Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

modius

  • 1 modius

    mŏdĭus, ii ( gen. plur. modiūm:

    qui CCCC. modium quinque milia,

    Cic. Verr. 2, 3, 36, § 83:

    modiorum,

    Plaut. Mil. 4, 2, 72), m. ( neutr. collat. form: mŏdĭum, ii, n., Cato, R. R. 58; so in plur.:

    modia vicena,

    Plin. 18, 16, 43, § 145) [modus], the Roman corn-measure, a measure, peck, containing sixteen sextarii, or the sixth part of a Greek medimnus (class.):

    salis modium,

    Cato, R. R. 58: tritici modius, Cic. Div. in Caecil. 10, 30:

    siligneae farinae modius,

    Plin. 18, 9, 20, § 88:

    modium populo dare asse,

    Cic. Off. 2, 17, 58:

    agri Leontini decumae tertio anno venierunt tritici medimnum XXXVI., hoc est tritici modium CC. et XVI. milibus,

    id. Verr. 2, 3, 46, § 110:

    non minorem quam decem milium modiorum navem fabricare,

    Ulp. Fragm. 3, 6.—

    Prov.: verum illud est, quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit,

    Cic. Lael. 19, 67: modio nummos metiri, to measure one's money by the peck, said of a rich woman, Petr. 37; cf.:

    dives, ut metiretur nummos,

    Hor. S. 1, 1, 95:

    ego nunc mihi modium mille esse argenti velim,

    Plaut. Stich. 4, 2, 9; Juv. 3, 220:

    pleno modio,

    in full measure, abundantly, Cic. Att. 6, 1, 16; cf.:

    argumentum vobis demensum dabo, non modo neque trimodio, verum ipso horreo,

    Plaut. Men. prol. 15:

    servorum ventres modio castigat iniquo,

    with short measure, Juv. 14, 126.—Also as a measure for other things, a peck:

    metiri modio oleario,

    Cato, R. R. 144:

    ut metientibus dimidium (anulorum aureorum) super tres modios explesse,

    Liv. 23, 12; Pall. 6, 4, 1.—
    II.
    Transf.
    A.
    Among surveyors, the third part of a jugerum, Auct. de Limit. p. 264 and 312 Goes.; Pall. Mai. 4 al. —
    B.
    The socket, step, shoe in which the mast of a ship stands, Isid. Orig. 19, 2, 8.

    Lewis & Short latin dictionary > modius

  • 2 modius

        modius ī, m    [modus], a corn-measure, measure, peck (containing sixteen sextarii, or one sixth of a Greek medimnus): tritici: pro singulis modiis octonos HS dare: modium populo dare asse: pleno modio, in full measure: ventres modio castigat iniquo, with short measure, Iu.: (anulorum) super tris modios, pecks, L.: argenti, a peck of money, Iu.— Prov.: multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit.
    * * *
    peck; Roman dry measure; (about 2 gallons/8000 cc)

    Latin-English dictionary > modius

  • 3 sē-modius

        sē-modius ī, m     a half-peck, Iu.

    Latin-English dictionary > sē-modius

  • 4 sēsqui-modius

        sēsqui-modius ī, m     a peck and a half.

    Latin-English dictionary > sēsqui-modius

  • 5 modialis

    mŏdĭālis, e, adj. [modius], containing a modius or Roman peck (ante- and postclass.):

    aulae, calicesque,

    Plaut. Capt. 4, 4, 8:

    figura,

    Tert. ad Nat. 2, 8.

    Lewis & Short latin dictionary > modialis

  • 6 sēstertius or HS

        sēstertius or HS (i. e. II semis), adj. num.    [for * semis-tertius], two and a half.—As subst m. (sc. nummus; gen plur. sestertiūm), a sesterce (a small silver coin, originally two and a half asses, worth twopence and half a farthing sterling, or four and one tenth cents): cum esset tritici modius sestertiis duobus: cum HS XXX scripta essent pro HS CCC: praedia pluris sestertiūm XXX milium habere, L.— Plur n. as subst., with ellipse of milia, thousands of sesterces.—Usu. with num distr.: fundus, qui sestertia dena meritasset: HS quingena (i. e. quindecim milia sestertiūm).— Rarely with num card.: sestertia centum, S.: septem donat sestertia, H.—With ellipse of centena milia: HS quater deciens (i. e. sestertiūm quater deciens centena milia, or 1,400,000 sesterces).—For the phrase, centena milia sestertiūm, the word sestertium was commonly used, and declined as subst n., with the numeral adverbs from deciens upward: quom ei testamento sestertium milies relinquatur: sestertium centiens et octogiens: HS LX, quod advexerat Domitius, Cs.: sestertium deciens numeratum esse: argenti ad summam sestertii deciens in aerarium rettulit, L.: in sestertio centiens adfluentius vivere, N.—With nummus, in abl. of price, at an insignificant sum, for a trifle: bona nummo sestertio sibi addici velle: si amplius HS nummo petisti.

    Latin-English dictionary > sēstertius or HS

  • 7 sextārius

        sextārius ī, m    [sextus], the sixth part.—A liquid measure, the sixth part of a congius, a pint: aquae: vini, H.
    * * *
    pint (about); 1/6 congius (liquid); 1/16 modius (dry); cup of that size

    Latin-English dictionary > sextārius

  • 8 bisextialis

    I
    bisextialis, bisextiale ADJ
    containing an intercalary day (bisextum) (Julian calendar); leap (year)
    II
    bisextialis, bisextiale ADJ
    of two sextarii (about two pints); 1/3 congius (liquid); 1/8 modius (dry)

    Latin-English dictionary > bisextialis

  • 9 semodius

    Latin-English dictionary > semodius

  • 10 sesquimodius

    modius and a half; (dry measure, about 3 gallons/12000 cc)

    Latin-English dictionary > sesquimodius

  • 11 sextarium

    sextarius measure (pint); 1/6 congius (liquid); 1/16 modius (dry)

    Latin-English dictionary > sextarium

  • 12 decemmodiae

    dĕcem-mŏdĭus, a, um, adj., containing ten modii (very rare):

    corbulae,

    Col. 12, 50, 8.— Subst.: dĕcemmŏdĭae, ārum, f. (al. decimodiae, sc. corbulae), baskets holding each ten modii, id. 12, 18, 2.

    Lewis & Short latin dictionary > decemmodiae

  • 13 decemmodius

    dĕcem-mŏdĭus, a, um, adj., containing ten modii (very rare):

    corbulae,

    Col. 12, 50, 8.— Subst.: dĕcemmŏdĭae, ārum, f. (al. decimodiae, sc. corbulae), baskets holding each ten modii, id. 12, 18, 2.

    Lewis & Short latin dictionary > decemmodius

  • 14 librarius

    1.
    lībrārĭus, a, um, adj. [libra].
    I.
    Of or containing a pound, of a pound weight (post-Aug.):

    frusta,

    Col. 12, 53, 4:

    as,

    Gell. 20, 1, 31.—
    II.
    Subst.
    A.
    lībrārĭus, ii, m., a weight, the sixteenth part of a modius, = sextarius: sextarius aequus aequo cum librario siet, sexdecimque librarii in modio sient, Plebisc. ap. Paul. ex Fest. p. 246 Müll.—
    B.
    lībrārĭa, ae, f., she that weighed out the wool to the female slaves, a forewoman, head-spinner, called also lanipendia, Juv. 6, 475 (by others referred to 2. librarius); Inscr. Orell. 4212.
    2.
    lĭbrārĭus, a, um, adj. [3. liber], of or belonging to books:

    scriba librarius,

    a copyist, transcriber of books, Varr. R. R. 3, 2, 14; Cic. Agr. 2, 13, 32:

    libraria taberna,

    a bookseller's shop, Cic. Phil. 2, 9, 21:

    scriptor,

    a transcriber of books, Hor. A. P. 354:

    atramentum,

    ink for writing books, Plin. 27, 7, 28, § 52.—Hence,
    II.
    Subst.
    A. 1.
    A transcriber of books, a copyist, scribe, secretary, Cic. Agr. 2, 5, 13:

    librum ut tuis librariis daret,

    id. Att. 12, 40, 1:

    librarii mendum,

    Liv. 38, 55, 8: legionis, the secretary of the legion, Inscr. ap. Grut. 365, 1; cf. Sen. Contr. 1, 7, 18; Juv. 9, 109.—
    2.
    A bookseller, Sen. Ben. 7, 6, 1; Gell. 5, 4, 2; 18, 4, 1; Sulp. Sev. Dial. 1, 23, 4. —
    3.
    (Sc. doctor.) An elementary teacher, Hier. Ep. 107, 4.—
    B.
    lĭbrārĭa, ae, f.
    1.
    A female scribe:

    (Parcae) utpote librariae Superum archivumque custodes,

    Mart. Cap. 1, § 65 (perh. also Juv. 6, 476; cf. sub 1. librarius).—
    2.
    A bookseller's shop; in libraria, ego et Julius Paulus poëta consederamus, Gell. 5, 4, 1:

    quispiam in libraria sedens,

    id. 13, 30, 1.—
    C.
    lĭbrārĭum, ii, n., a place to keep books in, a bookcase, bookchest:

    exhibe librarium illud legum vestrarum,

    Cic. Mil. 12, 33:

    libraria omnia exurerent,

    Amm. 29, 2, 4.

    Lewis & Short latin dictionary > librarius

  • 15 modiolum

    mŏdĭŏlum, i, n. [dim. of modium, v. modius], the yolk:

    quinque ovorum modiola,

    Plin. Val. 1, 64.

    Lewis & Short latin dictionary > modiolum

  • 16 modiolus

    mŏdĭŏlus, i, m. dim. [modius], lit., a small measure; hence, transf.,
    I.
    A kind of drinking-vessel, Dig. 34, 2, 37.—
    II.
    A bucket on a water-wheel, Vitr. 10, 9: modioli gemelli, the boxes or cylinders of a forcing-pump, id. 10, 13.—
    III.
    The nave of a wheel, Plin. 9, 4, 3, § 8; Vitr. 10, 4.—
    IV.
    The box to receive the axle-tree of an oilmill, Cato, R. R. 20.—
    V.
    A surgical instrument, a cylindrical borer with a serrated edge, a trepan, choinikion, Cels. 8, 3 init.

    Lewis & Short latin dictionary > modiolus

  • 17 modium

    mŏdĭum, ĭi, n., v. modius.

    Lewis & Short latin dictionary > modium

  • 18 modus

    mŏdus, i, m. [root med-, measure, weigh; Gr. medomai, medontes, mêstôr, medimnos; cf.: modius, modestus, moderor], a measure with which, or according to which, any thing is measured, its size, length, circumference, quantity (freq. and class.).
    I.
    Lit.
    A.
    In gen.:

    modi, quibus metirentur rura,

    Varr. R. R. 1, 10, 1:

    is modus acnua Latine appellatur,

    id. ib. 1, 10, 2:

    filio agri reliquit ei non magnum modum,

    Plaut. Aul. prol. 13:

    hoc erat in votis, modus agri non ita magnus,

    Hor. S. 2, 6, 1:

    de modo agri scripsit,

    Cic. Att. 13, 33, 2:

    de modo agri (actio), cum a venditore emptor deceptus est,

    Paul. Sent. 1, 19, 1:

    modus hic agri nostro non sufficit horto,

    Juv. 14, 172:

    modus altitudinis et latitudinis (sulcorum),

    Col. 11, 3, 4:

    collis modum jugeri continens,

    Col. Arbor. 1, 6:

    ut omnium par modus sit,

    Cels. 3, 27; cf. Col. 12, 23:

    falsus,

    false measure, Dig. 11, 6: magnus legionum, Vell. 2, 73, 2: hic mihi conteritur vitae modus, measure or term of life, Prop. 1, 7, 9.—
    B.
    In partic.
    1.
    Pregn., a proper measure, due measure:

    in modo fundi non animadverso lapsi sunt multi,

    Varr. R. R. 1, 11:

    suus cuique (rei) modus est,

    Cic. Or. 22, 73:

    ordine et modo,

    id. Off. 1, 5, 14:

    modum alicujus rei habere,

    to observe measure in a thing, not exceed the bounds of moderation, id. Verr. 2, 2, 59, § 144:

    vox quasi extra modum absona,

    beyond measure, immoderately, id. de Or. 3, 11, 41:

    cum lacus praeter modum crevisset,

    id. Div. 1, 44, 100:

    ii sine dubio fidem et modum transeunt,

    id. Off. 1, 29, 102:

    supra modum in servos suos saevire,

    Gai. Inst. 1, 53:

    sine modo modestiāque,

    without measure, without moderation, Sall. J. 41, 9:

    sine modo ac modestia agi,

    Liv. 26, 48, 11.—
    2.
    The measure of tones, measure, rhythm, melody, harmony, time; in poetry, measure, metre, mode:

    vocum,

    Cic. Div. 2, 3, 9:

    musici,

    Quint. 1, 10, 14:

    lyrici,

    Ov. H. 15, 6:

    fidibus Latinis Thebanos aptare modos,

    Hor. Ep. 1, 3, 12: Bacchico exsultas (i. e. exsultans) modo, Enn. ap. Charis. p. 214 P. (Trag. v. 152 Vahl.):

    flebilibus modis concinere,

    Cic. Tusc. 1, 44, 106: saltare ad tibicinis modos, to the music or sound of the flute, Liv. 7, 2:

    nectere canoris Eloquium vocale modis,

    Juv. 7, 19.—Fig.:

    verae numerosque modosque ediscere vitae,

    moral harmonies, Hor. Ep. 2, 2, 144.—
    II.
    Transf.
    A.
    A measure which is not to be exceeded, a bound, limit, end, restriction, etc.:

    modus muliebris nullust, neque umquam lavando et fricando modum scimus facere,

    Plaut. Poen. 1, 2, 21:

    quis modus tibi tandem exilio eveniet,

    id. Merc. 3, 4, 67:

    modum aliquem et finem orationi facere,

    to set bounds to, Cic. Verr. 2, 2, 48, § 118:

    ludendi est quidem modus retinendus,

    id. Off. 1, 29, 104:

    imponere alicui,

    Liv. 4, 24, 4:

    cum modum irae nullum faceret,

    id. 4, 50, 4:

    modum transire,

    Cic. Tusc. 4, 17, 4:

    cupidinibus statuat natura modum quem,

    Hor. S. 1, 2, 111:

    inimicitiarum modum facere,

    Cic. Sull. 17, 48:

    modum statuarum haberi nullum placet,

    id. Verr. 2, 2, 59, § 144:

    qui rebus infinitis modum constituant,

    id. Fin. 1, 1, 2:

    constituere,

    id. Verr. 2, 2, 59, § 145: modus vitae, tou biou telos, Prop. 1, 7, 9. —With gen. gerund.:

    modum lugendi aliquando facere,

    to make an end of mourning, Cic. Fam. 5, 16, 6.— Poet. with inf.:

    nam quis erit saevire modus?

    Stat. Th. 12, 573; cf. the foll.—
    B.
    A way, manner, mode, method:

    modus est, in quo quem ad modum, et quo animo factum sit, quaeritur, Ejus partes sunt prudentia, et imprudentia,

    Cic. Inv. 1, 27, 41:

    nullum modum esse hominis occidendi quo ille non aliquot occiderit,

    id. Rosc. Am. 35, 100:

    nec enim semper (hae partes) tractantur uno modo,

    id. Or. 35, 122:

    vitae,

    way of life, id. Tusc. 5, 23, 66:

    caelestium ordinem... imitari vitae modo,

    id. Sen. 21, 77: quibus modis, by what method of acting, i. e. what means, Sall. C. 5, 6:

    cultores has Alpis modo tuto transmittere,

    Liv. 21, 30, 8.— Poet. with inf.:

    nec modus inserere atque oculos imponere simplex,

    Verg. G. 2, 73.—
    2.
    Esp. freq.: modo, in modum, or ad modum, with a gen. or adj., in the manner of, like:

    servorum modo,

    in the manner of, like slaves, Liv. 39, 26:

    pecorum modo trahi,

    Tac. A. 4, 25:

    in modum ramorum,

    Col. Arbor. 22:

    in nostrum modum,

    in our manner, Tac. H. 3, 25:

    servilem in modum cruciari,

    like slaves, Cic. Verr. 1, 5, 13; Caes. B. G. 6, 19, 3; Suet. Calig. 56:

    mirum in modum,

    in a wonderful manner, wonderfully, Caes. B. G. 1, 41:

    ad hunc modum distributis legionibus,

    in this manner, id. ib. 5, 24:

    naves ad hunc modum factae,

    id. ib. 3, 13:

    nos nostras more nostro et modo instruximus legiones,

    Plaut. Am. 1, 1, 66:

    non tuo hoc fiet modo,

    id. Men. 2, 1, 25:

    si humano modo, si usitato more peccāsset,

    after the manner of men, Cic. Verr. 2, 2, 3, § 8; cf.:

    Carneadeo more et modo disputata,

    id. Univ. 1; for which with gen.:

    apis Matinae More modoque,

    Hor. C. 4, 2, 28; and:

    agendi more ac modo,

    Quint. 11, 1, 29:

    tali modo,

    in such a manner, in such wise, Nep. Att. 21, 1:

    nullo modo,

    in no wise, by no means, Cic. Verr. 2, 2, 76, § 186:

    omni modo egi cum rege et ago cotidie,

    in every way, earnestly, urgently, id. Att. 6, 2, 7: omnibus modis tibi esse rem salvam [p. 1157] ut scias, Plaut. Ps. 4, 6, 13:

    omnibus modis miser sum,

    every way, wholly, completely, Ter. Hec. 4, 4, 79:

    miris modis,

    Cic. Verr. 2, 2, 3, § 9; Liv. 1, 57, 6; Hor. C. 2, 17, 21:

    mille modis amor ignorandust,

    Plaut. Trin. 2, 1, 30:

    hoc multis modis reprehendi potest,

    Cic. Fin. 2, 26, 82 (v. Madv. ad h. l.); so,

    filium multis modis jam exspecto, ut redeat domum,

    very much, Ter. Hec. 2, 3, 7; cf.

    multimodis: mira miris modis,

    Plaut. Cas. 3, 5, 5; cf.

    mirimodis: eum tibi commendo in majorem modum,

    very much, greatly, Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 3:

    nullo modo,

    id. Fin. 2, 31, 102; Col. 9, 8; Suet. Tit. 2:

    bono modo,

    moderately, Cato, R. R. 5:

    bono modo desiderare aliquid,

    Cic. Q. Fr. 2, 6, 3: ejus modi, of that kind, of such a kind or sort (freq.):

    ejusmodi sunt tempestates consecutae, ut,

    Caes. B. G. 3, 29, 2:

    in ejusmodi casu,

    id. ib. 5, 33, 4;

    6, 34, 7: erant ejusmodi fere situs oppidorum, ut,

    id. ib. 3, 12, 1:

    petitionis nostrae hujusmodi ratio est,

    Cic. Att. 1, 1, 1; so,

    cujusquemodi, cujusdammodi, cujusmodicumque, cuimodi, cuicuimodi, v. Zumpt, § 678: cujusmodi,

    of what sort, Cic. Fam. 15, 20, 3:

    cujuscemodi,

    of what sort soever, id. Inv. 2, 45, 134: hujusmodi, hujuscemodi, of this kind, such:

    hujusmodi casus,

    Caes. B. C. 2, 22:

    hujuscemodi verba,

    Sall. J. 9 fin.:

    illiusmodi,

    of that kind, Cic. Div. in Caecil. 21, 68; so,

    istiusmodi amicos,

    Plaut. Rud. 2, 2, 15.—
    3.
    In gram., a form of a verb, a voice or mood:

    in verbo fiunt soloecismi per genera, tempora, personas, modos, etc.,

    Quint. 1, 5, 41: patiendi modus ( the passive voice)... faciendi modus ( the active voice), id. 9, 3, 7; cf. 1, 6, 26.

    Lewis & Short latin dictionary > modus

  • 19 praeferratus

    prae-ferrātus, a, um, adj., tipped or shod with iron:

    modius,

    Cato, R. R. 11:

    pilum,

    pointed with iron, Plin. 18, 10, 23, § 97. — Transf.:

    praeferratus apud molas tribunus,

    i. e. chained, fettered, Plaut. Pers. 1, 1, 22.

    Lewis & Short latin dictionary > praeferratus

  • 20 satum

    satum, i, n., = saton, a Hebrew measure of corn, etc., containing about a modius and a half (eccl. Lat.), Vulg. Gen. 18, 6; id. Matt. 13, 33; id. Luc. 13, 21.

    Lewis & Short latin dictionary > satum

См. также в других словарях:

  • modius — ⇒MODIUS, subst. masc. MÉTROL. ANC. Chez les Romains et au Moyen Âge, mesure de capacité pour les matières sèches, notamment pour le blé, contenant 8litres 70 environ; p. méton., quantité contenue dans cette mesure. Modius de blé, de froment;… …   Encyclopédie Universelle

  • Modius — is the nomen of the Roman gens Modia. Modius is also a Roman unit of dry measure, approximately equal to one peck. See also Gens Ancient Roman units of measurement Categories: Ancient Roman familiesProsopography of Ancient RomeNew Testament Latin …   Wikipedia

  • Modius — ist die Bezeichnung für eine wenig hervorgetretene altrömische Familie die größte altrömische Hohlmaßeinheit für Trockenes; ein Modius entsprach etwa 8,7 Litern Diese Seite ist eine Begriffsklärung zur …   Deutsch Wikipedia

  • Modius — Mo di*us, n.; pl. {Modii}. [L.] (Rom. Antiq.) A dry measure, containing about a peck. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Modĭus — (lat.), römisches Maß für trockene Sachen, 1/3 der Amphora, wog 24 römische Pfund, ungefähr 2 Berliner Metzen; 1/4 des M. war der Modiolus …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Modĭus — (lat., »Scheffel«), größtes altröm. Maß für trockne Gegenstände, = 8,754 Liter, eingeteilt in 16 Sextarii, 32 Heminae, 64 Quartarii, 192 Cyathi. 6 Modii = 1 attischen Medimnos …   Meyers Großes Konversations-Lexikon

  • Modius — Modĭus, der altröm. Scheffel zu 1/6 Medimnus = 8,75 l …   Kleines Konversations-Lexikon

  • Modius — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. Le modius est une unité de mesure romaine ; Le modius est un terme égyptologique qui désigne l élément circulaire servant de base à certaines… …   Wikipédia en Français

  • Modius — Mọdius   der, /...dii, antike römische Volumeneinheit für Getreide, auch Bezeichnung des entsprechenden Maßgefäßes, 1 Modius = 16 Sextarii = 8,754 l.   …   Universal-Lexikon

  • Modius Julius — was a governor of Britannia Inferior, a province of Roman Britain during AD 219 under Elagabalus. Inscriptions at Birdoswald and Netherby attest to his rule although little else is known of him. See also Modia (gens) Persondata Name Julius,… …   Wikipedia

  • Modius — Old Roman measure of corn, roughly equal to a *peck; used in this period to indicate a *bushel …   Dictionary of Medieval Terms and Phrases

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»