Перевод: с латинского на русский

с русского на латинский

directa

  • 1 directus

    (adi.) directo (adv.) прямой, linea in directum traducta (1. 29. D. 41, 1); (1. 2 § 21 D. 43, 8); непосредственно, non directo, sed per successionem hereditas pervenit ad aliquem (1. 103 pr D. 32);

    verba directa, противоп. inflexa, precaria (1. 15 C. 6, 23);

    directis verbis stipulationem compositae (1. 10 C. 8, 38), cp. § 1 J. 3, 15;

    verbis dir. adimere hereditatem (1. 4 C 6, 35);

    verbis dir. S. iure directo dare libertatem (1. 9. 10. C. 7, 2);

    directo dare libertatem, противоп. per fideiconmissum;

    ex directo (противоп. ex fideicomm.) ad libertatem pervenire (1. 56 D. 40, 4. 1. 12 § 2. 1. 16. 55 § 1 D. 40, 5. § 2 J. 2, 24);

    libertas directa, противоп. fideicommissaria (1. 12 pr. 1. 28 D. 29, 4. 1. 11 § 2. 1. 16 § 13. 1. 22 § 1 D. 36, 1. 1. 14 C. 7, 2);

    institutio, substitutio directa противоп. precaria, fideicommiss. (l. 19 pr. D. 29, 1. 1. 26 C. 3, 28. 1. 5 C. 2, 26);

    directo substituere (1. 15 D. 28, 6);

    donatio directa противои. mortis causa instituta sive conditione suspensa (1. 25 C. 8, 54);

    actio directa, iudicinm directum: a) первоначальный иск противоп. а. utilis, аналогическому иску, который может быть предъявлен propter paritatem rationis и в других случаях, подобных тем, для которых он первоначально был предназначен (§ 16 J. 4, 3. 1. 27 § 1 D. 3, 3. 1. 47 § l D. 3, 5. 1. 13 pr. D. 9, 2. 1. 26 § 3 D. 23, 4. 1. 37 pr. D. 44, 7);

    actio directo competit (1. 45 D. 24, 3);

    directa in rem actio, первоначальный гражданский иск, вытекающий из права собственности, rei vndicatio, противоп. Publiciana, который претор предоставлял бонитарному собственнику (§ 4 J. 4, 6. 1. 6 C. 7, 35);

    directo vindicare противоп. utilis in rem actio (1. 55 D. 24, 1);

    electio erit actori utrum directo agere velit - an praetoria (1. 26 § 2 D. 9, 4);

    b) противоп. actio contraria (см. contrarius s. 1. a) - иск об исполнении главного обязательства (§ 2 J. 4, 16. 1. 20 D. 3, 5); с) противоп. приготовительному иску, actio ad exhibendum обозн. - главный иск, который может быть предъявлен после изъяснения известных второстепенных обстоятельствь (напр., rei vindicatio, actio in rem) (1. 3 § 13. 1. 17 D. 10, 4);

    d) противоп. a. restitutoria s. rescissoria обознач. - иск, вытекающий из гражданского права, а не в силу реституции in integrum (1. 8 § 12. 13 D. 16, 1. 1. 24 C. 3, 32);

    e) противон. а. noxalis - иск, который предъявляется прямо против виновника (§ 5 J. 4, 8. 1. 26 § 4 D. 9, 4);

    f) обознач. иск, который вчинается прямо (directo agere) против сына, как должника, в противоположность иску, который можеть быть предъявлен против отца, по поручению коего сын вступил в обязательное отношение, напр. act. quod iussu, de peculio (1. 3 § 4 D. 13, 6); выражения: directo agere s. condicere относятся также к искам, вытекающим из обязательств filii-familias, servi, institoris, magistri navis, - которые вчинались против отца, господина, собственника промышленных заведений, хозяина корабля, противопол. act. adiecticiae qualitatis (§ 8 J. 4, 7. 1. 84 D. 17, 2).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > directus

  • 2 directus

    dirēctus (dērēctus), a, um [ dirigo ]
    1) прямой ( iter C); прямо или под прямым углом поставленный (trabs Cs; paries C)
    per directum PM (in directum Sen, in directo Vr и directum Pt) — прямо, напрямик или по существу
    2) отвесный, крутой (locus Cs; jugum Mela)
    3) прямой, непосредственный
    4) прямодушный, откровенный (homo, verba C)

    Латинско-русский словарь > directus

  • 3 dirigo

    dī-rigo (dērigo), rēxī, rēctum, ere [dis + rego ]
    1) выстраивать в прямую линию (d. naves in pugnam L); выстраивать в боевом порядке (d. aciem Cs); выравнивать, проводить или ставить по прямой линии (tigna ad perpendiculum Cs); располагать ( arborum ordines in quincuncem C); намечать, размечать ( regiones lituo C); выпрямлять ( flumina C)
    amnis direxit aquas Lcnрека выпрямила своё течение (т. е. перестала быть извилистой)
    2) покрывать прямыми линиями, линовать ( membrana plumbo directa Ctl)
    3)
    а) направлять (cursum ad litora Cs; iter ad Mutinam C)
    d. bracchia contra torrentem Jплыть против течения
    d. arcum in aliquid Pers — целиться из лука во что-л.
    б) отправлять, посылать ( litteras C); обращать (os in aliquem locum AG; cogitationes ad aliquid C; intentionem in aliquid Q)
    в)
    d. Lcr, Sen или se d. VM, Ap — направляться, отправляться
    4) бросать, метать, пускать (sagittas Su; hastam in aliquem O и alicui V)
    d. aciem (oculorum) ad aliquem Ctl etc. — устремить взор на кого-л.
    5)
    а) определять (d. aliquid aliqua re или ad aliquid Vtr, C)
    direxisse finem alicui veterem viam L — установить в качестве чьей-л. границы старую дорогу
    б) приспособлять, приноравливать ( leges hominum ad naturam C)
    d. se ad id, quod est optimum Qориентироваться на лучшее
    в) стремиться (d. ad veritatem C)

    Латинско-русский словарь > dirigo

  • 4 materia

    māteria, ae и māteriēs, ēī f.
    1) материя, вещество, (первичное) начало (m. rerum ex quā et in quā sunt omnia C)
    m. rudis Lcnchaos
    3) горючий материал (habens semina fiammae m. O)
    4) строительные материалы (m. ad classem aedificandam L); древесина (m. faginea Cato); строевой лес (m. cujusque genĕris Cs)
    m. lignorum Tдрова
    5) брус, балка ( bipedalis Cs); тж. собир. брусья (directa m. Cs)
    7) съестные припасы, продовольствие ( omnem materiam consumere O)
    8) перен. пища (alicui rei materiam dare или subtrahere C etc.)
    9) предмет, тема, материал, сюжет (m. ad jocandum C; materiam sumere viribus aequam H)
    10) повод, причина (materiam dare или praebēre alicui rei C, L etc.; omnium scelerum m. et causa Pt)
    11) склонность, способность, дарование, талант (alicujus rei или ad aliquid C, L etc.)
    12) порода (m. generosa, sc. equorum Col)
    13) мед. гной CC, Veg

    Латинско-русский словарь > materia

  • 5 commodare

    1) передать вещь другому в безвозмездное пользование на известный срок (§ 2 J. 3, 14. tit. D. 13, 6. C. 4, 23). - Commodatum (subst.) a) ссуженная вещь: commod., accipere, rogare, reddere (1. 3 § 3. 1. 5. pr. § 7 D. cit.);

    b) договор ссуды (1. 7 § 1. 1. 50. D. 2, 14 1. 23. D. 50, 1, 7. Gai. III. 206. IV. 47);

    actio commodati directa, посредством которого преследуются обязанности ссудопринимателя (возвратить полученную вещь и вознаградить вред и убытки) (§ 2 J. cit.);

    actio commodati contraria, иск ссудопринимателя против ссудодателя (1. 17 § 1. 1. 22 C. 13, 6). - Gommodator, ссудодатель (1. 7 § 1 eod.).

    2) давать в заем (1. 2 C. 10, 6). 3) давать, посвящать, comm. fidem (l. 12 D. 38, 5), consensum (1. 1 C. 2, 26), ut rebus propriis intercessum commodare non possis (1. 3 C. 10, 50).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > commodare

  • 6 contrarius

    1) противоположный: contr. consensus s. dissensus (1. 80 D. 46, 3. 1. 35 D. 50, 17);

    sub contrariis conditionibus legare aliquid (1. 27 D. 31. 1. 3 D. 36, 3. 1. 8 § 1 D. 46, 5);

    contraria actio s. contrarium judicium, a) иск обратный, направленный на обратное требование добавочных сторон сделки, которые прямо предусмотрены не были, - в противоп. actio directa s. principalis, s. rectum judicium (1. 2 J. 4, 1 D. 1. 6 § 7 D. 3, 2. 1. 17 § 1. 1. 18 § 4 D. 13, 6), напр. actio contr. commodati, ссудопринимателя против ссудодателя (commodans);

    contr. actio, contr. judicium mandati, иск уполномоченного прот. доверителя о возврате необходимых по исполнению уполномочия издержек (1. 46 § 5 D. 3, 3. 1. 14 D. 6, 2. 1. 54 § 1 D. 17, 1);

    contr. judic. depositi, иск принимателя поклажи против покладчика (1. 5 pr. D. 16, 3);

    contr. a. pigneraticia (см.);

    contr. tutelae actio s. judicium (tit. D. 27, 4. 1. 28 D. 4, 4. 1. 5 D. 27, 5. tit. C. 5, 58);

    b) actio contr. = negatoria (1. 8 pr. D. 8, 5). - Contrarium (subst.); противоположность, ип contrarium agi (1. 153 D. 50, 17);

    ex contrario s. per contrarium, тк. in contrarium, напротив того (1. 8 § 1 D. 2, 4. 1. 22 D. 4, 4. 1. 56 § 1 D. 35, 2. 1. 69 D. 36, 1. 1. 82 D. 50, 16).

    2) противный: contrarium consensui (1. 116 pr. D. 50, 17), bonae fidei judicio (l. 23 eod.) 3) неблагоприятный: contr. fortuna uti (1. 75 pr. D. 36, 1): contr. sententiam accipere (1. 29 § 1 D. 44. 2).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > contrarius

  • 7 deponere

    1) перестать носить траур, напр. lugubria (l. 8 D. 3, 2); сложить с себя должность, dep. officium (l. 5 § 2 D. 16, 3. 1. 38 pr. 65 § 1 D. 23, 2. 1. 3 § 6 D. 26, 10), tutelam (1. 40 pr. 1. 41 § 2 D. 27, 1), imperium (1. 16 D. 1, 16), cingulum (1. 2 C. 3, 21), sollicitudinem (1. 21 C. 9, 9); (1. 13 D. 1, 7); оставлять, отказываться, dep. affectum, et animum accusandi (1. 6 § 1. 1. 13 pr. D. 48, 16);

    animo dep. possessionem (1. 34 pr. D. 41, 2);

    dep. beneficium (1. 2 D. 40, 10); лишать себя, сбыть, qui de patrimonio suo deposuerit, противоп. qui non acquirit (1. 5 § 13 D. 24, 1). Depositio, низложение, сложение, потеря, poenae, quae continent - dignitatis aliquam depositionem (1. 6 § 2. 1. 8 pr. D. 48, 19);

    depos. superflui ponderis (1. 28 C. 6, 23).

    2) положить в безопасное место, поместить, отдать на сохранение кому-нб.;

    depositio, отдача, положение на сохранение, dep. pecuniam in aedem, s. apud aedem, s. in aede (1. 73 D. 3, 3. 1. 7 § 2 D. 4, 4. 1. 1 § 36. 1. 5 § 2 D. 16, 3), in publico loco (1. 64 D. 46, 1); (1. 5 D. 10, 2);

    dep. corpus (1. 40 D. 11, 7. cf. commendare s. 1);

    servum exhibendum dep. apud officium (1. 11 § 1 D. 10, 4); (1. 3 § 6 D. 43, 30), (1. 31 § 1 D. 41, 1); особ. обозн. односторонний, вещный договор, который совершается посредством передачи одним лицом другому движимой вещи на безмездное хранение, с обязанностью возвратить ту же самую вещь (in specie) во всякое время: поклажа, отдача на сохранение (§ 3, 1. 3,14; - tit. D. 16, 3. C. 4, 34. -1. 24 eod. -1. 1 § 8 eod.); (1. 1 § 2 eod.);

    lex depositionis (1. 5 § 2 eod.);

    conditio depositionis (1. l § 22 eod. 1. 9 § 3 D. 4. 3); (l. 18 § 1 D. 36, 3);

    pretium depositionis non quasi merceden accipere (1. 2 § 24 D. 47, 8); (Gai. III. 207. IV. 47, 60). Depositum, a) предмет, данный на сбережение, depositum suscipere (1. 5 pr. D. 16, 3);

    pro deposito esse apud aliquem (1. 78 § 1 D. 36, 1);

    pro deposito habere pecuniam (1. 11 § 13 D. 32);

    in deposito habere, tenere aliquid (1. 5 § 4 D. 36, 3. 1. 69 pr. D. 47, 2);

    in depositi causam habere (1. 2 C. 4, 32);

    abnegare, inficiari depositum (1. 1. 1 § 2. 1. 69 pr. D. 47, 2);

    si convenit, ut in deposito et culpa praestetur = si in re deposita et culpam repromisi (1. 1 § 6 D. 16, 3. 1. 2 § 24. D. 47, 8);

    b) обязательное отношение, возникающее из передачи вещи на сохранение, = contractus depositi (l. 2 pr. 1. 50 D. 2,14. 1. 23. 45 pr. D. 50, 17);

    in deposito male versari (1. 6 § 6 D. 3, 2), 1. 1 § 35 D. 16, 3);

    dolus solus in depositum venit (1. 1 § 10 eod.); (1. 24 eod.);

    depositi actio, иск прямой (directa), который предъявляет deponens против депозитария, по поводу возвращения вещи и вознаграждения за вред и убытки (§ 3 J. cit. 1. 1 § 9-47 D. eod.);

    depositi (sc. actione) agere eperiri, teneri, damari (1. 1 D. 2, 2. 1. 1 § 8. 13. 14. 16. 25. D. 16, 3);

    contrarium indicium depositi, встречный иск принимателя поклажи о возвращении издержек, понесенных на чужую вещь (1. 5 pr. eod.). Depositor = qui deposuit (1. 1 § 36. 37 eod.). Depositarius a) = qui depositum suscepit (§ 36 bit.);

    b) = depositor (1. 7 § 2. 3 eod. 1. 24 § 2 D. 42, 5).

    3) разрушать, ломать, dep. aedificium, aedes (1. 6 pr. 8 pr. D. 8, 5. I. 23 § 2 D. 41, 3);

    aedes usque ad aream deposita (1. 83 § 5 D. 45, 1);

    paries deponendus (1. 18 § 11 D. 39, 2);

    dep. arboris ramos (1. 17 § 1. D. 8, 2);

    depositio aedificii = demolitio (1. 9 § 2 D. 4, 2).

    4) объяснять, tactis sacrosanctis scripturis deponere, quod etc. (1. 1 § 1 C. 2. 59);

    depositio, объяснение, testium depositiones (1. 3 C. 2, 43. 1. 17 C. 4, 20); (1. 3 C. 4, 66).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > deponere

  • 8 inflexus

    косвенный, непрямой: verba infl., прот. directa (1. 15 C. 6, 23).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > inflexus

  • 9 libertas

    свобода, вольность: a) естественная, физическая: ferae, in libertate naturali relictae;

    naturalem libert. recipere;

    in nat. lib. se recipere (1. 3 § 2. 1. 5 pr. D. 41, 1. 1. 3 § 14 D. 41, 2);

    b) rражданская свобода как совокупность прав и преимуществ римского гражданина (прот. рабское состояние) б) вооб. (1. 4 pr. D. 1, 5. 1. 64 D. 12, 6. 1. 106. cf. 1. 176 § 1 D. 50, 17. 1. 8 § 2 D. 46, 8. 1. 33 § 1. 1. 39 § 5 D. 3, 3);

    ex possess. servitutis in libert. reclamare (1. 3 § 10 D. 41, 2. 1. 1. 3. 4 D. 40, 13);

    in libert. se asserere (1. 11 § 9 D. 47, 10. 1. 2 § 24 D. 1, 2. 1. 5 § 3 D. 50, 13. cf. I. 11 D. 4, 5); Я) свободa вследствие отпущения раба на волю, отпуск на волю, datio libertatis = manumissio (1. 4 D. 1, 1): vindicta manumitten do ad libert. perducere (1. 32 D. 4, 3);

    libertatem imponere (см. s. 4);

    libertatis causa imposita (см. s. 3. 1. 13 pr. D. 16, 1. 1. 2 § 14. 1. 9 D. 41, 4); особ. отпущение на волю на основании завещания: libertatem dare (testamento), relinquere (1. 23 § 1. 1. 33. 38. 39. 41. 45. 48. 53. 55 D. 40, 4. 1. 26 § 1 D. 40, 5);

    directo - per fideic. dare libertatem;

    lib. directa - fideicommissaria (см.);

    lib. praestita ab herede (1. 47 pr. D. 40, 4. 1. 43 D. 40, 12. 1. 72 § 5 D. 46, 3. 1. un. D. 40, 6. 1. 22 pr. D. 29, 4. 1. 14 § 1 D. 49, 1. 1. 8 § 16 D. 5, 2. 1. 80 D. 50. 16);

    c) освобождение из-под отеческой власти (1. 18 C. 5, 4. 1. un. C. 8, 50. 1. 13 § 4 C. 9, 51);

    d) свобода вещи от сервитута; при погашении сервитута non utendo требует р. право еще usucapio libertatis со стороны хозяина rei servientis: libertatem (servitutis) usucapere;

    usucapio, quae libertatem praestat sublata servitute (1. 6. 7. 32 § 1 D. 8, 2. 1. 18 § 2 D. 8, 6. 1. 4 § 29 D. 41, 3).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > libertas

  • 10 transversus

    поперечный: transv. contignatio, поперечные бaлки, перекладина (1. 47 D. 39, 2);

    transv. linea, боковая линия, о родственниках, прот. прямой линии (directa) (Paul. IV. 11 § 2);

    ex transverso, родство в боковой линии (см. latus s. b).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > transversus

  • 11 utilis

    utiliter (adv.) 1) годный к употреблению, ad habitandum ut. aedificium (1. 183 D. 50, 16. 1. 4 pr. D. 43, 19). 2) полезный, publice s. in commune utile esse (1. 33 § 2 D. 3. 3);

    impensae ut., против. necessariae и voluptuariae (1. 38. 39 D. 5, 3. 1. 11 C. 2, 19. 1. 10 § 1. 1. 12. § 2 eod.).

    3) действительный, имеющий силу, ut. datio tutoris (1. 10 § 2 D. 26, 2. 1. 10 § 1 D. 26, 4);

    actio ut. прот. inanis (1. 24 § 2 D. 40, 12);

    util. agere (1. 6 § 1. 1. 7. D. 18, 7. 1. 23 D. 16, 3. 1. 41 D. 4, 4);

    replicatio (1. 7 § 6 D. 42, 4. 1. 35 D. 2, 14);

    ut. interdictum (1. 2 § 6. 39 D. 43, 8. 1. 43 D. 11, 7);

    util. stipulari (1. 45 § 2. 1. 46 pr. 97 § 1 D. 45, 1), obligari (1. 16 § 7 D. 20, 1. 1. 48 § 2. 1. 89 D. 28, 5. 1. 17. 45 pr. D. 40, 5).

    4) соответственный, справедливый, a) вообще, tam benignius quam utilius esse (1. 53 D. 12, 6. 1. 54 pr. D. 17, 1. 1. 22 pr. eod. 1. 3 D. 11, 7. 1. 1 § 3 D. 5, 4);

    b) особ. для обозн. срока, в который не включаются дни, в которых лицо по поводу известных препятствий не было в состоянии совершить юридических действий, против. tempus continuum, ut. dies, menses (1. 39 D. 4, 4. 1. 21 C. 9, 9).

    5) аналогичный: actio ut. прот. directa (см. s. a.);

    utiliter condicticia experiri прот. directo vindicare (1. 55 D. 24, 1. 1. 17 § 3 D. 7, 1. 1. 13 § 25 D. 19, 1. 1. 5 § 21 D. 36, 4. 1. 21 § 6 D. 4, 2. 1. 2 § 1 D. 10, 2. 1. 8 C. 4, 39).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > utilis

  • 12 verbum

    слово, речь (1. 1 § 3 D. 2, 14);

    verba (Scti, edicti), прот. mens, sententia (1. 7 § 3. 4. 1. 14 D. 14, 6. 1. 20 § 1 D. 37, 4. 1. 22 § 8 D. 48, 10), прот. voluntas (см. s. a);

    verbo tenus (прот. cum effectu) accipere verba (1. 1 § 2 D. 2, 2, 1. 20 § 6 D. 5, 3. 1. 1. 14 D. 19, 2. 1. 35 D. 50, 17, 1. 24 D. 4, 3);

    praescriptis verbis agere (см. praescribere s. 1);

    verba civilia, directa imperativa, precaria (см.);

    Gai. I. 112, 165).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > verbum

См. также в других словарях:

  • directa — sustantivo femenino 1. Marcha más rápida de un automóvil: poner la directa, meter la directa …   Diccionario Salamanca de la Lengua Española

  • directa — |ét| s. f. Noite sem dormir, geralmente passada em diversão ou a executar uma tarefa.   ‣ Etimologia: feminino de direto   ♦ [Portugal] Grafia de direta antes do Acordo Ortográfico de 1990.   ♦ Grafia no Brasil: direta …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • directa — ► sustantivo femenino 1 MECÁNICA La mayor de las velocidades que permite el cambio de marchas de un vehículo automóvil. FRASEOLOGÍA poner o meter la directa Actuar con decisión para resolver un asunto o decir alguna cosa: ■ puso la directa y le… …   Enciclopedia Universal

  • directa — {{#}}{{LM D45619}}{{〓}} {{[}}directa{{]}} ‹di·rec·ta› {{《}}▍ s.f.{{》}} Véase {{D13558}}{{上}}directo, directa{{下}} …   Diccionario de uso del español actual con sinónimos y antónimos

  • directă — DIRÉCT//Ă directăe f. (în box) Lovitură aplicată adversarului prin întinderea mâinii drept înainte. /<fr. direct, lat. directus Trimis de siveco, 22.08.2004. Sursa: NODEX  DIRÉCTĂ s.f. Lovitură la box aplicată prin întinderea mâinii înainte.… …   Dicționar Român

  • Directa actĭo — (lat.), s. Contraria actio. D. a. bedeutet in der Geschichte des römischen Zivilprozesses den Gegensatz zu Utilis actio (s. d.) …   Meyers Großes Konversations-Lexikon

  • Directa Decretal — Pope Siricius, author of the Directa decretal The Directa decretal was written by Pope Siricius in February AD 385. It took the form of a long letter to Spanish bishop Himerius of Tarragona replying to the bishop’s requests for directa on various …   Wikipedia

  • directa — di|rec|ta Mot Pla Nom femení …   Diccionari Català-Català

  • Democracia directa — Saltar a navegación, búsqueda La democracia directa, también denominada democracia radical o democracia cara a cara, es un mecanismo en el que cada una de las personas asociadas a determinada agrupación pueden exponer en igualdad de poder sus… …   Wikipedia Español

  • Línea Directa — Saltar a navegación, búsqueda Línea Directa Aseguradora Tipo Sociedad Anónima Fundación 1995 Sede …   Wikipedia Español

  • Acción directa — Este artículo es sobre la teoría política de la acción directa. Para información sobre el grupo radical francés, ver Acción Directa (grupo) La acción directa o medida de acción directa es la realización autoorganizada de una iniciativa individual …   Wikipedia Español

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»