-
21 convenio
I.To come together, meet together, assemble (class. and freq.).A.In gen.:2.milites, qui ex provinciā convenerant,
Caes. B. G. 1, 8:omnes... eo convenerant,
id. ib. 3, 16:totius fere Galliae legati ad Caesarem gratulatum convenerunt,
id. ib. 1, 30:quanto multitudo hominum ad hoc judicium,
Cic. Rosc. Am. 5, 11:amici privatique hospites ad eum defendendum convenerunt,
Nep. Timoth. 4, 2:ad clamorem hominum,
Caes. B. G. 4, 37:ad delectationem,
Quint. 3, 4, 6:Pericles, cum haberet collegam Sophoclem, iique de communi officio convenissent,
id. Off. 1, 40, 144:nunc ita convenimus, ut possemus dicere, etc.,
id. Phil. 3, 2, 5:quoniam convenimus ambo,
Verg. E. 5, 1; id. A. 1, 361 al.—With the place to or at which, usu. designated by in and acc.:mei capitis servandi causā Romam Italia tota convenit,
Cic. Pis. 15, 34; id. Div. 2, 23, 50:unum in locum omnes,
Caes. B. G. 4, 19:in coetus scholarum,
Quint. 2, 9, 2:in consilium frequentes,
Cic. Verr. 2, 2, 29, § 71:reguli in unum convenere,
Sall. J. 11, 2:tribuni plebis non desistebant clam inter se convenire,
Cic. Agr. 2, 5, 12:et ex proximis hibernis et a Caesare conventura subsidia,
Caes. B. G. 5, 28 fin.: convenientis manus dissipare, Auct. B. G. 8, 6.—Rarely with in and abl., or with advv. of place (mostly post-Aug.):uno in loco omnes adversariorum copiae convenissent,
Cic. Div. 2, 24, 52 B. and K.; cf.: quanta illic multitudo convenisse dicebatur, id. Verr. 2, 2, 66, § 160 B. and K. (al. illuc):in coloniā Agrippiensi in domum privatam conveniunt,
Tac. H. 4, 55.—Transf., of inanim. and abstr. subjects:B.munera multa huc ab amatoribus,
Plaut. Ps. 1, 2, 44:huc convenit utrumque bivium,
Plin. 6, 28, 32, § 144; cf.:oppi dum in quo omnis negotiatio ejus (Arabiae) convenit,
id. 6, 28, 32, § 157:cum multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur,
Cic. Rosc. Am. 22, 62; so id. ad Q. Fr. 1, 4, 4.—In partic.1.Publicist. t. t. of civil communities which belong in jurisdiction to some chief city:2.ex his civitatibus, quae in id forum convenirent,
Cic. Verr. 2, 2, 15, § 38:Carthaginem conveniunt populi LXV.,
Plin. 3, 3, 4, § 25; cf.:ibi Aethiopicae convenere naves,
id. 5, 28, 29, § 105.—Jurid. t. t.:3.in manum, of a woman who in marriage (by usus, confarreatio, or coëmptio, q. v.) comes into the hands (manus) of her husband,
Cic. Fl. 34, 84; id. Top. 3, 14; Quint. 5, 10, 62; Gai Inst. 3, 84:viro in manum,
Cic. Top. 4, 23:in manum flaminis,
Tac. A. 4, 16 et saep.—In the same sense: in matrimonium alicujus,
Dig. 45, 1, 121, § 1:in matrimonium cum viro,
to marry, Gell. 18, 6, 8; or, in nuptias, Cod. Th. 3, 7, 11.—Act., to go to one to speak to him, make a request of him, etc., to address, accost, meet, visit:b.haut multos homines nunc videre et convenire quam te mavellem,
Plaut. Mil. 2, 2, 16; id. Pers. 5, 2, 74 al.; Ter. And. 1, 3, 22:(Helvetii) cum eum (sc. Caesarem) in itinere convenissent,
Caes. B. G. 1, 27:adversarios ejus,
Nep. Dion, 8, 3:illum Atilium,
Cic. Rosc. Am. 18, 50:neminem conveni—convenio autem cottidie plurimos—quin omnes, etc.,
id. Fam. 9, 14, 1:Bruti pueri Laodiceae me convenerunt,
id. ib. 3, 7, 1.— Pass.:Balbus tantis pedum doloribus afficitur, ut se conveniri nolit,
Cic. Fam. 6, 19, 2:nec eum (Lentulum) a minore Balbo conventum,
id. Att. 9, 6, 1:quod conveniundi patris me tempus capere jubebat,
Ter. Phorm. 5, 4, 9; Cic. Fam. 1, 8, 7; Nep. Dion, 9, 3 al. — Absol.:aditum petentibus conveniendi non dabat,
Nep. Paus. 3, 3.—Jurid. t. t., to meet one judicially, to sue, bring an action against, summon before a tribunal:II.ut heredes ex stipulatu conveniri possint,
Dig. 10, 2, 20; 50, 1, 17:de peculio,
Paul. Sent. 2, 31:pro parte dimidiā,
Dig. 17, 1, 59 et saep.—Also with abstr. objects:dolum aut culpam eorum,
Dig. 26, 7, 38:nomen,
ib. 42, 1, 15.Pregn.A.To come together, to unite, join, combine, couple (cf. coëo, II.).1.Lit., so mostly of the coition of animals, Lucr. 2, 922; Plin. 11, 24, 29, § 85; App. M. 6, p. 177, 38 al.—Of the union of atoms:2.Tandem conveniant ea (primordia) quae convecta repente Magnarum rerum fiunt exordia,
Lucr. 5, 429.—Trop.a.With personal subject, to agree with in wishes, decisions, etc., to accord, harmonize (rare;b.late Lat.),
Hyg. Astr. 2, 4; Dig. 9, 2, 27, § 29; Paul. Sent. 1, 1, § 5 (but in Plaut. Ps. 1, 5, the v. 130 is spurious; v. Ritschl, prol. ad Trin. p. 131).—Far more freq.,Res convenit or impers. convenit, it is agreed upon, or there is unanimity in respect to something, the matter is decided.(α).Res convenit, constr. alicui cum aliquo, inter aliquos, or absol.:(β).cum his mihi nec locus nec sermo convenit,
Plaut. Ps. 4, 7, 10:haec fratri mecum non conveniunt neque placent,
Ter. Ad. 1, 1, 34:de dote mecum conveniri nil potest,
Plaut. Trin. 2, 4, 168:hoc mihi cum tuo fratre convenit,
Cic. Fin. 5, 29, 87; Liv. 2, 39, 8; Quint. 3, 6, 91:pax, quae cum T. Quinctio convenisset,
Liv. 34, 43, 2; cf.:pax convenit,
Sall. J. 38 fin.; Liv. 1, 3, 5; 30, 43, 8:in eas condiciones cum pax conveniret,
id. 29, 12, 14 al.; and:cum imperatoribus Romanis pacem conventam fuisse,
Sall. J. 112, 2:ratio accepti atque expensi inter nos,
Plaut. Most. 1, 3, 146:eo signo quod convenerat revocantur,
Caes. B. C. 1, 28:quod tempus inter eos committendi proelii convenerat,
id. B. G. 2, 19:neminem voluerunt majores nostri esse judicem, nisi qui inter adversarios convenisset,
Cic. Clu. 43, 120; so,judex inter eos,
Val. Max. 2, 8, 2:posse rem convenire... si posset inter eos aliquid convenire,
Cic. Leg. 1, 20, 53:dum rem conventuram putamus,
id. Att. 9, 6, 2:si in eo manerent, quod convenisset,
Caes. B. G. 1, 36: [p. 463] in colloquium convenit;condiciones non convenerunt,
Nep. Hann. 6, 2; cf. Liv. 30, 40, 14; 38, 11, 1 al.:postquam ardentia vidit castra magister equitum (id convenerat signum),
id. 9, 23, 15:signum,
Suet. Oth. 6:omnia conventura,
Sall. J. 83, 2.— Pass.:pacem conventam frustra fuisse,
Sall. J. 112, 2:quibus conventis,
Liv. 30, 43, 7.—Convenit, constr. alicui cum aliquo, inter aliquos, with ut, the acc. and inf., with de and abl., or absol.:B.mihi cum Deiotaro convenit, ut, etc.,
Cic. Att. 6, 1, 14:idne agebas, ut tibi cum sceleratis, an ut cum bonis civibus conveniret?
id. Lig. 6, 18:quicum optime convenisset,
id. Verr. 2, 4, 66, § 147:nunc ita convenit inter me atque hunc, ut, etc.,
Plaut. Capt. 2. 3, 19:non modo inter Patres, sed ne inter consules quidem ipsos satis conveniebat,
Liv. 2, 23, 14:conveniat mihi tecum necesse est, ipsum fecisse, etc.,
Cic. Rosc. Am. 29, 79; Sen. Ben. 7, 4, 5; id. Brev. Vit. 7, 3:inter omnis vero convenit, Sibyllam ad Tarquinium Superbum tris libros attulisse,
Plin. 13, 13, 27, § 88; cf. Suet. Vesp. 25: convenit, jam inde per consules reliqua belli perfecta, it is generally asserted, homologeitai, Liv. 9, 16, 1; cf. Suet. Claud. 44 et saep.:cum de facto convenit, et quaeritur, etc.,
Cic. Inv. 1, 8, 11; id. Fin. 4, 26, 72:de duobus minus convenit,
Liv. 2, 33, 2; Quint. 1, 4, 17; Col. 2, 9 init.; Sen. Clem. 2, 7, 4; Gell. 2, 22, 2:quamquam de hoc parum convenit,
Quint. 5, 10, 2:quaedam sunt, de quibus inter omnes convenit,
id. 2, 12, 2; 4, 5, 28; Cic. N. D. 2, 4, 9; Liv. 42, 25, 11; Sen. Q. N. 2, 12, 2; Plin. Pan. 29, 5:ubi de pace non convenit, signa cecinere,
Flor. 2, 6, 59 al.:convenit, victi utri sint eo proelio, Urbem, agrum, etc.... seque uti dederent,
Plaut. Am. 1, 1, 70:convenerat, ne interloquereris,
Sen. Clem. 1, 9, 9; cf.:quibus consulibus interierit non convenit,
Nep. Hann. 13, 1:pacto convenit, etc.,
Liv. 24, 6, 7; Plaut. Aul. 2, 2, 80:omnis exercitus, uti convenerat. Numidiā deductus, etc.,
Sall. J. 39, 4:Patres igitur jurati (ita enim convenerat),
Liv. 30, 40, 12:pro argento si aurum dare mallent, darent convenit,
id. 38, 11, 8.—To fit with, in, or to something, to suit, be adapted to.1.Lit. (rare):2.quae (cupa) inter orbes conveniat... quae (fistula) in columellam conveniat,
Cato, R. R. 21, 1:conveniebatne in vaginam tuam machaera militis?
Plaut. Ps. 4, 7, 85:si cothurni laus illa esset, ad pedem apte convenire,
Cic. Fin. 3, 14, 46.—More freq.,Transf.: res convenit, or impers. convenit, the thing (or it) is fit, becoming, seemly, suitable, appropriate, proper, serviceable for something, it becomes, = consentit, congruit.a.Res convenit, constr. with in or ad aliquid, cum aliquā re, the dat., acc., acc. and inf., or absol.(α).In or ad aliquid:(β).ceterae vites in quemvis agrum conveniunt,
Cato, R. R. 6 fin.; cf. Varr. R. R. 1, 19, 1:quid minus in hunc ordinem convenit? etc.,
Cic. Phil. 9, 4, 8:convenire quae vitia in quemvis videntur potius, etc.,
id. Verr. 2, 1, 49, § 128; id. Rosc. Am. 23, 65:hoc in te unum,
id. N. D. 2, 29, 74 Orell. N. cr. nullam contumeliam jacere potueris, quae non ad maximam partem civium conveniret, id. Sull. 7, 23.—Cum aliquā re:(γ).haec tua deliberatio non mihi convenire visa est cum oratione Largi,
Cic. Fam. 6, 8, 2; so id. Fin. 3, 22, 73 al.—With dat.:(δ).num videntur convenire haec nuptiis?
Ter. And. 2, 2, 29; so Cic. Prov. Cons. 17, 41; id. Fin. 3, 22, 74; Sall. J. 85, 40; Quint. 6, 3, 25; Suet. Galb. 14 et saep.—With acc.:(ε).itidem ut tempus anni, aetatem aliam aliud factum convenit,
Plaut. Merc. 5, 4, 24 dub. (Lachm. ap. Lucr. p. 64, conj. condecet).—With acc. and inf.:(ζ).hoc non convenit, me... agrum habere,
Plaut. Trin. 3, 2, 55; so Prop. 2, 1, 41.—With in and abl.:(η).nihil autem minus in perfecto duce quam festinationem... convenire arbitrabatur,
Suet. Aug. 25.—Absol.: hanc mi expetivi, contigit;b.conveniunt mores, etc.,
Ter. And. 4, 2, 13:nomen non convenit,
id. ib. 5, 4, 39; id. Phorm. 1, 2, 3 (cf. impers.: rationes conferatis; adsidunt;subducunt: ad nummum convenit,
Cic. Att. 5, 21, 12):non bene conveniunt, nec in unā sede morantur Majestas et amor,
Ov. M. 2, 846:medius ille orationis modus maxime convenit,
Quint. 6, 2, 19 et saep.—Convenit, impers., constr. with a clause as subject (so esp. freq. in Lucr. and the elder Pliny).(α).Haud convenit, unā ire cum amicā imperatorem in viā, Ter. Eun. 3, 2, 41:(β).convenit illud in his rebus obsignatum habere, Lucr 2, 582: per se sibi vivere,
id. 3, 685:dicere causas leti,
id. 6, 708 et saep.:quo maxime contendi conveniat,
Caes. B. G. 7, 85, 2:convenit Evandri victos discedere ad urbem,
Verg. A. 12, 184; so Hor. A. P. 226; Vell. 1, 3, 2; Quint. 7, 3, 9; Plin. 18, 13, 33, § 126; cf. id. 33, 1, 5, § 15 Sillig.—With ut:1.quī enim convenit, ut? etc.,
Cic. Phil. 7, 2, 4 (al. evenit):si tibi curae Quantae conveniat Munatius,
Hor. Ep. 1, 3, 31; cf. Quint. 8, 6, 63. —To express assent:convenit,
well, it is agreed, Plaut. Cas. 2, 3, 54.—Hence,convĕnĭens, entis, P. a.A.(Acc. to II. A. 2.) Agreeing, consistent, accordant, harmonious (syn.:B.consentiens, concors, congruens): bene convenientes propinqui,
Cic. Off. 1, 17, 58; cf.:convenientes optime propinqui cognatique,
id. Rosc. Am. 34, 96; Suet. Tib. 7:recta et convenientia et constantia natura desiderat,
Cic. Off. 3, 8, 35:conveniens et conjuncta constantia inter augures,
id. Div. 2, 39, 82:motus,
Lucr. 1, 1029; cf.:inter se motus,
id. 2, 941.—More frequently,(Acc. to II. B. 2.) Fitting to something, appropriate to, meet, fit, suitable, = congruens; constr. with cum, the dat., ad aliquid, inter se, in and acc. or abl., or absol.(α).With cum (rare): motus oris conveniens cum ipsius verbi demonstratione, Nigid. ap. Gell. 10, 4, 4:(β).dies conveniens cum populi vultu,
Ov. P. 2, 1, 28.—With dat. (very freq.):(γ).nihil in hac praeclarā epistulā scriptum ab Epicuro congruens et conveniens decretis ejus reperietis,
Cic. Fin. 2, 31, 99; Quint. 3, 11, 20; 6, 3, 102 al.; Suet. Tib. 50; Hor. A. P. 316; Ov. P. 3, 9, 36 et saep.:aut sibi convenientia finge,
Hor. A. P. 119; cf. Quint. 11, 1, 11:bono civi convenientissimum credidi amplecti, etc.,
Plin. Ep. 3, 18, 1:disciplina convenientissima,
Vell. 1, 6, 3.—Ad aliquid (rare):(δ).nihil est tam conveniens ad res vel secundas vel adversas,
Cic. Lael. 5, 17:sonus ad formam tauri,
Ov. Ib. 436.—In aliquid (very rare):(ε).forma in illam conveniens amplitudinem,
Vell. 2, 29, 2.—In aliquā re:(ζ).gratulatio conveniens in eā victoriā,
Liv. 45, 19, 3.—Inter se (rare):(η).in vitā omnia sint apta inter se et convenientia,
Cic. Off. 1, 40, 144:inter se motus,
Lucr. 2, 941.—Absol. (rare):b.quod sit aptum atque conveniens,
Quint. 5, 10, 123:toga,
fitting, fitting close, Ov. A. A. 1, 514:nihil convenientius ducens, quam, etc.,
Suet. Aug. 10.—Conveniens est = convenit, consentaneum est, it is fit, proper, becoming, suitable (post-Aug. and rare; cf.2.congruens): convenientius est dici,
Plin. 34, 7, 16, § 35.— Sup., Plin. Pan. 87, 1; id. Ep. 10, 3 (20), 2.— Adv.: convĕnĭen-ter, fitly, suitably, conformably, consistently (syn.. congruenter, constanter; class.;most freq. in Cic.): convenienter cum naturā vivere (with congruere),
Cic. Tusc. 5, 28, 82:convenienter naturae vivere (with congruenter),
id. Fin. 3, 7, 26; cf. id. Off. 3, 3, 13 al.; Hor. Ep. 1, 10, 12:convenienter sibi dicere (with constanter),
Cic. Tusc. 5, 9, 26; Ov. A. A. 3, 546:convenienter ad praesentem fortunae statum loqui,
Liv. 23, 5, 4.— Sup., Aug. Civ. Dei, 18, 44.—con-ventum, i, n. (acc. to II. A. 2.), an agreement, compact, covenant, convention, accord (in good prose):facere promissa, stare conventis, reddere deposita,
Cic. Off. 3, 25, 95; 1, 10, 32; id. Part. Or. 37, 130; Liv. 29, 24, 3; Sil. 1, 10 al.—As a jurid. expression, very freq. in the connection pactum conventum (for which the MSS. sometimes, perh. through interpolation, give pactum et conventum), Cic. Part. Or. 37, 130; id. de Or. 2, 24, 100; id. Caecin. 18, 51; id. Att. 6, 3, 1; Juv. 6, 25; v. pactum. -
22 tracto
tracto, āvi, ātum ( gen. plur. part. tractantum, Ov. P. 3, 3, 20), 1, v. freq. a. [traho].I.To draw violently, to drag, tug, haul, etc. (so, very rare): qui te (Hectorem) sic tractavere? Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 96 Vahl.):II.tractatus per aequora campi,
id. Ann. v. 140 Vahl.:tractata comis antistita Phoebi,
Ov. M. 13, 410:malis morsuque ferarum Tractari,
to be torn, rent, lacerated, Lucr. 3, 889.—To touch, take in hand, handle, manage, wield; to exercise, practise, transact, perform, etc. (freq. and class.; cf.: tango, ago, perago).A.Lit.:B. 1.ut ea, quae gustemus, olfaciamus, tractemus, audiamus, etc.,
Cic. Tusc. 5, 38, 111:numquam temere tinnit tintinnabulum, nisi qui illud tractat,
Plaut. Trin. 4, 2, 163:aliquid manibus,
id. Poen. 1, 2, 103:tractavisti hospitam ante aedes meas,
id. Mil. 2, 6, 30:mateilionem Corinthium cupidissime tractans,
Cic. Par. 5, 2, 38:volucra, quae non possum tractare sine magno gemitu,
id. Att. 12, 22, 1:aret Pellis et ad tactum tractanti dura resistit,
Verg. G. 3, 502:puer unctis Tractavit calicem manibus,
Hor. S. 2, 4, 79:vitulos consuescere manu tractari,
Col. 6, 2, 1:tractat inauratae consona fila lyrae,
i. e. strikes, plays upon, Ov. Am. 1, 8, 60: necdum res igni scibant tractare, to prepare, i. e. to cook, dress, Lucr. 5, 953:solum terrae aere,
id. 5, 1289; cf.:lutosum agrum,
i. e. to till, Col. 2, 4, 5:tractari tuerique vites,
Cic. Fin. 5, 14, 39:ceram pollice,
Ov. M. 10, 285; cf. id. ib. 8, 196:lanam,
Just. 1, 3:lanuginem,
Suet. Ner. 34:gubernacula,
to manage, Cic. Sest. 9, 20:tela,
to wield, Liv. 7, 32, 11; cf.:speciosius arma,
Hor. Ep. 1, 18, 53:servus, qui meam bibliothecen multorum nummorum tractavit,
has taken care of, had charge of, Cic. Fam. 13, 77, 3; cf.: eras tu quaestor;pecuniam publicam tu tractabas,
id. Div. in Caecil. 10, 32:rationem Prusensium,
Plin. Ep. 10, 28, 5.—In gen.: ut ne res temere tractent turbidas, Enn. ap. Cic. de Or. 1, 45, 199 (Trag. v. 189 Vahl.):2.suam rem minus caute et cogitate,
Plaut. Trin. 2, 2, 46:causas amicorum tractare atque agere,
Cic. de Or. 1, 37, 170:causam difficiliorem,
id. Fam. 3, 12, 3:condiciones,
Caes. B. C. 3, 28:bellum,
to conduct, carry on, Liv. 23, 28, 4; Tac. A. 1, 59; Just. 9, 8, 12; 22, 5, 4:proelia,
Sil. 15, 466; cf.:vitam vulgivago more ferarum,
to lead, pass, spend, Lucr. 5, 930; so,vitam,
Auct. Her. 4, 24, 33 (al. transactam):imperium,
Just. 1, 2, 1:regna,
id. 2, 4, 20:pauca admodum vi tractata, quo ceteris quies esset,
Tac. A. 1, 9 fin.:artem,
to practise, Ter. Phorm. prol. 17; Cic. Ac. 2, 7, 22:verba vetera,
to employ, Quint. 11, 1, 6:personam in scenā,
to perform, act, represent, id. Rosc. Com. 7, 20; so,partes secundas (mimus),
Hor. Ep. 1, 18, 14:animos,
Cic. Or. 28, 97; cf. Quint. 11, 1, 85.—Reflex.:quo in munere ita se tractavit, ut, etc.,
has so conducted himself, Cic. Fam. 13, 12, 1; so,ita me in re publicā tractabo, ut meminerim, etc.,
id. Cat. 3, 12, 29.—In partic.a.To treat, use, or conduct one ' s self towards a person in any manner:b.ego te, ut merita es de me, tractare exsequar,
Plaut. As. 1, 3, 8: haec arte tractabat virum, ut, etc., Ter. Heaut. 2, 3, 125:omnibus rebus eum ita tractes, ut, etc.,
Cic. Fam. 1, 3:non tractabo ut consulem,
id. Phil. 2, 5, 10:aliquem liberaliter,
id. Verr. 1, 8, 23:nec liberalius nec honorificentius potuisse tractari,
id. Fam. 13, 27, 2:pater parum pie tractatus a filio,
id. Cael. 2, 3:mercatores ac navicularii injuriosius tractati,
id. Imp. Pomp. 5, 11:pauloque benignius ipsum Te tractare voles,
Hor. Ep. 1, 17, 12. —To handle, treat, investigate, discuss any thing, mentally, orally, or in writing (cf.: dissero, disputo, ago). ( a) With acc.:(β).quem ad modum quamque causam tractare conveniat,
Auct. Her. 2, 2, 2:oratori omnia quaesita, audita, lecta, disputata, tractata, agitata esse debent,
Cic. de Or. 3, 14, 54:habeat omnes philosophiae notos et tractatos locos,
id. Or. 33, 118:causas amicorum,
id. de Or. 1, 37, 170:tractata res,
id. Rep. 3, 3, 4:definitiones fortitudinis,
id. Tusc. 4, 24, 53:partem philosophiae,
id. Ac. 1, 8, 30:constantiam,
id. Lael. 18, 65; cf. id. ib. 22, 82:ibi consilia decem legatorum tractabantur,
Liv. 33, 31, 7:fama fuit... tractatas inter Eumenen et Persea condiciones amicitiae,
id. 44, 13, 9:scrupulosius tractabo ventos,
Plin. 2, 46, 45, § 118: prima elementa, Quint. prooem. 21;1, 1, 23: locus, qui copississime a Cicerone tractatur,
id. 1, 4, 24; 7, 2, 43:aliquid memori pectore,
to ponder, reflect upon, Juv. 11, 28; cf.:tractare proeliorum vias,
Tac. A. 2, 5: ut quaestio diligentius tractaretur, Aug. Civ. Dei, 2, 21, 1.—With de and abl. (mostly postAug.):(γ).de officii parte,
Sen. Contr. 2, 1 (9), 20 (dub.;Madv. and Kiessl. partem): quoniam de religionibus tractabatur,
Tac. A. 3, 71:ubi de figuris orationis tractandum erit,
Quint. 1, 5, 5; 2, 13, 14; 2, 20, 10:de negotiis,
to discuss, Suet. Aug. 35 fin. —With interrog.-clause:c.quo tractatur amicus an inimicus,
Quint. 5, 10, 29; 7, 2, 56:utra sit antiquior (lex),
id. 7, 7, 8:cum tractaret, quinam adipisci principem locum abnuerent, etc.,
Tac. A. 1, 13.—To negotiate, treat:dum de condicionibus tractat,
Nep. Eum. 5, 7; Suet. Claud. 26:de Asiā,
Just. 37, 3, 4:de redimendo filio,
id. 31, 7, 7. -
23 accedo
ac-cēdo, cessī, cessum, ere1)а) подходить, доходить, приближаться (ad aliquem C и aliquem Sl, T; ad Aquinum C и Carthaginem PJ; редко с dat.: a. silvis Sil и Aemoniis terris St)a. periclum Pl — пойти на рискa. societatem alicujus T — заключить союз с кем-л.clementer accedi (pass.) posse T (о горах) — дать возможность подняться по отлогому склонуб) идти, приходить ( in senatum C)a. ad amicitiam alicujus Cs — вступать в дружеские отношения с кем-л.2) обращатьсяsenatus supplex accedit ad Caesarem C — сенат обратился к Цезарю с мольбой3) подступать(ся), нападать (ad castra Cs; muros Nep и muris L)ad manum a. Nep — схватиться врукопашную4) походить, быть похожим5) приступать, приниматьсяa. ad rem publicam C — посвятить себя государственной деятельностиa. ad vectigalia C — взять на откуп доходыa. ad hastam Nep, L — принимать участие в торгах6) присоединяться, соглашаться (a. alicui Lcn; opinioni alicujus Q)a. ad condiciones C — согласиться на условияa. ad sententiam alicujus Pl и sententiae alicujus Q — примкнуть к чьему-л. мнениюin funus a. C — присоединиться к похоронному шествию7)а) прибавляться, увеличиваться, растиnihil a. potest ad eam rem C — к этому добавить нечегоquo plus aetati ei accederet... C — чем старше он становился...б) безл.huc (eo) accedit, quod (ut)... C — к этому присоединяется ещё то (обстоятельство), что...ad senectutem accedebat etiam, ut caecus esset C — (Аппий Клавдий) был стар и вдобавок слеп8) бросаться, ударять9) возникать, появляться, пробуждаться (dolor accedit V; febris accedit C) -
24 asper
aspera, asperum1) шероховатый, шершавый ( fingua Lcr)3) трудный, малодоступный ( aditus Cato)6) покрытый резьбой, чеканными изображениями ( pocula aspera signis V); недавно отчеканенный, т. е. нестёртый ( nummus Su)7) острый на вкус, едкий, жгучий или пряный (piper, sapor, acetum PM); терпкий ( vinum Ter); сильный, крепкий ( odor PM)8) сухой, удушливый ( tussis M)9) бурный, взволнованный ( mare L)a. caelo T — суровый по климату;11) неприступный (virgo, sc. Diana SenT)12) грам. придыхательныйlittera aspera O — r ( в отличие от littera lenis = l)spiritus a. — сильное придыхание (= h)13) нестройный, негладкий, запинающийся ( oratio C)14) хриплый, грубый ( vox Q — ср. 15.)15) строгий, жёсткий (lex Q; voces QC — ср. 14.)16) неприветливый, угрюмый (homo C; verba O)17) необузданный, неотёсанный ( animus L)18) дикий, хищный ( lupus O)19) жестокий, трудный, тягостный (tempora C; bellum Sl)20) мучительный ( dolor C)21) мрачный, зловещий ( fata V); злобный ( odia aspera movēre V)22) плохой, слабый ( spes Sl)23) несговорчивый, непреклонный ( ad condiciones pacis L); строптивый, непокорный (frena pati, sc. equus St)monitoribus a. H — не слушающий увещеваний24) заносчивый, высокомерный (humilis, quum surgit in altum Cld)25) неукротимый, упорный ( gens laboribus et bellis asperrima Just). — см. тж. asperum -
25 Attalicus
-
26 concedo
con-cēdo, cessī, cessum, ere1) уходить (a foribus, ab aliquo Pl; ex aedibus Ter); уезжать, отбывать ( Neapolim T); переходить (ad januam Ter; in hiberna, trans Rhenum T)c. loco Ap — войти (стать) на своё место ( о вывихнутом суставе)2) (тж. c. vitā T, c. naturae Sl и c. fato T) уходить из жизни, умирать T3) уступать, покоряться (alicui Pl и alicui rei C etc.); повиноваться, подчиняться (matri Ter; postulationi alicujus C)4) соглашаться ( veris H)5) проходить, утихать ( irae concessĕre deorum V)6) прощать, извинять ( omnibus omnia peccata и aliēnis peccatis C)aliquem alicujus precibus c. T — помиловать кого-л. по чьей-л. просьбе7) отдать, уступить, пожертвовать (Siciliam L; partem octavam pretii PJ)8) позволять, разрешать (alicui quidquid velit C; ludum pueris H)non hommes, non di, non concessēre columnae H — (писать посредственно) не разрешили (поэтам) ни боги, ни люди, ни книготорговцы (см. columna 1.)ingemiscere nonnumquam viro concessum est C — иногда можно застонать и мужчинеconcessa petere V — просить о том, что дозволено, т. е. возможного9) предоставлять, давать (tempus quiēti Sl, oppidum militibus ad diripiendum Cs); даровать (libertatem Cs; vitam Hirt)10) решиться (пойти на что-л.)11) признавать ( alicui victoriam Just)c. alicui primas in aliquā re partes C — признать за кем-л. первенство в чём-л.c. in matrimonium Just — вступать в бракc. in condiciones L — принять условияc. in sententiam alicujus L — согласиться с чьим-л. мнениемc. in dicionem (или dominationem) Sl, L — подчиниться властиc. in deditionem L — сдаться -
27 confragosus
cōn-fragōsus, a, um1) неровный, бугристый, ухабистый (via, locus L)2) неуклюжий, тяжёлый ( versus Q)3) запутанный, трудный ( condiciones Pl) -
28 convenio
con-venio, vēnī, ventum, īre1) сходиться, съезжаться, собираться (milites, qui ex provincia convenerant Cs; unum in locum и uno in loco C; Romam C; clam inter se c. C); стекаться (munera conveniunt Pl; multae causae convenisse videntur C)civitates, quae in id forum conveniunt C — общины, принадлежащие к этой одной политикоадминистративной системе (подчинённые одному центру)(viro) in manum (in matrimonium cum viro AG) c. C — выходить замуж2) обращаться, встречаться ( aliquem in itinere Cs)te conventum volunt Pl — с тобой желают поговоритьmihi hoc homme convento est opus Pl — мне нужно свидеться с этим человекомconventus non sum ab eo C — он ко мне не обращался (не заходил ко мне, не говорил со мной)se conveniri non vult C — он не хочет, чтобы к нему обращалисьconveniri ab aliquo C — быть встреченным кем-л.3) соглашаться, быть согласным ( cum aliquo и inter se)inter omnes convenit PM — все согласны (в том, что)4) impers.(res) convenit Pl — ладно, улажено, решеноneminem voluerunt esse judicem, nisi qui inter adversarios convenisset C — (наши предки) установили, что никто не может быть судьёю иначе, как с согласия (тяжущихся) сторонputares hoc convenisse Pt — можно было подумать, что таков был уговорtempus committendi proelii inter se c. Cs — условиться между собой о моменте начала бояin colloquium convenit, condiciones non convenerunt Nep — (Ганнибал) вступил в переговоры (со Сципионом), но об условиях (мира они) не договорились5) подходить, согласовываться, соответствовать, подобать (in или ad aliquid, alicui rei, cum re aliqua)hoc maxime in eum convenire videbatur C — это, казалось, больше всего относилось к немуhaec suspicio in illum convenit C — это подозрение падает на негоnegavit id suae virtuti c. Nep — он утверждал, что это не соответствует его доблести6) impers. convĕnit прилично, подобает, к лицу, следует ( aliquid dicere Ter)7) impers. (преим. с bene, optime, pulchre) существуют хорошие отношения (inter aliquos Ter; cum aliquo optime C; pulchre alicui Ctl)cui cum paupertate bene convenit, dives est Sen — кто хорошо сжился с бедностью, тот богат8) сочетаться, сцепляться, соединяться ( primordia rerum conveniunt Lcr); ( о животных) спариваться Lcr, PM; (о людях) вступать в половую связь Ap -
29 disjunctivus
disjūnctivus, a, um [ disjungo ]разделительный, содержащий противопоставление (proloquium AG; condiciones Dig) -
30 fero
I tulī(арх. tetulī), lātum, ferre1)а) носить (faces in Capitolium C; nomen alicujus C, H, Su); нести (aliquid umeris H, Pt)leve fit, quod bene fertur, onus погов. O — тяжесть, которую умело носят, становится лёгкойб) производить, пождать (terra fruges fert C; olea fert fructum Q)ventrem f. L, Vr — находиться в состоянии беременностиaliquem f. Tib — быть беременной кем-л.aliquem alicui f. поэт. Sil — рожать кого-л. кому-л.ventus ferens V, Sen, O etc. — попутный ветерarma f. posse Cs — быть способным носить оружие (быть годным к несению военной службы)signa f. Cs — выступать в поход (ср. 5.)signa in hostem f. L, тж. f. manum Lcn — идти на врагаpedem f. V — ступать, ходитьgradūs ingentes f. O — делать большие шагиaetatem bene f. Pt — казаться моложе своих лет (не поддаваться старости)quod putas annum secum tulisse? Pt — сколько ему, по-твоему, было лет?se f. или ferri — идти, двигаться, мчаться, нестись, устремляться ( alicui obviam C)omni cogitatione ferri ad aliquid Nep — стремиться к чему-л. всеми помысламиfatis incertus feror V — веления рока мне неизвестны2) поднимать, воздевать ( caelo manus H); возносить, воссылать ( preces Junoni V)centuriam f. C — получать голоса в центурииf. repulsam C — получать отказ (провалиться на выборах)ille crucem scelēris pretium tulit, hic diadēma впоследствии погов. J — за (одно и то же) преступление тот был распят на кресте, а этот получил наградуvictoriam ex aliquo f. L — одержать победу над кем-л.4)б) похищать, грабить (f. et agere L)aliquid impune Cs (inultum Ter) f. — совершив что-л., остаться безнаказаннымanimus fert O, Su — душа влечёт, т. е. хочется ( aliquid facere)5) приносить, подносить, преподносить (argentum ad aliquem Pl; alicui tribūtum L, QC; praemia V)alicui oscula f. O — целовать кого-л.signa f. V — давать (делать) знак (ср. 1.)finem alicui (alicujus) rei f. V etc. — положить конец чему-л.alicui luctum f. L — причинять кому-л. скорбьaliquem (in) oculis f. C — горячо любить кого-л.6) вести ( iter fert ad portum Cs)se f. — вести себяconsulem se f. T — разыгрывать из себя консулаse f. alumnum alicujus Ap — объявлять себя чьим-л. питомцем7) показывать, обнаруживатьapertissime aliquid (prae se) f. C — открыто выражать (обнаруживать, выставлять напоказ) что-л.avum Marcum Antonium f. Su — иметь в числе предков Марка Антонияimaginem alicujus f. Pl — выдавать себя за кого-л.8) выносить, сносить, переносить, терпеть, выдерживать (aliquid aequo animo Ter; impĕtum hostis Cs; plāgas silentio C; miserias Ter; aliquem Ter, C etc.)moleste f. de aliquo C — жалеть кого-л.non feram, non patiar, non sinam C — (этого) я не потерплю, не допущу, не позволюsententiam decernentis non tulisse Pt — не согласиться с мнением судьи (ср. 12.)9) оказыватьsuprema cinĕri f. V — отдавать последние почести праху (покойного)si vestra voluntas feret C — если вы позволитеalicui opem auxiliumque f. C — оказывать кому-л. помощь (помогать)alicui fidem f. V — оказывать кому-л. доверие10) сообщать, доносить, докладывать (vera, responsum alicui V)11) предлагать, вноситьf. aliquam C — предлагать кого-л. в жёныcondiciones f. L — предлагать (ставить) условияlegem (rogationem) f. C — вносить законопроектf. de aliquā re (ut) C, VP — вносить предложение о чём-л. (чтобы)f. sententiam (suffragium) C — подавать голос ( при голосовании)jus omnibus latum Sen — общеобязательный закон12) гласить, определять, требоватьf. sententiam de aliqua re Sen — выносить приговор (решать вопрос) о чём-л. (ср. 8.)quid res, quid tempus ferat C — (то), чего потребуют обстоятельства и времяnatura fert, ut... C — природой установлено, что...13)а) говорить, разносить, распространять (famam L, T, O etc.)б) восхвалять, прославлять (bella sermonibus L; aliquem laudibus in caelum C)14) думать, обдумывать, размышлять (dic, quid fers Pl)de Lentulo sic fero, ut debeo C к — Лентулу я отношусь так, как должен (относиться)id consilio ante f. debemus C — мы должны заранее обдумать этоII fero dat. /abl. sg. к ferus -
31 hostilis
hostīlis, e [ hostis ]1) неприятельский, вражеский (terra C; navis H)metus h. Sl — страх перед врагамиh. pars (sc. jecoris) Lcn — часть печени (жертвенного животного), касающаяся врага ( в гаруспициях)2) враждебный, неприязненный -
32 perturbo
per-turbo, āvī, ātum, āre1) приводить в беспорядок, в расстройство, в замешательство (hostes, aciem Sl; provinciam C)2)а) приводить в смущение, смущать, ошеломлять (animum, aliquem C etc.)б) расстраивать, нарушать (otium, condiciones C; ordinem C, Cs) -
33 recurro
re-curro, (cu)currī, cursum, ere1) бежать назад, спешить обратно, возвращаться (ad aliquem C etc.; in arcem L; hiems recurrit O); перен. опять приходить, т. е. вновь предлагать (r. ad easdem condiciones Cs)memoriae r. PJ — вспомниться2) совершать круговорот (sol recurrens V)tempore certo r. Su — периодически возвращаться3) прибегать, обращаться, искать убежища ( ad aliquem H) -
34 recuso
re-cūso, āvī, ātum, āre [ causa ]1) отказывать, отклонять ( condiciones pacis L); отвергать, отказываться (r. aliquam uxorem Ter; r. aliquid или de aliquā re C, Cs etc.; ignis non unquam alimenta recusat O)r. imperhim C — отказывать в повиновенииr. fyram C — заявить о своём неумении играть на лиреnullum r. periculum Cs, Pt — не отступать ни перед какой опасностью2) возражать, заявлять протест, протестовать, защищаться Pl, C, Q, Dig3) опровергать ( mendacium Tert) -
35 statuo
tuī, tūtum, ere [от statum, supin. к sisto ]1) ставить (cratēras V; aliquem in medio L)2) останавливать, ставить на якорь ( navem Pt)3)а) сажать ( arborem agro H); устанавливать (machĭnas Pl; terminos alicui Sen); воздвигать, возводить ( moenia V)б) сооружать (aram alicui Pl, O); водружать (signifer, statue signum! L); основывать (urbem V; regnum C)s. exemplum in aliquem (in aliquo) C — показывать (ставить в) пример кому-л.5)а) выставлять, формулировать ( condiciones C); устанавливать, определять (tempus colloquio L; improbis poena statuenda est C)statuto (v. l. stato) tempore QC — в определённое времяб) назначать, ставить ( aliquem regem QC)6) выносить определение, постановлять, решать (s. exsilium in reum T; s. res privatas O; s. de capite alicujus C)de se s. T — лишать себя жизни7) принимать решение, решаться (s. apud animum suum L или cum animo suo C)8) считать, полагать (aliquem hostem C; sic statuo et judico C) -
36 subeo
sub-eo, iī (īvi), itum, īre1) подходить (под), подползать, забираться, укрываться (in aliquid, aliquid или alicui rei)s. tectum Cs — войти в домs. virgulta QC — забраться под хворост или в кустыcurrum s. V — быть впряжённым в колесницу2) входить, вступать, проникать (s. lucos V, H или luco V)s. aquas O — погрузиться в воду3) в(о)сходить, подниматься, взбираться, влезать (in montera L; iniquissimum locum Cs; adversum flumen QC); всходить, давать всходы ( herbae subeunt V); вырастать ( barba subit M)5) подходить, приближаться, подступать (ad muros C, muros L и muro V; portae и ad portam L)s. tonantem St; — обратиться к громовержцуs. palmae V — приближаться к победе6) подкрадываться, подбираться ( lumina fessa sopor subit O)7) приходить в голову, вспоминаться ( subiit cari genitoris imago V)8) овладевать, охватывать, обуревать (paenitentia subit aliquem QC; cogitatio animum subit L)9) следовать, становиться на место, сменять ( primae legioni tertia subiit L); приходить на смену, наступать ( subiit argentea proles O)10) подпадать под власть, переходить, доставаться ( clarum subit Alba Latinum O)11) брать на себя, взваливать на себя, поднимать, нести (s. dorso onus H; aliquem umĕris V)12) принимать на себя, подвергаться, претерпевать, переносить, испытывать (s. periculum, labores, injuriam C)s. poenam C etc. — подвергнуться наказаниюs. crimen Hirt — принять на себя винуs. condiciones C, T — принимать условияsubeundae pro re publicā tempestates C — невзгоды, которые приходится переносить ради общего блага. — см. тж. subitus -
37 tortus
I 1. a, umpart. pf. к torqueo2. adj.1) извилистый ( via Prp)2) витой, кручёный (funes V; periscelides Pt)3) изогнутый ( supercilia Pl)4) крутящийся, бурный ( vertex V)5) запутанный, неясный, нечёткий ( condiciones Pl)II tortus, ūs m. [ torqueo ]1) извив, изгиб ( dracōnis C)corpore tortūs dare V — извиваться, изгибаться2) вращение, размахивание ( habēnae St) -
38 tracto
āvī, ātum, āre [frequ. к traho ]1) тащить, влечь ( aliquem comis O); тянуть, привлекать ( aliquem in judiciis C)2) ощупывать, осязать, касаться, трогать (aliquid manu Pl etc.)t. fila lyrae O — бряцать (играть) на лире3) обрабатывать ( lanam Just)4) мять, разминать ( pollĭce ceram O)5) приготовлять (dapes H; venēna C, H)t. mentes verbis C — воздействовать словами на умыt. pericla alicujus O — готовить гибель кому-л.6) руководить, заведовать, управлять ( pecuniam publicam C)t. arma H — владеть оружиемaliquid igni t. Lcr — подвергать что-л. действию огняpersōnam (in scaenā) t. C — играть роль, представлятьt. bellum L — вести военные операцииt. artem Ter — заниматься искусствомt. causam alicujus C — вести чьё-л. дело, защищать кого-л. (на суде)t. aliquid animo C — размышлять о чём-л.scienter aliquid t. C — хорошо владеть чём-л.aliquid nōtum et tractatum habere C — знать и уметь что-л., т. е. иметь о чём-л. как теоретические, так и практические познанияvitam more ferarum t. Lcr — вести жизнь диких животныхvitam honeste t. rhH. — жить честно7) обращаться, поступатьaliquem ut consulem t. C — обращаться с кем-л. как с консуломaliquem aspere t. C — сурово обращаться с кем-л.aliquem liberaliter t. C — оказывать гостеприимство кому-л., угощать кого-л.se t. C — вести себя, поступатьse benignius t. H — зажить получше, хорошо устроиться8) исследовать, изучать, обсуждать, разбирать (definitionem alicujus rei C; quaestionem PM; proeliorum vias T); трактовать ( res tragicas comĭce C)9) вести переговоры, договариваться, обсуждать ( condiciones Cs или de condicionibus Nep) -
39 voluto
avī, ātum, āre [intens. к volvo ]1) катить, катать ( amphoras per terram Col); скатывать ( pilas e fimo PM)2) катиться, струиться ( amnis per saxa volutans O)3) med.-pass. volutari, реже se volutare вращаться ( circum terram C); кататься, валяться (in pulvere Vr, PM; in luto Vr, C)ad pedes rhH., C или genibus V alicujus (alicui) volutari — броситься к чьим-л. ногам, припасть к чьим-л. коленям4) погрязать, коснеть ( in omni genere flagitiorum C)5) возиться, общаться, якшаться ( cum scortis C)6) издавать, испускать (vocem, murmura V; v. verba confusa O)7) исследовать, рассматривать, обсуждать ( condiciones cum aliquo L)v. in pectore Pl или (in) animo C, L, QC, T, secum (animo) L, intra animum T, mente Lcr, suo cum corde или secum corde V — тщательно обдумыватьvolutatus in aliquā re C — обладающий опытом в чём-л., хорошо знакомый с чем-л.volutatus in veteribus scriptis C — хорошо знакомый со старой литературой, начитанный -
40 accedo
ac-cēdo, cessī, cessum, ere (ad u. cedo), herzu-, herantreten, -kommen, einem Ziele nahen, sich nähern, wo erscheinen (Ggstz. abscedere, decedere, recedere), I) eig.: A) im allg.: a) v. Pers., m. Ang. wohin? durch ad m. Akk., ad aedes, Plaut.: ad fores, Ter.: ad eandem mensam cum servo, sich setzen, Sen.: ex inferiore loco ad tribunal, Liv.: ad urbem noctu, Cic.: ad Aquinum, ad Syracusas, Cic.: ad ludos, Cic.: ad eam confabulatum, Ter.: ad hominem, Plaut.: intro ad eram, Ter.: alci ad aurem et dicere, sich nähern, um ihm ins Ohr zu sagen, Cic.: ad manum, s. 1. manus.. – durch in mit Akk. (bes. wenn die Annäherung ein »Eintreten« zur Folge hat), in aedes, Cic.: in Macedoniam, Cic.: in funus, dem Leichenzug sich anschließen, mit zum Begräbnis gehen, Cic. – durch bl. Acc. (vgl. Drak. Liv. 9, 40, 19. Burm. Phaedr. 1, 25, 6. Nipperd. Tac. ann. 2, 45 u. 12, 31), terram cum classi, Cael. Ant. fr.: Africam, Varr.: Ariminum, Cic.: scopulos, Verg. u. Ps. Quint. decl.: Iugurtham, Sall. – absol. = nahen, kommen, gehen, Komik., Cic. u.a.: obviam, Plaut. – b) v. Lebl.: febris accedit, stellt sich ein (Ggstz. decedit), Cic.: luna accedens, der zunehmende (Ggstz. abscedens), Plin.: accedit ad aures sermo, Ter.: nomen famaque ad nos accedit, gelangt zu uns, Liv.
B) insbes.: 1) als Bittender od. Hilfe Suchender jmdm. nahen, bei jmd. erscheinen, sich an jmd. wenden, senatus supplex accedit ad Caesarem, Cic.: acc. ad eos, Cic.: ad ephoros, Nep.: quo accedam aut quos appellem? Sall. – 2) feindlich herannahen, anrücken, angreifen, absol. (Ggstz. se recipere), Cic.: quocumque accederent equitatus hostium, Sall.: propius, Caes.: propius Ambiorigem, propius Romanos, Caes.: propius muros, Nep.: ad oppidum, ad Britanniam, Caes.: usque ad castra, Caes.: ad moenia, Liv.: muris, Liv.: (ad) has XIV cohortes, Pomp. in Cic. ep.: ad manum, handgemein werden, Nep.: ad corpus eius, ihm auf den Leib rücken, Cic.: ad te comminus accessit, ist dir auf den Leib gerückt scherzh. = hat dich mit seinem Besuche behelligt, Cic. – m. bl. Acc. (s. Nipperd. Tac. ann. 12, 31), astu, Nep.: Lemnum, Nep.: cum V navibus Africam in finibus Cyrenaeorum, Nep.: loca hostiliter, Sall. – 3) als Bieter oder Steigerer bei Auktionen erscheinen, ad hastam, Nep. u. Liv.: u. so ad illud scelus sectionis, Cic. – 4) als Bewerber um den Triumph (v. aus dem Krieg zurückkehrenden Feldherrn), ad urbem, Cic.: uno tempore ad urbem (v. beiden Konsuln), Liv.
II) übtr.: A) im allg.: a) v. Pers.: has naturae partes, ihnen zu nahen = sie zu erforschen, Verg.: ad amicitiam Philippi, zur Fr. des Ph. gelangen, die Fr. des Ph. gewinnen, Nep.: ad praeceps, am Abgrund wandeln, ans Kühne streifen (v. Redner), Plin. ep.: sed propius accedam (ich will der Sache näher treten), de his nostris testibus dicam, Cic.: ut quisque proxime accederet, je näher uns jemand angeht, Cic. – b) v. Lebl.: voluntas vostra accedit ad poëtam, wendet sich dem D. zu, Ter.: accedit manus extrema operibus, wird gelegt an usw., Cic.: fervor accedit capiti, die Weinglut steigt zu Kopfe, Hor.
B) insbes.: 1) der Zeit nach herantreten, -kommen, sich nähern, accedunt anni (die Jahre = das Alter), Hor.: quo propius ad mortem accedam, Cic.: stat super caput fatum et pereuntes dies imputat propiusque ac propius accedit, kommt immer näher u. näher, Sen. – 2) zu einer Tätigkeit od. Teilnahme an derselben schreiten, sie übernehmen, mit ihr sich befassen, ad rem publicam, durch Bewerbung um öffentl. Ämter (zunächst um die Quästur) mit den Staatsangelegenheiten sich befassen, dem Staatsdienste sich zu widmen beginnen, Cic.: ad causam, eine Sache (vor Gericht), eine (gerichtliche) Verhandlung übernehmen (v. Verteidiger), Cic.: u. so huic causae, Cic.: ad causam publicam, sich der Sache des Staates annehmen, Cic.: ad vectigalia, sich mit dem Zollpacht befassen, Cic.: ebenso ad publica, Sen.: ad haec bona, sich an diese G. machen (um sie in Besitz zu nehmen), Cic.: ad periculum, an der Gefahr teilnehmen, Cic.: ad poenam, zur Strafe schreiten, Cic.: si quis expers veri et ignarus ad legendum accesserit, Lact. – 3) mit seiner Beistimmung, seinem Willen beitreten, beipflichten (Ggstz. abhorrere ab alqa re), ad sententiam alcis, Plaut.: ad condiciones, Cic.: ad hoc consilium, Nep.: Ciceroni in plerisque, Quint.: libenter his, qui haec prodiderunt, Vell.: alcis sententiae, Quint.: huic opinioni (Ggstz. dissentire), Quint. – societatem nostram, Tac. ann. 12, 31. – 4) als Zuwachs hinzukommen, zunehmen, wachsen (Ggstz. decedere, recedere, deminui, auferri), accessit ager, quem etc., Cato fr.: huc accedebat munificentia, Sall.: accedit eodem facies, Ov.: ad eas (naves) captivae Massiliensium accesserant VI, Caes.: nihil ad dignitatem accedit, Cic.: accedit ad causam novum crimen, Cic.: cum ad has suspiciones certissimae res accederent, Caes.: numerum accessit ad harum, gesellte sich ihnen zu, Ov.: quo plus aetatis ei accederet, je älter er würde, Cic.: accedit annus tertius desiderio nostro et labori tuo, Cic.: Remis studium accessit, Caes.: iis tantum fiduciae accessit, ut etc., ihre Z. stieg so sehr, Caes.: magis accessurum utrumque, werde noch mehr zunehmen, Liv.: volucres accedere silvis, als V. ein Zuwachs für den W. werden, Ov.: pretium accedit agris, der Preis der Ä. steigt, Plin. ep.: u. so plurimum pretio accedit, der Preis steigt sehr, Col. – accedet eo mons Gaurus, Cic.: huc accessit manus Ventidii, dazu kommt noch usw., Cic. – dah. die Verbdg. huc accedit od. eo accedit od. eodem accedit, zB. huc accedit summus timor, Cic.: eo accedebat hortator assiduus Sallustius, Cic.: accedit eodem vulgi voluntas, Cic.: u. so oft accedit huc (od. huc accedit), accedit eo (od. eo accedit), accedit etiam od. illud etiam, od. bl. accedit, quod m. Indikativ od. ut m. Konjunktiv, hierzu kommt noch, daß usw., Cic. u.a. (u. zwar ist accedit, quod = hierzu kommt noch der (faktische) Umstand, daß usw.; dagegen accedit, ut = dazu tritt noch der Fall ein, überdies geschieht es, daß usw.; vgl. Kühner Cic. Tusc. 1, 43 u. 5, 62. Sorof Cic. de or. 2, 198. Reisigs Vorll., neu bearb. v. Schmalz u. Landgraf, Bd. 3. S. 431 f.: nachaug. auch ad illa hoc quoque accessit, quod etc., Curt: his etiam illud accessit, quod etc., Lact: accedit his, quod etc., Plin. ep. (s. Krebs-Schmalz Antib. Bd. 1. S. 64. Aufl. 7. Lagergr. Plin. ep. p. 151). – m. folg. ne u. Konjunktiv, cum accessit id quoque, ne nisi rectā cervice spiritus trahatur, ὀρθόπνοια (appellatur), Cels. 4, 8 in. p. 130, 34 D. – 5) als Ereignis, das durch sein Eintreten äußerlich od. innerlich unsere Verhältnisse ändert, zuteil werden, zufallen, voluntas vostra si ad poëtam accesserit, Ter.: paululum vobis accessit pecuniae, Ter.: num tibi stultitia accessit aut superat superbia? bist du ein Narr geworden od. hast einen Sporn zu viel? Plaut.: alci animus accedit, es bekommt jmd. Mut, Cic.: plurimum consilii, animi, praesidii denique mihi accesserit, Cic. – Ggstz. discedo, zB. quorum adventu et Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit, Caes. – 6) bei Vergleichungen = nahe kommen, sich nähern, d. i. ähnlich sein, propius ad deos, Cic.: proxime deos, v. einer Pers., Cic.: prope ad similitudinem alcis rei, Cic.: sermone magis oratorio generi (v. Euripides), Quint.: Homero maxime (von einem Dichter), Quint. – / synk. Perf. accestis, Verg. Aen. 1, 201: synk. Plusquamperf. accesset, Turp. com. 59. – vulg. Perf. accedi, wovon accedisset, Itala (Rehd.) Marc. 6, 21.
См. также в других словарях:
Condiciones de trabajo en España — Saltar a navegación, búsqueda … Wikipedia Español
condiciones TPES de un volumen de gas — Condiciones de un volumen de gas a 0 ºC, 1 atmósfera y sin vapor de agua. Debe contener una cifra calculable de moles de un gas determinado. Diccionario Mosby Medicina, Enfermería y Ciencias de la Salud, Ediciones Hancourt, S.A. 1999 … Diccionario médico
condiciones in-situ — Condiciones en que existen recursos genéticos dentro de ecosistemas y hábitats naturales y, en el caso de las especies domesticadas o cultivadas, en los entornos en que hayan desarrollado sus propiedades específicas … Diccionario ecologico
Condiciones generales de la contratación — Las condiciones generales de la contratación son las cláusulas que regulan los contratos de adhesión. Son cláusulas redactadas por el empresario para utilizarlas en todos los contratos que vaya a perfeccionar con sus clientes, consumidores o… … Wikipedia Español
Condiciones de Karush-Kuhn-Tucker — En matemáticas, Las condiciones de Karush Kuhn Tucker (también conocidas como las condiciones KKT o Kuhn Tucker) son condiciones necesarias y suficientes para que la solución de una programación no lineal séa óptima. Es una generalización del… … Wikipedia Español
Condiciones normales de presión y temperatura — La exactitud de la información en este artículo o sección está discutida. En la página de discusión puedes consultar el debate al respecto. Condiciones normales de presión y temperatura (abreviado CNPT) o presión y temperatura normales (abreviado … Wikipedia Español
Condiciones para la admisión a la Internacional Comunista — Las condiciones para la admisión a la Internacional Comunista, popularmente conocidas como las 21 condiciones o los 21 puntos, eran los puntos ideológicos y organizativos que debía aprobar todo partido u organización que quisiese adherirse a la… … Wikipedia Español
Condiciones de trabajo — Las condiciones de trabajo son un área interdisciplinaria relacionada con la seguridad, la salud y la calidad de vida en el empleo. También puede estudiar el impacto del empleo o su localización en comunidades cercanas, familiares, empleadores,… … Wikipedia Español
Condiciones de Colonia — Las Condiciones de Colonia promueven la reducción de la deuda en condiciones concesionarias acordada por el Club de París en 1999 como parte de la Iniciativa reforzada para los Países Pobres Muy Endeudados (PPME). Según esas condiciones, los… … Wikipedia Español
Condiciones de Nápoles — Las Condiciones de Nápoles son condiciones concesionarias para la reprogramación de la deuda aprobadas por el Club de París en diciembre de 1994 que se aplican en los países de bajo ingreso, según las circunstancias de cada caso. Los países… … Wikipedia Español
Condiciones de Inada — En macroeconomía, las condiciones de Inada (llamadas así por el economista japonés Ken Ichi Inada)[1] son las hipótesis sobre la forma de una función de producción que garantizan la ruta de estabilidad de un crecimiento económico en el modelo de… … Wikipedia Español