-
21 HÖGGVA
* * *(høgg; hjó, hjoggum or hjuggum; höggvinn and högginn), v.1) to strike, smite (with a sharp weapon);høggr sá, er hlífa skyldi, he strikes who ought to shield;höggva sverði (or með sverði), to strike with a sword;höggva e-n bana-högg, to give one his deathblow;2) to cut down, destroy (þeir hjoggu drekann mjök);3) to put to death, behead (suma lét hann hengja eða höggva);to kill, slaughter (höggva hest, búfé, kýr, naut);4) to fell trees (hann hefir höggvit í skógi mínum);5) to strike, bite (of a snake, boar);ormrinn hjó hann til bana, the snake struck him dead;6) with preps.:höggva e-t af, to hew or cut off (höggva af kampa ok skegg);höggva af fé, to kill (slaughter) cattle;höggva e-t af sér, to ward of;höggva eptir e-m, to cut at one, = höggva til e-s (hjá eptir honum með sverði);höggva í höfuð e-m, to give one a blow on the head;höggva e-t niðr, to cut down (var merki hans niðr höggvit);to kill, butcher (I. hefir áðr niðr höggvit brœðr sína tvá);höggva e-t ór, to cut out;fig. to make even, smooth (láta konung ok erkibisup ór höggva slíkar greinir);höggva e-t í sundr, to hew asunder;höggva til e-s, to strike (cut) at one, = höggva eptir e-m;höggva upp tré, to cut down a tree;höggva upp skip, to break a ship up;7) refl. to be cut, hacked (hjást skjöldr Helga);þótti honum nú taka mjök um at höggvast, things looked hard;recipr., to exchange blows, fight (þeir hjuggust nökkura stund).* * *also spelt heyggva, Sæm. (Kb.); pres. höggr, mod. also heggr; pl. höggum, mod. höggvum; pret. hjó, hjótt, hjó, mod. hjó, hjóst, hjó; pl. hjoggum and hjuggum, mod. only the latter form; a Norse pret. hjoggi = hjó, D. N. ii. 331; pret. subj. hjöggi and heyggi, mod. hjyggi; part. högginn, mod. but less correct, höggvinn, which also is freq. in the Editions; but in the MSS. usually abbreviated, högḡ, höggͭ, = högginn, höggit: [not recorded in Ulf.; A. S. heawan; Engl. hew, hack; Hel. hauwan; O. H. G. houwan; Germ. hauen; Dan. hugge; Swed. hugga]:—höggva denotes to strike with an edged tool, slá and drepa with a blunt one:1. to strike, smite with a sharp weapon; höggr sá er hlífa skyldi, he strikes who ought to shield, a saying: to deal blows with a weapon, hann görði ymist hjó eða lagði, Nj. 8; hann hjó títt ok hart, passim; höggva báðum höndum, 29; h. sverði, öxi, strike with, i. e. to brandish, a sword, axe, Fms. v. 168, Gs. 6; h. til e-s, to deal a blow to one, smite, Grág. ii. 7, Al. 78; h. e-n bana-högg, to smite with a deathblow, Eg. 220: to cut down, destroy, þeir hjuggu drekann mjök, Fms. vii. 249: to maim, ef maðr höggr hund eða björn til háðungar manni, Grág. ii. 121; h. rauf á hjálmi, Al. 78: the phrases, h. sik í lends manns rétt, Fms. ix. 399: spec. phrases, höggðú allra manna armastr, nú hjóttu Noreg ór hendi mér! Ek þóttumk nú Noreg í hönd þér höggva, Ó. H. 184.2. to put to death, behead, Fms. vii. 250, 251, xi. 148–152: to kill, högg þú hestinn, Nj. 92: to kill cattle, slaughter, h. bú, búfé, kýr, geitr, naut, Landn. 293, Eg. 532, Fms. vi. 95, xi. 123, Fb. i. 186: höggva strandhögg, Eg. 81.3. to fell trees; höggva skög, Grág. ii. 294; h. keyrivönd, id.: absol., hann hefir höggit í skógi mínum, Nj. 98, passim: to cut grass (rarely), ef maðr höggr hey á hlut annars manns, N. G. L. ii. 112; upp höggvit gras, cut grass, Dipl. iv. 9, Jm. 7, (else always slá of mowing.)4. to bite, of snakes (högg-ormr); Miðgarðsormr hjó hann til bana, Edda 155; naðran hjó fyrir flagbrjóskat, 76: of a wound from a boar’s tusk, ef svín höggr mann, Gþl. 190: the phrase, h. hest sporum, to prick a horse with the spur, Mag. 9.II. with prepp.; höggva af, to hew or cut off; h. af kampa ok skegg, to cut off the beard, K. Þ. K.; h. af lim, Sks. 555; to kill, slaughter, h. af fé, Ld. 64; höggva af sér, to parry off, Fms. v. 13:—h. niðr, to cut down, i. 38; to kill, butcher, vii. 261, Orkn. 120; hjuggu þeir niðr mungát sitt (by cutting casks to pieces), Fms. vii. 249:—h. upp, to cut down a tree, Greg. 48, Matth. iii. 10; h. upp skip, to break a ship up, Fms. iii. 228, ix. 381; h. upp hús, to break a house up, viii. 166:—h. ór, to cut out, metaph. to make even; vóru margar greinir þær er ór þurfti at h. milli biskups ok leikmanna, Bs. i. 751; láta konung ok erkibiskup ór h. ( smooth) sagðar greinir, 773.III. reflex. to be cut, hacked; hjósk skjöldr Helga, Dropl. 24.2. recipr. to exchange blows, fight; þeir hjuggusk nokkura stund, Háv. 56; þeir h. til í ákafa, Bret. 74.3. metaph., höggvask í mitt mál, to begin abruptly, in the middle of a sentence; taka heldr at upphafi til, en höggvask í mitt mál, Landn. 275, v. l.; ef enn höggsk nokkurr í ok mælir svá, cuts in, objects, Skálda 168: þótti honum nú taka mjök um at höggvask, things looked hard, Grett. 142; þótti honum hart um höggvask, Bs. i. 423. -
22 LÁ
I)(pl. lár), f. the line of shoal water along the shore.from liggja.* * *1.f., pl. lár, the line of shoal water along the shore, edged by the surf; þekti hann at tré flaut í lánni, Mar.; hann hleypr út í lárnar ok bregðr í fiskinn öðrum enda á snærinu, Finnb. 220; líki Pompeius köstuðu þeir á sjá út, ok reiddi þat í lánni, Róm. 232: still in mod. usage:—poët. the sea generally, Lex. Poët.; odd-lá = blood, Höfuðl.; járn-lá.II. = læ, craft, a απ. λεγ. in Vsp.III. hair, Lat. lanugo, cp. lóð; hár heitir lá, Edda 109.2.pres. lái, pret. láði, part. láð; [Ulf. laian = λοιδορειν, John ix. 28, and used strong; A. S. lean; Hel. and O. H. G. lahan]:—to blame; la e-m e-t, eg lái þér það ekki, I do not blame thee for it; or, það er ekki láandi (gerund.), it is excusable. It is curious that no instance is on record from old writers, although the word must be old. -
23 sand-brekka
u, f. [Dan. sand brink], a sand-ridge, sharp-edged sand-hill, Grett. 133 A. -
24 SAX
n.1) a short, one-edged sword;3) the gunwale near the prow (Gunnarr hleypr þegar á saxit á skip Vandils); esp. in pl., söx, the forepart of a ship (sær féll inn um söxin).* * *n. [A. S. seax; Dan. sax; O. H. G. sahs], a kind of short, heavy sword or sabre; the sword had two edges or was tongue-formed, whereas the sax had only one sharp edge, as is seen from Grett. 124—reiddi hann hátt saxit, laust hann ‘bakkanum saxins’ í höfuð Arnóri svá hart, at haussinn brotnaði; the ‘tvíeggjað’ sax, Stj. 541 (v. l.), is therefore incorrect; sax eineggjat, 383 (Judges iii. 16, 22); mikit sax sem stórt sverð, Bs. i. 526; söxum ok sverðum, Vsp. 36 (Bugge); höggva með saxi, Bs. i. 543; hann leggr saxinu Tuma-naut, 526, see Grett. passim; sax eitt lítið, Fs. 101; litlu saxi er hann gyrðr með undir klæðunum, Fms. ii. 83; hann hafði brugðit sax undir yfirhöfninni, Ó. H. 70: the saying, verðr sá síðarr at leita er lítið sax hefir, Vápn. 15; hand-sax, hepti-sax, mála-sax, q. v.: in mod. usage a large knife (a carving knife, fisherman’s knife, and the like) is called sax, agn-sax, q. v.2. plur. söx, shears, cp. Dan. lyse-sax, Fas. ii. 43; eptir faldi skyrtu hans, svá hvárki komi við knífr né söx, Str. 12; hann grípr nú skærin ok ætlar at reka; á honum söxin, Bjarn. 66; síðan tók biskup söx ok skar af hári konungsins, Ó. H. 229.3. medic. a skin-disease, when the hands are sore and chapped, being scorched and callous from dryness, see Fél. x. 32.B. A part of a ship, the raised prow; sax eða sax-bönd, hvert tré þeirra er missir, þá skal gjalda þrem aurum, ok fá tré, þó at síðarr sé, N. G. L. i. 100; en ef sax brotnar, bæti tvá örtogar, ii. 283; höfðu þeir lagt nætrnar upp á saxit, … brynja Arons lá á saxinu skipsins, Bs. i. 388, 624; hann gengr fram á saxit, ii. 48; hleypr hann af saxinu ok aptr um stafn, Fms. x. 329; Ólafr konungr lagði hann á saxit á langskipinu, i. 277 (Orkn. 34); hann hleypr þegar á saxit á skip Vandils, Nj. 42; in Róm. 195 the word is misapplied.2. esp. in plur. (i. e. dual) söx; sær féll inn um söxin, Fagrsk. 73; um stafninn ok um söxin, Fms. vi. 78; vátt görir nú á þiljunum fram ok drífr um söxin, viii. 209; sá gengr fast fram í söxin, Grett. (begin.); berserkir konungs tólf vóru í söxum, Eg. 32; á rausn í söxum, Fms. ii. 252; þá mun ávinnt um söxin, 308. -
25 skarp-eggr
adj. keen-edged, Fbr. 143. -
26 snarp-eggjaðr
(-eggr, Fbr. 13 new Ed.), adj. keen-edged, Sks. 645, Fas. i. 202. -
27 tví-eggjaðr
part. two-edged, Stj., Sks., N. T. -
28 upp-þunnr
adj. thin upwards, thin-edged, Ísl. ii. 445. -
29 úfat
n. part. roughened, edged; only in the phrase, það er svó úfað, eg veit hvernig það er úfað, I know all its rough edges, all its difficulties, of matters troublesome or of fishing in troubled waters. -
30 þunn-eggjaðr
adj. thin-edged, Fms. vi. 29. -
31 broddspjót
n. a kind of pike (the blade ending in a four-edged point). -
32 egghvass
a. sharp-edged, sharp (egghvast járn). -
33 eggjabroddr
-
34 eggsteinn
-
35 eineggjáðr
pp. one-edged. -
36 ferstrendr
a. four-edged, four-sided. -
37 hárhvass
a. hair-edged. -
38 hvasseggjaðr
a. keen-edged. -
39 skarpeggr
a. keen-edged. -
40 snarpeggiaðr
a. keen-edged.
См. также в других словарях:
edged — adj. 1. having a specified kind of border or edge; as, a black edged card; dried sweat left salt edged patches. [Postpositional] [WordNet 1.5] 2. having a cutting edge or especially an edge or edges as specified; often used in combination; as, a… … The Collaborative International Dictionary of English
edged — edged; knowl·edged; ac·knowl·edged·ly; … English syllables
edged — adjective 1. having a specified kind of border or edge (Freq. 5) a black edged card rough edged leaves dried sweat left salt edged patches • Similar to: ↑bordered 2. (of speech) harsh or hurtful in tone or character … Useful english dictionary
-edged — [[t] eʤd[/t]] COMB in ADJ GRADED edged combines with words such as sharp , raw , and dark to form adjectives which indicate that something such as a play or a piece of writing is very powerful or critical. [JOURNALISM] → See also , edged, hard… … English dictionary
edged — [[t]e̱ʤd[/t]] ADJ: v link ADJ with/in n If something is edged with a particular thing, that thing forms a border around it. ...a large lawn edged with flowers and shrubs. ...blank pages edged in black. COMB in ADJ Edged is also a combining form … English dictionary
edged — adjective Date: before 12th century 1. having a specified kind of edge, boundary, or border or a specified number of edges < rough edged > < two edged > 2. sharp, cutting < an edged knife > < an edged remark > … New Collegiate Dictionary
Edged — Edge Edge, v. t. [imp. & p. p. {Edged}; p. pr. & vb. n. {Edging}.] 1. To furnish with an edge as a tool or weapon; to sharpen. [1913 Webster] To edge her champion s sword. Dryden. [1913 Webster] 2. To shape or dress the edge of, as with a tool.… … The Collaborative International Dictionary of English
edged — /ejd/, adj. 1. having an edge or edges (often used in combination): dull edged; a two edged sword. 2. sarcastic; cutting: an edged reply. [1585 95; EDGE + ED3] * * * … Universalium
edged — 1. verb Past tense of to edge. Already a mentally fragile boy, he now edged towards insanity. 2. adjective referring to something that has a sharp planar surface The monks were forbidden to carry edged weapons such as swords and axes … Wiktionary
edged — [[t]ɛdʒd[/t]] adj. 1) cvb having an edge or edges (often used in combination): sharp edged[/ex] 2) cvb sarcastic; cutting: an edged reply[/ex] • Etymology: 1585–95 … From formal English to slang
edged — mod. alcohol or drug intoxicated. □ They set out to be edged by midnight. □ We were edged and full of rich food. We needed only to sleep … Dictionary of American slang and colloquial expressions