-
41 niepok|ój
m (G niepokoju, G pl niepokojów a. niepokoi) 1. (obawa, lęk) anxiety- wieczny/ciągły/dręczący niepokój chronic/constant/nagging anxiety- niepokój sumienia uneasiness of conscience- niepokój wewnętrzny/twórczy internal a. inner/creative anxiety- niepokój egzystencjalny angst, existential anxiety- niepokój o czyjeś zdrowie anxiety about sb’s health- nie ma powodów do niepokoju there’s no cause for anxiety a. concern- odczuwać niepokój to feel anxious, to have an uneasy feeling- odczuwać lekki/dziwny/rosnący niepokój to feel a slight/strange/growing sense of unease a. uneasiness- patrzeć na coś z niepokojem to view sth with concern- z niepokojem patrzył w przyszłość he faced a. looked to(wards) the future with apprehension- z niepokojem patrzeć a. spoglądać w niebo to watch a. look at the sky with apprehension- stwierdzam z niepokojem, że… I am concerned to find that…- dzielić się z kimś swoimi niepokojami to share one’s anxieties a. concerns with sb- dawać powody do niepokoju to give cause for concern- ogarnął mnie niepokój a feeling of uneasiness came over me- rzuciła mu spojrzenie pełne niepokoju she gave him an anxious look- wyraził niepokój o jej bezpieczeństwo he expressed concern for her safety- sytuacja budząca niepokój an anxiety-provoking situation- niepokój budzi fakt, że… it is disquieting a. a matter of concern that…- dręczył ją niepokój a feeling of unease nagged at her- zżerał go niepokój anxiety consumed him2. zw. pl unrest U, disturbances pl- niepokoje polityczne political unrest a. upheavals- niepokoje społeczne social unrest- wywoływać/wzniecać niepokoje to cause a. spark off/to stir up unrestThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > niepok|ój
-
42 oz|wać się
pf — oz|ywać się impf v refl. przest. 1. (odezwać się) to speak, to say- ozwij się wreszcie! say something!2. (wydać głos) [zwierzę] to make a sound; [instrumenty muzyczne] to sound 3. (być słyszalnym) to be heard- za drzwiami ozwało się ciche skomlenie (a) soft whining could be heard from behind the door4. przen. [choroba, ból] to return- ozwało się moje sumienie I had a pang of conscienceThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > oz|wać się
-
43 pas|ować się
v refl. (zmagać się) to wrestle (z kimś/czymś with sb/sth)- pasować się ze sobą a. ze swoim sumieniem to wrestle with one’s conscienceThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > pas|ować się
-
44 plam|a
f 1. (zabrudzenie) stain, mark; (rozmazana) smear, smudge- tłusta plama a grease stain a. spot- uporczywa plama a stubborn stain- plama z krwi a bloodstain- plama po owocach/kawie a fruit/a coffee stain- plama na obrusie/sukience a stain on a tablecloth/a dress- po winie zostanie plama wine will leave a stain- czy te plamy się spiorą? will these stains come out in the wash?- usunąć a. wywabić plamę z koszuli to remove a stain from a shirt- wywabiacz plam spot a. stain remover- plama ropy naftowej an oil slick2. (na skórze) spot, blotch- plamy na twarzy/szyi spots a. blotches on sb’s face/neck- pokryć się czerwonymi plamami to come out a. break out in spots- po truskawkach dostaję plam na twarzy strawberries bring me out in spots a. make me break out in spots- pokryty plamami blotchy, spotty3. (miejsce wyodrębniające się z tła) patch- plama czerwieni/słońca a patch of red/sun(light)- kolorowa plama na tle szarości zimowego ogrodu a splash of colour against the greys of a winter garden- rozmyta plama zieleni a blur a. blurred patch of green- słońce kładło się jasną plamą na jej włosach a patch of sunlight lit (up) her hair- przed oczami migotały a. latały jej czerwone plamy she saw red spots before her eyes4. przen. (hańba) blot, stain- plama na honorze a blot on the escutcheon- plama na sumieniu/reputacji a blot a. stain on sb’s conscience/reputation- zmazał plamę na honorze rodziny he wiped out the stain tarnishing the honour of the family5. Anat. macula- plamy opadowe Med. post-mortem lividity, livor mortis- plamy wątrobowe Med. liver spots- książka zawiera 30 stron białych plam there are thirty blank pages in the book- dorzecze Konga było białą plamą dla podróżników the Congo basin was uncharted territory- próba wymazania białych plam w historii Rosji an attempt at filling in the missing pages in Russian history- jego biografia ma mnóstwo białych plam there are many unknowns a. missing pieces in his biography- dać plamę pot. (skompromitować się) to blot one’s copybook pot.; (popełnić gafę) to drop a brick a. clanger pot.- dał plamę na ostatnim pytaniu egzaminacyjnym he came a cropper a. he messed up on the last question in the exam pot.- szukanie plamy na słońcu nit-picking pot.; fault-findingThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > plam|a
-
45 podykt|ować
pf vt 1. (przeczytać głośno) to dictate [list, plan, wiersz] (komuś to sb) 2. (narzucić) to dictate [warunki] (komuś to sb)- musiałem się zgodzić na wszystko, co mi podyktował I had to agree to everything he demanded- warunki, jakie nam podyktował, były nie do przyjęcia the terms he dictated were unacceptable- sędzia podyktował rzut karny the referee awarded a penalty (kick)- podyktować tempo to set the pace- od startu podyktował szybkie tempo he set a quick pace from the starting line3. (pociągnąć za sobą) to be the reason for a. behind- racjonowanie wody jest podyktowane suszą the reason for the rationing of water is drought- jego decyzja była podyktowana względami praktycznymi/koniecznością his decision was dictated by practical considerations/by necessity- sojusz podyktowany zdrowym rozsądkiem an alliance dictated by common sense- rób to, co a. rób, jak ci serce/sumienie podyktuje do what your heart/conscience tells youThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > podykt|ować
-
46 post|ąpić
pf — post|ępować impf vi 1. (zachować się) to act- postępować ostrożnie/rozsądnie to act carefully/reasonably- postąpić właściwie/niewłaściwie to do a right/wrong thing- postąpiłeś uczciwie/mądrze this was an honest/a wise thing to do- postąpić jak łajdak/dżentelmen to act like a bastard/gentleman- postępować zgodnie z własnym sumieniem/z prawem to follow one’s conscience/the law- nie wiedział, jak ma postąpić he didn’t know what to do- umiał postępować z dziećmi/zwierzętami he knew how to deal with children/animals- trzeba być ostrożnym w postępowaniu z takimi ludźmi you should be careful in dealing with such people2. (posunąć się do przodu) postąpić naprzód/o krok do przodu to move forward/a step forward także przen.- nie postąpiliśmy w tej sprawie ani o krok we made no progress with this case- postępować za kimś to follow sb3. (rozwinąć się) [choroba, badania] to progress- postępujący zanik pamięci creeping amnesia- reforma postępuje bardzo powoli the reform is proceeding very slowly- świat postąpił naprzód the world has progressedThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > post|ąpić
-
47 rachun|ek
Ⅰ m (G rachunku) 1. (obliczenie) calculation- wykonała prosty rachunek pamięciowy she made a. did a simple calculation in her head- on jest biegły w rachunkach he’s quick at figures a. good with numbers- rachunek się nie zgadza the sums don’t tally a. add up2. (konto bankowe) account- na czyimś rachunku in sb’s account- otworzyć rachunek to open an account3. (podsumowany spis należności) bill- słony rachunek an exorbitant bill- rachunek za elektryczność/gaz an electricity/a gas bill- wystawić rachunek to make out a bill- uregulować rachunek to pay a. settle an account, to pay the bill; to foot the bill pot.Ⅱ rachunki plt 1. pot., przest. arithmetic- dzieci całe popołudnie odrabiały rachunki the children did their sums the whole afternoon2. (stan majątku, kapitału) accounts- komisja sprawdziła rachunki firmy the commission inspected the company’s accounts- □ rachunek bieżący current account GB, checking account US- rachunek całkowy Mat. integral calculus- rachunek czekowy current account, checking account- rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, ROR interest-bearing current account- rachunek prawdopodobieństwa Mat. theory of probability, calculus of probability- rachunek różniczkowy Mat. differential calculus■ rachunek zysków i strat profit and loss account- cokolwiek zrobił, szło na mój rachunek whatever he did, I was blamed for it- złe zachowanie córki idzie na jego rachunek he is blamed for his daughter’s bad behaviour- pracować na własny rachunek to be self-employed- w ostatecznym rachunku at the last count- wyrównać rachunki to settle a score- zdać rachunek z czegoś to account for sth- nie będę przed nikim zdawać rachunków I won’t account to anybody for anything- żyć na własny rachunek to be financially independentThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rachun|ek
-
48 r|ola1
f I 1. Teatr, Kino (postać odtwarzana przez aktora) part, role- rola pierwszoplanowa/drugoplanowa the leading/supporting part- rola główna/epizodyczna the main/a bit part- rola popisowa a signature role- rola tytułowa the title role- rola charakterystyczna character part- rola króla/służącego/pierwszej naiwnej the part of a king/a servant/an ingénue- rola komiczna/tragiczna a comic/tragic role- obsadzić kogoś w roli Hamleta a. powierzyć komuś rolę Hamleta to cast sb as Hamlet a. in the role of Hamlet2. Kino, Teatr (tekst) part, lines pl- świetnie napisana rola a marvellously written part- nauczyć się roli na pamięć to learn one’s lines by heart- zapomnieć roli to forget one’s lines3. (zadanie) role- jego decydująca/kluczowa/ważna rola w czymś his decisive/key/important part in sth- jej znacząca/drugorzędna/dwuznaczna rola w czymś her major/secondary/ambiguous part in sth- pełnić rolę gospodarza/opiekuna to function as host/guardian- moja rola polega na zbieraniu informacji my role is gathering information- podjął się niewdzięcznej roli pośrednika he has taken up the thankless role of a go-between- jaką rolę w tym procesie spełniają bakterie? what is the role of bacteria in this process?- doradca prezydenta spełnia nieocenioną rolę the presidential advisor plays an invaluable role- moja rola skończona my role is finished- z prawej ręki szefa spadł a. zszedł do roli podrzędnego urzędnika from being the boss’s right-hand man he was reduced to the role of an office clerk- wiara w Boga odgrywa poważną rolę w moim życiu faith in God is of great importance in my life- czas odgrywa istotną rolę time matters greatly- moje zdanie nie gra roli my opinion is of no consequence- pieniądze nie grają roli money is no object- prezydent powinien grać rolę arbitra the president should play the part of a mediator- prasa powinna grać rolę niezależnego obserwatora wydarzeń the press should play the part of an independent observer- w sądzie odgrywa rolę skruszonego in court he plays a conscience-stricken man- wejść w czyjąś rolę to assume someone’s role- szybko weszła w rolę pani domu very quickly she assumed the role of the lady of the house- wyjść a. wypaść z roli to abandon one’s role- nie wytrzymał napięcia i wypadł z roli he couldn’t stand the tension and abandoned his roleThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > r|ola1
-
49 rusz|yć
pf — rusz|ać impf Ⅰ vt 1. (wykonać ruch) to move- ruszyć ręką/nogą move one’s arm/leg- ruszać ustami to move one’s lips- nie móc ruszyć ręką ani nogą przen. to be dead tired- ruszyć głową a. konceptem to put one’s thinking cap on2. (używać) to touch- nie rusz moich rzeczy! don’t touch my things!- nie chcę ruszać tych pieniedzy I don’t want to use that money3. (zmienić położenie) to move- ruszyć kamień z miejsca to move a rock- założę się, że nie ruszysz tej skrzyni I bet you won’t be able to move that chest ⇒ poruszyć4. pot. (niepokoić) to move; to shift pot.- spróbuj tylko ruszyć dzikich lokatorów just try to move the squatters5. pot. (poruszyć problem) to touch on- lepiej nie ruszaj tej sprawy you’d better not bring up this problem ⇒ poruszyć6. (wywołać emocje) [widok, głos] to move- to mnie nie rusza it leaves me cold ⇒ poruszyćⅡ vi 1. (wyruszyć) [osoba] to set off; [samochód] to start- ruszamy o świcie we’re setting off at dawn- ruszyć komuś z pomocą to rush to help sb- ruszać do ataku to move into the attack- wody a. lody ruszyły, rzeka ruszyła the ice broke2. (zacząć funkcjonować) [budowa, kampania] to start, to be launched- fabryka ruszyła the factory started operatingⅢ ruszyć się — ruszać się 1. (wyjść, wyjechać) to stir- rzadko ruszam się z domu/z Warszawy I varely go out of the flat/leave town2. (krzątać się) to move about- był tak słaby, że ledwo się ruszał he was so weak that he could hardly move about3. (chwiać się) [liść] to stir- ząb mi się rusza one of my teeth is loose ⇒ poruszyć się4. (drgnąć) to make a move- kiedy weszliśmy, pies nawet się nie ruszył when we came in, the dog didn’t even move ⇒ poruszyć się■ ani rusz nie mogę się w tym połapać pot. I can’t make head nor tail of it- ani rusz tego załatwić there’s no way of arranging it- co (i) rusz ktoś wchodził albo wychodził pot. every now and then sb would come in or go out- sumienie go ruszyło his conscience troubled a. pricked himThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rusz|yć
-
50 spok|ój
m sgt (G spokoju) 1. (stan równowagi psychicznej) calmness; (opanowanie) composure- stoicki spokój stoic calmness- spokój ducha/sumienia peace of mind/ease of conscience- spokój wobec niepowodzeń calmness in face of failure- zachować spokój to remain calm- znosić ze spokojem krzywdy to suffer wrongs with calmness2. (spokojne życie) peace- burzyć czyjś spokój to disturb sb’s peaceful life3. (ład publiczny) peace- demonstracje przebiegały w spokoju the demonstrations were peaceful- policja przywróciła spokój w mieście the police restored peace in town4. (cisza) (wsi, miasteczka) quietness- spokój letniego popołudnia the quietness of a summer afternoon■ dać sobie spokój z kimś/czymś to give up on sb/sth, to forget sb/sth- dać komuś (święty) spokój to leave sb alone- dajcie spokój! jak tak można? come on! how can you?- ta sprawa/zagadka nie daje mi spokoju this matter/puzzle is haunting me- sąsiadka nie daje mi spokoju o psa my neighbour is constantly nagging me about my dog- modlić się za spokój czyjejś duszy Relig. to pray for sb’s soul- niech spoczywa w spokoju Relig. may s/he rest in peace- zrobić coś dla świętego spokoju to do sth for the sake of peace and quiet- spokój! a. proszę o spokój! silence, please!- tylko spokój może nas uratować the most important thing is to keep calmThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > spok|ój
-
51 społeczn|y
adj. 1. (odnoszący się do społeczeństwa) [klasa, ustrój, przemiany] social- awans społeczny social advance- drabina społeczna the social ladder- pochodzenie społeczne social origins- pozycja społeczna a social rank- reformy społeczne social reforms- świadomość/wrażliwość społeczna social awareness/conscience- zasady życia społecznego social code- zjawisko społeczne a social phenomenon2. (utworzony przez ogół obywateli) [majątek, mienie, fundusz] public- własność społeczna public property3. (zaspokajający potrzeby społeczeństwa) [instytucja] social- opieka społeczna welfare4. (zbiorowy) [wysiłek] public- czyn społeczny community action- interes społeczny public interest- opinia społeczna public opinion- zaufanie społeczne public trust- zapotrzebowanie społeczne public demand5. (utworzony samodzielnie przez ludzi) [organizacja, szkoła] charter- inicjatywa społeczna a grassroots initiative- ruch społeczny a grassroots movementThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > społeczn|y
-
52 spraw|a
f 1. (fakt, wydarzenie) matter- sprawy handlowe/finansowe business/money matters- chodzić koło swoich spraw to mind one’s own business- wtrącać się do spraw małżeńskich to interfere between husband and wife- wywlekać jakieś sprawy to drag things up- mieć ważne sprawy do omówienia to have important matters to discuss- posunąć sprawę naprzód to make progress with things- zapomnieć o sprawie to let the matter drop- ruszyć sprawę z miejsca to get things going- zgłoś tę sprawę na policję pot. report the matter to the police- sprawą zajmuje się policja the police are dealing with the matter- sprawa ucichła nothing more was heard about the matter- sprawa przybrała inny obrót the tide turned- to zupełnie inna sprawa it’s a different kettle of fish- to beznadziejna sprawa it’s a losing battle- sprawa się komplikuje the plot thickens- Ministerstwo Spraw Zagranicznych/Wewnętrznych the Ministry of Foreign/Internal Affairs2. (rzecz do załatwienia) errand, business- sprawa służbowa a business matter- sprawa niecierpiąca zwłoki a matter of great urgency- mieć kilka spraw do załatwienia to have some errands to do a. to run- wyjechał w ważnych sprawach he’s away on important business- zająć się swoimi sprawami to go about one’s business- uporządkować swoje sprawy to put one’s affairs in order3. książk. (wzniosły cel) cause- w słusznej sprawie for a. in a good cause- dla dobra sprawy all in good cause- przyłączyć się do kogoś dla wspólnej sprawy to make common cause with sb- poświęcić życie dla sprawy to sacrifice one’s life for the cause4. Prawo case, cause- głośna sprawa a cause célèbre- sprawa o ustalenie ojcostwa a paternity suit- sprawa cywilna/kryminalna/rozwodowa a civil/criminal/divorce case- sprawa o morderstwo a murder case- sprawa Kowalskiego the Kowalski case- wygrać sprawę to win one’s case- przegrać sprawę to lose a case- czy sprawa zakończyła się w sądzie? did the case come to court?- sprawa jest zamknięta the case is closed- jego sprawa jutro wchodzi na wokandę his case comes up tomorrow- □ sprawa honorowa matter a. affair of honour■ godny lepszej sprawy worthy of a better cause- sprawa otwarta open question- sprawa sumienia matter of conscience- sprawa życia i śmierci matter of life or a. and death- sprawy sercowe affairs of the heart- gorsza sprawa, że… what makes the matter worse…- i sprawa skończona a. załatwiona and that’s that- inna sprawa, że… on the other hand, …- zobaczmy, jak sprawa stoi let’s see where we stand, let’s see where matters stand- na dobrą sprawę to all intents and purposes- pokpić sprawę to botch the job, to make a hash of it- poruszyć a. podnieść jakąś sprawę to raise a matter- przesądzać sprawę to put a lid on it, to sort it out- przybić a. ubić sprawę to settle the matter once and for all- śliska sprawa hot potato- śmierdząca sprawa can of worms- to sprawa dwóch, trzech dni/kilku tygodni it’s a matter of two, three days/of a few weeks- to moja/twoja sprawa it’s my/your business- trudna a. niełatwa z nim/nią sprawa he/she is a difficult person- wziąć sprawę w swoje (własne) ręce to take the matter into one’s own hands- zdawać sobie sprawę, że… to realize that…- zdawał sobie sprawę z ryzyka, jakie podjął he realized how risky his decision wasThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > spraw|a
-
53 trap|ić
impf Ⅰ vt książk. to trouble, to bother- co cię trapi? what’s bothering a. eating pot. you?- trapiły go wyrzuty sumienia/wątpliwości he was plagued by a guilty conscience/beset with doubts- przez całe życie trapiły go choroby he’s been plagued by illness his whole life- kraj trapiły wojny the country was beset by war- zagadka trapiąca naukowców od wielu lat a puzzle that has been plaguing scientists for yearsⅡ trapić się to worry (oneself) (czymś a. o coś about sth)- trapiła się chorobą dziecka she worried about a. over her child’s illness- nie trap się tym tak bardzo! don’t fret about it so much!The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > trap|ić
-
54 u|cho
n 1. (N pl uszy, G pl uszu a. uszów) Anat. (narząd słuchu) ear- odstające/spiczaste uszy protruding/pointed ears- pies ze zwisającymi uszami a dog with floppy ears- głuchy na jedno/lewe ucho deaf in one ear/in the left ear- prawym uchem a. na prawe ucho słabiej słyszę (the hearing in) my right ear is not so good- wytargać kogoś za uszy to box sb’s ears- szeptać a. mówić komuś coś do ucha to whisper sth into sb’s ear- boli go/ją ucho he/she has an earache- odmroziłem sobie uszy my ears are frostbitten- przyłożył ucho do dziurki od klucza he put his ear to the keyhole- naciągnął a. nałożył czapkę głęboko/lekko na uszy he pulled his cap down over/just over his ears- zarumieniła się po uszy a. po czubki uszu her whole face turned red- zatykał uszy, by nie słyszeć ich wrzasków he plugged his ears so as not to hear their screaming2. sgt (słuch) ear- czujne/wprawne/wyczulone ucho a keen/trained/sensitive ear- dźwięki miłe dla ucha sounds that are easy on the ear- mieć muzykalne ucho to have an ear for music- on ma ucho do języków he has an ear for languages- złowił a. schwytał uchem lekki szmer his ear caught a faint rustle- masz dobre ucho, jeśli to usłyszałeś you must have good ears if you heard that3. zw. pl (N pl ucha a. uszy, G pl uszu a. uszów) (przy czapce) ear flap zw. pl 4. (N pl ucha a. uszy, G pl uch a. uszu a. uszów) (przy koszu, kubku, dzbanie) handle; (z tkaniny, sznura) loop- chwycił plecak za ucho he grabbed the rucksack by the loop5. (N pl ucha, G pl uch) (w igle) eye- ucho liny Żegl. eye- ucho środkowe Anat. middle ear- ucho wewnętrzne Anat inner ear- ucho zewnętrzne Anat. outer ear- być czyimś uchem i okiem książk. to be sb’s eyes and ears- brzęczeć komuś nad uszami to drone (on and on) at sb- dać ucha czemuś to listen to sth- dostać a. zobaczyć ucho od śledzia pot. to get damn all GB pot., to not get diddly-squat a. doodly-squat US- dotrzeć a. dojść do niepowołanych uszu to be heard by the wrong people- drażnić uszy to grate on one’s/sb’s ears- dzwoni mu/jej w uszach his/her ears a. eardrums are ringing- cisza aż w uszach dzwoni the silence is deafening- dźwięczeć komuś w uszach to ring in sb’s ears- kłaść coś komuś do uszu a. w uszy to drum a. hammer sth into sb- kłaść a. tulić uszy po sobie to put a. have one’s tail between one’s legs- mieć oczy i uszy otwarte to keep a. have one’s wits about one- mieć swoje za uszami to have a thing or two on one’s conscience- mieć usta od ucha do ucha to have a wide mouth- mam uszy pełne hałasu my ears ache from all the noise- miała uszy pełne muzyki the music played in her head- mówić coś komuś na ucho (w sekrecie) to tell sb sth in secret- nie wierzę a. nie chcę wierzyć własnym uszom I can’t believe my ears- obić się komuś o uszy to ring a bell with sb pot.- po uszy zakochany head over heels in love- po uszy w długach/w pracy up to one’s ears a. neck in debt/in work pot.- przejść a. przecisnąć się przez ucho igielne to pass through the eye of a needle- jego głos świdrował w uszach he had a piercing voice- rozdzierające uszy odgłosy wybuchów ear-splitting detonations- puszczać coś mimo uszu to turn a deaf ear to sth- słuchać czegoś a. chłonąć coś chciwym uchem to listen avidly to sth- słuchać jednym uchem (a drugim wypuszczać) to listen with only half an ear- słyszeć coś na własne uszy to hear sth with one’s own ears- spać na oba uszy przest. to sleep like a log a. top- choćbyś stawał na uszach, i tak jej nie przekonasz you’ll never manage to convince her- strzyc uszami a. uchem to prick up a. cock one’s ears- nie mówmy o tym teraz, bo sąsiadka strzyże/inni strzygą uszami a. uchem we’d better not talk about it now as the neighbour’s/the others’ ears are flapping pot.- uśmiechać się od ucha do ucha to smile a. grin from ear to ear- wpadać w ucho [melodia, piosenka] to be catchy- wpadające w ucho melodie/powiedzonka catchy tunes/sayings- zamykać a. zatykać uszy na coś to close a. shut one’s ears to sth- zobaczę/zobaczy prędzej a. raczej swoje ucho, aniżeli… there’s more chance of finding Elvis on the moon than there is of… pot.- uczciwszy uszy przest. (if you’ll) pardon a. excuse the expression- klął, aż wszystkim uszy więdły his swearing made everyone’s ears burn- jadł a. wcinał, aż mu się uszy trzęsły pot. he ate ravenously- zajadali obiad/kanapki, aż im się uszy trzęsły they scoffed their dinner/sandwiches GB pot., they scarfed down their dinner/sandwiches US pot.- wlatywać a. wchodzić jednym uchem, a drugim wylatywać a. wychodzić to go in (at) one ear and out (at) the other- uszy bolą słuchać it assaults the ears, it’s painful to listen toThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > u|cho
-
55 ulż|yć
pf vi 1. (zmniejszyć ciężar) ulżyć komuś to lighten sb’s load- chcąc ulżyć koniom, zszedł z wozu he got out of the wagon to lighten the horses’ load- ulżył jej, odbierając od niej część bagażu he relieved her of some of the luggage she was carrying2. (złagodzić ból, niepokój) to relieve vt, to alleviate vt- to z pewnością ulży twoim cierpieniom this will surely alleviate your suffering- chciał ulżyć sierotom a. doli sierot he wanted to alleviate the plight of orphans- zwymiotowałem i trochę mi ulżyło I felt a bit better after I threw up- ulży mi w pracy, jeżeli… it’ll make my work easier if…3. (poprawić samopoczucie) to be a relief- ulżyło mi, kiedy wyznałem prawdę I felt better once I’d confessed- to ulżyło jego sumieniu it eased his conscience■ ulżyć sobie euf. (załatwić się) to relieve oneself euf.; (wyrazić żale) to let off a. blow off steam pot.- ulżył sobie pod adresem szefa he let the boss have a piece of his mind- ulżyło mi/nam (na sercu) pot. I was/we were a. I/we felt relievedThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ulż|yć
-
56 uspok|oić
pf — uspok|ajać impf Ⅰ vt 1. (przywrócić spokój) to calm, to reassure- uspokoić roztrzęsione nerwy to calm a. steady one’s tense nerves- „to tylko wiatr” – uspokajał ‘it’s only the wind,’ he said reassuringly- uspokoić sumienie to salve one’s conscience- może dać mu coś na uspokojenie? maybe I should give him a sedative- uspokoić kołatanie serca to calm one’s heart(beat)2. (uciszyć) to quieten (down) GB, to quiet (down) US [dzieci, klasę, kibiców]- przewodniczący próbował uspokoić zebranych the chair tried to quieten the assemblyⅡ uspokoić się — uspokajać się 1. (odzyskać spokój) to calm (oneself) down, to cool down- proszę cię, uspokój się i przestań się dąsać please calm down and stop sulking- uspokoiła się pod wpływem leków the medication calmed her down2. (uciszyć się) [dzieci, klasa] to quieten (down) GB, to quiet (down) US- wiatr się powoli uspokajał the wind was gradually dropping- krzyki uspokoiły się nad ranem the screams quietened down in the morning- w mieście trochę się uspokoiło things had calmed down a little in the city- chyba się już uspokaja na dworze the weather seems to be clearing upThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > uspok|oić
-
57 wię|zień
m (N pl więźniowie) prisoner, inmate- więzień polityczny a political prisoner- więzień sumienia a prisoner of conscience- więzień wojenny a prisoner of war, a POW- więźniowie obozów koncentracyjnych inmates of concentration campsThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wię|zień
-
58 wolnoś|ć
Ⅰ f sgt 1. (swoboda) freedom; (niezależność) independence- masz zupełną wolność w wyborze zawodu you have complete freedom to choose your profession- cieszyć się wolnością to enjoy freedom- kraj ten odzyskał wolność w XIX w. the country gained independence in the 19th century- bojownik o wolność a freedom fighter2. (przebywanie poza więzieniem) freedom, liberty- pozbawić kogoś wolności to imprison sb- kara pozbawienia wolności loss of liberty, prison sentence- wyjść na a. odzyskać wolność to be released a. freed (from prison)- przepiłowali kraty i wydostali się na wolność they sawed through the bars and escaped- wypuścić kogoś na wolność to free sb- darować komuś wolność let sb go (free)- przestępca nadal jest a. znajduje się a. pozostaje na wolności the criminal is still at liberty a. at large3. (przebywanie poza zamknięciem) zwierzęta żyjące na wolności animals living in the wild- wypuścić ptaka na wolność to set a bird freeⅡ wolności plt (prawa obywateli) rights, liberties- wolności obywatelskie civil liberties- □ wolność mórz Prawo freedom of the seas- wolność osobista Prawo personal liberty- wolność słowa Prawo freedom of speech- wolność sumienia Prawo freedom of conscience- wolność wyznania Prawo freedom of religion a. worship- wolność zgromadzeń Prawo freedom of assemblyThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wolnoś|ć
-
59 wyrzu|t
Ⅰ m (G wyrzutu) 1. (gwałtowny ruch) thrust, toss 2. (wytryśnięcie) eruption 3. (rzucenie) throw, toss 4. zw. pl (wymówki) reproach- patrzeć/mówić z wyrzutem to look/speak reproachfullyⅡ wyrzuty plt (zmiany skórne) rash U, pimples pl■ wyrzuty sumienia pricks of conscienceThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wyrzu|t
-
60 zaapel|ować
pf vi 1. (wezwać) to appeal (do kogoś/czegoś to sb/sth); to call (o coś for sth)- zaapelować o spokój/wyrozumiałość/rozwagę to call for calm/understanding/caution ⇒ apelować2. (odwołać się) to appeal (do czegoś to sth)- zaapelować do czyjegoś sumienia/rozsądku to appeal to sb’s conscience/common sense ⇒ apelować3. Prawo to appealThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zaapel|ować
Страницы
См. также в других словарях:
Conscience — conscience … Philosophy dictionary
CONSCIENCE — Le mot latin conscientia est naturellement décomposé en «cum scientia». Cette étymologie suggère non seulement la connaissance de l’objet par le sujet, mais que cet objet fait toujours référence au sujet lui même. Le terme allemand Bewusstsein… … Encyclopédie Universelle
Conscience — • The individual, as in him customary rules acquire ethical character by the recognition of distinct principles and ideals, all tending to a final unity or goal, which for the mere evolutionist is left very indeterminate, but for the Christian… … Catholic encyclopedia
conscience — CONSCIENCE. s. f. Lumière intérieure, sentiment intérieur par lequel l homme se rend témoignage à luimême du bien et du mal qu il fait. Conscience timorée. Conscience délicate. Conscience scrupuleuse. Conscience tendre. Bonne conscience.… … Dictionnaire de l'Académie Française 1798
conscience — Conscience. s. f. Lumiere interieure, sentiment interieur, par lequel l homme se rend tesmoignage à luy mesme du bien & du mal qu il fait. Conscience honorée conscience delicate. conscience scrupuleuse. conscience tendre. bonne conscience.… … Dictionnaire de l'Académie française
conscience — Conscience, Dire en sa conscience, Bona fide dicere. A ma conscience, Selon ce que je pense, Ex animi sententia. Homme de bonne conscience, Religiosus. Loyauté et bonne conscience, Religio et fides, B. Une exemplaire d une droite et bonne… … Thresor de la langue françoyse
Conscience — Con science, n. [F. conscience, fr. L. conscientia, fr. consciens, p. pr. of conscire to know, to be conscious; con + scire to know. See {Science}.] 1. Knowledge of one s own thoughts or actions; consciousness. [Obs.] [1913 Webster] The sweetest… … The Collaborative International Dictionary of English
conscience — con·science adj: exempting persons whose religious beliefs forbid compliance conscience laws, which allow physicians...to refuse to participate in abortions W. J. Curran Merriam Webster’s Dictionary of Law. Merriam Webster. 1996 … Law dictionary
CONSCIENCE (H.) — CONSCIENCE HENRI (1812 1883) Écrivain flamand. Épris de son pays, Conscience résolut d’écrire en une langue que la bourgeoisie francophone de l’époque considérait comme un patois destiné au vulgaire. Le romantisme nationaliste lui inspira Le Lion … Encyclopédie Universelle
conscience — early 13c., from O.Fr. conscience conscience, innermost thoughts, desires, intentions; feelings (12c.), from L. conscientia knowledge within oneself, sense of right, a moral sense, from conscientem (nom. consciens), prp. of conscire be (mutually) … Etymology dictionary
conscience — [kän′shəns] n. [OFr < L conscientia, consciousness, moral sense < prp. of conscire < com , with + scire, to know (see SCIENCE): replacing ME inwit, knowledge within] 1. a knowledge or sense of right and wrong, with an urge to do right;… … English World dictionary
