-
1 all-föðr
m. father of all, Edda 2, 6, 13 (a name of Odin), v. alföðr. -
2 paradís
* * *f. paradise.* * *f. [Gr. παράδεισος; Lat. paradisus], paradise (also paradísa, u, f., Sks. 502, 521 B), Stj. 36, Sks. 521, Niðrst. 8; paradísar-fagnaðr, -sæla, -vist, -grænleikr, Greg. 68, Fms. i. 227, Bs. i. 202, Sks. 580, Pass. 40. 18, Vídal. passim.II. in local names, Paradísar-hellir, m. the name of a cave in southern Icel., A.A., tab. xii, and Finn Magnússon’s work Rúnamó. In some Icel. farms a grassy hollow or valley (hvammr) close by a dwelling-house is called Paradís, as at Skarð in western Icel.; another called Víti, Ísl. Þjóðs. ii. 32 sqq. -
3 blæða
dd, to bleed, to flow, of blood, Pr. 473; blæddu nasar hans (blóð-nasir), Bs. i. 521: impers., e-m blæðir, one loses blood, Grág. ii. II, Sturl. iii. 113, Sd. 139, Eb. 242: absol., laust hana í andlitið svá at blæddi, Nj. 18: metaph. phrase, e-m blæðir e-t í augu, it bleeds into one’s eyes, i. e. one is amazed at a thing. -
4 dubl
n. game at dice, gambling.* * *( dufl), n. double, Alg. 366 (mathem.)β. gambling, Gþl. 521, Grett. (in a verse).II. naut. a buoy. -
5 dubla
-
6 DUL
f.2) self-conceit; dul á vil, pride and wilfulness; ætla sér þá dul, to be so conceited; draga dul á sik, to think a great deal of oneself; ganga fram í dul, to go on in one’s conceit.* * *f. [dylja].I. prop. concealment, in phrases, með dul, secretly, Bárð. 168; drepa dul á e-t, to conceal, Hkr. ii. 140; and in the COMPDS dular-búnaðr, m. a disguise, Fms. vi. 61; dular-kufl, m. a cloak used for a disguise, Grett. 139 A.II. metaph. self-conceit, pride, in phrases as, dul ok vil, pride and wilfulness, Skálda 163, Sl. 34; ætla sér þá dul, to be so conceited, Finnb. 282; ætlask mikla dul, Fas. ii. 521; dul ok dramb, 655 xi. 3; mikinn dul (masc.), Þórð. MS. (wrongly): the phrase, ganga fram í dul, to go forth in one’s conceit, Hm. 78, (mod., ganga fram í þeirri dulunni): proverb, maðr verðr dælskr af dul, conceit makes an envious, moody man, Hm. 56; dul þín, Band. (MS.) 13. -
7 elda-skáli
a, m. = eldhús, Eb. l. c., Grett. l. c., cp. Eb. 170; einn laugaraptan sat Helga í elda-skála, Ísl. ii. 274; hafði hann lagzt niðr í elda-skála eptir dagverð. Gísl. 97; Þrándr hafði látið göra elda mikla í elda-skála, Fzr. 183; ekki lagðisk Ormr í elda-skála, Fb. i. 521, Eg. 238. -
8 EN
* * *I)conj.1) but;en heima mun ek sitja, but I will stay at home;2) as a copulative, and, = ok;ek kann ráðum, Gunnhildar, en kappsemd Egils, I know the devices of G. and (on the other hand) Egil’s eagerness;3) = ‘an’, than (óbrigðra vin fær maðr aldregi en mannvit mikit).1) if;sælar væri sálurnar, en þær vissi, if they knew;2) as a rel. pron., = er;mína dóttur, en (= er) allra meyja er fegrst, who is the fairest of all maidens;* * *1.disjunctive conj.; in MSS. spelt either en or enn, [a particle peculiar to the Scandin.; in Danish men; in Swedish both men, än, and endast; Norse enn and also men, Ivar Aasen]:—but; en ef hann hefir, þá …, but if he has, then …, Grág. i. 261; en ef menn gefa þeim mat, id.; en heima mun ek sitja, but I will stay at home, Fms. vi. 100; en fjöldi féll, but a great many fell, Fas. ii. 514; eyrum hlýðir en augum skoðar, Hm. 7; en ekki eigu annarra manna orð, Grág. i. 84, 99, 171; en Skíðblaðnir skipa, en jóa Sleipnir, en hunda garmr, Gm. 44; en ór sveita sjár, en ór beinum björg, Vþm. 21; and passim. It is even used with a slight conjunctive sense; þykki mér sem því muni úhægt saman at koma, kappi þínu ok dirfð ‘en’ skaplyndi konungs, methinks it will be hard to make the two things go together, thy vehemence and rashness ‘and’ (on the other hand) the temper of the king, Eg. 521; ek kann ráðum Gunnhildar ‘en’ kappsemd Egils, I know the devices of Gunnhilda ‘and’ (on the other hand) Egil’s eagerness, 257: used in narratives to begin a sentence, merely denoting the progress of the tale, much the same as ‘and,’ cp. the use of auk III, p. 33; thus in Ýt. some verses begin with ‘en,’—En dagskjarr …, 2, 3, 14, 23; En Gunnlaugr grimman tamði, Hlt.; En Hróalds á höfuðbaðmi, Ad. 19, without any disjunctive notion.2.temporal adv., better spelt enn, [prob. akin to endr and eðr, q. v.]:—yet, still; þú hefir enn eigi ( not yet) heyrða kenning Drottins, Mar. 656 A. ii. 14; vildi hann enn svá, Fms. i. II; at hann mundi enn svá göra, vi. 100; þá ríkir hann enn fyrir mik, Al. 29; til betri tíma en ( than) enn ( still) er kominn, Sks. 596 B.2. before a comparative; enn síðarr, still later, N. G. L. i. 94; enn betr, still better; enn fyrr, still later; enn verri, still worse; enn æðri, still worthier; enn hærri, still higher; enn firr, still further off; enn nær, still nearer; enn heldr, still more, Sks. 304: separated from the comparative, enn vóru fleiri dætr Haralds, the daughters of H. were still more, i. e. H. had more daughters yet, Fms. i. 5.β. curious is the use of en (usually spelt in or inn) in old poems, viz. before a comparative, where in prose the ‘en’ can be left out without impairing the sense; thus, hélt-a in lengr rúmi, be kept not his place longer, i. e. ran away, Am. 58; ráð en lengr dvelja, to delay no longer, 61; menn in sælli, a happier man, Skv. 3. 18; né in mætri mægð, worthier affinity, id.; mann in harðara = harðara mann, a hardier man, Hbl. 14; nema þú in snotrari sér, unless thou art wiser, Vþm. 7; drekka in meira mjöð, to drink more mead; bíta en breiðara, to bite broader, i. e. eat with better appetite, Þkv. 35; þars þætti skáld in verri, where poets were kept in less honour, Jomsv. S. (in a verse); né in heldr, neither; né hests in heldr, neither for his horse, Hm. 60; né in heldr hugðir sem var Högni, neither are ye minded as H., Gh. 3, Sdm. 36, Hkv. 1. 12, Skv. 1. 21: in prose, eigi in heldr ætla ek, þat …, neither do I think, that …, Nj. 219.3. to boot, further, moreover; bolöxar ok enn amboð nokkur, pole-axes and some tools to boot, Dipl. v. 18; ok þat enn, at, and that still more, that, Róm. 302; Ingibjörg hét enn dóttir Haralds, Ingeburg was further Harold’s daughter, Fms. i. 5.3.or enn, conj., written an in very old MSS., e. g. Hom., Greg., Eluc., but in the great bulk of MSS. en is the standing form, both ancient and modern; [formed by anacope, by dropping the initial þ; Ulf. þanuh; A. S. þanne; Engl. than; Hel. than; O. H. G. danna; Germ. dann, but here almost replaced by ‘als;’ Swed. änn; Dan. end; Norse enn, Ivar Aasen; the anacope is entirely Scandin.]:—than, Lat. quam; heldr faðir an móðir, more father than mother, Eluc. 5; bjartari an sól, brighter than the sun, 45, 52; meira an aðrir, more than others, Greg. 51; víðara an áðr, wider than before, id.; betr an þegja, better than being silent, 96; æðri an þetta, Eluc. 51; annat an annat, one thing rather than another, 50; ljósara an nú, 44; heldr an vér, 17; annat an dauðan, 15; meira an Guð, 13; fyr an, 6; annat an þú ert, 59; framarr an þeir hafa, id.; framar an vesa, 60; heldr an færi eðr fleiri, Hom. 45; heldr an, 63; betra er þagat an mælt, 96; helgari an annarra manna, 126; framar an sín, 135, etc.; cp. Frump. 158–163: ‘en’ however occurs in Hom. 126.II. the form ‘en’ (or ‘enn’) occurs passim, Grág. i. 173, ii. 13, Al. 29, Sks. 596 B, N. G. L. i. 32, etc. etc.☞ The particle en differs in sense when placed before or after the comparative; if before, it means still; if after, than; thus, fyrr enn, áðr enn, before, Lat. prinsquam, but enn fyrr, still earlier, sooner; enn heldr, still more, but heldr enn, rather than; enn betr, still better, but betr enn, better than; enn síðar, still later, but síðar enn, later than, etc. Again, there is a difference of sense, when neither en is a comparative; en ef, but if; ef enn, if still, etc.4.is now and then in MSS., esp. Norse, used = er, ef, q. v., but this is a mere peculiarity or false spelling:1. when; mér vórum í hjá en (= er) þeir, when they, D. N. i. 271; til þess en = til þess er, 81.2. as a relat. particle, which; sú hin ríka frú en ( which), Str.; mína dóttur en allra meyja er fegrst, my daughter who is the fairest of all women, Þiðr. 249; af því en hann hefir fingit, Al. 145; sá ótti en, 107; en sungin er, which is sung, Hom. 41; but hvárt en er, whether, N. G. L. i. 349.3. = ef, if, [cp. Old Engl. an]; sælar yæri sálurnar, en þær vissi, if they knew, Al. 114; en þeir vildi = ef þeir vildi, 118; en vér færim = ef vér færim, 120, esp. freq. in D. N. (vide Fr.) Very rare in Icel. writings or good MSS., e. g. en ek hefi með Guðs miskunn (i. e. er ek heti), as I have, because I have, Bs. i. 59, Hung. ch. 1; vide er. -
9 FÁLA
(að), v. to demand for purchase (f. e-t af c-m or at e-m; f. til e-s).* * *u, f. a giantess, Edda (Gl.): a romping lass, Fas. iii. 521; cp. flagð, flenna, skass, skersa, all of them names of giantesses, but also used of hoydenish women. -
10 fegra
* * *(að or -ða), v. to embellish, beautify; kanna siðu inanna ok f. to improve, better; ekki þarf þat orðum at f. there is no use trying to extenuate it; f. um e-t, to mend, polish up.* * *að and ð, fegrðe, Ó. T. 1, and fegrir (pres.), Skálda 180, Eluc. 4, Hom. 149, Mork. (in a verse), cp. Fms. vi. 336: but fegraði, Fms. x. 320; fegrað (sup.), Bs. ii. 165, and in mod. usage always so, [fagr]:—to adorn, beautify, make fair; at kanna siðu manna ok fegra, to improve, better, Bs. i. 521; ekki þarf þat orðum at fegra, nothing is gained by extenuating it, Nj. 175; fegra um e-t, to mend, polish, Bs. i. 60. -
11 fern
adj. distrib. esp. in pl. = Lat. quaterni, in sets of four, Fb. i. 521, Nj. 150, K. Þ. K. 86, Grág. i. 4; vide einn. -
12 FÚLGA
* * *u, f. [formed from the part. of fela, q. v.], the fee paid for alimentation, esp. of a minor, or one given into another’s charge, = mod. meðgjöf, Jb. 168, Grág. passim: so in the phrases, inna, meta … fúlgu: of hay, fodder, Fb. i. 521; hence in mod. usage, hey-f., a little hay-rick.COMPDS: fúlgufall, fúlgufé, fúlgufénaðr, fúlgukona, fúlgumaðr, fúlgumáli, fúlgunaut. -
13 FÚSS
a. willing, eager (fúss e-s or til e-s; fúss at fara, &c.);absol., fúss (willing) vil ek mína hamingju til leggja.* * *adj. [O. H. G. funs; A. S. contr. fûs; lost in most Teut. languages except Icel. and in provincial Norse; in Icel. it is a very common word]:—willing, wishing for; in the sayings, fús er hönd á venju and þangað er klárinn fúsastr sem hann er kvaldastr: with gen. of the thing, fúss e-s, or fúss á e-t, or til e-s; or with infin., þess fús sem Guð er fúss, Skálda 169, Eg. 521; jarl var þess fúsari, the earl was minded for that, was not unwilling, Orkn. 396; þess var ek fúsastr at drepa þá alla, Fms. vi. 213; svá sem hann hafði áðr verit fúsastr til, iii. 49; görði hann fúsan at fara til Finnlands, Hkr. i. 19; Þorgils kveðsk fúsari at ríða fyrir innan, Korm. 68: absol., fúss ( willingly) vil ek mína hamingju til leggja, Fms. v. 236; kveðsk hann munu eigi svá miklu fúsari undan at ríða en þeir, Ísl. ii. 361: sagði eigi þá menn er hann væri fúsari við at kaupa en þá, Nj. 40; fúst ok falt, N. G. L. i. 237; ú-fúss, unwilling: in poët. compds, víg-fúss, böð-f., her-f., warlike, martial; sig-fúss, victorious; böl-f., baleful, malignant; hel-f., murderous. -
14 GREIN
* * *(pl. -ir), f.2) point, head, part (í öllum greinum); í annarri g., in the second place;3) cause, reason; fyrir þá g., therefore;5) understanding, discernment; gløggrar greinar, sharpwitted;6) dissent, discord (varð mart til greina með þeim); vald fyrir utan alla g., undisputed (absolute) power.* * *f., pl. ar and ir; the mod. pl. greinar means branches, in other senses greinir: [Dan. green; Swed. gren; not found in Germ., Saxon, nor Engl.]:I. prop. a branch of a tree, ‘lim’ is the foliage; af hverri grein draup hunang sætt, Pass. 32. 4; vínviðar-greinir, vine branches, Stj, 200; pálma-viðar-g., a palm branch; kvíslask með stórum greinum, spread with large branches, Sks. 441, 443; þar vex fyrst upp einn bulr af rótunum, ok kvíslast síðan með mörgum greinum ok limum, 555.II. metaph. a branch, arm:1. hafs grein, an arm of the sea, Stj. 287; í sjau staði er skipat þessarar listar greinum, Alg.; vísinda grein, branch of science (Germ. fach); lærdóms-grein, branch of doctrine; sundr-skiptingar grein, subdivision, Stj. 287; tvífaldleg grein, double kind, N. G. L. ii. 352; þessi er grein ( particulars) á kaupeyris tíund, id.; sannkenningar hafa þrenna grein, Edda 122; Guð er einn í Guðdómi en þrennr í grein (of the Trinity), Fas. iii. 662; einkanligr í grein, Bs. ii. 21; allar greinir loptsins ok jarðarinnar, Edda 144 (pref.); hann greindi í tvær greinir ok tuttugu, Rb. 78; í þessi grein, on this head, in this case, Band. 11.β. denoting cause, reason; fyrir þá grein, therefore, Stj. 124; fyrir sagða grein, for the said reason, Mar., Sks. 682; fyrir þá (þessa) grein, Stj. 22, 23, 167, passim; finnr hann til þess þrjár greinir, Grett. 208 new Ed.; at þér upp lúkit nokkurri grein fyrir mér, at þat megi skilja, Sks. 660.γ. a point, head, part; meðr samri grein, under the same head, Dipl. i. 521; í annari grein, in the second place, iv. 7, Grett. 156, Fb. i. 216; með slíkri grein sem hér segir, K. Á. 82; í öllum greinum, Mk. 9; sagða grein, the said point, head, Dipl. iii. 13; í nokkurum greinum, in some points, i. 3; hverja grein, in every point, Gþl. 177; fyrir allar greinir, in all respects, Mar. 616; en er biskup vissi þessar greinir, the points, particulars (of the case), Bs. i. 727.2. denoting distinction, discernment, division; höggva svá títt at varla mátti grein sjá, Bret. 64; sjá grein handa, to discern one’s hands, Bs. ii. 5; fyrir utan alla grein, without exception, i. 281; hver er grein setningar háttanna, disposition of the metres, Edda 120; hljóðs grein, distinction of sound, accent, id., Skálda 182; göra grein góðs ok ills, Eluc. 20; setja glögga grein, to make a clear distinction, 677. 5; fyrir greinar sakir ( for the sake of distinction) er diphthongus fundinn í norrænu, Skálda 178; sundr-grein ok saman-setning, 177; ok veit ek þó grein allra stunda, Fms. v. 335; litlar greinir ok tengingar höfum ver konungs-málanna ór flokki yðrum, i. e. you take little notice of the king’s errand, Mork. 138; bera grein á e-t, to discern a thing, Mar.; þar kann ek at göra grein á, I can explain that, Fb. i. 419.β. understanding; þau (the idols) hafa enga grein, Fms. x. 232; vitr ok frábærrar greinar, xi. 429; glöggrar greinar, sharp-witted, Bs. ii. II; sumum gefsk anda-grein, spiritual discernment, Greg. 20.γ. a record; þessa grein konungsdóms hans ritaði fyrst Ari, this record of the king’s reign was first written by Are, Ó. H. 188; í greinum ok bóklegu námi, Mar.δ. a part, head, paragraph, in a book (mod.); ritningar-grein, a quotation from Scripture.3. denoting diversity, difference; en þó er hér, herra, grein í, Fb. ii. 78; en þó er þar grein á, hvárt …, K. Á. 124; ok voldi því grein tungna þeirra er hann var konungr yfir, Sks. 458; at grein var á trú þeirri er hvárt þeirra hafði til Guðs, 470; sú er grein á syslu biskups ok konungs, at …, 803.β. dissent; brátt görðusk greinir í um samþykki konunganna, Fms. vi. 185; varð mart til greina með þeim, 195; greinir ok sundrþykki, ix. 428; var þá grein mikil með fólki um konungs-tekjuna, x. 41; vald fyrir utan alla grein, power without dissent, i. e. absolute, undisputed power, Bs. i. 281; grein eða áskilnaðr, Stj. 298; en ef verri menn gengu á milli þá vóru jafnan greinir talaðar, Fb. ii. 411; urðu margar greinir með þeim Kolbeini Tumasyni, Sturl. ii. 1.COMPDS: greinarlaust, greinarmál, greinarmikill, greinarmunr, greinavænn. -
15 hand-fátt
n. adj. lack of hands, having too few hands, Fb. i. 521. -
16 harka
* * *I)f. hardness, hardiness.(að), v.1) to scrape together (harka e-u saman);2) e-m harkar, harkar fyrir e-m, things go ill with one; harkar um e-t, it goes badly; harkast um, to be in a bad way;3) refl., harkast, to make a tumult.* * *1.(qs. harðka), u, f. hardness, and metaph. hardiness, Fb. i. 521; freq. in mod. usage: also of a hard frost, mesta harka: the phrase, með hörku-munum, with utmost difficulty. hörku-veðr, n. hard frosty weather; vetrar-hörkur, winter frost.2.að, to scrape together, with dat., Fms, viii. 73; munu þeir hafa harkat saman liði sínu, Mork. 90: impers., e-m harkar, things go ill with one, Finnb. 338, Fas. ii. 239; það harkar um e-t, id., Bjarn. 62.II. reflex. id., Fas. ii. 307: to make a tumult, Finnb. 224; Ljótr vaknaði ok spurði hverr harkaðist, Háv. 31 new Ed. -
17 hvergi
* * *I)pron.1) each, every one (hann lét sem hann eigi vissi, hvat h. talaði);adv.1) nowhere (hann undi h.); h. annars staðar, nowhere else;2) by no means, not at all; vil ek h. ara, I shall not go at all; vera h. fœrr, to be quite unable to go; h. nær, far from it (h. nær allir); with compar. (Bergr var þess h. fúsari); alls h., nowhere at all.* * *1.pron., see hverrgi.2.adv. [see -gi, p. 199], nowhere; hann undi h., Landn. 174, Vsp. 3; áðr var h., before there was none anywhere, Íb. 16; sá þeir h. konung, Fms. ii. 332; hvergi á bæjum, Sturl. iii. 55; h. annarsstaðar, nowhere else, passim: with gen., hvergi lands, Helr. 9; hvergi jarðar né upphimins, Þkv. 2; moldar h., Fas. i. 521 (in a verse), Merl. 1. 59.II. metaph. in no manner, by no means, not at all; uggum hvergi, be not afraid! Kormak; varðar honum slíkt sem hvergi sé léð, Grág. i. 438; ef þú bregðr h. af, Nj. 31; at þeir skyldu h. at göra, 189; hvergi á fé at taka frá kirkju, K. Þ. K. 20 new Ed.: fara hvergi, to ‘fare nowhere,’ to stay at home, 9 new Ed., Fms. i. 10; ek vil hvergi fara, I shall not go at all, Ísl. ii. 32; vil ek at hvergi sé eptir riðit, nopursuit, 358; vera hvergi færr, to be quite unable to go, Eg. 107, Hkr. i. 269, Ó. H. 128.2. with compar.; þat þykki mér hvergi úvænna, Fms. xi. 94; h. úframar, noways inferior, 48; h. betr, no better, Bs. i. 633; hvergi nær (mod. hvergi nærri), nowhere near, far from it, Eg. III.3. alls hvergi, not at all, Grág. i. 141; hvar nema alls hvergi, where but nowhere, Ísl. ii. 236. -
18 hæfi
n. fitness; vera við e-s hæfi, to fit one, be convenient, what one can wield, Eg. 109, Fas. ii. 521; ó-hæfi, what is unfit, monstrous. hæfis-liga, adv. fitly, Flóv. 22. -
19 kárína
f. a fast of forty days (imposed as a penance).* * *u, f. [through Fr. carême, from Lat. quadragesima], a fast of forty days, ordered as a penance in the old eccl. law, H. E. i. 521, ii. 189, 191. kárínu-fasta, u, f. = kárína, Sturl. ii. 231. -
20 KUNNA
* * *(kann, kunna, kunnat), v.1) to know, understand (þú kannt margt þat er eigi kunnu aðrir menn);2) to know (by memory);ljóð ek þau kann, er kannat þjóðans kona, I know songs, such as no king’s daughter knows;3) to know a person;unni honum hverr maðr, er hann (acc.) kunni, every man that knew him loved him;4) spec. phrases;kunna hóf at um e-t, kunna hóf sitt, to know the proper mean, to behave with moderation;uxarnir kunnu þó heim, the oxen found their way home;kunna enga mannraun to have no experience of men;kunna e-m þökk, aufusu, to be thankful, obliged to one;5) kunna sik, to know oneself (sá er svinnr, er sik kann); to behave well (G. kveðst mundu meiða hann, ef hann kynni sik eigi);6) kunna sér e-t, to understand, have clear knowledge of (something as concerning oneself or touching one’s own interest);kunna sér margt, to be skilled in many things;kunna fyrir sér = kunna sér; also ellipt. know how to conduct oneself;7) with dat. to know;ek kan skapi Gunnhildar, I know Gunhild’s temper;8) kunna e-n e-s or um e-t, to blame a person for a thing (eigi hugða ek, at hann mætti mik þessa kunna);eigi er hann um þat at kunna, he is not to be blamed for it;Eyjúlfr lézt því nafni mundu vel kunna, E. said he should be well pleased with that name;10) to be able, with infin.;þú skalt eigi kunna frá tíðindum at segja, thou shalt not escape to tell the tale;11) to chance, happen;hvar sem þik kann at at bera, wheresoever thou may happen to arrive.* * *pres. (in pret. form) kann, kannt (kanntú), kann; pl. kunnum, kunnut, kunnu (mod. kunnum, kunnit, kunna); pret. kunni; subj. kynni; imperat. kunn; part. neut. kunnat; the pres. infin. kunnu for kunna is obsolete, whereas a pret. infin. kunnu, potuisse, occurs, Ísldr. 9: with neg. suff. kann-at, Hm. 147; kann-k-a ek, I know not, Skálda (Thorodd) 167, Hallfred; see Gramm. p. xxiii: [Ulf. kunnan = γιγνώσκειν, εἰδέναι; A. S. and Hel. cunnan; O. H. G. kunnan; in these old languages, the two senses of knowing how to do and being able to do are expressed by the same form, and this remains in Dan. kunde, Swed. kunna: in others, a distinction is made: Old Engl. and Scot. ken, know and can; Germ. kennen and können.]A. To know, understand, of art, skill, knowledge, with acc.; hann þóttisk rísta henni manrúnar, en hann kunni þat eigi, Eg. 587; hann kunni margar tungur, Fms. xi. 326; þú kannt mart þat er eigi kunnu aðrir menn, v. 236; k. seið, Vsp. 25; Hann ræddi, ef hann kynni nafn Guðs it hæsta—Kann ek nökkurt nafn Guðs,—Þykkja mér slíkt eigi prestar er eigi kunna it hæsta nafn Guds—Kanntú nafnit?—Ek veit þann mann er kunna mun, … Nefn þú þá ef þú kannt! … Guð veit at ek vilda gjarna kunna, Bs. i. 421; engi skal sá vera hér með oss er eigi kunni nökkurs-konar list eðr kunnandi, Edda 31; ekki kann ek í skáldskap, Fms. vii. 60; kannt þú nakkvat í lögum?—Kunna þótta ek norðr þar, Nj. 33; at þetta væri at vísu lög þótt fáir kynni, 237; ek kann lítt til laga, 31: of sports, kunna á skíðum, Fms. i. 9; k. við skíð ok boga, Ó. H. 71; k. við buklara, Sturl. ii. 44; kunna á bók, to know by book, know how to read, Mar.2. to know by memory; kunna menn enn kvæði þeirra, Hkr. (pref.); hví kveðr þú flokka eina, kanntú ok engar drápur?—Eigi kann ek drápurnar færi en flokkana, Fms. vi. 391; ljóð ek þau kann, er kannat þjóðans son, Hm. 147 sqq.; þat kann ek it áttjánda, er ek æva kennig, 164; en Konr ungr kunni rúnar, Rm. 40, 42; kunna betr, id., Vkv. 26; kunna utan-bókar, to know without book, know by heart; hón kunni þær allar (Spurningar) vel, nema Sjötta kapitulann, … Sigríðr kunni allar Úlfars-rímur, Piltr og Stúlka 23.3. to know a person, a face; synir Heli vóru úsiðugir ok kunnu eigi Guð Dróttinn, Stj. 429; ek kann þann mann, 460; ok unni honum hverr maðr er hann (acc.) kunni, every man that knew him loved him, Hkr. i. 121; kann kvaðsk eigi k. þá ok eigi hirða hverir vóru, Barl. 36; þik kann ek fullgerva, I know thee well enough, Ls. 30; góða menn þá er ek görva kunna, Hbl. 7; kunna ek báða Brodd ok Hörvi, Hdl. 24; hverr er kunni (mik), Helr. 7; hvars menn eðli okkart k., 3: to know, of the character, hann kvað þá k. sik úgörla, er þeir veittu honum átölur, því at ek hefi dregit yðr undan dauða, segir hann, Ld. 282; ek kann hvárn-tveggja ykkarn konungs, Fms. vi. 100.4. spec. phrases; kunna góða stilling á e-u, hversu góða stilling hann kunni á herstjórninni, how skilful he was in military things, Fms. i. 98; k. hóf at um e-t, to know one’s measure in respect of a thing, to behave with moderation, Finnb. 356; Þorvaldr kvað hana ekki hóf at kunna, Ld. 134; allt kann sá er hófit kann, Gísl. 27; ef Griss kynni hóf sitt, Sd. 139; Klaufi, Klaufi, kunn þú hóf þitt? id.; kunna sér margt, to be skilled in many things; hón var væn kona, ok kunni sér allt vel, Dropl. 7, 35; hann kunni enga leið, he knew no road, Eg. 149; þeir munu eigi k. leiðina, Fs. 105: absol., uxarnir kunnu þó heim, found their way home, Dropl. 8; k. skyn e-s, to know all about …; hann kunni allra skyn í borginni, Fms. vi. 410; Ása ok Álfa ek kann allra skil, Hm. 160; k. önga mannraun, to have no experience of men, Fms. vi. 53; ek kann skap þitt at því, at …, Sturl. i. 30.II. metaph. usages; kunna e-m þökk, to be thankful, obliged to one, Fms. xi. 29, 32; at hann kynni þess mikla þökk ok aufusu, Eg. 521; veizla er yðr búin, kann ek yðr mikla þökk at þér þiggit, Fms. vi. 277; k. e-m úþökk fyrir e-t, v. 14; k. sér þörf til e-s, to feel the want of a thing; ef bóndi kann þess þörf, if he knows the need of it, Grág. i. 152; at hann leggi fram vöruna svá sem þú kannt þér þörf til, Ld. 70.2. kunna sik, to know oneself; sá er svinnr er sik kann, he is a wise man who knows himself, a saying, Hrafn. 10: to behave, Grímr kveðsk mundu meiða hann ef hann kynni sik eigi, Eg. 189; ok vita ef þeir kunni sik þá görr meir, Stj. 264; k. sik ílla, to be naughty, Bjarn.3. kunna sér, kunna munda ek mér þat ( I should know how to do that) ef ek hefða víg vegit, Gísl. 143; gá þess, ok kunn þér (take heed, learn!) at varask annars vígkæni, Sks. 383; er Þorólfr svá viti borinn, at hann mundi k. sér ( have sense enough) at vera eigi fyrir liði yðru, Eg. 134; kunni hann sér þann hagnað at girnask ekki Svía-konungs veldi, Ó. H. 57; en kunnit yðr engi forráð eðr fyrirhyggju þegar er ér komit í nokkurn vanda, 67.III. denoting feeling, to feel angry or pleased; kunna e-n e-s, to be angry with a person for a thing; þá bað Þórir konung, at hann skyldi eigi fyrirkunna hann þess at hann hafði Egil með sér um vetrinn, Eg. ch. 48; eigi vil ek fyrirkunna þik þessa orða, þvíat þú veizt eigi hvat varask skal, Ó. H. 57; eigi hugða ek at hann mætti mik þessa k., þvíat eigi drap ek son hans, Hrafn. 16; kveðr þeir eigi sik einskis at k., Ísl. ii. 314; kunnit mik eigi þess er ek mun mæla, Fbr. 116; spurði hvers hón kynni arfa-sátuna, Nj. 194, v. l.2. with prep.; kunna e-n um e-t, id.; eigi er hann um þat at kunna, Fs. 38; eigi munu þér kunna mik um þetta, Fms. i. 175; ekki áttú hann um þat at kunna, vi. 223; ef hertogi vill þik nokkut um þetta kunna, xi. 323; hón kunni hana mjök um áleitni þá, er …, Bs. i. 340.IV. with dat. to know; þeir er menn kunnu eigi hér máli eða tungu við, Grág. i. 224; ef lögsögumaðr kann þar eigi mönnum fyrir í þá sveit, i. 10 B; kunni hann náliga manns máli, Fas. ii. 443; hann kann eigi lítilmensku várri, Bjarn. 54; kann þjóð kerski minni, Ó. H. (in a verse); ek kann skapi Gunnhildar, I know Gunhilda’s temper, Nj. 5; kann ek glensyrðum yðrum Gautanna, Fas. iii. 80; ek kann ráðum Gunnhildar en kappi Egils, Eg. 257; ek kann skapi Hrafnkels, at hann mun ekki göra oss, ef hann náir þér eigi, Hrafn. 27: eigi kanntú góðgirnd (dat.) föður várs, ef hann hefir honum eigi undan skotið, Fs. 38.2. to be pleased with a thing or not; munda ek kunna því, at vér hefðim manna-lát mikit, ef …, Eg. 585; Eyjúlfr lézk því nafni mundu vel kunna, E. said be should be well pleased with that name, Glúm. 328; verðr hváru-tveggju at kunna, one must take one or other of the two, Ó. H. 52; vit munum því ílla k. ef þú veitir okkr eigi þat er vit beiðum, Eb. 114; hann kunni því stórílla ok hljóp í brott, Hkr. i. 36; munu synir Njáls ílla k. víginu, Nj. 64; Njáll kunni ílla láti Gunnars, 117; Ingi konungr kunni þessu svá ílla at hann grét sem barn, Fms. vii. 273; andaðisk hann, Guðríðr kona hans kunni því lítt, Fb. i. 543; til þess at hón kunni því betr andláti mínu, id.; ílla munu þeir k. höggum er heiman hafa hlaupit frá kirnu-askinum, Fms. viii. 350.3. with prep.; kann ek ekki við því at yðr þykki sumt ofjarl en sumt ekki at manni, I do not care for what you call …, Fms. vi. 53; kannka ek mart við veifanar-orði manna, I take no notice of idle rumours, Hallfred; hence the mod. phrase, kunna við e-ð, to be pleased with; eg kann ekki við það, I do not like it; kunna vel, ílla við sik, to feel happy, unhappy in a place or condition; eg kann vel við mig þar, I like the place.B. To be able, Lat. posse, (in Engl., can, pret. could, has ceased to be used except in the finite moods), with infin.; the senses often run one into the other, but the use of the infinitive shews that the sense can is at least partly implied; þá mælti konungr, ertu skáldit?—Hann sagði, kann ek yrkja, I know I can make verses, Hkr. i. 288; hann kunni görr veðr at sjá en aðrir inenn, Eb. 150; þá hluti er þeir kunna honum til at segja, 112; freista hvat hann kynni segja honum, Hkr. i. 228: hón sagði hann eigi k. at þiggja sóma sinn, Fs. 131; hugsit um hvar þann mann kann fá, where that man can be had, Stj. 460; svá hygginn at hann kunni fyrir sökum ráða, Grág. ii. 75; hvárt kanntú mér höll smíða? 656 B. 8; þeir er mildlega kunnu stýra Guðs hjörð, Hom. 37; kanntú nökkut yrkja? Fms. vi. 361; kunna eigi at mæla, he could not speak, Ld. 30; mikil tíðendi kannþú (= kannt þú) at segja af himnum, Edda 12; þú skalt eigi kunna frá tíðindum at segja, thou shalt not be able to tell the tidings, shall not escape with life, Nj. 8; um þá hluti er ek kann görr at sjá en þér, Ld. 186; ekki kann biskup görr at sjá mann á velli en ek, Fms. ii. 173.II. to chance, happen; ef Björn faðir þeirra kann fyrr andask, if B. should happen to die first, Dipl. v. 3; hvar sem þik kann at bera, wheresoever thou may happen to arrive, Fms. iv. 176; ef nokkut kann þat til at bera á þinni æfi, Gísl. 25; ef hann kann lengr at dveljask í brottu, D. N. v. 43; ok hón kann af þessum heimi brott at fara, iii. 137.C. Recipr. to know one another; þeir kunnusk, Mork. 106.2. part. kunnandi, cunning, knowing, learned, with gen.; veit ek at þú ert margs kunnandi, 655 xix. 3; hón var margs kunnandi, Fs. 73; Gyða var marg-kunnandi á fyrnsku ok fróðleik, 131.
Страницы
См. также в других словарях:
521 М1 — Универсальное снего болотоходное шасси .Шасси предназначено для установки различного технологического оборудования (ёмкости, контейнеры, грузовые кузова, пассажирские салоны и др.), а также для создания на его базе специальных машин повышенной… … Википедия
521 — Années : 518 519 520 521 522 523 524 Décennies : 490 500 510 520 530 540 550 Siècles : Ve siècle VIe siècle … Wikipédia en Français
521 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 5. Jahrhundert | 6. Jahrhundert | 7. Jahrhundert | ► ◄ | 490er | 500er | 510er | 520er | 530er | 540er | 550er | ► ◄◄ | ◄ | 517 | 518 | 519 | … Deutsch Wikipedia
-521 — Cette page concerne l année 521 du calendrier julien proleptique. Années : 524 523 522 521 520 519 518 Décennies : 550 540 530 520 510 500 490 Siècles … Wikipédia en Français
521-31-3 — Luminol Luminol Général Nom IUPAC 5 Amino 2,3 dihydro 1,4 phthalazinedione Synonymes o … Wikipédia en Français
521 a. C. — Años: 524 a. C. 523 a. C. 522 a. C. – 521 a. C. – 520 a. C. 519 a. C. 518 a. C. Décadas: Años 550 a. C. Años 540 a. C. Años 530 a. C. – Años 520 a. C. – Años 510 a. C. Años 500 a. C. Años 490 a. C. Siglos: Siglo V … Wikipedia Español
521 — yearbox in?= cp=5th century c=6th century cf=7th century yp1=518 yp2=519 yp3=520 year=521 ya1=522 ya2=523 ya3=524 dp3=490s dp2=500s dp1=510s d=520s dn1=530s dn2=540s dn3=550s NOTOC EventsBy PlaceByzantine Empire* Future Byzantine emperor… … Wikipedia
521-17-5 — Neumune Androstenediol Général No CAS … Wikipédia en Français
521-18-6 — Androstanolone Pour les articles homonymes, voir DHT. Androstanolone … Wikipédia en Français
521-35-7 — Cannabinol Cannabinol (CBN) Structure du Cannabinol Général Nom IUPAC 6,6,9 triméthyl 3 pentyl 6H benzo[c]c … Wikipédia en Français
521-67-5 — Cinnamate de méthylecgonine Cinnamate de méthylecgonine Général Nom IUPAC (1R,2R,3S,5S) 8 méthyl 3 [(E) 3 phénylprop 2 enoyl]oxy 8 azabicyclo[3.2.1]octane 2 carboxylate de mét … Wikipédia en Français
