-
1 mów|ić
impf Ⅰ vt 1. (przekazywać) to tell (coś komuś sb sth a. sth to sb); to say (coś komuś sth to sb)- mówię ci prawdę I’m telling you the truth- mówiłem mu, jak było I told him what it was like- zawsze mówi mi dzień dobry s/he always says hello to me- mówiłem ci, że wrócę później I told you (that) I’d come back later- matka mówi mu, żeby był grzeczny his mother keeps telling him to be a good boy- mówiono (nam) a. było mówione, żeby nie palić we were told not to smoke- mówili (sobie) wiersze they were reciting poems (to each other)- mówić z pamięci (wyuczony tekst) to speak from memory- mówić z głowy (improwizować) to speak a. talk without notes, to give an extempore talk, to improvise- mówić od rzeczy a. bzdury to talk nonsense a. rubbish- mówić do rzeczy to talk sense- mówić coś pod nosem a. wąsem to say sth under a. below one’s breath- halo, kto mówi? (przez telefon) hallo, who’s there?- dzień dobry, mówi Jacek hello, Jacek speaking2. (plotkować) to talk vi, to say- mówić coś na kogoś a. o kimś to say sth about sb- cała wieś o nich mówi the whole village is talking about them a. they are the talk of the village- mówią na niego, że (jest) głupi they say he’s stupid- mówią, że miał dwie żony he is said to have had two wives- tylko wróciła, a wszyscy zaczęli mówić no sooner had she come back than tongues began to wag3. (informować) [przepisy, konstytucja] to say; [znak, wygląd] to mean; (podpowiadać) [serce, rozum, intuicja] to tell- prawo Archimedesa mówi, że… Archimedes’ principle says that…- jego mina/wzrok mówił, że… his expression/eyes showed that…- o czym mówi ta książka/ulotka? what’s the book/leaflet about?- ta nazwa nic mi nie mówi the name tells me nothing a. doesn’t ring a bell with me- mówi ci to coś? does it mean anything to you?- przeczucie a. coś mi mówi, że nam się uda something tells me a. I have the feeling that we’ll succeed- jej uśmiech/spojrzenie mówi nam wszystko her smile/look tells us everything- fakty mówią (nam) co innego the facts tell (us) a different story ⇒ powiedziećⅡ vi 1. (posługiwać się mową) to talk, to speak- kiedy dziecko zaczyna mówić? when do children start to talk a. speak?- mówić gwarą to speak (in a) dialect- mówić przez nos to speak through one’s nose2. (rozmawiać) to talk- mówić (z kimś) o kimś/czymś to talk (to a. with US sb) about sb/sth- czy mogę mówić z Janem? (przez telefon) can a. may I speak to a. with US Jan please?- mówić do kogoś to talk to sb- jak śmiesz tak do mnie mówić! how dare you talk a. speak to me like that!- mówić o kimś dobrze/źle to speak well/ill of sb3. (zwracać się, nazywać) to call vt- mówią na niego Lolo/„grubas” he is called a. they call him Lolo/‘fatso’- mówił do niej po imieniu he called her by her first name- mówienie sobie po imieniu jest tu powszechne it’s common to be on first-name terms with people here ⇒ powiedzieć4. pot. (podczas śledztwa, przesłuchania) to talk- na torturach zaczął mówić as soon as they began torturing him he started to talk■ a nie mówiłem? I told you so!- co ja mówię? pot. no, I’m sorry- wczoraj, co ja mówię, przedwczoraj yesterday, no, I’m sorry, the day before yesterday- jego mina mówi sama za siebie pot. his expression speaks for itself- złość/żal mówi przez kogoś a. przez czyjeś usta książk. it’s sb’s anger/resentment speaking- czy ja coś mówię? go ahead, do as you like- dobrze a. łatwo ci mówić it’s a. that’s easy for you to say, it’s all very well for you to talk- krótko mówiąc in brief a. short- mów co chcesz/mówcie co chcecie pot. say what you like- mówza siebie! speak for yourself!- mówiąc między nami a. między nami mówiąc pot. (just) between you and me a. between ourselves a. between the two of us- mówić bez ogródek a. osłonek a. bez owijania w bawełnę to not mince (one’s) words, to lay it a. put it on the line- mówić do kogoś jak do kogoś dobrego a. mówić komuś jak komu dobremu to try to make sb understand- mówić z kimś wspólnym a. tym samym językiem to speak the same language as sb- mówię ci! I (can) tell you- nie ma co mówić pot. no two ways about it- nie ma o czym mówić (odpowiedź na podziękowanie) my pleasure, don’t mention it; (odpowiedź na przeprosiny) don’t mention it; (odmowa) it’s out of the question- nie mów! you don’t say (so)! pot.- nie mówiąc a. wspominając o… książk. not to mention…, to say nothing of…The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mów|ić
-
2 kategori|a
f (G D Gpl kategorii) 1. (klasa) category- kategoria wagowa a weight category- występować w niższej/wyższej kategorii wagowej to compete in a lower/higher weight category- kategoria wiekowa an age group- restauracja pierwszej kategorii a first-class restaurant- obywatel drugiej kategorii a second-class citizen- Oskar w kategorii najlepszego filmu zagranicznego the Oscar for the best foreign-language film a. in the best foreign-language film category- dostać kategorię A Wojsk. to be classified fit for service2. (pojęcie) category- kategoria językowa/gramatyczna/semantyczna a linguistic/grammatical/semantic category- kategorie estetyczne aesthetic categories- kategoria piękna/prawdy the category of beauty/truth- myśleć w kategoriach opłacalności to think in terms of profit- oceniać coś w kategoriach dobra i zła to judge sth in terms of good and evil- myślimy różnymi kategoriami we think in different termsThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > kategori|a
-
3 a1
Ⅰ conj. 1. (przyłączające) and- różnice pomiędzy Wschodem a Zachodem differences between the East and the West- między Warszawą a Krakowem pociąg zatrzymuje się raz the train stops once between Warsaw and Cracow- ja idę, a ty? I’m going, (and) what about you?- ja poprę ten wniosek, a jak sądzę moi koledzy też I’ll support the motion, and I imagine my colleagues will as well- przyjdź tu, a zobaczysz come here and you’ll see- stary jesteś, a głupi you’re an old fool- przyjdź dziś, a nie jutro come today, and not tomorrow- to jest klon, a nie, przepraszam, to brzoza this is a maple tree – no, sorry, it’s a birch- ciężko pracował, a niczego nie osiągnął he worked hard, but he achieved nothing2. (porównujące) and, versus- Polska a Rosja w XIX wieku Poland and Russia in the 19th century- język a literatura language and a. versus literature3. (przeciwstawne) while, whereas- zmywałam naczynia, a on czytał gazetę I was washing the dishes, and a. while he was reading a newspaper- kupił samochód, a powinien był przeznaczyć pieniędze na mieszkanie he bought a car, whereas a. but he should have spent the money on a flat- masz osiemnaście lat, a on dopiero pięć you’re eighteen, whereas a. while he’s only five4. (uściślające) and- a poza tym (and) besides a. anyway- na pewno nie zabłądzę, a poza tym mam mapę I won’t lose my way, besides a. anyway, I’ve got a map- lubię wszystkie zupy, a najbardziej pomidorową I like all kinds of soup, and tomato soup most of all- a co dopiero let alone- dziecko nie potrafi utrzymać się na nogach, a co dopiero chodzić the baby can’t stand yet, let alone walk- kraje europejskie, a zwłaszcza Niemcy i Norwegia the European countries, (and) especially Germany and Norway- a zresztą, czy to nie wszystko jedno? (and) anyway, does it really matter?5. (w powtórzeniach) takie przykłady można mnożyć a mnożyć there are dozens a. lots and lots of examples like that pot.- wcale a wcale się nie boję I’m not afraid in the least- nic a nic z tego nie rozumiem I don’t understand it at all- w ogrodzie było kwiatów a kwiatów there were masses a. a lot of flowers in the garden6. (w wyrażeniach nieokreślonych) w takim a takim dniu on such-and-such a day- w takim a takim miejscu in such-and-such a place- taki a taki such-and-such- takie a takie nazwisko such-and-such a name- o tej a o tej godzinie at such-and-such a time7. książk. and- słowik śpiewał słodko a łagodnie the nightingale was singing sweetly and softly- zasnął spokojnym a głębokim snem he fell into a deep, peaceful sleepⅡ part. 1. (wprowadzające) and- a jak tam twoje egzaminy? and how are your exams going?- a widzisz! to wszystko prawda (you) see? it’s all true- a powiedz, ile masz lat (and) tell me how old you are- a niech sobie idzie oh, let him/her go- „poplamiłeś sobie spodnie” – „a co tam!” ‘you’ve stained your trousers’ – ‘ah, it’s nothing! a. not to worry!- „Anna zdała egzamin” – „a jednak!” ‘Anna passed the exam’ – ‘well, well!’- a nuż coś wygram I might win something- a nuż ktoś przyjdzie? what if somebody comes?; somebody might come2. (emfatyczne) a to łajdak! pejor. what a swine! pot.- a nie mówiłem? didn’t I say so?; I told you (so)!- ciągle się pyta, a co, a gdzie, a jak he keeps on asking what, and where, and how■ a to…, a to first…, (and) then…- ciągle się coś psuło: a to rozrusznik, a to skrzynia biegów something was always going wrong: first the starter, then the gearbox- mnóstwo sukienek, a to z aksamitu, a to z jedwabiu lots of dresses, some of velvet, some of silkThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > a1
-
4 mówić
1. (-wię, -wisz); vt( coś) to say; (prawdę, kłamstwa) to tell2. vi( przemawiać) to speak; (rozmawiać, opowiadać) to talkon mówi, że... — he says that...
mówił mi, że... — he told me that...
mówić po angielsku/polsku — to speak English/Polish
nie mówiąc (już) o mówić — +loc to say nothing of, let alone
mówić do siebie — to talk to o.s.
* * *ipf.1. (= wypowiadać słowa) say ( coś komuś sth to sb) (że... that...); (= opowiadać, informować) tell ( coś komuś sb sth l. sth to sb) (komuś o kimś/czymś sb about sb/sth l. of sb/sth) (komuś, że... sb that...); (= odzywać się, rozmawiać, przemawiać) speak, talk ( z kimś with l. to sb, o kimś/czymś about l. of sb/sth) ( do kogoś to sb); (= wspominać) refer (o kimś/czymś to sb/sth); mention (komuś o kimś/czymś sb/sth to sb); mów dalej! keep talking!; mów za siebie! speak for yourself!; mówcie (trochę) ciszej! keep it down!; to put it mildly; mówi się, że... they say that...; the story goes that...; it is reported l. rumored that...; mówić dobrze/źle o kimś/czymś speak well/ill of sb/sth; mówić komuś dzień dobry say hello to sb; mówić do siebie talk to o.s.; mówić otwarcie speak one's mind; mówić po próżnicy waste one's breath; mówić w czyimś imieniu speak for sb; mówić z przekonaniem speak with authority; mówisz to poważnie? are you serious?; a nie mówiłem? did't I tell you?; co mówiłeś? what did you say?; dobrze mówi! hear, hear!; do mnie mówisz? are you talking to me?; fakty mówią same za siebie przen. the facts speak for themselves; i kto to mówi? look who's talking!; lepiej nie mówić the less said, the better; nie ma o czym mówić ( w odpowiedzi na podziękowanie) don't mention it; forget it; nie mów nic don't say anything; nie mów z pełnymi ustami don't talk with your mouth full; nie musisz mówić nic więcej (= wszystko rozumiem) enough said.3. (= wyrażać się w dany sposób) talk, speak; mówić bzdury l. nonsensy l. od rzeczy talk nonsense; mówić do rzeczy talk sense; mówić na temat speak to the point; nareszcie mówisz do rzeczy now you're talking sense.4. (= nakazywać) tell (komuś, żeby coś zrobił sb to do sth); mówiłem mu, żeby przyszedł I told him to come; nienawidzę, jak mi się mówi, co mam robić I hate people telling me what to do; rób, co ci mówię! do what I tell you!5. (= posługiwać się językiem) speak; mówić dobrze/biegle po japońsku speak good/fluent Japanese; mówić po angielsku kiepsko/z obcym akcentem speak English badly/with a foreign accent; nie mówię l. nie umiem mówić po węgiersku I can't speak Hungarian; osoba mówiąca po angielsku/polsku English/Polish speaker; mówić tym samym językiem (= dobrze się rozumieć) speak the same language.6. (= sugerować, wywoływać wspomnienie) mean, ring a bell; czy to ci coś mówi? does this mean anything to you?; does it ring a bell?; jego nazwisko nic mi nie mówi his name doesn't ring a bell.7. (przedstawiając się przez radio l. telefon) cześć, mówi Marta hi, it's Martha (speaking); tu mówi Londyn radio this is London calling.8. (= zwracać się do kogoś) mów mi Ed call me Ed; możesz mi mówić po imieniu you can call me by my first name.9. ( w komentarzach na temat wypowiedzi) mówiąc delikatnie to say the least; mówiąc poważnie joking aside; mówiąc szczerze frankly (speaking); to be frank; mówiąc w przenośni metaphorically speaking; inaczej mówiąc to put it differently; jak (już) mówiłem like I said; kiedy już o tym mówimy while we are at it; krótko mówiąc to make l. cut a long story short; in brief; między nami mówiąc between ourselves; between you and me (and the gatepost); nawiasem mówiąc by the way; by the bye; incidentally; nie mówiąc (już) o kimś/czymś not to mention sb/sth; to say nothing of sb/sth; let alone sb/sth; prawdę mówiąc to tell the truth; as a matter of fact; przykro mi to mówić I hate to say it; skoro już o tym mówimy while we're at it; ściśle mówiąc strictly speaking.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mówić
См. также в других словарях:
first language — n the language that you first learn as a child = ↑native language/tongue, mother tongue ↑mother tongue →↑second language … Dictionary of contemporary English
first language — noun count 1. ) the first language that you learn to speak: NATIVE LANGUAGE 2. ) the main language that people speak in a region or country … Usage of the words and phrases in modern English
First language — The monument for the Mother tongue in Nakhchivan, Azerbaijan Mother tongue redirects here. For other uses, see Mother tongue (disambiguation). Native speaker redirects here. For the novel, see Native Speaker. A first language (also native… … Wikipedia
first language — noun a) the first language one is taught to speak; ones native language. b) the language one feels most comfortable and capable with … Wiktionary
first language — ➡ World English * * * … Universalium
People-first language — is a semantic technique used when discussing disabilities to avoid perceived and subconscious dehumanization of the people having the disabilities. The basic idea is to replace, e.g., disabled people with people with disabilities , deaf people… … Wikipedia
people-first language — noun politically correct language referring to disabilities by avoiding adjectives or the copula. people first language, which refers to the person first and the disability second: Americans with disabilities, for example, rather than disabled… … Wiktionary
Language attrition — is the loss of a first or second language or a portion of that language by individuals; it should be distinguished from language loss within a community (the latter process is referred to as language shift or language death). Language attrition… … Wikipedia
Language transfer — (also known as L1 interference, linguistic interference, and crossmeaning) refers to speakers or writers applying knowledge from their native language to a second language. It is most commonly discussed in the context of English language learning … Wikipedia
Language immersion — is a method of teaching a second language (also called L2, or the target language). Unlike a more traditional language course, where the target language is simply the subject material, language immersion uses the target language as a teaching… … Wikipedia
Language education — Language Teaching redirects here. For the journal, see Language Teaching (journal). Linguistics … Wikipedia
