a Graeco est ductum, Quint.: dic Penates sive a penu ducto nomine, sive ab eo, quod penitus insident, Cic.: alterum (vocabulum) ex Graeco manifestum est duci, alterum ex vocibus avium, Quint. – b) anfangen, ab eodem verbo ducitur saepius oratio, Cic. – 10) rechnen, berechnen, in Rechnung bringen, anschlagen, peraeque, eins ins andere rechnen, Varro: nonaginta medimnûm milia duximus, Cic.: fenus quaternis centesimis, Cic.: non duco in hac ratione eos (oratores), quibus etc., ich rechne hier die nicht mit, die usw., Cic. – dah. a) unter etw. zählen, rechnen, alqm in hostium numero, Caes.: alqm loco affinium, Sall.: alqd in malis, Cic. – b) für etw. halten, achten, schätzen, alqd parvi, gering achten, Cic.: pluris, höher, Cic.: pro nihilo, Cic.: laudi, Nep.: alqm despi-————catui, für verächtlich halten, verachten, Cic.: in gloria, für rühmlich halten, Plin.: alqm victorem, Nep.: alqm pro hoste, Lact.: u.m. folg. Acc. u. Infin. = dafür halten, der Ansicht sein, daß usw. (vgl. Matthiä Cic. de imp. Pomp. 17. Orelli Cic. Brut. § 298. p. 339 ed. min. u. Cic. Cael. § 78. p. 72 ed. min.), qui se regem esse ducebat, Cic.: illa ficta esse ducimus, Cic.: equidem ego fabulam fictamque rem esse ducebam, Liv.: quae mox usui fore ducebat, Sall.: si vectigalia nervos esse rei publicae semper duximus, Cic. – dah. duci häufig (das allgemeine Urteil auszudrücken) = für etw. gelten, Nep. u.a. – c) rationem ducere, s. ratio no. II, B, 1, b.II) = führen, A) im allg.: 1) eig.: a) v. Pers.: loro (am Riemen) ducere equum, Liv.: alqm ante currum, Liv.: alqm secum hinc extemplo domum, Ter.: alqm ad alqm, Komik.: alqm intro ad alqm, Ter.: alqm secum, mitnehmen, Plaut.: alqm per omnia, Verg.: principes obsidum loco, Caes.: difficile iter, vix quā singuli carri ducerentur, Caes.: m. 1. Supin.: venatum ducere invitas canes (sprichw., unser »den Hund aufs Jagen tragen«), Plaut. Stich. 139. – dah. se ducere, unser »sich drücken, sich wegschieben, sich fort- od. davonmachen« = fortgehen, duc te ab aedibus, Plaut.: se ad regem, Plaut.: se a Gadibus, Asin. Poll. in Cic. ep. – b) v. Lebl.: iter ducit ad urbem, Ov.: quo via ducit, Verg.: duxit via in editum leniter collem,————Liv. – 2) übtr.: duci ventre levem, sich leicht leiten lassen, Hor. sat. 2, 7, 38: m. 1. Supin., cessatum ducere curam, einlullen, Hor. sat. 1, 2, 31. – B) insbes.: 1) als publiz. t.t., jmd. vor Gericht, ins Gefängnis, zur Bestrafung (zum Tode usw.) führen, abführen, alqm in ius, Liv.: in carcerem, in vincula, Cic., Liv. u.a.: alqm ad mortem, Cic. u.a.: ad supplicium, Suet. – u. bl. alqm, altes Dekret b. Cic. Verr. 2, 32 (u. dazu die Auslgg.). Liv. 6, 14, 3. Suet. Cal. 27, 1. Plin. ep. 10, 97 (96), 3 (u. dazu Korte): toto itinere non ducitur (wird abgeführt), sed trahitur (wird fortgeschleppt), Sen. contr. 2, 5 (13), 3. – 2) als milit. t.t.: a) (v. Feldherrn) die Truppen wohin führen, marschieren-, rücken lassen, contra (Adv.) aciem, entgegenrücken, Dar. Phryg.: exercitum in fines Suessionum, Caes.: cohortes ad munitiones, Caes.: recto itinere exercitum ad eos, quos etc., Liv. – absol., marschieren, rücken (v. Feldherrn), contra hostes, in Etruriam, Liv. (s. Fabri Liv. 21, 22, 5): ad hostem, Liv. (s. Fabri Liv. 22, 12, 2): u. vorausmarschieren (v. den Soldaten), pars equitum ducebant, Tac. – b) prägn. (v. Anführer), ein Heer, eine Heeresabteilung anführen, befehligen, exercitum, Cic.: ordinem, Zenturio sein, Cic.: primum pilum, Caes. (vgl. Schneider Caes. b.G. 6, 38, 1): dah. übtr., familiam, der (die, das) Vornehmste (Erste) sein, Cic.: classem, der Oberste der Klasse sein, Quint. – 3)————uxorem d. domum, eine Gattin heimführen, heiraten, v. Manne, Plaut. u. Ter.: dah. bl. d. uxorem alcis filiam, Cic.: d. in matrimonium alcis filiam, Caes.: u. bl. d. alqam, Ter. u. Cic. (s. Spengel Ter. Andr. 316): coniuges ducunt, sie heiraten, Iustin.: coniuges, quas iuvenes (als Jünglinge, jung) duximus, Curt.: absol., ducere ex plebe, sich eine Frau aus den Plebejern holen, aus den Pl. heiraten, Liv. 4, 4, 7. – 4) jmd. bei der Nase herumführen, anführen, aufziehen, zum besten haben (s. Spengel Ter. Andr. 180), Komik., Prop. u. Ov. – 5) als mediz. t.t., abführen, alvum, klistieren, Cels.: sanguinem, das Blut ableiten, Plin. – 6) als t.t. der Wasserbaukunst, führen, leiten, aquam non longe a villa, Cic.: aquam per fundum alcis, Cic.: aquam in urbem, Liv. – 7) herzuführen, herbeiführen, duc nigras pecudes, Verg.: übtr., ducere soporem, machen, verursachen, Tibull. – 8) mit (sich) nehmen (s. Fritzsche Hor. sat. 1, 6, 101), alqm, Hor.: alqm secum ex Ionia, Nep.: suas mulierculas secum, Cic.: uxorem in convivium, Nep.: in provinciam poëtas, Cic.: Ennium in Aetoliam, Cic.: poet., duxit sua praemia victor, nahm mit sich = bekam, Ov. met. 10, 680. – 9) aufführen, alci funus, ein Leichenbegängnis veranstalten, Cic.: so auch exsequias, Plin.: u. materno cineri pompam, Ov. – choros, Reigen aufführen, tanzen, Hor. – ⇒ Archaist. Imperat. duce, Plaut. rud. 386 u.ö. – Synkop. Perf.————duxti, Varro sat. Men. 201. Catull. 91, 9. Prop. 1, 3, 27: Infin. duxe, Varro sat. Men. 329. – Parag. Infin. Praes. Pass. ducier, Ter. eun. 572. Afric. Minor bei Macr. sat. 3, 14, 7. -
12 separatio
sēparātio, ōnis, f. (separo), die Absonderung, Trennung (Ggstz. coniunctio), I) eig.: distributio partium ac sep., Cic.: animi et corporis in morte, Gell.: animae, Mythogr. Lat.: separationes agrorum, Gromat. 11, 30. – II) übtr.: sep. criminum, Quint.: nominum idem significantium, Quint.: sui facti ab illa defensione, Cic. – als rhet. Fig. = διακοπή oder διαστολή, die Trennung, der Einschnitt, wenn zwischen zwei gleiche Wörter ein drittes gesetzt wird (zB. duc, age, duc ad nos), Iul. Rufin. de schem. lex. § 11.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > separatio
-
13 ducianus
касающийся так наз. Dux: duc officium (1. 30. C. Th. 7, 4. 1. 2 C. Th. 15, 11);apparitores duc. (1. 1 C. Th. 11, 25).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > ducianus
-
14 Bubo bubo
VOCABULARIUM NOMINUM ANIMALIUM QUINQUELINGUE — AVES > Bubo bubo
-
15 Otus scops
—1. LAT Otus scops ( Linnaeus)2. RUS сплюшка f обыкновенная совка f3. ENG (common) scops-owl4. DEU Zwergohreule f5. FRA petit-duc m scops, hibou m petit-ducVOCABULARIUM NOMINUM ANIMALIUM QUINQUELINGUE — AVES > Otus scops
-
16 separatio
sēpărātĭo, ōnis, f. [id.], a sundering, severing, separation (rare, but good prose):II.sui facti ab illā definitione separatio,
Cic. Inv. 2, 18, 55:distributione partium ac separatione,
id. de Or. 3, 33, 132:congregatio criminum accusantem adjuvat, separatio defendentem,
Quint. 7, 1, 31:nominum idem significantium (opp. congregare, and corresp. to disjunctio),
id. 9, 3, 45:animi et corporis in morte,
Gell. 2, 8, 7:tamquam eā separatione ad caedem destinarentur,
Tac. H. 4, 46.—Esp., rhet. t. t. division, separation, when a word is inserted between two like words (as duc, age, duc, etc.), Jul. Ruf. de Schem. Lex. § 11. -
17 duce
арх. Pl = duc -
18 maxime
1) больше всего (m. omnium belli avidus L); в высшей степени, чрезвычайно, совершенно, вполне, весьма (dignus Ter; fidus, necessarius C)quam m. C — как можно (больше)quum m. C — именно (как раз) теперь (тогда)nunc quum m. C — теперь в особенности (более, чем когда-л.)non m. C — не совсем, не так уж2) преимущественно, в особенности (aliquid velle QC; poētae maximeque Homērus C)3) лучше (предпочтительнее) всего (aliquem m. vivum alicui tradĕre Sl)4) так точно, совершенно верноnonne hoc monstri simile est? — m. Ter — разве это не чудовищно? — Конечно5) в основном, в целом (hoc m. modo L)puer ad annos m. natus octo AG — мальчик в возрасте не свыше 8 лет7) очень хорошо, весьма охотно (duc me ad eam. — m. Ter) -
19 sodes
sōdēs [из si + audes\]пожалуйста, если угодно, сделай милость (dic, s. Ter, J; duc nos, s. Ter)jube, s., nummos curari C — благоволи уплатить деньги -
20 adiutor [2]
2. adiūtor, ōris, m. (adiuvo), der Unterstützer, a) übh. = der unterstützende, fördernde Gehilfe, Beistand, der Förderer, Beförderer, im üblen Sinne = der Helfershelfer (Synon. minister, administer), duc adiutores tecum ad navim qui ferant, Plaut.: non mihi, sed tibi hic venit adiutor, Cic.: quibus adiutoribus regem aggressus, unter deren Beistand, Sall.: u. so paucos homines hoc adiutore Q. Opimium omnibus bonis evertisse, Cic. – hic adiutor meus et monitor, Ter.: Plancus nunc adiutor Bruti, nunc proditor, Vell. – adiutor iracundiae, Ter.: victoriae populi Romani, Cic.: sententiae, Cic.: consiliorum periculorumque, Cic.: harum omnium rerum L. ille Torquatus auctor, adiutor, particeps exstitit, Cic. – m. Dat., deos adiutores incepto invocantes, Dict. 2, 10: cuius ipse honori et dignitati semper faverit atque adiutor fuerit, Caes. b.c. 1, 7, 1: m. in u. Abl., ille absentis in onmibus adiutor, Cic.: in psaltria hac emunda hic adiutor fui, Ter.: his se tribus adiutoribus in re gerenda esse usurum dicebat, Cic.: in quo adiutores Stoicos optimos habemus, Cic.: m. ad od. contra u. Akk. (s. Seyff. zu Cic. Lael. 10, 35. p. 252), ut aut libidinis ministri aut adiutores essent ad iniuriam, Cic.: his adiutor contra patriam inventus est nemo, Cic. – b) der regelmäßige Gehilfe, Beistand, Handlanger, als Tagelöhner, Cato r.r. – als Gehilfe des Hauptschauspielers auf der Bühne (Spieler einer Nebenrolle, mit der Flöte od. mit Gesang Begleitender usw.), Phaedr. 5, 5, 14; übtr., Hor. sat. 1, 9, 46. – als Gehilfe eines Rhetors, Hilfslehrer, Unterlehrer (ὑποδιδάσκαλος), Quint. u. Suet. – als Gehilfe bei literar. Arbeiten, in litteris studiorum alcis, Gell. – bes. der öffentl. bestellte Gehilfe eines Staatsbeamten, wie unser Adjunkt, Adjutant, adiutores triumviris quinqueviri, Liv.: quos tibi comites et adiutores negotiorum publicorum dedit ipsa natura, Cic.: P. Manlius in Hispaniam citeriorem adiutor consuli datus, Liv.: M. Iunius Silanus propraetor adiutor ad res gerendas datus est, Liv.: publice ab Atheniensibus Evagorae adiutor datus, Nep.: huic (quaestori) Fulvium Postumium adiutorem submiserat, Caes.: in qua regione adiutore legatoque fratre meo usus est, Vell.: impetratis a senatu decem adiutoribus, Suet.: die Freunde u. Minister des Kaisers, Vell. u. Suet.: u.a. Hofstellen mit ab, wie adi. ab epistulis, ab actis u. dgl., Inscr.
См. также в других словарях:
duc — [ dyk ] n. m. • 1080; lat. dux, ducis « chef » I ♦ 1 ♦ Anciennt Souverain d un duché. Le duc de Bourgogne. 2 ♦ Mod. Celui qui porte le titre de noblesse le plus élevé après celui de prince (en France et dans quelques pays étrangers). Le duc d… … Encyclopédie Universelle
duc — 1. (duk) s. m. 1° Terme de féodalité. Souverain d un duché. Le duc de Normandie. Duc et pair, duc qui, en vertu de son duché, était pair du royaume. 2° Titre le plus élevé parmi la noblesse de France, après celui de prince. Il reçoit chez… … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
Duc — Du latin vulgaire *ducu, formé sur dux (= guide, chef). Titre de noblesse utilisé soit comme sobriquet, soit pour désigner celui qui exploitait des terres appartenant à un duc, soit encore pour nommer celui qui était ou avait été au service d un… … Noms de famille
Dục Đức — (育德) Prinzenname Nguyễn Phúc Ưng Ái Persönlicher Name Nguyễn Phúc Ưng Chân (阮福膺禛) Geboren 23. Februar 1852 Gestorben … Deutsch Wikipedia
DUC (J.-L.) — DUC JOSEPH LOUIS (1802 1879) Prix de Rome en 1825 (projet d’un hôtel de ville pour Paris), Joseph Louis Duc séjourne à la villa Médicis en même temps que Félix Duban, Henri Labrouste et Léon Vaudoyer; les quatre amis relèvent les vestiges de… … Encyclopédie Universelle
Duc — 〈[ dỵk] m.; od. s, s; frz. Bez. für〉 Herzog; →a. Duchesse (1) [<lat. dux, Gen. ducis „Führer“] * * * Duc [dyk ], der; [s], s [frz. duc = Herzog < lat. dux (Gen.: ducis), ↑ Dux]: 1. <o. Pl.> höchster Rang des Adels in Frankreich … Universal-Lexikon
DUC — ist die Bezeichnung für ein Kutschenmodell, siehe Duc (Kutsche) die französische Bezeichnung eines Adligen, siehe deutschsprachige Entsprechung Herzog Ducati, ein italienischer Zweirad Fabrikant Die Abkürzung DUC steht für Dansk Undergrunds… … Deutsch Wikipedia
Duc — ist die Bezeichnung für ein Kutschenmodell, siehe Duc (Kutsche) die französische Bezeichnung eines Adligen, siehe deutschsprachige Entsprechung Herzog Ducati, ein italienischer Zweirad Fabrikant Die Abkürzung DUC steht für Dansk Undergrunds… … Deutsch Wikipedia
Dục Đức — Titre Empereur 20 juillet 1883 – 23 juillet 1883 Prédécesseur Tự Đức Successeur Hiệp Hoà Biographie … Wikipédia en Français
Duc [1] — Duc (fr., spr. Dück), 1) so v.w. Herzog; 2) in Frankreich unter dem höheren Adel Rang zwischen Prince u. Comte, wurde Excellence titulirt … Pierer's Universal-Lexikon
Duc [2] — Duc, Art der Schlankaffen, s.d … Pierer's Universal-Lexikon