Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

macula

  • 1 macula

        macula ae, f    a spot, mark, stain: (bos) maculis insignis et albo, i. e. white spots, V.: in maculis (terra) ubi habitatur, i. e. small places: parcit cognatis maculis similis fera, Iu.: Conbibit os maculas, contracts, O.—A mesh, hole (in network): reticulum minutis maculis: retia maculis distincta, O.—A spot, stain, blot, blemish, mole: est corporis macula naevus: maculas de vestibus aufers. O.— Fig., a blot, stain, stigma, blemish, fault, defect, disgrace: hanc maculam Effugere, T.: delenda est vobis illa macula: vitae splendorem maculis aspergis?: flagitiorum: iudiciorum: Claudiae genti inusta, L.: in carmine Offendar maculis, H.
    * * *
    spot, stain, blemish; dishonor; mesh in a net

    Latin-English dictionary > macula

  • 2 Macula

    1.
    măcŭla, ae, f. [for malocula, malcula, dim.; cf. Sanscr. mala, dirt], a spot, mark, stain (class.).
    I.
    Lit.
    A.
    In gen., Plin. 37, 10, 56, § 155:

    (bos) maculis insignis et albo,

    i. e. with white spots, Verg. G. 3, 56:

    maculis albis equus,

    id. A. 9, 49:

    maculis auro squalentibus ardens (rex apum),

    id. G. 4, 91: in ipsis quasi maculis (terra), ubi habitatur, in those spots, i. e. small places, Cic. Rep. 6, 19 fin.:

    parcit cognatis maculis similis fera,

    Juv. 15, 160; cf. 5, 104.—
    2.
    Transf., a mesh in a net, a hole in network or in a web:

    rete grandibus maculis,

    Varr. R. R. 3, 11, 3; Col. 8, 15, 1:

    reticulum minutis maculis,

    Cic. Verr. 2, 5, 11, § 27:

    retia maculis distincta,

    Ov. H. 5, 19. —Of the meshes of a spider's web, Plin. 11, 24, 28, § 81.—
    B.
    In partic., a spot, stain, blot, blemish, mole, etc.:

    maculari corpus maculis luridis,

    Plaut. Capt. 3, 4, 63:

    est corporis macula, naevus,

    Cic. N. D. 1, 28, 79:

    maculas auferre de vestibus,

    Ov. F. 3, 821:

    extrahere,

    Plin. 20, 13, 50, § 120:

    in veste facere,

    id. 12, 25, 54, § 123:

    e veste abluere,

    id. 28, 7, 23, § 109:

    mederi maculis corporis,

    id. 36, 19, 33, § 140; cf.:

    lentigines ac maculas e facie tollere,

    id. 20, 2, 4, § 9.—
    II.
    Trop. (acc. to I. B.), a blot, stain, stigma, blemish, fault in character: quem scis scire tuas omnes maculasque notasque, Lucil. ap. Non. 350, 13:

    inest amoris macula huic homini in pectore,

    Plaut. Poen. 1, 1, 70:

    jam ego ex corpore exigam omnis maculas maerorum tibi,

    id. Capt. 4, 2, 61: vitium commune omnium est, Quod nimium ad rem in senecta attenti sumus: hanc maculam nos decet Effugere, * Ter. Ad. 5, 8, 31:

    delenda vobis est illa macula, Mithridatico bello suscepta,

    Cic. Imp. Pomp. 3, 7:

    est hujus saeculi labes quaedam et macula, virtuti invidere,

    id. Balb. 6, 15:

    vitae splendorem maculis aspergere,

    id. Planc. 12, 30:

    furtorum et flagitiorum,

    id. Verr. 2, 5, 46, § 121:

    adulescentiae,

    id. ib. 1, 4, 11:

    familiae,

    id. Clu. 5, 12:

    in oratione nitida notabile humilius verbum et velut macula,

    Quint. 8, 3, 18; 8, 5, 28:

    ne Claudiae genti eam inustam maculam vellent,

    Liv. 3, 58:

    plurima sunt nitidis maculam haesuram figentia rebus,

    enduring disgrace, Juv. 14, 2.
    2.
    Măcŭla, ae, m., a Roman surname, e. g. of Q. Pompeius, Cic. Fam. 6, 19, 1.

    Lewis & Short latin dictionary > Macula

  • 3 macula

    1.
    măcŭla, ae, f. [for malocula, malcula, dim.; cf. Sanscr. mala, dirt], a spot, mark, stain (class.).
    I.
    Lit.
    A.
    In gen., Plin. 37, 10, 56, § 155:

    (bos) maculis insignis et albo,

    i. e. with white spots, Verg. G. 3, 56:

    maculis albis equus,

    id. A. 9, 49:

    maculis auro squalentibus ardens (rex apum),

    id. G. 4, 91: in ipsis quasi maculis (terra), ubi habitatur, in those spots, i. e. small places, Cic. Rep. 6, 19 fin.:

    parcit cognatis maculis similis fera,

    Juv. 15, 160; cf. 5, 104.—
    2.
    Transf., a mesh in a net, a hole in network or in a web:

    rete grandibus maculis,

    Varr. R. R. 3, 11, 3; Col. 8, 15, 1:

    reticulum minutis maculis,

    Cic. Verr. 2, 5, 11, § 27:

    retia maculis distincta,

    Ov. H. 5, 19. —Of the meshes of a spider's web, Plin. 11, 24, 28, § 81.—
    B.
    In partic., a spot, stain, blot, blemish, mole, etc.:

    maculari corpus maculis luridis,

    Plaut. Capt. 3, 4, 63:

    est corporis macula, naevus,

    Cic. N. D. 1, 28, 79:

    maculas auferre de vestibus,

    Ov. F. 3, 821:

    extrahere,

    Plin. 20, 13, 50, § 120:

    in veste facere,

    id. 12, 25, 54, § 123:

    e veste abluere,

    id. 28, 7, 23, § 109:

    mederi maculis corporis,

    id. 36, 19, 33, § 140; cf.:

    lentigines ac maculas e facie tollere,

    id. 20, 2, 4, § 9.—
    II.
    Trop. (acc. to I. B.), a blot, stain, stigma, blemish, fault in character: quem scis scire tuas omnes maculasque notasque, Lucil. ap. Non. 350, 13:

    inest amoris macula huic homini in pectore,

    Plaut. Poen. 1, 1, 70:

    jam ego ex corpore exigam omnis maculas maerorum tibi,

    id. Capt. 4, 2, 61: vitium commune omnium est, Quod nimium ad rem in senecta attenti sumus: hanc maculam nos decet Effugere, * Ter. Ad. 5, 8, 31:

    delenda vobis est illa macula, Mithridatico bello suscepta,

    Cic. Imp. Pomp. 3, 7:

    est hujus saeculi labes quaedam et macula, virtuti invidere,

    id. Balb. 6, 15:

    vitae splendorem maculis aspergere,

    id. Planc. 12, 30:

    furtorum et flagitiorum,

    id. Verr. 2, 5, 46, § 121:

    adulescentiae,

    id. ib. 1, 4, 11:

    familiae,

    id. Clu. 5, 12:

    in oratione nitida notabile humilius verbum et velut macula,

    Quint. 8, 3, 18; 8, 5, 28:

    ne Claudiae genti eam inustam maculam vellent,

    Liv. 3, 58:

    plurima sunt nitidis maculam haesuram figentia rebus,

    enduring disgrace, Juv. 14, 2.
    2.
    Măcŭla, ae, m., a Roman surname, e. g. of Q. Pompeius, Cic. Fam. 6, 19, 1.

    Lewis & Short latin dictionary > macula

  • 4 macula

    stain, mark, spot/ blemish, fault, flaw.

    Latin-English dictionary of medieval > macula

  • 5 labes

    1.
    lābes, is (abl. labi for labe, Lucr. 5, 930), f. [1. lābor], a fall, falling down, sinking in.
    I.
    Lit. (rare but class.):

    dare labem,

    Lucr. 2, 1145:

    motus terrae Rhodum... gravi ruinarum labe concussit,

    Just. 30, 4, 3:

    tantos terrae motus in Italia factos esse, ut multis locis labes factae sint terraeque desederint,

    subsidences of the earth, Cic. Div. 1, 35, 78; cf.:

    labes agri,

    id. ib. 1, 43, 97:

    terrae,

    Liv. 42, 15; so absol.:

    si labes facta sit, omnemque fructum tulerit,

    Dig. 19, 2, 15, § 2:

    labes imbris e caelo,

    Arn. 5, 185.—
    II.
    Transf.
    A.
    A fall, stroke, ruin, destruction:

    hinc mihi prima mali labes,

    the first blow of misfortune, Verg. A. 2, 97:

    haec prima mali labes, hoc initium impendentis ruinae fuit,

    Just. 17, 1, 5: metuo legionibu' labem, Enn. ap. Diom. p. 378 P. (Ann. v. 283 Vahl.):

    quanta pernis pestis veniet, quanta labes larido,

    Plaut. Capt. 4, 3, 3:

    innocentiae labes ac ruina,

    Cic. Fl. 10, 24:

    labes in tabella,

    id. Lael. 12, 41:

    regnorum labes,

    Val. Fl. 5, 237.—
    B.
    Meton., ruin, destruction; of a dangerous person, one who causes ruin:

    (Verres) labes atque pernicies provinciae Siciliae,

    Cic. Verr. 1, 1, 2: labes popli, Plant. Pers. 3, 3, 4.—Of a bad law:

    labes atque eluvies civitatis,

    Cic. Dom. 20, 53.—
    2.
    In partic., the falling sickness, epilepsy, Ser. Samm. 57, 1018.—

    Hence, in gen.,

    disease, sickness, Grat. Cyneg. 468.
    2.
    lābes, is, f. [Gr. lôbê, lôbeuô; cf. Curt. Griech. Etym. p. 372]. a spot, blot, stain, blemish, defect.
    I.
    Lit. ( poet. and in post-Aug. prose):

    tractata notam labemque remittunt Atramenta,

    Hor. Ep. 2, 1, 235:

    sine labe toga,

    Ov. A. A. 1, 514:

    purum et sine labe salinum,

    Pers. 3, 25:

    victima labe carens,

    Ov. M. 15, 130:

    aliqua corporis labe insignis,

    Suet. Aug. 38: item quae (virgo) lingua debili sensuve aurium deminuta, aliave qua corporis labe insignita sit, Gell. 1, 12, 3.—
    II.
    Trop., a stain, blot, stigma, disgrace, discredit: labes macula in vestimento dicitur, et deinde metaphorikôs transfertur in homines vituperatione dignos, Paul. ex Fest. p. 121 Müll. (freq. and class.):

    animi labes nec diuturnitate evanescere, nec amnibus ullis elui potest,

    Cic. Leg. 2, 10, 24:

    saeculi labes atque macula,

    id. Balb. 6, 15:

    labem alicujus dignitati aspergere,

    a stain, disgrace, id. Vatin. 6, 15:

    labem alicui inferre,

    id. Cael. 18, 42:

    famae non sine labe meae,

    Prop. 4 (5), 8, 20:

    domus sine labe,

    Juv. 14, 69:

    vita sine labe peracta,

    Ov. P. 2, 7, 49:

    abolere labem prioris ignominiae,

    Tac. H. 3, 24:

    donec longa dies... concretam eximit labem, purumque relinquit sensum,

    Verg. A. 6, 746. —Of an immoral custom:

    dedit hanc contagio labem,

    Juv. 2, 78.— Plur.:

    conscientiae labes habere,

    Cic. Off. 3, 21, 85:

    peccatorum labibus inquinati,

    Lact. 4, 26; id. Ira Dei, 19.—
    b.
    Meton. (abstr. pro concreto), a disgrace, i. e. a good-for-nothing fellow, a wretch:

    habeo quem opponam labi illi atque caeno,

    Cic. Sest. 8, 20:

    caenum illud ac labes,

    id. ib. 11, 26.

    Lewis & Short latin dictionary > labes

  • 6 ē-luō

        ē-luō uī, ūtus, ere,    to wash off, cleanse by washing: corpus, O.—To wash away, remove by washing: macula elui non potest: ut sanguis eluatur. —Fig., to wash away, remove, blot out, get rid of: libidinem sanguine: eluitur scelus, V.: amicitiae remissione usūs eluendae: amara curarum, H.

    Latin-English dictionary > ē-luō

  • 7 haereō

        haereō haesī, haesūrus, ēre    [HAES-], to hang, stick, cleave, cling, adhere, hold fast, be fixed, sit fast, remain close: lingua haeret metu, T.: terra radicibus suis: scalarum gradūs male haerentes, holding: Haerent parietibus scalae, V.: in equo, keep his seat: pugnus in malā haeret, T.: tergo volucres haesere sagittae, V.: haerens corona Crinibus, H.: leo haeret Visceribus, V.: os fauce cum haereret lupi, Ph.: haerentes litore naves, H.: in limine coniunx Haerebat, V.: gremio in Iasonis, O.: foliis sub omnibus, V.: duo turmae haesere, i. e. failed to break through, L.: oratio haeret in salebrā, i. e. is at a loss.—Fig., to hold fast, remain attached, be fixed, keep firm, adhere, inhere: cum illud dictum haerere debeat, hit the mark: in te haeret culpa, T.: scrupus in animis: quae mihi in visceribus haerent, i. e. fixed in my heart: mihi in medullis: hi in oculis haerebunt, i. e. be present: in te culpa, cleaves, T.: in eis poenis, incur: fama haesit ad metas, hung back: haereret illa rei p. turpitudo: infixus haeret animo dolor: haerent infixi pectore voltūs, V.: in voltu patris, gaze upon, O.: cui omnia vaenum ire in animo haeserat, S.: neu quid intercinat, Quod non haereat apte, i. e. finds its place, H.— To keep near, keep close, join, attach oneself, follow: apud Thaidem, T.: haeret pede pes, V.: in tergo, pursue closely, L.— To remain fixed, abide, continue, keep at, stick to: hic haereo: hic terminus haeret, is fixed, V.: sedibus in isdem, adhere to his purpose, V.: in praetorum tribunalibus, loiter: ut boni quod habeat, id amplectar, ibi haeream: macula haesura, lasting, Iu.— To stick fast, be brought to a stand, be embarrassed, be perplexed, be at a loss, hesitate, be suspended, be retarded: haereo Quid faciam, T.: haerebat in tabulis publicis reus: in multis nominibus: physici cum haerent aliquo loco, etc.: haeret, an haec sit, O.: haeres Et dubitas, Iu.: Hectoris manu victoria Graiūm Haesit, i. e. was retarded, V.: vox faucibus haesit, V.: in hac difficultate rerum consilium haeret, L.
    * * *
    haerere, haesi, haesus V
    stick, adhere, cling to; hesitate; be in difficulties (sticky situation?)

    Latin-English dictionary > haereō

  • 8 maculō

        maculō āvī, ātus, āre    [macula], to spot, stain, defile, pollute: terram tabo, V.: sanguine rupem, O.: solum sanguine, Ct.—Fig., to defile, dishonor: rem p.: parricidio partūs suos, L.: nemora stupro: tuum crimine nomen, V.
    * * *
    maculare, maculavi, maculatus V
    spot; pollute; dishonor, taint

    Latin-English dictionary > maculō

  • 9 maculōsus

        maculōsus adj.    [macula], spotted, speckled, dappled, mottled, variegated: tegmine lyncis, V.: tigris, O.— Spotted, blotted, stained, defiled: vestis: Littera, O.—Fig., defiled, polluted, filthy: senatores, in bad repute: aedes, Iu.: nefas, abominable, H.: omni dedecore, Iu.
    * * *
    maculosa, maculosum ADJ
    spotted; disreputable

    Latin-English dictionary > maculōsus

  • 10 per-mānō

        per-mānō āvī, —, āre.    to flow to, penetrate, reach: sucus permanat ad iecur: (venenum) in omnis partīs corporis.—Fig., to penetrate, reach, extend to: ne ad patrem hoc permanet, reach the ears of, T.: macula permanat ad animum: uno auctore ad plures, Cs.

    Latin-English dictionary > per-mānō

  • 11 adficio

    af-fĭcĭo (better adf-), affēci (adf-), affectum (adf-), 3, v. a. [facio], to do something to one, i. e. to exert an influence on body or mind, so that it is brought into such or such a state (used by the poets rarely, by Hor. never).
    1.
    Aliquem.
    A.
    Of the body rarely, and then commonly in a bad sense:

    ut aestus, labor, fames, sitisque corpora adficerent,

    Liv. 28, 15:

    contumeliis adficere corpora sua,

    Vulg. Rom. 1, 24:

    non simplex Damasichthona vulnus Adficit,

    Ov. M. 6, 255:

    aconitum cor adficit,

    Scrib. Comp. 188:

    corpus adficere M. Antonii,

    Cic. Phil. 3:

    pulmo totus adficitur,

    Cels. 4, 7; with abl. of spec.:

    stomacho et vesicā adfici,

    Scrib. Comp. 186. —In bon. part.:

    corpus ita adficiendum est, ut oboedire rationi possit,

    Cic. Off. 1, 23.—
    B.
    More freq. of the mind:

    litterae tuae sic me adfecerunt, ut, etc.,

    Cic. Att. 14, 3, 2:

    is terror milites hostesque in diversum adfecit,

    Tac. A. 11, 19:

    varie sum adfectus tuis litteris,

    Cic. Fam. 16, 2:

    consules oportere sic adfici, ut, etc.,

    Plin. Pan. 90:

    adfici a Gratiā aut a Voluptate,

    Cic. Fam. 5, 12; id. Mil. 29, 79:

    sollicitudo de te duplex nos adficit,

    id. Brut. 92, 332:

    uti ei qui audirent, sic adficerentur animis, ut eos adfici vellet orator,

    id. de Or. 1, 19, 87 B. and K.:

    adfici animos in diversum habitum,

    Quint. 1, 10, 25.—
    2.
    With acc. and abl., to affect a person or (rarely) thing with something; in a good sense, to bestow upon, grace with; in a bad sense, to visit with, inflict upon; or the ablative and verb may be rendered by the verb corresponding to the ablative, and if an adjective accompany the ablative, this adjective becomes an adverb.—Of inanimate things (rare): luce locum adficiens, lighting up the place, Varr. ap. Non. p. 250, 2:

    adficere medicamine vultum,

    Ov. Med. Fac. 67:

    factum non eo nomine adficiendum,

    designated, Cic. Top. 24, 94:

    res honore adficere,

    to honor, id. N. D. 1, 15, 38:

    non postulo, ut dolorem eisdem verbis adficias, quibus Epicurus, etc.,

    id. Tusc. 2, 7, 18.—
    3.
    Very freq. of persons.
    (α).
    In a good sense:

    Qui praedā atque agro adoreāque adfecit populares suos,

    Plaut. Am. 1, 1, 38:

    quem sepulturā adficit,

    buries, Cic. Div. 1, 27, 56:

    patres adfecerat gloriā,

    id. Tusc. 1, 15, 34:

    admiratione,

    id. Off. 2, 10, 37:

    voluptate,

    id. Fin. 3, 11, 37:

    beneficio,

    id. Agr. 1, 4, 13:

    honore,

    id. Rosc. Am. 50, 147:

    laude,

    id. Off. 2, 13, 47:

    nomine regis,

    to style, id. Deiot. 5, 14:

    bonis nuntiis,

    Plaut. Am. prol. 8:

    muneribus,

    Cic. Fam. 2, 3; Nep. Ages. 3, 3:

    praemio,

    Cic. Mil. 30, 82:

    pretio,

    Verg. A. 12, 352:

    stipendio,

    Cic. Balb. 27, 61.—
    (β).
    In a bad sense: injuriā abs te adficior indignā, pater, am wronged unjustly, Enn. ap. Auct. ad Heren. 2, 24, 38; so Ter. Phorm. 5, 1, 3:

    Quantā me curā et sollicitudine adficit Gnatus,

    id. ib. 2, 4, 1; so Cic. Att. 1, 18:

    desiderio,

    id. Fam. 2, 12:

    timore,

    to terrify, id. Quint. 2, 6:

    difficultate,

    to embarrass, Caes. B. G. 7, 6:

    molestiā,

    to trouble, Cic. Att. 15, 1:

    tantis malis,

    Vulg. Num. 11, 15:

    maculā,

    Cic. Rosc. Am. 39, 113:

    ignominiā,

    id. ib. 39, 123:

    contumeliis,

    Vulg. Ezech. 22, 7; ib. Luc. 20, 11:

    rerum et verborum acerbitatibus,

    Suet. Calig. 2:

    verberibus,

    Just. 1, 5:

    supplicio,

    Cic. Brut. 1, 16; so Caes. B. G. 1, 27:

    poenā,

    Nep. Hann. 8, 2:

    exsilio,

    to banish, id. Thras. 3:

    morte, cruciatu, cruce,

    Cic. Verr. 3, 4, 9:

    morte,

    Vulg. Matt. 10, 21:

    cruce,

    Suet. Galb. 9:

    ultimis cruciatibus,

    Liv. 21, 44:

    leto,

    Nep. Regg. 3, 2.—And often in pass.:

    sollicitudine et inopiā consilii,

    Cic. Att. 3, 6:

    adfici aegritudine,

    id. Tusc. 3, 7, 15:

    doloribus pedum,

    id. Fam. 6, 19:

    morbo oculorum,

    Nep. Hann. 4, 3:

    inopiā rei frumentariae,

    Caes. B. G. 7, 17:

    calamitate et injuriā,

    Cic. Att. 11, 2:

    magnā poenā, Auct. B. G. 8, 39: vulneribus,

    Col. R. R. 4, 11:

    torminibus et inflationibus,

    Plin. 29, 5, 33, § 103:

    servitute,

    Cic. Rep. 1, 44.—Hence, affectus ( adf-), a, um, P. a.
    I.
    In a peculiar sense, that on which we have bestowed labor, that which we are now doing, so that it is nearly at an end; cf.: Adfecta, sicut M. Cicero et [p. 67] veterum elegantissime locuti sunt, ea proprie dicebantur, quae non ad finem ipsum, sed proxime finem progressa deductave erant, Gell. 3, 16:

    bellum adfectum videmus et paene confectum,

    Cic. Prov. Cons. 8, 19:

    in provinciā (Caesar) commoratur, ut ea. quae per eum adfecta sunt, perfecta rei publicae tradat,

    id. ib. 12, 29: cum adfectā prope aestate uvas a sole mitescere tempus, etc., near the end of summer, id. ap. Gell. l. c.:

    Jamque hieme adfectā mitescere coeperat annus,

    Sil. 15, 502:

    in Q. Mucii infirmissimā valetudine adfectāque jam aetate,

    Cic. de Or. 1,45,200; id. Verr. 2,4,43, § 95.—
    II.
    In nearly the same sense as the verb, absol. and with abl.
    A.
    Absol.
    (α).
    Of persons laboring under disease, or not yet quite recovered:

    Qui cum ita adfectus esset, ut sibi ipse diffideret,

    was in such a state, Cic. Phil. 9, 1, 2:

    Caesarem Neapoli adfectum graviter videam,

    very ill, id. Att. 14, 17; so Sen. Ep. 101:

    quem adfectum visuros crediderant,

    ill, Liv. 28, 26:

    corpus adfectum,

    id. 9, 3:

    adfectae vires corporis,

    reduced strength, weakness, id. 5, 18:

    puella,

    Prop. 3, 24, 1:

    aegra et adfecta mancipia,

    Suet. Claud. 25:

    jam quidem adfectum, sed tamen spirantem,

    id. Tib. 21.—
    (β).
    Of things, weakened, sick, broken, reduced:

    partem istam rei publicae male adfectam tueri,

    Cic. Fam. 13, 68:

    adfecta res publica,

    Liv. 5, 57:

    Quid est enim non ita adfectum, ut non deletum exstinctumque esse fateare?

    Cic. Fam. 5, 13, 3:

    sic mihi (Sicilia) adfecta visa est, ut hae terrae solent, in quibus bellum versatum est,

    id. Verr. 5, 18, 47:

    adfecta res familiaris,

    Liv. 5, 10:

    opem rebus adfectis orare,

    id. 6, 3; so Tac. H. 2, 69:

    fides,

    id. ib. 3, 65:

    spes,

    Val. Fl. 4, 60.—
    (γ).
    Of persons, in gen. sense, disposed, affected, moved, touched:

    Quonam modo, Philumena mea, nunc te offendam adfectam?

    Ter. Hec. 3, 1, 45:

    quomodo sim adfectus, e Leptā poteris cognoscere,

    Cic. Fam. 14, 17:

    ut eodem modo erga amicum adfecti simus, quo erga nosmetipsos,

    id. Lael. 16, 56; id. Fin. 1, 20, 68:

    cum ita simus adfecti, ut non possimus plane simul vivere,

    id. Att. 13, 23; id. Fin. 5, 9, 24:

    oculus conturbatus non est probe adfectus ad suum munus fungendum,

    in proper state, id. Tusc. 3, 7, 15:

    oculi nimis arguti, quem ad modum animo adfecti simus, loquuntur,

    id. Leg. 1, 9, 27; id. Off. 3, 5, 21; id. Att. 12, 41, 2.—
    (δ).
    As rhet. t. t.: affectus ad, related to, resembling:

    Tum ex eis rebus, quae quodam modo affectae sunt ad id, de quo quaeritur,

    Cic. Top. 2, 8 Forcellini.—
    B.
    With abl. chiefly of persons, in indifferent sense, in good or bad sense (cf.:

    Animi quem ad modum adfecti sint, virtutibus, vitiis, artibus, inertiis, aut quem ad modum commoti, cupiditate, metu, voluptate, molestiā,

    Cic. Part. Or. 10, 35).
    (α).
    In indifferent sense, furnished with, having:

    validos lictores ulmeis affectos lentis virgis,

    Plaut. As. 3, 2, 29:

    pari filo similique (corpora) adfecta figurā,

    Lucr. 2, 341:

    Tantāne adfectum quemquam esse hominem audaciā!

    Ter. Phorm. 5, 7, 84:

    omnibus virtutibus,

    Cic. Planc. 33, 80.—
    (β).
    In bad sense:

    aegritudine, morbo adfectus,

    Col. R. R. 7, 5, 20:

    aerumnis omnibus,

    Lucr. 3, 50:

    sollicitudine,

    Caes. B. G. 7, 40:

    difficultatibus,

    Cic. Fam. 7, 13:

    fatigatione,

    Curt. 7, 11:

    frigore et penuriā,

    id. 7, 3:

    adfecta sterilitate terra, Col. R. R. praef. 1, 2: vitiis,

    Cic. Mur. 6, 13:

    ignominiā,

    id. Att. 7, 3:

    supplicio,

    Tac. A. 15, 54:

    verberibus,

    Curt. 7, 11:

    vulnere corpus adfectum,

    Liv. 1, 25:

    morbo,

    Ter. Hec. 3, 3, 6:

    dolore,

    Cic. de Or. 2, 49, 201:

    febre,

    Suet. Vit. 14:

    pestilentiā,

    Liv. 41, 5:

    desperatione,

    Cic. Att. 14, 22:

    clade,

    Curt. 10, 6:

    senectute,

    Cic. de Or. 3, 18, 68:

    aetate,

    id. Cat. 2, 20; id. Sen. 14, 47:

    morte,

    Serv. ad Cic. Fam. 4, 12.— Sup.:

    remiges inopiā adfectissimi,

    Vell. 2, 84.—
    (γ).
    In good sense:

    beneficio adfectus,

    Cic. Fam. 14, 4:

    aliquo honore aut imperio,

    id. Off. 1, 41, 149:

    valetudine optimā,

    id. Tusc. 4, 37, 81:

    laetitiā,

    id. Mur. 2, 4, and ad Brut. 1, 4:

    munere deorum,

    id. N. D. 3, 26, 67:

    praemiis,

    id. Pis. 37, 90.— Adv.: affectē ( adf-), with (a strong) affection, deeply:

    oblectamur et contristamur et conterremur in somniis quam adfecte et anxie et passibiliter,

    Tert. Anim. 45.

    Lewis & Short latin dictionary > adficio

  • 12 afficio

    af-fĭcĭo (better adf-), affēci (adf-), affectum (adf-), 3, v. a. [facio], to do something to one, i. e. to exert an influence on body or mind, so that it is brought into such or such a state (used by the poets rarely, by Hor. never).
    1.
    Aliquem.
    A.
    Of the body rarely, and then commonly in a bad sense:

    ut aestus, labor, fames, sitisque corpora adficerent,

    Liv. 28, 15:

    contumeliis adficere corpora sua,

    Vulg. Rom. 1, 24:

    non simplex Damasichthona vulnus Adficit,

    Ov. M. 6, 255:

    aconitum cor adficit,

    Scrib. Comp. 188:

    corpus adficere M. Antonii,

    Cic. Phil. 3:

    pulmo totus adficitur,

    Cels. 4, 7; with abl. of spec.:

    stomacho et vesicā adfici,

    Scrib. Comp. 186. —In bon. part.:

    corpus ita adficiendum est, ut oboedire rationi possit,

    Cic. Off. 1, 23.—
    B.
    More freq. of the mind:

    litterae tuae sic me adfecerunt, ut, etc.,

    Cic. Att. 14, 3, 2:

    is terror milites hostesque in diversum adfecit,

    Tac. A. 11, 19:

    varie sum adfectus tuis litteris,

    Cic. Fam. 16, 2:

    consules oportere sic adfici, ut, etc.,

    Plin. Pan. 90:

    adfici a Gratiā aut a Voluptate,

    Cic. Fam. 5, 12; id. Mil. 29, 79:

    sollicitudo de te duplex nos adficit,

    id. Brut. 92, 332:

    uti ei qui audirent, sic adficerentur animis, ut eos adfici vellet orator,

    id. de Or. 1, 19, 87 B. and K.:

    adfici animos in diversum habitum,

    Quint. 1, 10, 25.—
    2.
    With acc. and abl., to affect a person or (rarely) thing with something; in a good sense, to bestow upon, grace with; in a bad sense, to visit with, inflict upon; or the ablative and verb may be rendered by the verb corresponding to the ablative, and if an adjective accompany the ablative, this adjective becomes an adverb.—Of inanimate things (rare): luce locum adficiens, lighting up the place, Varr. ap. Non. p. 250, 2:

    adficere medicamine vultum,

    Ov. Med. Fac. 67:

    factum non eo nomine adficiendum,

    designated, Cic. Top. 24, 94:

    res honore adficere,

    to honor, id. N. D. 1, 15, 38:

    non postulo, ut dolorem eisdem verbis adficias, quibus Epicurus, etc.,

    id. Tusc. 2, 7, 18.—
    3.
    Very freq. of persons.
    (α).
    In a good sense:

    Qui praedā atque agro adoreāque adfecit populares suos,

    Plaut. Am. 1, 1, 38:

    quem sepulturā adficit,

    buries, Cic. Div. 1, 27, 56:

    patres adfecerat gloriā,

    id. Tusc. 1, 15, 34:

    admiratione,

    id. Off. 2, 10, 37:

    voluptate,

    id. Fin. 3, 11, 37:

    beneficio,

    id. Agr. 1, 4, 13:

    honore,

    id. Rosc. Am. 50, 147:

    laude,

    id. Off. 2, 13, 47:

    nomine regis,

    to style, id. Deiot. 5, 14:

    bonis nuntiis,

    Plaut. Am. prol. 8:

    muneribus,

    Cic. Fam. 2, 3; Nep. Ages. 3, 3:

    praemio,

    Cic. Mil. 30, 82:

    pretio,

    Verg. A. 12, 352:

    stipendio,

    Cic. Balb. 27, 61.—
    (β).
    In a bad sense: injuriā abs te adficior indignā, pater, am wronged unjustly, Enn. ap. Auct. ad Heren. 2, 24, 38; so Ter. Phorm. 5, 1, 3:

    Quantā me curā et sollicitudine adficit Gnatus,

    id. ib. 2, 4, 1; so Cic. Att. 1, 18:

    desiderio,

    id. Fam. 2, 12:

    timore,

    to terrify, id. Quint. 2, 6:

    difficultate,

    to embarrass, Caes. B. G. 7, 6:

    molestiā,

    to trouble, Cic. Att. 15, 1:

    tantis malis,

    Vulg. Num. 11, 15:

    maculā,

    Cic. Rosc. Am. 39, 113:

    ignominiā,

    id. ib. 39, 123:

    contumeliis,

    Vulg. Ezech. 22, 7; ib. Luc. 20, 11:

    rerum et verborum acerbitatibus,

    Suet. Calig. 2:

    verberibus,

    Just. 1, 5:

    supplicio,

    Cic. Brut. 1, 16; so Caes. B. G. 1, 27:

    poenā,

    Nep. Hann. 8, 2:

    exsilio,

    to banish, id. Thras. 3:

    morte, cruciatu, cruce,

    Cic. Verr. 3, 4, 9:

    morte,

    Vulg. Matt. 10, 21:

    cruce,

    Suet. Galb. 9:

    ultimis cruciatibus,

    Liv. 21, 44:

    leto,

    Nep. Regg. 3, 2.—And often in pass.:

    sollicitudine et inopiā consilii,

    Cic. Att. 3, 6:

    adfici aegritudine,

    id. Tusc. 3, 7, 15:

    doloribus pedum,

    id. Fam. 6, 19:

    morbo oculorum,

    Nep. Hann. 4, 3:

    inopiā rei frumentariae,

    Caes. B. G. 7, 17:

    calamitate et injuriā,

    Cic. Att. 11, 2:

    magnā poenā, Auct. B. G. 8, 39: vulneribus,

    Col. R. R. 4, 11:

    torminibus et inflationibus,

    Plin. 29, 5, 33, § 103:

    servitute,

    Cic. Rep. 1, 44.—Hence, affectus ( adf-), a, um, P. a.
    I.
    In a peculiar sense, that on which we have bestowed labor, that which we are now doing, so that it is nearly at an end; cf.: Adfecta, sicut M. Cicero et [p. 67] veterum elegantissime locuti sunt, ea proprie dicebantur, quae non ad finem ipsum, sed proxime finem progressa deductave erant, Gell. 3, 16:

    bellum adfectum videmus et paene confectum,

    Cic. Prov. Cons. 8, 19:

    in provinciā (Caesar) commoratur, ut ea. quae per eum adfecta sunt, perfecta rei publicae tradat,

    id. ib. 12, 29: cum adfectā prope aestate uvas a sole mitescere tempus, etc., near the end of summer, id. ap. Gell. l. c.:

    Jamque hieme adfectā mitescere coeperat annus,

    Sil. 15, 502:

    in Q. Mucii infirmissimā valetudine adfectāque jam aetate,

    Cic. de Or. 1,45,200; id. Verr. 2,4,43, § 95.—
    II.
    In nearly the same sense as the verb, absol. and with abl.
    A.
    Absol.
    (α).
    Of persons laboring under disease, or not yet quite recovered:

    Qui cum ita adfectus esset, ut sibi ipse diffideret,

    was in such a state, Cic. Phil. 9, 1, 2:

    Caesarem Neapoli adfectum graviter videam,

    very ill, id. Att. 14, 17; so Sen. Ep. 101:

    quem adfectum visuros crediderant,

    ill, Liv. 28, 26:

    corpus adfectum,

    id. 9, 3:

    adfectae vires corporis,

    reduced strength, weakness, id. 5, 18:

    puella,

    Prop. 3, 24, 1:

    aegra et adfecta mancipia,

    Suet. Claud. 25:

    jam quidem adfectum, sed tamen spirantem,

    id. Tib. 21.—
    (β).
    Of things, weakened, sick, broken, reduced:

    partem istam rei publicae male adfectam tueri,

    Cic. Fam. 13, 68:

    adfecta res publica,

    Liv. 5, 57:

    Quid est enim non ita adfectum, ut non deletum exstinctumque esse fateare?

    Cic. Fam. 5, 13, 3:

    sic mihi (Sicilia) adfecta visa est, ut hae terrae solent, in quibus bellum versatum est,

    id. Verr. 5, 18, 47:

    adfecta res familiaris,

    Liv. 5, 10:

    opem rebus adfectis orare,

    id. 6, 3; so Tac. H. 2, 69:

    fides,

    id. ib. 3, 65:

    spes,

    Val. Fl. 4, 60.—
    (γ).
    Of persons, in gen. sense, disposed, affected, moved, touched:

    Quonam modo, Philumena mea, nunc te offendam adfectam?

    Ter. Hec. 3, 1, 45:

    quomodo sim adfectus, e Leptā poteris cognoscere,

    Cic. Fam. 14, 17:

    ut eodem modo erga amicum adfecti simus, quo erga nosmetipsos,

    id. Lael. 16, 56; id. Fin. 1, 20, 68:

    cum ita simus adfecti, ut non possimus plane simul vivere,

    id. Att. 13, 23; id. Fin. 5, 9, 24:

    oculus conturbatus non est probe adfectus ad suum munus fungendum,

    in proper state, id. Tusc. 3, 7, 15:

    oculi nimis arguti, quem ad modum animo adfecti simus, loquuntur,

    id. Leg. 1, 9, 27; id. Off. 3, 5, 21; id. Att. 12, 41, 2.—
    (δ).
    As rhet. t. t.: affectus ad, related to, resembling:

    Tum ex eis rebus, quae quodam modo affectae sunt ad id, de quo quaeritur,

    Cic. Top. 2, 8 Forcellini.—
    B.
    With abl. chiefly of persons, in indifferent sense, in good or bad sense (cf.:

    Animi quem ad modum adfecti sint, virtutibus, vitiis, artibus, inertiis, aut quem ad modum commoti, cupiditate, metu, voluptate, molestiā,

    Cic. Part. Or. 10, 35).
    (α).
    In indifferent sense, furnished with, having:

    validos lictores ulmeis affectos lentis virgis,

    Plaut. As. 3, 2, 29:

    pari filo similique (corpora) adfecta figurā,

    Lucr. 2, 341:

    Tantāne adfectum quemquam esse hominem audaciā!

    Ter. Phorm. 5, 7, 84:

    omnibus virtutibus,

    Cic. Planc. 33, 80.—
    (β).
    In bad sense:

    aegritudine, morbo adfectus,

    Col. R. R. 7, 5, 20:

    aerumnis omnibus,

    Lucr. 3, 50:

    sollicitudine,

    Caes. B. G. 7, 40:

    difficultatibus,

    Cic. Fam. 7, 13:

    fatigatione,

    Curt. 7, 11:

    frigore et penuriā,

    id. 7, 3:

    adfecta sterilitate terra, Col. R. R. praef. 1, 2: vitiis,

    Cic. Mur. 6, 13:

    ignominiā,

    id. Att. 7, 3:

    supplicio,

    Tac. A. 15, 54:

    verberibus,

    Curt. 7, 11:

    vulnere corpus adfectum,

    Liv. 1, 25:

    morbo,

    Ter. Hec. 3, 3, 6:

    dolore,

    Cic. de Or. 2, 49, 201:

    febre,

    Suet. Vit. 14:

    pestilentiā,

    Liv. 41, 5:

    desperatione,

    Cic. Att. 14, 22:

    clade,

    Curt. 10, 6:

    senectute,

    Cic. de Or. 3, 18, 68:

    aetate,

    id. Cat. 2, 20; id. Sen. 14, 47:

    morte,

    Serv. ad Cic. Fam. 4, 12.— Sup.:

    remiges inopiā adfectissimi,

    Vell. 2, 84.—
    (γ).
    In good sense:

    beneficio adfectus,

    Cic. Fam. 14, 4:

    aliquo honore aut imperio,

    id. Off. 1, 41, 149:

    valetudine optimā,

    id. Tusc. 4, 37, 81:

    laetitiā,

    id. Mur. 2, 4, and ad Brut. 1, 4:

    munere deorum,

    id. N. D. 3, 26, 67:

    praemiis,

    id. Pis. 37, 90.— Adv.: affectē ( adf-), with (a strong) affection, deeply:

    oblectamur et contristamur et conterremur in somniis quam adfecte et anxie et passibiliter,

    Tert. Anim. 45.

    Lewis & Short latin dictionary > afficio

  • 13 agnus

    agnus, i, m. ( gen. plur. agnūm, Porc. Licin. ap. Gell. 19, 9, 13) [cf. amnos, which [p. 74] Benfey connects with oïs = Sanscr. avis; Lith. ávinas = sheep], a lamb, usually for sacrifice: TERTIA. SPOLIA. IANO. QVIRINO. AGNOM. MAREM. CAEDITO, from an ancient law (of Numa?), in Fest. s. v. opima, p. 190: IVNONI. CRINIBVS. DEMISSIS. AGNAM. FEMINAM. CAEDITO., from a law of Numa in Gell. 4, 33, and Fest. s. v. pellices, p. 121:

    jam ego te hic agnum faciam et medium distruncabo,

    Plaut. Truc. 2, 7, 54; Varr. R. R. 2, 2, 4 al.:

    agnus absque maculā,

    Vulg. Exod. 12, 5:

    agnos immaculatos,

    ib. Lev. 14, 10:

    villa abundat porco, haedo, agno,

    Cic. Sen. 16, 56; id. Div. 2, 11, 39; Ov. M. 7, 320; Hor. C. 3, 18, 13:

    ara avet immolato Spargier agno,

    id. ib. 4, 11, 8 al.—Prov.: Agnum lupo eripere velle, to wish to rescue a lamb from a wolf, i. e. to wish what is impossible, Plaut. Poen. 3, 5, 31.—Eccl. Lat., of Christ:

    quasi agni immaculati Christi,

    Vulg. 1 Pet. 1, 19:

    Ecce Agnus Dei,

    ib. Joan. 1, 29:

    ceciderunt coram Agno,

    ib. Apoc. 5, 8 al.

    Lewis & Short latin dictionary > agnus

  • 14 illino

    illĭno ( inl-), lēvi, lĭtum, 3 (also acc. to the 4th conj.:

    illinire,

    Col. 12, 46, 5; Plin. 30, 8, 21, § 65; but not in Plin. 20, 17, 73, § 191, and 32, 10, 51, § 140, where the correct read. is illinunt and illini, v. Sillig. ad h. ll.), v. a. [in-lino], to put on by smearing or spreading, to smear, spread, or lay on (mostly poet. and in post-Aug. prose).
    I.
    Lit.:

    oculis collyria,

    Hor. S. 1, 5, 31:

    papavera madefacta teneris genis,

    Ov. Med. Fac. 100:

    psyllion fronti,

    Plin. 25, 12, 91, § 143:

    anisum recens phreneticis,

    id. 20, 17, 73, § 191:

    solani folia contrita et illita,

    Cels. 5, 26, 33:

    aurum vestibus illitum,

    Hor. C. 4, 9, 14:

    aurum tecto,

    Sen. Ep. 119 fin.:

    aurum marmori,

    Plin. 33, 3, 20, § 64:

    faces taedamque et malleolos stuppae inlitos pice parari jubet,

    Liv. 42, 64, 3.— Poet.:

    quod si bruma nives Albanis illinet agris,

    spreads, Hor. Ep. 1, 7, 10:

    quodcumque semel chartis illeverit,

    has written, id. S. 1, 4, 36.—
    II.
    Transf.
    A.
    Aliquid aliqua re, to besmear, bedaub, anoint with any thing:

    ventrem alicui fimo,

    Plin. 28, 14, 58, § 208; 30, 8, 21, § 65:

    adustas gingivas melle,

    Cels. 7, 12, 1:

    texta Nesseo veneno,

    Ov. H. 9, 163:

    pocula ceris,

    id. M. 8, 670:

    faces taedamque et malleolos pice,

    Liv. 42, 64, 3:

    faces galbano,

    Suet. Galb. 3:

    navem bitumine ac sulphure,

    Curt. 4, 3:

    porticum Medis,

    to paint, Pers. 3, 53:

    tela dolis,

    Luc. 8, 382 et saep.—
    B.
    Trop.:

    venustatis, non fuco illitus, sed sanguine diffusus color,

    daubed over with paint, Cic. de Or. 3, 52, 199:

    donum inimicorum veneno illitum,

    Liv. 5, 2, 3:

    vita illita maculā,

    Sil. 11, 43.

    Lewis & Short latin dictionary > illino

  • 15 imbuo

    imbŭo ( inb-), ŭi, ūtum, 3, v. a. [in- and root biv-; cf. bibo, and Gr. pinô], to wet, moisten, dip, tinge, touch, etc. (class.; cf.: inficio, infusco).
    I.
    Lit.:

    liquoribus lanam,

    Col. 9, 14, 15: tapetes, quos concha purpura imbuens venenavit, Cn. Matius ap. Gell. 20, 9, 3:

    cados amurca,

    Plin. 15, 8, 8, § 33:

    guttura lacte,

    Ov. Ib. 131:

    imbuti sanguine gladii legionum vel madefacti potius,

    wet, or rather dripping with blood, Cic. Phil. 14, 3, 6:

    sanguis novus imbuit arma,

    Verg. A. 7, 554:

    sanguine manus,

    Vell. 2, 20, 1:

    vestis imbuta sanguine,

    Ov. M. 9, 153:

    munus tabo imbutum,

    Hor. Epod. 5, 65:

    tela imbuta veneno,

    Ov. Tr. 4, 1, 77:

    oscula, quae Venus Quinta parte sui nectaris imbuit,

    Hor. C. 1, 13, 16:

    odore imbuta Testa,

    id. Ep. 1, 2, 69.—With Gr. acc.:

    alium quae sunt inbuta colorem,

    Lucr. 2, 734 Munro.—
    II.
    Trop.
    A.
    In gen., to fill, tinge, stain, taint, infect, imbue, imbrue with any thing (esp. freq. in part. perf.): morte manus, Att. ap. Non. 521, 8; cf.:

    gladium scelere,

    Cic. Phil. 5, 7, 20:

    talibus promissis aures militum,

    Curt. 4, 10, 17:

    militum sanguine manus,

    id. 3, 8, 5.—
    (β).
    In part. perf.:

    aliqua humanitate imbuti,

    Varr. R. R. 1, 17, 4; cf.:

    religione imbuti,

    Cic. Div. 1, 42, 93:

    imbutus admiratione,

    Liv. 21, 39, 7:

    legiones favore Othonis,

    Tac. H. 2, 85:

    miles longo Caesarum sacramento,

    id. ib. 1, 5:

    imbuti et infecti Romanis delenimentis,

    Liv. 40, 11, 3:

    imbutus alicujus consiliis,

    id. 42, 26, 8:

    hac ille crudelitate imbutus,

    Cic. Phil. 3, 3, 4:

    superstitione,

    id. Fin. 1, 18, 60:

    sociale bellum macula sceleris imbutum,

    id. Font. 14, 31:

    colonorum caede imbutis armis,

    Liv. 4, 31, 7:

    imbutae caede manus,

    Ov. A. A. 2, 714:

    imbutae praeda manus,

    Tac. A. 1, 36.—
    B.
    In partic.
    1.
    To inspire or impress early, to accustom, inure, initiate, instruct, imbue:

    his ego de artibus gratiam facio, ne colas, ne inbuas eis tuom ingenium,

    Plaut. Trin. 2, 2, 17:

    quibus ille studiis ab ineunte aetate se imbuerat,

    Cic. Deiot. 10, 28; cf.:

    animum tenerum opinionibus,

    id. Att. 14, 13, B, 4:

    variis erroribus,

    id. Tusc. 3, 1, 2:

    adulescentuli castrensibus stipendiis imbuebantur,

    Plin. Ep. 8, 14, 5:

    liberaliter educatos servilibus vitiis imbuisse,

    Liv. 26, 2, 11:

    nemo est tam immanis, cujus mentem non imbuerit deorum opinio,

    Cic. Tusc. 1, 13, 30; cf.:

    ea pietate omnium pectora imbuerat, ut, etc.,

    Liv. 1, 21, 1:

    inter novitatem successoris, quae noscendis prius quam agendis rebus inbuenda sit,

    id. 41, 15, 8:

    imbuendis sociis ad officia legum,

    Tac. A. 12, 32:

    nec quicquam prius imbuuntur quam contemnere deos,

    id. H. 5, 5:

    qui honestis sermonibus aures imperatoris imbuant,

    id. ib. 4, 7; id. Or. 29; 31:

    optume cum domito juvencus imbuitur,

    is trained to labor, Plin. 8, 45, 70, § 180.—
    2.
    To do any thing for the first time, explore, essay, set the example ( poet.):

    illa rudem cursu prima imbuit Amphitriten,

    was the first to navigate, Cat. 64, 11:

    terras vomere,

    to plough first, Ov. Tr. 3, 11, 52; Val. Fl. 1, 69:

    phialam nectare,

    to fill first, Mart. 8, 51, 17: bellum sanguine, to initiate, i. e. to begin, Verg. A. 7, 542; cf. ib. 554:

    juvenem primo Hymenaeo (conjux),

    Sil. 3, 65:

    imbuis exemplum primae tu, Romule, palmae,

    begin, set the example, Prop. 4 (5), 10, 5:

    opus,

    Ov. A. A. 1, 654.—
    3.
    Esp. in part. perf., somewhat instructed, imbued, initiated, trained:

    nos ita a majoribus instituti atque imbuti sumus, ut. etc.,

    Cic. Phil. 10, 10, 20; cf.:

    et doctrina liberaliter institutus et aliquo jam imbutus usu,

    id. de Or. 2, 39, 162:

    parentum praeceptis imbuti,

    id. Off. 1, 32, 118: imbutus rudimentis militiae, Vell. 2, 129, 2; cf.:

    imbutum jam a juventa certaminibus plebeiis,

    Liv. 5, 2, 13:

    cognitiones verborum, quibus imbuti sumus,

    Cic. Fin. 2, 5, 16:

    dialecticis imbutus,

    id. Tusc. 1, 7, 14; cf.:

    litteris saltem leviter imbutus,

    Quint. 1, 2, 16:

    quasi non perfectum litteris sed imbutum,

    Suet. Gramm. 4:

    (verna) Litterulis Graecis imbutus,

    Hor. Ep. 2, 2, 7:

    ad quam (legem) non docti, sed facti, non instituti, sed imbuti sumus,

    Cic. Mil. 4, 10;

    so opp. instructus: elementis studiorum etsi non instructus, at certe imbutus,

    Tac. Or. 19.— Poet.:

    aurea pavonum ridenti imbuta lepore saecla,

    endued, Lucr. 2, 502 Munro (dub.; v. Lachm. Lucr. 2, p. 102).

    Lewis & Short latin dictionary > imbuo

  • 16 inbuo

    imbŭo ( inb-), ŭi, ūtum, 3, v. a. [in- and root biv-; cf. bibo, and Gr. pinô], to wet, moisten, dip, tinge, touch, etc. (class.; cf.: inficio, infusco).
    I.
    Lit.:

    liquoribus lanam,

    Col. 9, 14, 15: tapetes, quos concha purpura imbuens venenavit, Cn. Matius ap. Gell. 20, 9, 3:

    cados amurca,

    Plin. 15, 8, 8, § 33:

    guttura lacte,

    Ov. Ib. 131:

    imbuti sanguine gladii legionum vel madefacti potius,

    wet, or rather dripping with blood, Cic. Phil. 14, 3, 6:

    sanguis novus imbuit arma,

    Verg. A. 7, 554:

    sanguine manus,

    Vell. 2, 20, 1:

    vestis imbuta sanguine,

    Ov. M. 9, 153:

    munus tabo imbutum,

    Hor. Epod. 5, 65:

    tela imbuta veneno,

    Ov. Tr. 4, 1, 77:

    oscula, quae Venus Quinta parte sui nectaris imbuit,

    Hor. C. 1, 13, 16:

    odore imbuta Testa,

    id. Ep. 1, 2, 69.—With Gr. acc.:

    alium quae sunt inbuta colorem,

    Lucr. 2, 734 Munro.—
    II.
    Trop.
    A.
    In gen., to fill, tinge, stain, taint, infect, imbue, imbrue with any thing (esp. freq. in part. perf.): morte manus, Att. ap. Non. 521, 8; cf.:

    gladium scelere,

    Cic. Phil. 5, 7, 20:

    talibus promissis aures militum,

    Curt. 4, 10, 17:

    militum sanguine manus,

    id. 3, 8, 5.—
    (β).
    In part. perf.:

    aliqua humanitate imbuti,

    Varr. R. R. 1, 17, 4; cf.:

    religione imbuti,

    Cic. Div. 1, 42, 93:

    imbutus admiratione,

    Liv. 21, 39, 7:

    legiones favore Othonis,

    Tac. H. 2, 85:

    miles longo Caesarum sacramento,

    id. ib. 1, 5:

    imbuti et infecti Romanis delenimentis,

    Liv. 40, 11, 3:

    imbutus alicujus consiliis,

    id. 42, 26, 8:

    hac ille crudelitate imbutus,

    Cic. Phil. 3, 3, 4:

    superstitione,

    id. Fin. 1, 18, 60:

    sociale bellum macula sceleris imbutum,

    id. Font. 14, 31:

    colonorum caede imbutis armis,

    Liv. 4, 31, 7:

    imbutae caede manus,

    Ov. A. A. 2, 714:

    imbutae praeda manus,

    Tac. A. 1, 36.—
    B.
    In partic.
    1.
    To inspire or impress early, to accustom, inure, initiate, instruct, imbue:

    his ego de artibus gratiam facio, ne colas, ne inbuas eis tuom ingenium,

    Plaut. Trin. 2, 2, 17:

    quibus ille studiis ab ineunte aetate se imbuerat,

    Cic. Deiot. 10, 28; cf.:

    animum tenerum opinionibus,

    id. Att. 14, 13, B, 4:

    variis erroribus,

    id. Tusc. 3, 1, 2:

    adulescentuli castrensibus stipendiis imbuebantur,

    Plin. Ep. 8, 14, 5:

    liberaliter educatos servilibus vitiis imbuisse,

    Liv. 26, 2, 11:

    nemo est tam immanis, cujus mentem non imbuerit deorum opinio,

    Cic. Tusc. 1, 13, 30; cf.:

    ea pietate omnium pectora imbuerat, ut, etc.,

    Liv. 1, 21, 1:

    inter novitatem successoris, quae noscendis prius quam agendis rebus inbuenda sit,

    id. 41, 15, 8:

    imbuendis sociis ad officia legum,

    Tac. A. 12, 32:

    nec quicquam prius imbuuntur quam contemnere deos,

    id. H. 5, 5:

    qui honestis sermonibus aures imperatoris imbuant,

    id. ib. 4, 7; id. Or. 29; 31:

    optume cum domito juvencus imbuitur,

    is trained to labor, Plin. 8, 45, 70, § 180.—
    2.
    To do any thing for the first time, explore, essay, set the example ( poet.):

    illa rudem cursu prima imbuit Amphitriten,

    was the first to navigate, Cat. 64, 11:

    terras vomere,

    to plough first, Ov. Tr. 3, 11, 52; Val. Fl. 1, 69:

    phialam nectare,

    to fill first, Mart. 8, 51, 17: bellum sanguine, to initiate, i. e. to begin, Verg. A. 7, 542; cf. ib. 554:

    juvenem primo Hymenaeo (conjux),

    Sil. 3, 65:

    imbuis exemplum primae tu, Romule, palmae,

    begin, set the example, Prop. 4 (5), 10, 5:

    opus,

    Ov. A. A. 1, 654.—
    3.
    Esp. in part. perf., somewhat instructed, imbued, initiated, trained:

    nos ita a majoribus instituti atque imbuti sumus, ut. etc.,

    Cic. Phil. 10, 10, 20; cf.:

    et doctrina liberaliter institutus et aliquo jam imbutus usu,

    id. de Or. 2, 39, 162:

    parentum praeceptis imbuti,

    id. Off. 1, 32, 118: imbutus rudimentis militiae, Vell. 2, 129, 2; cf.:

    imbutum jam a juventa certaminibus plebeiis,

    Liv. 5, 2, 13:

    cognitiones verborum, quibus imbuti sumus,

    Cic. Fin. 2, 5, 16:

    dialecticis imbutus,

    id. Tusc. 1, 7, 14; cf.:

    litteris saltem leviter imbutus,

    Quint. 1, 2, 16:

    quasi non perfectum litteris sed imbutum,

    Suet. Gramm. 4:

    (verna) Litterulis Graecis imbutus,

    Hor. Ep. 2, 2, 7:

    ad quam (legem) non docti, sed facti, non instituti, sed imbuti sumus,

    Cic. Mil. 4, 10;

    so opp. instructus: elementis studiorum etsi non instructus, at certe imbutus,

    Tac. Or. 19.— Poet.:

    aurea pavonum ridenti imbuta lepore saecla,

    endued, Lucr. 2, 502 Munro (dub.; v. Lachm. Lucr. 2, p. 102).

    Lewis & Short latin dictionary > inbuo

  • 17 infusco

    in-fusco, āvi, ātum, 1, v. a., to make dark or dusky, to darken, obscure.
    I.
    Lit.:

    humida fulmina non urunt sed infuscant,

    Plin. 2, 51, 52, § 137:

    aquā infuscatā atramento,

    id. 9, 29, 45, § 84;

    Vict. Orig. Gentis R. 14: vellera,

    Verg. G. 3, 389:

    harenam sanie,

    id. ib. 493:

    rufum colorem nigro,

    Gell. 2, 26, 8.— Transf.:

    vinum,

    to dilute wine, Plaut. Cist. 1, 1, 21:

    saporem,

    to spoil the taste, Col. 12, 19, 2: sonum, to obscure or lower the voice, Plin. 10, 29, 43, § 82: vox non infuscata, Sen. praef. Contr. 1 med.
    II.
    Trop., to obscure, sully, stain, tarnish:

    metuo ne quid infuscaverit,

    lest he do some mischief, Plaut. Mil. 2, 6, 46:

    nec eos aliqua barbaries domestica infuscaverat,

    Cic. Brut. 74, 258:

    vicinitas non infuscata malevolentiā,

    id. Planc. 9, 22:

    gloriosam militiam,

    Just. 12, 11:

    victoriae gloriam saevitiae macula,

    id. 12, 5:

    jus pietatis,

    Calp. Declam. 24.

    Lewis & Short latin dictionary > infusco

  • 18 inlino

    illĭno ( inl-), lēvi, lĭtum, 3 (also acc. to the 4th conj.:

    illinire,

    Col. 12, 46, 5; Plin. 30, 8, 21, § 65; but not in Plin. 20, 17, 73, § 191, and 32, 10, 51, § 140, where the correct read. is illinunt and illini, v. Sillig. ad h. ll.), v. a. [in-lino], to put on by smearing or spreading, to smear, spread, or lay on (mostly poet. and in post-Aug. prose).
    I.
    Lit.:

    oculis collyria,

    Hor. S. 1, 5, 31:

    papavera madefacta teneris genis,

    Ov. Med. Fac. 100:

    psyllion fronti,

    Plin. 25, 12, 91, § 143:

    anisum recens phreneticis,

    id. 20, 17, 73, § 191:

    solani folia contrita et illita,

    Cels. 5, 26, 33:

    aurum vestibus illitum,

    Hor. C. 4, 9, 14:

    aurum tecto,

    Sen. Ep. 119 fin.:

    aurum marmori,

    Plin. 33, 3, 20, § 64:

    faces taedamque et malleolos stuppae inlitos pice parari jubet,

    Liv. 42, 64, 3.— Poet.:

    quod si bruma nives Albanis illinet agris,

    spreads, Hor. Ep. 1, 7, 10:

    quodcumque semel chartis illeverit,

    has written, id. S. 1, 4, 36.—
    II.
    Transf.
    A.
    Aliquid aliqua re, to besmear, bedaub, anoint with any thing:

    ventrem alicui fimo,

    Plin. 28, 14, 58, § 208; 30, 8, 21, § 65:

    adustas gingivas melle,

    Cels. 7, 12, 1:

    texta Nesseo veneno,

    Ov. H. 9, 163:

    pocula ceris,

    id. M. 8, 670:

    faces taedamque et malleolos pice,

    Liv. 42, 64, 3:

    faces galbano,

    Suet. Galb. 3:

    navem bitumine ac sulphure,

    Curt. 4, 3:

    porticum Medis,

    to paint, Pers. 3, 53:

    tela dolis,

    Luc. 8, 382 et saep.—
    B.
    Trop.:

    venustatis, non fuco illitus, sed sanguine diffusus color,

    daubed over with paint, Cic. de Or. 3, 52, 199:

    donum inimicorum veneno illitum,

    Liv. 5, 2, 3:

    vita illita maculā,

    Sil. 11, 43.

    Lewis & Short latin dictionary > inlino

  • 19 insido

    in-sīdo, sēdi ( perf. insidi, Amm. 28, 6, 4), sessum, 3, v. n. and a., to sit down in or on, to settle on; constr. with dat. ( poet. and post-Aug.).
    I.
    Lit.
    A.
    In gen.:

    apes floribus insidunt,

    Verg. A. 6, 708:

    inscia Dido, Insidat quantus miserae deus,

    id. ib. 1, 719;

    volucres metuunt insidere ramis,

    Luc. 3, 407. — With acc.:

    locum,

    Stat. Th. 2, 151:

    apex insiditur astris,

    id. ib. 2, 36:

    littera "i" sibi insidit, coniicit enim est ab illo jacit,

    coalesces, Quint. 1, 4, 11:

    digitos membris,

    sink into, Ov. M. 10, 257.—
    B.
    In partic., to occupy, keep possession of a place.
    (α).
    With dat.:

    iniquis silvis,

    Verg. A. 11, 531.—
    (β).
    With acc.:

    tumulos,

    Liv. 8, 24:

    Aventinum,

    id. 9, 34:

    viam,

    id. 21, 34:

    arcem,

    id. 26, 44:

    collem,

    Flor. 3, 23:

    ad itinera insidenda,

    Liv. 24, 31:

    fauces,

    id. 35, 11:

    saltus ab hoste insessus,

    id. 7, 34:

    montes insessi,

    Tac. A. 13, 39:

    quo jugum melius aptum cervicibus insidat,

    may sit more closely on, Col. 2, 22, 2.—
    II.
    Trop., to be fixed, remain, be rooted in, adhere to:

    in memoria,

    Cic. de Or. 2, 28:

    insedit in animo oratio,

    id. Tusc. 2, 4:

    tibi insedisset suspicio,

    id. Mil. 25:

    macula insedit in nomine,

    id. de Imp. Pomp. 3: dum illa verba memoriae insidant, settle, i. e. remain fixed or rooted in the memory, Quint. 10, 7, 2.

    Lewis & Short latin dictionary > insido

  • 20 insigne

    insigne, is, n. [insignis], a mark, sign, signal; a distinctive mark, a badge of office (class.).
    A.
    Lit.:

    quod erat insigne, eum facere, etc.,

    Cic. de Or. 3, 33, 133:

    Minerva singulare est insigne ejus gymnasii,

    id. Att. 1, 4, 3:

    bos in Aegypto etiam numinis vice colitur: Apim vocant. Insigne ei in dextro latere candicans macula,

    Plin. 8, 46, 71, § 184.— Plur.:

    sibi haberent honores... sibi triumphos, sibi alia praeclarae laudis insignia,

    Cic. Pis. 9, 26.—
    B.
    A sign or badge of office or honor, a decoration: bulla erat indicium et insigne fortunae, Cic. Verr. 2, 1, 58, § 152; id. Div. 1, 17, 36; Liv. 25, 4; Suet. Aug. 35.—Esp. in plur., insignia, attire, uniform, costume, regalia, etc.:

    sedebat cum purpura, et sceptro, et insignibus illis regiis,

    Cic. Sest. 26, 57:

    imperatoris,

    Caes. B. C. 3, 96:

    sacerdotum,

    Liv. 3, 39:

    pontificalia,

    id. 10, 7: militaria, ornaments, probably on the helmets of the officers, Caes. B. G. 7, 45:

    triumphorum,

    Suet. Aug. 29:

    majestatis,

    Just. 10, 1, 3; cf.:

    horum (mundi et caeli) insignia, sol, luna, etc.,

    Cic. N. D. 1, 36, 100:

    vocis,

    the costume of a public singer, Juv. 8, 227. —
    C.
    A standard: navem Bruti, quae ex insigni facile agnosci poterat, i. e. the flag of the admiral's ship, Caes. B. C. 2, 6.—
    D.
    A signal:

    in praetoria nave insigne nocturnum trium luminum fore,

    Liv. 29, 25, 11.—
    II.
    Trop., an honor:

    insignia virtutis multi sine virtute adsecuti sunt,

    Cic. Fam. 3, 13, 1:

    laudis,

    id. Sull. 9, 26:

    orationis lumina et quodam modo insignia,

    brilliant passages, gems, id. Or. 39, 135 (v. the context):

    verborum et sententiarum insignia,

    id. de Or. 2, 9, 36; 3, 25, 96 al.

    Lewis & Short latin dictionary > insigne

См. также в других словарях:

  • macula — [ makyla ] n. f. • 1868; mot lat. « tache » ♦ Anat. Tache ovale jaune grisâtre du fond de l œil, située sur la rétine du côté inférieur externe de la papille optique (SYN. tache jaune). Des maculas. ● macula nom féminin (latin macula, tache)… …   Encyclopédie Universelle

  • mácula — f. dermat. Mancha pigmentaria de la piel, generalmente de color rojizo y de dimensiones variables, que no sobresale de la superficie. ⊆ anat. Área que, por su color o por otras características, se puede distinguir del resto de tejido u órgano.… …   Diccionario médico

  • macula — MACULÁ, maculez, vb. I. tranz. (livr.) A păta, a murdări, a mânji. – Din lat. maculare, fr. maculer. Trimis de claudia, 14.09.2003. Sursa: DEX 98  MACULÁ vb. v. jegoşi, mânji, murdări, păta …   Dicționar Român

  • maculă — MÁCULĂ s. v. pată. Trimis de siveco, 13.09.2007. Sursa: Sinonime  máculă s. f., g. d. art. máculei; pl. mácule Trimis de siveco, 10.08.2004. Sursa: Dicţionar ortografic  MÁCULĂ s.f. (Liv.) Pată ♦ Modificare de culoare a pielii, datorită unei… …   Dicționar Român

  • mácula — (Del lat. macŭla). 1. f. mancha (ǁ señal que ensucia un cuerpo). 2. Cosa que deslustra y desdora. 3. mácula lútea. 4. coloq. Engaño, trampa. 5. Astr. Cada una de las partes oscuras que se observan en el disco del Sol o de la Luna. mácula lútea. f …   Diccionario de la lengua española

  • macula — (n.) pl. maculae, from L. macula spot, stain, used of various spots (sunspots, markings on minerals, etc.), of uncertain origin. Especially the macula lutea in the eye …   Etymology dictionary

  • Macula —   [lateinisch »Fleck«] die, /...ae, in der Anatomie abgegrenzter Bezirk an oder in einem Organ, z. B. Macula lutea, der gelbe Fleck im Auge; in der Dermatologie fleckförmige Veränderung (z. B. Exanthem) bei Hauterkrankungen.   …   Universal-Lexikon

  • macula — / makula/ (o macola) s.f. [dal lat. macŭla ], lett. 1. [piccola area di colore diverso dall area circostante causata dalla caduta di un liquido e sim. su un tessuto, una superficie, ecc.] ▶◀ [➨ macchia1 (1)]. 2. (fig.) [ciò che deturpa moralmente …   Enciclopedia Italiana

  • mácula — s. f. 1. Marca de sujidade. = MANCHA, NÓDOA 2.  [Figurado] Falha na reputação. = INFÂMIA, IMPUREZA, LABÉU, MANCHA 3.  [Medicina] Mancha cutânea lisa, não saliente.   ‣ Etimologia: latim macula, mancha, nódoa, erro …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • mácula — sustantivo femenino 1. Uso/registro: elevado. Mancha: Entregué el trabajo sin mácula, no ha tenido que hacer ni una corrección. 2. Área: astronomía Mancha o zona oscura de las que se observan en el Sol …   Diccionario Salamanca de la Lengua Española

  • macula — [mak′yo͞o lə] n. pl. maculae [mak′yo͞olē΄] or maculas [L, a spot, stain] 1. a spot, stain, blotch, etc.; esp., a discolored spot on the skin 2. short for MACULA LUTEA macular adj …   English World dictionary

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»