-
1 contraho
1) стягивать, сжимать (membrum C, CC; digitos in pugnum PM); втягивать ( collum C); натягивать ( arcum J); стягивать, заживлять ( vulnus CC)c. vela C, H, O — убирать парусаc. frontem Pl, C etc. — морщить лобc. supercilia Q — сдвигать (хмурить) брови2) сужать ( intercolumnia Vtr)3) сокращать (frigore contrăhi Hier; pulmones se contrăhunt C; c. tempus epularum PJ)contractus frigore Su, Col — закоченевший от холода, ноcontractum frigus V, Sen — холод, от которого коченеют4) крепить (вызывать запор), закреплять (alvum, ventrem CC; in senectute alvus contrahitur CC); свёртывать ( fici sucus lac contrahit PM)5) ограничивать, умерять (appetitūs C; jura Sil)6) собирать, набирать (exercitum VP etc.; magnam classera Nep); сосредоточивать, стягивать (dispersos cives in unam urbem VM; auxilia a finitimis Just)7) созывать, собирать (senatum Just etc.; aliquos ad colloquium L); собирать, скоплять, нагромождать (aquam intus in uterum CC; omnis generis commeatum Su; niella PM — о пчёлах; pecuniam Col, Sen etc.; undique libros Su)8) соединять, сближать, сочетать ( rudes animos in unum O)9) навлекать, причинять, доставлять (molestias aliquā re C; inimicitias domui O; numinis iram sibi O)(тж. c. sibi Hirt, O) навлекать на себя, причинять себе, получатьc. bellum Saguntinis cum Carthaginiensibus L — вызвать войну сагунтинцев с карфагенянамиc. benevolentiam ab aliquo rhH. — снискать чьё-л. благоволениеc. noxam Col — потерпеть ущербc. aes alienum C etc. — войти в долгиc. morbum PM — заболетьc. alicui negotium C — наделать кому-л. хлопот, ноnefas c. L — совершить беззаконие, согрешитьc. matrimonium Just, Su и nuptias Dig — вступать в бракc. amicitiam C — установить дружеские отношенияnihil omnino cum aliquo c. C — не иметь решительно ничего общего с кем-л.causam certaminis cum aliquo c. velle L — искать повода сразиться с кем-л.c. animum C — огорчаться, приуныть -
2 affinitas
1) свойство, родство по мужу или жене; свойственникиa. contracta nuptiis VP — родственные отношения, установившиеся через женитьбу2) родство, тесная связь (litterarum Q, AG) -
3 contractus
I 1. a, umpart. pf. к contraho2. adj.2) ограниченный, тесный, узкий (locus V; introitus C); короткий ( contractiores noctes C)3) скудный4) сдавленный (vox O, C)5) сжатый, краткий ( oratio C)6) уединившийся, спокойный (c. legit, sc. vates H)7) экономный, бережливый, скромный в своих потребностях ( homo contracti animi Sen)II contractus, ūs m. [ contraho ]1) стягивание, сморщивание ( acinorum Vr)2) совершение3) сделка, соглашение, договор, контракт Dig, G, AG etc. -
4 fiducia
1) доверие, fid. dotrinae;2) древнейший вид залога, который возникал тогда, когда должник давал в собственность своему кредитору какой-нибудь предмет посредством mancipatio или in iure cessio, заключив торжественный договор pactum fiduciae, в силу которого веритель был обязан, получив свой долг, возвратить заложенный предмет (Gai. II. 59 seq.). Из этого договора проистекал иск actio fiduciae, которым мог пользоваться залогодатель, если хотел принудить кредитора к возврату заложенной вещи (remancipatio) или оказавшегося при продаже предмета излишка (superfluum) (Gai. IV. 33. 62. Paul. 11. 13. § 6 seq. Paul. II. 13 § 1 Gai. IV. 192);fid. sui (1. 2 § 47 D. 1. 2).
3) отеческая власть в Риме прекращалась добровольным образом посредством эманципации. Чтобы освободиться от отеческой власти, эмансипируемый сын должен был пройти через mancipium, т. е. он подлежал мнимой продаже, которая совершалась три раза. Только после троекратной манципации и manumissio сын становился самовластным. Отец, освобождающий сына из под отеческой власти, сохранял за собою права quasi патрона, законное право наследования и tutelam fiduciariam над manumissus. Выражения contracta fiducia emancipare, manumittere относятся к этому отношению (§ 8. J. 3, 2. cf. 1. 2 § 15 D. 38, 17). 4) женщина, которая тяготилась своим опекуном- агнатом и желала переменить его, поступала, с его согласия, под власть кого-нибудь другого, принимавшего на себя роль фиктивного мужа (coemptionator-coemptio cum extraneo fiduciae causa); потом этот фиктивный муж передавал ее другому лицу, по ее собственному выбору. Этот последний (extraneus manumissor) отпускал ее на свободу в форме vindicta, и тогда, в качестве вольноотпущенницы, она имела его своим опекупом, как патрона. Вся процедура совершалась с целью расширения гражданской правоспособности женщин (Gai. I. 114. 115. 195);- древнее римское право отличало еще т. н. tutor fiduciarius; таким опекуном считался отец (и его дети) над вольноотпущенным (parens manumissor)б a также extraneus manumissor над освобожденным из-под власти mancipii (Gai. I. 166. 172. 175. Ulp. XI. 5). В новейшем р. праве относятся вышеупомянутые выражения к законной опеке, которую имели дети покойного parens manumissor над эманципированным (emancipatus) (tit. J. 1,19. 1. 4 D. 26, 4);res fiduciae data s. fiduciaria, заложенная таким образом вещь (Paul. 1. с. § 6. 7. cf. § 2. eod.). Fiducia cum amico (Gai. II. 60).
res fiduciaria, вещь, заложенная в форме fiducia (Paul. I. 9 § 8. II. 13 § 1 3. 5. V. 26 § 4).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > fiducia
-
5 integer
1) находящийся в прежнем состоянии, ненарушенный, re integra;dum s. si res integra est (§ 9 J. 3, 26. cf. 1. 27 § 3 D. 17, 1. - 1. 2 D. 18, 5. - cf. 1. 1. 2. C. 4, 45. - I. 9 D. 27, 10. 1. 6 § 1 D. 36, 4. 1. 13 C. 2, 13. 1. 15 C. 4, 35. 1. 1 C. 7, 45. 1. 21 C. 8, 45);
integris omnibus (1. 57 D. 2, 14. 1. 65 § 10 D. 17, 2. 1. 15 § 4 D. 42, 1. 1. 24 § 2 D. 4, 4. 1. 24 § 4 D. 19, 2);
in integrum restituere, restitutio;
2) нетронутый, неиспорченный, целый, re integra, прот. post ruinam aedium (1. 9 pr. D. 39, 2);integri restitutio (см.).
rivus int. прот. qui refectione indiget (1. 1 § 7 D. 43, 21. 1. 27. 54 § 1 D. 19, 1. cf. 1. 33 pr. D. 21, 1);
nomina integra, прот. deperdita et male contracta (1. 16 D. 26, 7. 1. 12 § 1 D. 28, 2);
qui integer fuit (Gai. III. 214);
integrum ius (1. 24 §4 D. 4. 4. 1. 57 pr. D. 1, 1. 1. 10 § 1 D. 38, 17. 1. 15 § 35 D. 39, 2);
int. obligatio (1. 5 § 2 D. 20, 6);
actio (1. 2 § 1 D. 24, 3. 1. 1 § 5 D. 27, 4. 1. 89 pr. D. 46, 3);
petitio (1. 21 § 2 D. 5, 2. 1. 29 D. 44, 7); честный, бескорыстный: int. fama, dignitas, opinio, existimatio (I. 7 pr. D. 4, 8. 1. 21 D. 6, 1. 1. 14 § 1 D. 11, 3. 1. 4 pr. D. 26, 10);
fides (1. 38 D. 3, 5. 1. 1 § 11 D. 37, 10);
persona (1. 4 D. 47, 23);
3) подлый, совершенный, напр. integrum прот. роrtio (1. 60 pr. D. 50, 16);integre (adv.) честно: int. peracta administratio (1. 9 D. 2, 7).
ex integro, прот. ex parte (1. 13 C. 1, 2. I. 9 § 1 D. 2, 11);
teneri in integrum, прот. in id. quod facere possunt (1. 25 D. 42, 1. 1. 75. 86 D. 35, 2. 1. 1 § 6 D. 35. 3. 1. 22 pr. D. 45, 1. 1. 76 pr. 1. 77 § 27 D. 31. 1. 3 C. 5, 14);
tempus int., прот. reliquum (1. 15 D. 45, 1);
4) ex integro, снова, ex int. locare = redintegrare locationem (1. 14 D. 19, 2);integra aetas, совершеннолетие (1. 8 pr. C. 6, 61).
ex int. causam agere = retractare causam (1. 31 D. 12, 2);
ex int. petere (1. 25 § 2 D. 44, 2. 1. 3 § 1. 4 D. 48, 2. 1. 6 § 1 D. 48, 3).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > integer
-
6 male
(adv.) худо, дурно, negotium male (прот. utiliter) gestum (1. 9 D. 3, 5. 1. 5 § 4 D. 26, 4. 1. 3 § 1 D. 26, 10. 1. 7 § 2 D. 27, 10);m. vendere res прот. bene administrare (1. 3 pr. D. 35, 2. 1. 7 § 2 D. 26, 7);
m. contracta nomina, прот. integra (1. 16 eod.): m. credere pecuniam (1. 18 pr. D. 5, 3. 1. 10 § 7 D. 17, 1. 1. 1 § 7 D. 1, 12. 1. 3 § 2 D. 26, 7. 1. 3 § 8 D. 26, 10. 1. 6 § 6 D. 3, 2. 1. 31 pr. D. 16, 3. 1. 48 § 1 D. 28, 5);
m. notus servus (1. 15 § 44 D. 47, 10); несправедливо, неверно, неправильно, m. iudicare, absolvere (1. 12 D. 12, 5. 1. 28 D. 12, 6. 1. 1 § 4 D. 7, 3. 1. 4 § 2 D. 2, 14);
stipulari (1 10 pr. D. 38, 1);
non m. testari (1. 3 § 14 D. 38, 2). $
-
7 ratus
1) действительный, имеющий законную силу, напр. rato manente pacto (1. 16 D. 2, 15. 1. 8 § 25 eod. 1. 65-67 D. 24, 1);testamenta rata, прот. irrita (1. 6 § 11 D. 28, 3);
ratum manere testamentum, прот. rumpi (1. 16 § 1 D. 28, 6. 1. 42 D. 40, 5. 1. 55 § 2 D. 36, 1. 1. 16 D. 29, 1. 1. 12 § 1 D. 30. 1. 41 § 8 D. 32. 1. 9 D. 29, 5. 1. 9 D. 24, 2. 1. 28 pr. D. 2, 14, 1. 61 pr. D. 23. 3. 1. 5 pr. D. 39, 1); особ. обозн. ratum habere и ratihabitio, последующее согласие на юридический акт (1. 25 C. 5, 16. 1. 1 C. 2, 46); признание юридического действия, совершенного без уполномочия тем, для кого оно совершено (1. 12 § 1 D. 46, 8. 1. 6 § 9. 10 D. 3, 5);
2) rata (portio), соразмерная часть, соразмерно, пропорционально (1. 5 § 19 D. 14, 4. 1. 27 pr. D. 11, 7. 1. 54 D. 36, 1. 1. 75 pr. eod. 1. 5 D. 35, 3);ratihabitiones negotiorum gestorum ad ilia reduci tempora oportet, in quibus contracta sunt - всякое ratihabitio имеет обратное действие,- признание дает акту силу со времени совершения его (1. 25 C. 5, 16. cf. 1. 16 § 1 D. 20, 1. 1. 12 § 4 D. 46, 3. 1. 1 § 14 D. 43. 16. 1. 33 § 3. 1. 39 § 1. 1. 40 § 1 seq. 1. 75 D. 3, 3. tit. D. 46, 8).
pro rata (parte-portione - эллипсис) accrescere (1. 4 D. 5, 4. 1. 10 pr. D. 28, 6. 1. 1 § 19 D. 36, 3. I. 15 § 7 D. 19, 2).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > ratus
См. также в других словарях:
contracta — CONTRACTÁ, contractez, vb. I. I. tranz. 1. A încheia un contract. 2. A lua asupra sa o obligaţie, a se îndatora la... ♢ expr. A contracta o datorie = a face o datorie, a se împrumuta. 3. A se molipsi de..., a se îmbolnăvi de ..., a lua o boală … Dicționar Român
contracta — , contractum, contractus L. contracted. 1) Inflorescence a narrow panicle. Arundo contracta, Deyeuxia contracta, Fargesia contracta, Festuca contracta, Hyparrhenia contracta, Imperata contracta, Luziola contracta, Macroblepharus contracta,… … Etymological dictionary of grasses
contractá — vb., ind. prez. 1 sg. contractéz, 3 sg. şi pl. (încheie un contract, îşi asumã, se molipseşte) contracteázã, (se strâng(e), se micşoreazã) contráctã … Romanian orthography
Ergalatax contracta — Scientific classification Kingdom: Animalia Phylum: Mollusca Class: Ga … Wikipedia
Manduca contracta — Scientific classification Kingdom: Animalia Phylum: Arthropoda Class: Insecta … Wikipedia
Synodontis contracta — Synodontis contracta Clasificación científica Reino … Wikipedia Español
Vena contracta — is the point in a fluid stream where the diameter of the stream is the least, such as in the case of a stream issuing out of a nozzle, (orifice). (Evangelista Torricelli, 1643).The maximum contraction takes place at a section slightly on the… … Wikipedia
Bellamya contracta — Taxobox name = Bellamya contracta status = EN | status system = IUCN2.3 regnum = Animalia phylum = Mollusca classis = Gastropoda ordo = Mesogastropoda familia = Viviparidae genus = Bellamya species = B. contracta binomial = Bellamya contracta… … Wikipedia
Parartemia contracta — Taxobox name = Parartemia contracta status = VU | status system = IUCN2.3 regnum = Animalia phylum = Arthropoda classis = Crustacea ordo = Anostraca familia = Branchipodidae genus = Parartemia species = P. contracta binomial = Parartemia… … Wikipedia
Mitra contracta — Scientific classification Kingdom: Animalia Phylum: Mollusca Class: Gastro … Wikipedia
Datana contracta — Scientific classification Kingdom: Animalia Phylum … Wikipedia