-
81 Cerealia
Cĕrĕālis ( Cĕrĭālis; cf. Serv.ad Verg. A. 1, 177; so Cic. Att. 2, 12, 2 and 4 Orell.), e, adj. [Ceres].I.Pertaining to Ceres, devoted to her, and, meton., pertaining to the cultivation of land, grain, or agriculture:B.nemus,
sacred to Ceres, Ov. M. 8, 741:sacrum,
id. Am. 3, 10, 1:Eleusin,
id. F. 4, 507; id. M. 7, 439 (cf. Mel. 2, 3, 4:Eleusin Cereri consecrata): papaver (as her symbolic attribute),
Verg. G. 1, 212 Heyne; Col. 10, 314:cenae,
i. e. splendid, like those at the festivals of Ceres, Plaut. Men. 1, 1, 25:sulci,
Ov. Tr. 3, 12, 11:munera,
id. M. 11, 121; 13, 639:dona,
id. ib. 11, 122; id. F. 1, 683; 6, 391 (cf.:dona Cereris,
id. M. 5, 655):herbae,
id. F. 4, 911:libum,
id. ib. 1, 127:semina,
id. M. 1, 123:culmus,
Verg. G. 2, 517:arma,
i. e. the implements for grinding and baking, id. A. 1, 177:solum,
i. e. the cake laid on the ground, id. ib. 7, 111 (cf. id. ib. v. 109): aediles, who had the superintendence of provisions; v. aedilis fin. —Hence,Subst.: Cĕrĕālĭa, ium, n. (also in appos.:II.Cerealia ludi,
Liv. 30, 39, 8; cf.: Megalesia ludi, al.), the festival of Ceres, celebrated on the 10 th of April, Cic. Att. 2, 12, 2 and 4; Varr. L. L. 6, § 15 Müll.; Ov. F. 4, 619; cf. id. ib. 389 sq.—A Roman cognomen, Mart. 4, 8; 12, 52. -
82 Cerealis
Cĕrĕālis ( Cĕrĭālis; cf. Serv.ad Verg. A. 1, 177; so Cic. Att. 2, 12, 2 and 4 Orell.), e, adj. [Ceres].I.Pertaining to Ceres, devoted to her, and, meton., pertaining to the cultivation of land, grain, or agriculture:B.nemus,
sacred to Ceres, Ov. M. 8, 741:sacrum,
id. Am. 3, 10, 1:Eleusin,
id. F. 4, 507; id. M. 7, 439 (cf. Mel. 2, 3, 4:Eleusin Cereri consecrata): papaver (as her symbolic attribute),
Verg. G. 1, 212 Heyne; Col. 10, 314:cenae,
i. e. splendid, like those at the festivals of Ceres, Plaut. Men. 1, 1, 25:sulci,
Ov. Tr. 3, 12, 11:munera,
id. M. 11, 121; 13, 639:dona,
id. ib. 11, 122; id. F. 1, 683; 6, 391 (cf.:dona Cereris,
id. M. 5, 655):herbae,
id. F. 4, 911:libum,
id. ib. 1, 127:semina,
id. M. 1, 123:culmus,
Verg. G. 2, 517:arma,
i. e. the implements for grinding and baking, id. A. 1, 177:solum,
i. e. the cake laid on the ground, id. ib. 7, 111 (cf. id. ib. v. 109): aediles, who had the superintendence of provisions; v. aedilis fin. —Hence,Subst.: Cĕrĕālĭa, ium, n. (also in appos.:II.Cerealia ludi,
Liv. 30, 39, 8; cf.: Megalesia ludi, al.), the festival of Ceres, celebrated on the 10 th of April, Cic. Att. 2, 12, 2 and 4; Varr. L. L. 6, § 15 Müll.; Ov. F. 4, 619; cf. id. ib. 389 sq.—A Roman cognomen, Mart. 4, 8; 12, 52. -
83 Cerialis
Cĕrĕālis ( Cĕrĭālis; cf. Serv.ad Verg. A. 1, 177; so Cic. Att. 2, 12, 2 and 4 Orell.), e, adj. [Ceres].I.Pertaining to Ceres, devoted to her, and, meton., pertaining to the cultivation of land, grain, or agriculture:B.nemus,
sacred to Ceres, Ov. M. 8, 741:sacrum,
id. Am. 3, 10, 1:Eleusin,
id. F. 4, 507; id. M. 7, 439 (cf. Mel. 2, 3, 4:Eleusin Cereri consecrata): papaver (as her symbolic attribute),
Verg. G. 1, 212 Heyne; Col. 10, 314:cenae,
i. e. splendid, like those at the festivals of Ceres, Plaut. Men. 1, 1, 25:sulci,
Ov. Tr. 3, 12, 11:munera,
id. M. 11, 121; 13, 639:dona,
id. ib. 11, 122; id. F. 1, 683; 6, 391 (cf.:dona Cereris,
id. M. 5, 655):herbae,
id. F. 4, 911:libum,
id. ib. 1, 127:semina,
id. M. 1, 123:culmus,
Verg. G. 2, 517:arma,
i. e. the implements for grinding and baking, id. A. 1, 177:solum,
i. e. the cake laid on the ground, id. ib. 7, 111 (cf. id. ib. v. 109): aediles, who had the superintendence of provisions; v. aedilis fin. —Hence,Subst.: Cĕrĕālĭa, ium, n. (also in appos.:II.Cerealia ludi,
Liv. 30, 39, 8; cf.: Megalesia ludi, al.), the festival of Ceres, celebrated on the 10 th of April, Cic. Att. 2, 12, 2 and 4; Varr. L. L. 6, § 15 Müll.; Ov. F. 4, 619; cf. id. ib. 389 sq.—A Roman cognomen, Mart. 4, 8; 12, 52. -
84 Cirra
Cirrha ( Cirra), ae, f., = Kirra, a very ancient town in Phocis, near Delphi, devoted to Apollo, Liv. 42, 15, 5; Stat. Th. 3, 474; Luc. 3, 172; Mart, 1, 77; cf. Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 3, 4, § 7.—Hence,II.Cirrhaeus ( Cirraeus), a, um, adj., of or pertaining to Cirrha, or (in post-Aug. poets freq.) to Apollo:campi,
Plin. 4, 3, 4, § 7:templa,
Sen. Herc. Oet. 92:Cirrhaea vates,
i. e. of Delphi, Delphic, of the Pythia, Sen. Oedip. 269; cf.virgo,
Stat. Th. 3, 106:Cirrhaeus vates,
of Apollo, Juv. 13, 79:antra,
i.e. the Delphic oracle, Luc. 5, 95; Sil. 3, 9:hiatus,
Stat. Th. 8, 331:secreta,
Luc. 1, 64. -
85 Cirraeus
Cirrha ( Cirra), ae, f., = Kirra, a very ancient town in Phocis, near Delphi, devoted to Apollo, Liv. 42, 15, 5; Stat. Th. 3, 474; Luc. 3, 172; Mart, 1, 77; cf. Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 3, 4, § 7.—Hence,II.Cirrhaeus ( Cirraeus), a, um, adj., of or pertaining to Cirrha, or (in post-Aug. poets freq.) to Apollo:campi,
Plin. 4, 3, 4, § 7:templa,
Sen. Herc. Oet. 92:Cirrhaea vates,
i. e. of Delphi, Delphic, of the Pythia, Sen. Oedip. 269; cf.virgo,
Stat. Th. 3, 106:Cirrhaeus vates,
of Apollo, Juv. 13, 79:antra,
i.e. the Delphic oracle, Luc. 5, 95; Sil. 3, 9:hiatus,
Stat. Th. 8, 331:secreta,
Luc. 1, 64. -
86 Cirrha
Cirrha ( Cirra), ae, f., = Kirra, a very ancient town in Phocis, near Delphi, devoted to Apollo, Liv. 42, 15, 5; Stat. Th. 3, 474; Luc. 3, 172; Mart, 1, 77; cf. Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 3, 4, § 7.—Hence,II.Cirrhaeus ( Cirraeus), a, um, adj., of or pertaining to Cirrha, or (in post-Aug. poets freq.) to Apollo:campi,
Plin. 4, 3, 4, § 7:templa,
Sen. Herc. Oet. 92:Cirrhaea vates,
i. e. of Delphi, Delphic, of the Pythia, Sen. Oedip. 269; cf.virgo,
Stat. Th. 3, 106:Cirrhaeus vates,
of Apollo, Juv. 13, 79:antra,
i.e. the Delphic oracle, Luc. 5, 95; Sil. 3, 9:hiatus,
Stat. Th. 8, 331:secreta,
Luc. 1, 64. -
87 Cirrhaeus
Cirrha ( Cirra), ae, f., = Kirra, a very ancient town in Phocis, near Delphi, devoted to Apollo, Liv. 42, 15, 5; Stat. Th. 3, 474; Luc. 3, 172; Mart, 1, 77; cf. Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 3, 4, § 7.—Hence,II.Cirrhaeus ( Cirraeus), a, um, adj., of or pertaining to Cirrha, or (in post-Aug. poets freq.) to Apollo:campi,
Plin. 4, 3, 4, § 7:templa,
Sen. Herc. Oet. 92:Cirrhaea vates,
i. e. of Delphi, Delphic, of the Pythia, Sen. Oedip. 269; cf.virgo,
Stat. Th. 3, 106:Cirrhaeus vates,
of Apollo, Juv. 13, 79:antra,
i.e. the Delphic oracle, Luc. 5, 95; Sil. 3, 9:hiatus,
Stat. Th. 8, 331:secreta,
Luc. 1, 64. -
88 Claros
Clărŏs, i, f., = Klaros, a small town in Ionia, near Colophon, celebrated for a temple and an oracle of Apollo, now the village Zilleh, Ov M. 1, 516; cf. Tac. A. 2, 54.— Hence,II. A.As an epithet of Apollo:B.Clarii Apollinis fanum, specus, oraculum, simulacrum,
Mel. 1, 17, 2; Plin. 2, 103, 106, § 232; Tac. A. 2, 54; 12, 22:deus,
Ov. A. A. 2, 80; id. M. 11, 413; id. F. 1, 20.— Subst.: Clărĭus, ii, m., Apollo, Verg. A. 3, 360 Serv.; Stat. Th. 8, 199.—As an epithet of the poet Antimachus. of Colophon (prob. since claros was near Colophon, and, as devoted to Apollo, it appeared a suitable appel. of a poet), Ov. Tr. 1, 6, 1 Jahn (but in Cic. Brut. 51, 191, the best read. is: Antimachum, clarum poëtam). -
89 Codrus
Cōdrus, i, m., = Kodros.I.The last Athenian king, who voluntarily devoted himself to death in order to obtain for his people victory over the Spartans, Cic. Tusc. 1, 48, 116; id. Fin. 5, 22, 62; id. N. D. 3, 19, 49; Hor. C. 3, 19, 2; Just. 2, 6, 19; Vell. 1, 2; Val. Max. 5, 6, 1.—II.A wretched poet, hostile to Virgil, Verg. E. 5, 11; 7, 22; Juv. 1, 2; 3, 203; 3, 208; cf. Weich. Poett. Latt. Rell. p. 402 sq. -
90 concilio
concĭlĭo, āvi, ātum, 1, v. a. [concilium].I.To bring together several objects into one whole, to unite, connect (class. in prose and poetry, not in Hor.).A.Prop. (thus several times in Lucr. of the union of atoms):2.primordia Non ex illarum conventu conciliata,
not formed by the union of separate parts, Lucr. 1, 612; 2, 901:dispersa,
id. 6, 890:omnia in alto,
id. 5, 466; cf. also id. 1, 1042; 2, 552.—Of physical union of other kinds:traduces bini inter se obvii miscentur alliganturque unā conciliati,
Plin. 17, 23, 35, § 211;of medic. mixtures: gramen hyoscyami cerae,
to mix, Ser. Samm. 40, 754.—Of the fulling of cloth:B.vestimentum,
Varr. L. L. 6, § 43 Müll.—Trop.1.To unite in thought or feeling, to make friendly, to procure the favor of, to make inclined to, to gain, win over; constr. aliquos inter se, aliquem alicui or absol. (in this sense very freq.).(α).Aliquos inter se:(β).quin res publica nos inter nos conciliatura conjuncturaque sit,
Cic. Fam. 5, 7, 2; so,conciliare et conjungere homines inter se,
id. Off. 1, 16, 50:feras inter sese,
id. Rosc. Am. 22, 63.—Aliquem ( aliquid) alicui:(γ).conciliare sibi, avertere ab adversario judicem,
Quint. 6, 1, 11:quas (legiones) sibi conciliare pecuniā cogitabat,
Cic. Fam. 12, 23, 2:Pammenem sibi similitudine fortunae,
Tac. A. 16, 14:homines sibi,
Nep. Ages. 2 fin.; id. Them. 10, 1:simulatque natum sit animal, ipsum sibi conciliari et commendari ad se conservandum,
Cic. Fin. 3, 5, 16:eam civitatem Arvernis,
Caes. B. G. 7, 7; cf.:reliquas civitates amicitia Caesari,
id. B. C. 3, 55 fin.:per quam (causam) cum universo ordini tum primoribus se patrum concilient,
Liv. 4, 48, 9:arma sibi,
Verg. A. 10, 151:deos homini,
Ov. F. 1, 337:audientem exordio,
Quint. 8, prooem. 11:judicem probationibus nostris,
id. 4, 3, 9:Maurorum animos Vitellio,
Tac. H. 2, 58; cf.:quas res quosque homines quibus rebus aut quibus hominibus vel conciliasset vel alienasset ipsa natura,
Quint. 5, 10, 17: omne animal primum constitutioni suae conciliari, i. e. governs itself in accordance with, etc., Sen. Ep. 124, 14; cf. id. ib. §15 sqq.: primum sibi ipsum conciliatur animal,
id. ib. §17: frui iis rebus, quas primas homini natura conciliet,
Cic. Ac. 2, 42, 131; cf. conciliatio, I. B. 2.—Without dat.:conciliabat ceteros reges,
Nep. Hann. 10, 2; so,accusatorem,
Quint. 6, 1, 12:conciliare, docere, movere judicem,
id. 11, 1, 61; cf. id. 2, 5, 7; 3, 9, 7:plures,
Tac. A. 15, 51:animos hominum,
Cic. Off. 2, 5, 17; cf. id. de Or. 3, 53, 204:animum judicis,
Quint. 4, 1, 25; cf.:animos judicum (opp. alienare),
id. 11, 1, 8:animos plebis,
Liv. 1, 35, 2:animos militum pollicitationibus,
Suet. Oth. 6; cf. Tac. H. 1, 18, —( Aliquem) ad aliquid: Labienum praefecit togatae, quo majore commendatione conciliaretur ad consulatūs petitionem, Auct. B. G. 8, 52.—(δ).Absol.:2.nihil est ad conciliandum gratius verecundiā,
Quint. 11, 3, 161:conciliare, narrare,
id. 3, 4, 15.—= commendo, to represent something to one as agreeable, pleasant, etc., i. e. to recommend:II.et dictis artes conciliasse suas,
Ov. Tr. 3, 11, 42.—With acc. and dat. (aliquid alicui) or absol., to procure, provide, prepare, produce something for one.A.With physical objects.1.Of the procuring of a maiden, an object of love, in an honorable and (more freq.) in a dishonorable sense, to unite, procure, couple (cf. Lucr. 5, 961):2.tute ad eum adeas, tute concilies, tute poscas,
Plaut. Trin. 2, 2, 111:num me nupsisti conciliante seni?
Ov. Am. 1, 13, 42:conciliata viro,
Cat. 68, 130:existimabatur Servilia etiam filiam suam Tertiam Caesari conciliare,
to give as a mistress, Suet. Caes. 50:cum ei dignatio Juliā genitam Atiam conciliasset uxorem,
Vell. 2, 59, 2.—Once with ad:a tuā me uxore dicam delatum, ut sese ad eum conciliarem,
Plaut. Mil. 3, 1, 206.—To procure, obtain by purchase or otherwise, to purchase, acquire, win, gain:B.illum mihi,
Plaut. Poen. 3, 5, 25; cf.:male habiti et male conciliati,
i. e. at a bad bargain, id. Ps. 1, 2, 1:prodi, male conciliate,
Ter. Eun. 4, 4, 2: Mi. Estne empta mihi haec? Pe. His legibus habeas licet, Conciliavisti pulcre, Plaut. Ep. 3, 4, 39 sq.:ut tibi recte conciliandi primo facerem copiam,
a chance for a good bargain, id. Pers. 4, 3, 69:si ullo pacto ille (filius) huc conciliari potest,
can be brought here, Plaut. Capt. 1, 2, 22 (cf. id. ib. prol. 33):HS. viciens ex hoc uno genere,
to extort, Cic. Verr. 2, 2, 58, § 142; cf.pecunias,
id. ib. 2, 2, 55, § 137; 2, 3, 30, § 71; 2, 3, 84, § 194;and, in a more gen. sense: summum bonum esse frui rebus iis, quas primas natura conciliavisset,
id. Ac. 2, 42, 131.—With abstr. objects, to cause, bring about, procure, acquire, make, produce, etc.:A.affinitatem et gratiam,
Plaut. Trin. 2, 4, 42; cf.gratiam,
Suet. Calig. 3:pacem inter cives,
Cic. Fam. 10, 27, 1; cf. Ter. Heaut. 5, 5, 2:amorem sibi,
Cic. Arch. 8, 17; cf. id. de Or. 2, 51, 206:favorem ad vulgum,
Liv. 29, 22, 8; cf.:favorem populi,
Suet. Caes. 11:amicitiam cum aliquo,
Cic. Deiot. 14, 39:gloriam,
id. Mur. 20, 41:laudem,
Quint. 2, 7, 4:dignitatem auctoribus suis,
Tac. Or. 9:famam clementiae,
Liv. 21, 60, 4:majestatem nomini Romano,
id. 29, 11, 4:odium,
Quint. 5, 13, 38; 6, 2, 16:risus,
to cause, id. 6, 3, 35:otium,
Nep. Timol. 3, 2:otii nomine servitutem,
id. Epam. 5, 3:nuptias,
to bring about, id. Att. 5, 3; Just. 7, 6, 10; cf.:jugales toros,
Stat. S. 3, 5, 70.—Hence, concĭlĭātus, a, um, P. a. (in acc. with I. B.), friendly; in partic. in a pass. sense.Beloved:B.(Hasdrubal) flore aetatis primo Hamilcari conciliatus,
Liv. 21, 2, 3:juvenis aetatis flore conciliatus sibi,
Curt. 7, 9, 19; cf. Suet. Vit. Ter. 1; id. Vit. 7.—In sup.:est nobis conciliatissimus,
Symm. Ep. 9, 37.—In an act. sense, favorably inclined, devoted, favorable to something; comp.:ut judex ad rem accipiendam fiat conciliatior,
Quint. 4, 2, 24:(homo) voluptati a naturā conciliatus, a dolore autem abjunctus alienatusque est,
Gell. 12, 5, 18.— Adv. not in use. -
91 cremo
crĕmo, āvi, ātum, 1, v. a. [Sanscr. çar, çri, to boil, roast; cf. carbo], to burn, consume by fire (freq. and class.; cf. comburo).I.In gen.:II.ignis silvas cremarat,
Lucr. 5, 1242; cf.:poëtam igni,
Suet. Calig. 27 fin.:omnes collegas suos vivos,
Val. Max. 6, 3, 2; Curt. 4, 8, 9:damnatum poenam sequi oportebat, ut igni cremaretur,
Caes. B. G. 1, 4; Curt. 8, 9, 32; 5, 6, 7:urbem incendiis,
Plin. 17, 1, 1, § 5:cremare et diruere urbem,
Liv. 28, 19, 12:Ilium,
Hor. C. 4, 4, 53:lectum,
Suet. Caes. 84:libros,
id. Aug. 31:frondem et herbas,
Ov. M. 6, 457:rates,
id. ib. 14, 85 et saep.:in cinerem,
Plin. 20, 5, 20, § 41.—In partic.A.Of the burning of the dead:B.primus (Sulla) e patriciis Corneliis igni voluit cremari,
Cic. Leg. 2, 22, 57:mortali corpore cremato,
id. Div. 1, 23, 47:cujus (Catonis) a me corpus est crematum,
id. Sen. 23, 84; Plin. 7, 54, 55, § 187; Tac. G. 27; Suet. Aug. 100; Hor. Epod. 17, 79 et saep.—Of the burning of victims in sacrifices, Ov. M. 13, 637; id. F. 4, 639; Vulg. Lev. 5, 12.—C.Of things devoted, Liv. 41, 12, 6; 10, 29, 18. -
92 cupidus
cŭpĭdus, a, um, adj. [cupio], longing, desiring, desirous, eager, in a good and bad sense, wishing, loving, fond, etc. (very freq. and class.); constr. with gen., abl., inf., in, or absol.I.In a good sense.1.Of persons.(α).With gen.:(β).ejus videndi cupidus,
Ter. Hec. 3, 3, 12; so,huc redeundi, abeundi a milite, Vosque hic videndi,
id. ib. 1, 2, 16:redeundi domum,
id. ib. 3, 1, 3:bellandi,
Caes. B. G. 1, 2:te audiendi,
Cic. de Or. 2, 4, 16:valde spectandi,
id. ib. 1, 35, 162: satis faciendi rei publicae, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 1 et saep.:vitae,
Lucr. 6, 1238; Cic. Fam. 14, 4, 1:mortis,
Hor. S. 2, [p. 499] 2, 98:liberorum,
Quint. 4, 2, 42:sententiarum,
id. 5, 13, 31:pacis,
Hor. S. 2, 1, 44 et saep.— Comp.:contentionis quam veritatis,
Cic. de Or. 1, 11, 47.— Sup.:litterarum,
Nep. Cato, 3, 1:nostri,
Cic. de Or. 1, 22, 104. —With inf.:* (γ).attingere,
Prop. 1, 19, 9:moriri,
Ov. M. 14, 215.—With in and abl.:(δ).cupidus in perspiciendā cognoscendāque rerum naturā,
Cic. Off. 1, 43, 154.—Absol.:2.si quicquam cupido optantique obtigit,
Cat. 107, 1:cupidum vires Deficiunt,
Hor. S. 2, 1, 12.—Of things:II.equorum Vis cupida,
Lucr. 2, 265.—In a bad sense, passionately desiring or longing for, eager, greedy, lustful, passionate.A.In gen.1.Of persons.(α).With gen.:(β).auri,
Plaut. Poen. 1, 1, 51; cf.pecuniae,
Cic. Verr. 1, 3, 8:damni,
Plaut. Ps. 4, 7, 34:vini,
id. ib. 1, 2, 50 (not vino, v. Ritschl ad h. l.):rerum novarum, imperii,
Caes. B. G. 5, 6; cf.:rerum novarum,
id. ib. 1, 18:cujuscumque motūs novi,
Tac. H. 1, 80; and:nullius rei nisi imperii,
Nep. Reg. 2, 2:laedendi,
Quint. 5, 7, 16:maledicendi,
id. 6, 2, 16 et saep.—Absol.:2.cupidos moderatis anteferre,
Cic. Font. 14, 32 (10, 22):non esse mirandum, qui in illā re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hāc quoque in re eum deliquisse,
id. Inv. 2, 10, 33:emit homo cupidus (for which, just before, cupiditate incensus),
eager to purchase, id. Off. 3, 14, 59:stultus cupidusque,
Hor. Ep. 1, 2, 24:cupidusque et amata relinquere pernix,
id. A. P. 165 al. —Of things:B.cor,
Lucr. 4, 1138; Prop. 1, 8, 29; Hor. C. 3, 14, 26 al.—In partic.1.Longing from love, pining, languishing for, loving.a.Of persons:b.neu me cupidum eo (sc. ad uxorem ducendam) impulisset,
Ter. Phorm. 1, 3, 6:maritus,
Cat. 64, 375; Tib. 1, 8, 74; Ov. M. 4, 679:cupidi nomen amantis habe,
id. H. 3, 26.—Of things:2.simul ac cupidae mentis satiata libido est,
Cat. 64, 147; Ov. M. 11, 63; id. Am. 3, 7, 9 al.—Desirous of money, avaricious, covetous, Quint. 11, 1, 88:3.multitudo cupidorum hominum,
Cic. Imp. Pomp. 22, 64:homo castus ac non cupidus,
id. Sest. 43, 93; Vitr. 1, 1, 7; so in sup., Suet. Vesp. 16.—Devoted to a party, favoring any one, partial:quaestores vehementer (Verris),
Cic. Verr. 2, 2, 4, § 12:cupidi et irati et conjurati testes,
id. Font. 10, 21 (6, 11):judices (with infesti, invidentes),
Tac. Or. 31; cf. comp.:judex,
Cic. Caecin. 3, 8;and auctor,
id. Clu. 24, 66.—Hence, cŭ-pĭdē, adv., eagerly, in a good and bad sense, zealously, passionately, vehemently, ardently, warmly, partially, etc. (freq. and class.), Plaut. Stich. 2, 1, 11; Ter. Ad. 2, 2, 1; Cic. Att. 6, 3, 3; id. Rosc. Am. 18, 50; id. Phil. 2, 21, 52; Nep. Arist. 1, 4; Quint. 1, 3, 13; Cat. 63, 2; Hor. Ep. 2, 1, 100 et saep.— Comp., Caes. B. G. 1, 15; 5, 15; Liv. 3, 32, 3 al.— Sup., Caes. B. G. 1, 40; id. B. C. 2, 20; Sall. C. 40, 4 al. -
93 curiosus
cūrĭōsus, a, um, adj. [cura].I.(Acc. to cura, I.) Bestowing care or pains upon a thing, applying one's self assiduously, careful, diligent, thoughtful, devoted (class.; esp. freq. in Cic.).A.In gen.(α).With in or ad:(β).in omni historiā curiosus,
Cic. Tusc. 1, 45, 108:si me nihilo minus nosti curiosum in re publicā quam te,
id. Att. 5, 14, 3:ad investigandum curiosior,
id. Fam. 4, 13, 5.—With gen. (post-Aug.):(γ).medicinae,
Plin. 25, 2, 3, § 7:memoriae,
Aur. Vict. Caes. 20 fin.:curiosissimus famae suae,
Capitol. Anton. Philos. 20.—With circa:(δ).circa uxoris pudicitiam minus curiosus fuit,
Capitol. Pert. 13, 8.—Absol.:* 2.non quidem doctus, sed curiosus,
Petr. 46, 6; so,pictor,
id. 29, 4:felicitas Horatii,
id. 118, 5:manus,
id. 13, 1:consilia,
Quint. 7, 5, 2:interpolatione,
Plin. 13, 12, 23, § 75 al. —With the access. idea of excess, too eager:B.est etiam supervacua (ut sic dixerim) operositas, ut a diligenti curiosus et a religione superstitio distat,
Quint. 8, 3, 55.—In partic., inquiring eagerly or anxiously about a thing, inquiring into, in a good or bad sense; curious, inquisitive.1.In gen.:2.ne curiosissimi quidem homines exquirendo audire tam multa possunt, quam, etc.,
Cic. N. D. 1, 35, 97; id. Fam. 3, 1, 1; Varr. R. R. 2, 3, 5; Quint. 1, 8, 21; 11, 3, 143; * Hor. Epod. 17, 77 al.:curiosis oculis perspici non possit,
Cic. Sest. 9, 22.—Implying censure ( = polupragmôn), meddlesome, officious, curious, prying, inquisitive:b.primum patere me esse curiosum,
Cic. Fl. 29, 70; id. Fin. 2, 9, 28 Madv.; 1, 1, 3; id. Att. 15, 26, 5; cf.:quare ut homini curioso ita perscribe ad me,
id. ib. 4, 11, 2:curiosum aliquem extimescere,
Petr. 127:Quae (basia) nec pernumerare curiosi Possint,
Cat. 7, 11 Ellis ad loc.—Post-Aug., subst.: cūrĭōsus, i, m., of one who is prying, a spy, scout:II.curiosum ac speculatorem ratus,
Suet. Aug. 27.—Later, a class of secret spies, secret police, an informer, etc.; cf. Cod. Just. 12, tit. 23: De Curiosis et Stationariis al.—(Acc. to cura, II.) Lit., that injures himself by care; hence, transf., emaciated, wasted, lean:A.belua,
Plaut. Aul. 3, 6, 26 (v. the passage in connection); cf.: nempe ille vivit carie curiosior, Afran. ap. Non. p. 21, 28 (Com. Rel. v. 250 Rib.).— Adv.: cūrĭŏsē.(Acc. to I. A.) With care, carefully:* 2. B.involvendus vestimentis,
Cels. 2, 17; cf. Petr. 63, 6; Col. 12, 55, 2:cavere,
Suet. Aug. 40 al. — Comp., Vitr. 7, 4.— Sup., Col. 11, 2, 18.—(Acc. to I. B. 2.) Inquisitively, curiously:inquirerem,
Suet. Vesp. 1.— Comp.:curiosius conquiram,
Cic. Brut. 35, 133:facere aliquid,
id. N. D. 1, 5, 10:animadvertunt ea, quae domi fiunt (pueri),
id. Fin. 5, 15, 42. -
94 damno
damno (in vulg. lang. and late Lat. sometimes dampno), āvi, ātum, 1, v. a. [damnum].I.Gen., to occasion loss or damage to, to harm, damage = damno [p. 511] afficere:II.pauperibus parcere, divites damnare atque domare,
Plaut. Trin. 4, 1, 10.—Esp. [cf. damnum, II.] a judicial t. t., to condemn, doom, sentence one to any punishment = condemno, v. Cic. Or. 49, 166 (opp. to absolvere, liberare, dimittere; cf. also condemno, culpo, improbo; common and classical).—Constr. with acc. of person, either alone or with gen., abl., de, in, ad, etc., of the crime and punishment: damnatur aliquis crimine vel judicio, sed sceleris, parricidii, etc., Lachm. ad Lucr. 2, p. 273 sq.; cf. Munro, ad Lucr. 4, 1183: Zumpt, Gr. § 446 sq.; Roby, Gr. § 1199 sq.(α).With acc. pers. alone:(β).ergo ille damnatus est: neque solum primis sententiis, quibus tantum statuebant judices, damnarent an absolverent, sed etiam illis, etc.,
Cic. de Or. 1, 54, 231; id. Rosc. Am. 39, 114:censoris judicium nihil fere damnato nisi ruborem affert,
id. Rep. 4, 6 (fragm. ap. Non. 24, 9): ego accusavi, vos damnastis, Dom. Afer ap. Quint. 5, 10, 79 et saep. — Transf., of things: causa judicata atque damnata, Cic. Rab. perd. 4; id. Clu. 3.—With acc. pers. and gen. ( criminis or poenae):(γ).ambitus damnati,
Caes. B. C. 3, 1, 4; Cic. Brut. 48 fin.:furti,
id. Flacc. 18, 43:injuriarum,
id. Verr. 2, 5, 41 fin.:majestatis,
id. Phil. 1, 9, 23:peculatus,
id. Verr. 1, 13, 39:rei capitalis,
id. de Sen. 12, 42;sceleris conjurationisque,
id. Verr. 2, 5, 5 Zumpt N. cr., et saep.:capitis,
Caes. B. C. 3, 83, 4; 3, 110, 4:octupli,
Cic. Verr. 2, 3, 11, § 28:absentem capitalis poenae,
Liv. 42, 43, 9; cf.:crimine falso damnari mortis,
Verg. A. 6, 430.—With abl.:(δ).ut is eo crimine damnaretur,
Cic. Verr. 2, 4, 45; so,capite,
id. Tusc. 1, 22 al.:morte,
Sen. Herc. Oet. 888:tertiā parte agri,
Liv. 10, 1, 3:pecuniā,
Just. 8, 1, 7; cf.:Milo Clodio interfecto eo nomine erat damnatus,
on that account, Caes. B. C. 3, 21, 4; morti (abl.) damnare, Liv. 4, 37, 6, v. Weissenb. ad loc.—With de:(ε).de majestate damnatus,
Cic. Verr. 1, 13, 39:de vi et de majestate,
id. Phil. 1, 9:de vi publica,
Tac. A. 4, 13 al.; cf.quibus de causis damnati,
Val. Max. 8, 1 init. —With in or ad:(ζ).nec in metallum damnabuntur, nec in opus publicum, vel ad bestias,
Dig. 49, 18, 3:ad mortem,
Tac. A. 16, 21;ad extremum supplicium,
id. ib. 6, 38: Suet. Cal. 27; id. Ner. 31.—With ut, Tac. A. 2, 67.—(η).With quod:(θ).Athenienses Socratem damnaverunt quod novam religionem introducere videbatur,
Val. Max. 1, 1, 7, ext. 7:Baebius est damnatus, quod milites praebuisset, etc.,
Liv. 45, 31, 2.—With cur:B.damnabantur cur jocati essent,
Spart. Sev. 14, § 13.Transf.1.To bind or oblige one's heir by last will and testament to the performance of any act.—Constr. with ut, ne, or the inf.:2.si damnaverit heredem suum, ut, etc.,
Dig. 12, 6, 26; with ne, ib. 8, 4, 16; with inf.:heredem dare, etc.,
ib. 30, 12: Hor. S. 2, 3, 86.In a non-legal sense, to condemn, censure, judge: (with acc. pers. and gen. or abl.) aliquem summae stultitiae, Cic. Part. 38, 134:II.damnatus longi Sisyphus laboris,
Hor. Od. 2, 14, 19:stultitiaeque ibi se damnet (amator),
Lucr. 4, 1179: damnare aliquem voti ( poet. and late Lat., voto, votis), to condemn one to fulfil his vow, i. e. by granting his prayer (not in Cic.):damnabis tu quoque votis,
Verg. E. 5, 80, Serv. and Heyne: voto, Sisenn. ap. Non. 277, 11:voti,
Liv. 10, 37 fin.; 27, 45:voto damnatus,
Hyg. Astr. 2, 24; Lact. Fab. 10, 8 (cf.: voti, Titin. and Turpil. ap. Non. 277, 6 and 10; Titin. Fr. 153;Turpil. Fr. 128 Ribb.): morti,
Lucr. 6, 1231; cf.:Stygio caput damnaverat Orco,
Verg. A. 4, 699:damnati turis acervi,
devoted to the gods below, Stat. S. 2, 21 et saep.; cf.also: quem damnet (sc. leto) labor,
Verg. A. 12, 727 Heyne:damnare eum Senecam et invisum quoque habere,
to condemn, censure, disapprove, Quint. 10, 1, 125:videntur magnopere damnandi, qui, etc.,
id. 5, 1, 2:debitori suo creditor saepe damnatur,
Sen. Ben. 6, 4, 4.—Of inanimate objects, to condemn, reject:ne damnent quae non intelligunt,
id. 10, 1, 26; cf. id. 10, 4, 2; 11, 3, 70 et saep.— Part. fut. pass. as subst.:quem non puduisset damnanda committere,
Plin. Ep. 3, 9, 5.Of the plaintiff, to seek or effect a person's condemnation (rare): quem ad recuperatores modo damnavit Plesidippus, Plaut. Rud. 5, 1, 2; Varr. R. R. 2, 2, 6:I.Verrem, quem M. Cicero damnaverat,
Plin. 34, 2, 3, § 6; Liv. 7, 16, 9; cf. condemno, no. II., and condemnator, no. II.—Hence,damnātus, a, um, P. a.Prop., condemned:II.dicet damnatas ignea testa manus,
Prop. 5, 7, 38.—Meton. (effectus pro causa), reprobate, criminal:B.quis te miserior? quis te damnatior?
Cic. Pis. 40:damnati lingua vocem habet, vim non habet,
Pub. Syr. 142 (Ribb.).—Hateful, wretched:damnatae noctes,
Prop. 4, 12 (5, 11 M.), 15. -
95 debeo
dēbĕo ( dehibeo, Plaut. Trin. 2, 4, 24 infra, cf. Ritschl, Opusc. Phil. 2, 590), ŭi, ĭtum, 2, v. a. [de-habeo], (lit., to have or keep from some one: "qui pecuniam dissolvit, statim non habet id quod reddidit, qui autem debet, aes retinet alienum," Cic. Planc. 28, 68 Wund.; hence), to owe (Gr. opheilô; opp. reddo, solvo, dissolvo, persolvo, freq. and class.).I.Lit., of money and money's worth.a.Act.,(α).with acc.:(β).quas (drachmas) de ratione dehibuisti,
Plaut. Trin. 2, 4, 24; cf. Ter. Heaut. 4, 5, 43:Mylasis et Alabandis pecuniam Cluvio debent,
Cic. Fam. 13, 56; so,pecuniam alicui,
id. ib. 13, 14 et saep.:qui dissolverem quae debeo,
Ter. Ph. 4, 3, 51:appellatus es de pecunia, quam pro domo, pro hortis, pro sectione debebas,
Cic. Phil. 2, 29, 71; so,grandem pecuniam,
Sall. C. 49, 3: quadringenties HS. Cic. Phil. 2, 37:talenta CC,
id. Att. 5, 21, 12:quadruplum, duplum,
Quint. 7, 4, 44 et saep.—Without acc.:b.illis quibus debeo,
Ter. Ph. 5, 7, 30:ut illi quam plurimi deberent,
Sall. J. 96, 2:nec ipsi debeo,
Quint. 4, 4, 6: Cal. Jan. debuit;adhuc non solvit,
Cic. Att. 14, 18; Caes. B. C. 3, 20, 3 et saep.— Part. pres. as subst.: debentes, ium, m., debtors, Liv. 6, 27, 3; cf. Sen. Ben. 1, 4, 5.—Pass.:(β).dum pecunia accipitur, quae mihi ex publica permutatione debetur,
Cic. Fam. 3, 5, 4; id. Verr. 2, 3, 82; cf.:quam ad diem legioni frumentum deberi sciebat,
Caes. B. G. 6, 33:a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat,
id. B. C. 3, 31; Quint. 5, 10, 117:quod si omnino non debetur? Quid? praetor solet judicare deberi?
Cic. Q. Fr. 1, 2, 3, § 10; cf.:quaeretur an debeatur,
Quint. 7, 1, 21 et saep.—Hence,Dēbĭ-tum, i, n., what is owing, a debt, Cic. Att. 13, 23 fin.:2.ne de bonis deminui paterentur priusquam Fundanio debitum solutum esset,
id. Q. Fr. 1, 2, 3, § 10:tamquam debito fraudetur,
id. Or. 53, 178:ex quibus unum haec epistula in debitum solvet,
will pay a debt with one, Sen. Ep. 7, 10:reddere,
to repay, Col. 10, pr. 1.Prov.:II. A.animan debere,
to be over head and ears in debt, Ter. Ph. 4, 3, 56 ("Graecum proverbium, kai autên tên psuchên opheilei," Don.).To owe, i. e. to be bound or under obligation to render, pay, etc., something (for syn. cf.: necesse est, oportet, cogo, decet, opus est, par est, meum, tuum... alicujus est).1.In gen.a.Act.(α).with acc.:(β).ego hoc tibi pro servitio debeo,
Ter. Andr. 4, 1, 51:quo etiam majorem ei res publica gratiam debet,
Cic. Phil. 2, 11, 27; so,gratiam,
Sall. J. 110; cf. no. b:videris patriae hoc munus debere,
Cic. Leg. 1, 25:si fidem debet tutor,
Quint. 5, 10, 73 (acc. to Cic. Top. 10, 42, si tutor fidem praestare debet); cf. no. b:dies longa videtur opus debentibus,
Hor. Ep. 1, 1, 21:quos mundo debes oculos,
Ov. M. 4, 197:debueram patriae poenas odiisque meorum,
Verg. A. 10, 853; cf. Ov. M. 6, 538; id. F. 5, 648:juvenem nil jam caelestibus ullis debentem,
Verg. A. 11, 51; cf. Sil. 15, 371: navis, quae tibi creditum Debes Vergilium finibus Atticis, Hor. Od. 1, 3, 6; Ov. M. 1, 481 sq.:Turnum debent haec jam mihi sacra,
Verg. A. 12, 317 Wagn. N. cr.; cf. id. ib. 11, 179:isti tibi quid homines debent?
i. e. what business have you with those men? Plaut. Trin. 4, 2, 51; cf. infra b fin. —With inf., to be bound, in duty bound to do something; I ought, must, should, etc., do it (in class. prose always in the sense of moral necessity; in the poets sometimes for necesse est):b.debetis velle quae velimus,
Plaut. Am. prol. 39:num ferre contra patriam arma illi cum Coriolano debuerunt?
Cic. Lael. 11:multo illa gravius aestimare debere,
Caes. B. G. 7, 14 fin.:Africam forte Tubero obtinere debebat,
id. B. C. 1, 30:debes hoc etiam rescribere,
Hor. Ep. 1, 3, 30 et saep.:ut agri vastari, oppida expugnari non debuerint, Caes, B. G. 1, 11: summae se iniquitatis condemnari debere, si, etc.,
id. ib. 7, 19 fin.:scriptor... inter perfectos veteresque referri debet, etc.,
Hor. Ep. 2, 1, 37 (for which ib. 41: inter quos referendus erit? cf. also ultima semper Exspectanda dies homini;dicique beatus Ante obitum nemo debet,
Ov. M. 3, 137):ut jam nunc dicat, jam nunc debentia dici,
Hor. A. P. 43 et saep.— Poet. for necesse est, oportet, it is necessary, it must needs (so almost everywhere in Lucret.):omnia debet enim cibus integrare novando et fulcire cibus, etc.,
Lucr. 2, 1146; 3, 188; 4, 61; 1, 232 Munro.—Pass., to be due or owing:(α).Veneri jam et Libero reliquum tempus deberi arbitrabatur,
Cic. Verr. 2, 5, 11:quanta his (sc. dis) gratia debeatur,
id. Fin. 3, 22, 73; id. Q. Fr. 1, 1, 9 fin.:honores non ex merito, sed quasi debitos repetere,
Sall. J. 85, 37 et saep.:persolvant grates dignas et praemia reddant Debita!
Verg. A. 2, 538:debita quam sulcis committas semina,
id. G. 1, 223; Prop. 1, 6, 17; 2, 28, 60 (3, 26, 14 M.):debitae Nymphis opifex coronae,
Hor. Od. 3, 27, 30:calentem debita sparges lacrima favillam,
id. ib. 2, 6, 23; Prop. 3, 7, 9 (4, 6, 9 M.):soli mihi Pallas debetur,
Verg. A. 10, 443 et saep.:quid tibi istic debetur?
what business have you there? Plaut. Mil. 2, 5, 18; id. Truc. 2, 2, 8; id. Rud. 1, 1, 34; cf. supra, a.—Hence, Dēbĭtum, i, n., what is due, debt, duty, obligation (post-Aug. and rare):2.velut omni vitae debito liberatus,
Curt. 10, 5, 3:nepotum nutriendorum,
Val. Max. 2, 9, 1:non secundum gratiam, sed secundum debitum,
Vulg. Rom. 4, 4; 1 Cor. 7, 3:solvere debito,
to free from obligation, Sen. Ben. 6, 4, 1.—Poet. (esp. in Verg.) and in post-Aug. prose like the Gr. opheilô and ophliskanô.a.To owe, i. e. to be bound or destined by fate or by nature (v. Lidd. and Scott sub. opheilô, no. 3).(α).Act.. urbem et jam cerno Phrygios debere nepotes, i. e. are destined to found, Ov. M. 15, 444:(β).debet multas hic legibus aevi (i. e. fato) Ante suam mortes,
Luc. 2, 82; cf. id. 6, 530.—More usually,pass., to be due i. e. to be destined:b.cui regnum Italiae Romanaque tellus Debentur,
Verg. A. 4, 276; cf. id. ib. 3, 184; 7, 120;145: indigetem Aeneam scis Deberi caelo,
id. ib. 12, 795:animae, quibus altera fato Corpora debentur,
id. ib. 6, 714:sors ista senectae Debita erat nostrae,
id. ib. 11, 166:fatis debitus Arruns,
i. e. devoted to death, id. ib. 11, 759:dum bello Argolici vastabant Pergama reges Debita casurasque inimicis ignibus arces,
id. ib. 8, 375 (" fataliter ad exitium destinata," Serv.); cf. so absol.:tempora Parcae debita complerant,
id. ib. 9, 108:morbo naturae debitum reddiderunt,
Nep. Reg. 1 fin.: DEBITVM NATVRAE PERSOLVIT, etc., Inscr. Orell. no. 3453;and simply DEBITVM PERSOLVIT,
id. ib. no. 4482.—So, because what one is destined by the fates to suffer is regarded as his debt (ophliskanein gelôta tini):B. (α).tu nisi ventis debes ludibrium, cave,
Hor. Od. 1, 14, 16.With acc.:(β).ut hoc summum beneficium Q. Maximo debuerim,
Cic. de Or. 1, 26, 121; so magna beneficia mihi, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12;qui mihi laudem illam eo minus deberet,
Cic. Att. 1, 14, 3:me paene plus tibi quam ipsi Miloni debiturum,
id. Fam. 2, 6 fin.; cf. id. Planc. 28;and quantum cuique deberet,
Nep. Epam. 3 fin.; Plin. Pan. 30, 1 et saep.:o cui debere salutem Confiteor,
Ov. M. 7, 164;so vitam,
id. Pont. 4, 5, 31;and in a like sense: se,
id. M. 7, 48; 2, 644; so,in a bad sense, hoc quoque Tarquinio debebimus,
id. Fast. 2, 825. —Absol., to be indebted, obliged, under obligation to one:C.verum fac me multis debere, et in iis Plancio, etc.,
Cic. Planc. 28; cf.with a clause: tibi nos debere fatemur, quod, etc.,
Ov. M. 4, 76.To continue to owe something; i. e. to withhold, keep back:quod praesenti tibi non tribueram, id absenti debere non potui,
Cic. Fam. 7, 19, init. —So pass.:sic enim diximus, et tibi hoc video non posse debere,
id. Tusc. 2, 27, 67 fin. -
96 Debitum
dēbĕo ( dehibeo, Plaut. Trin. 2, 4, 24 infra, cf. Ritschl, Opusc. Phil. 2, 590), ŭi, ĭtum, 2, v. a. [de-habeo], (lit., to have or keep from some one: "qui pecuniam dissolvit, statim non habet id quod reddidit, qui autem debet, aes retinet alienum," Cic. Planc. 28, 68 Wund.; hence), to owe (Gr. opheilô; opp. reddo, solvo, dissolvo, persolvo, freq. and class.).I.Lit., of money and money's worth.a.Act.,(α).with acc.:(β).quas (drachmas) de ratione dehibuisti,
Plaut. Trin. 2, 4, 24; cf. Ter. Heaut. 4, 5, 43:Mylasis et Alabandis pecuniam Cluvio debent,
Cic. Fam. 13, 56; so,pecuniam alicui,
id. ib. 13, 14 et saep.:qui dissolverem quae debeo,
Ter. Ph. 4, 3, 51:appellatus es de pecunia, quam pro domo, pro hortis, pro sectione debebas,
Cic. Phil. 2, 29, 71; so,grandem pecuniam,
Sall. C. 49, 3: quadringenties HS. Cic. Phil. 2, 37:talenta CC,
id. Att. 5, 21, 12:quadruplum, duplum,
Quint. 7, 4, 44 et saep.—Without acc.:b.illis quibus debeo,
Ter. Ph. 5, 7, 30:ut illi quam plurimi deberent,
Sall. J. 96, 2:nec ipsi debeo,
Quint. 4, 4, 6: Cal. Jan. debuit;adhuc non solvit,
Cic. Att. 14, 18; Caes. B. C. 3, 20, 3 et saep.— Part. pres. as subst.: debentes, ium, m., debtors, Liv. 6, 27, 3; cf. Sen. Ben. 1, 4, 5.—Pass.:(β).dum pecunia accipitur, quae mihi ex publica permutatione debetur,
Cic. Fam. 3, 5, 4; id. Verr. 2, 3, 82; cf.:quam ad diem legioni frumentum deberi sciebat,
Caes. B. G. 6, 33:a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat,
id. B. C. 3, 31; Quint. 5, 10, 117:quod si omnino non debetur? Quid? praetor solet judicare deberi?
Cic. Q. Fr. 1, 2, 3, § 10; cf.:quaeretur an debeatur,
Quint. 7, 1, 21 et saep.—Hence,Dēbĭ-tum, i, n., what is owing, a debt, Cic. Att. 13, 23 fin.:2.ne de bonis deminui paterentur priusquam Fundanio debitum solutum esset,
id. Q. Fr. 1, 2, 3, § 10:tamquam debito fraudetur,
id. Or. 53, 178:ex quibus unum haec epistula in debitum solvet,
will pay a debt with one, Sen. Ep. 7, 10:reddere,
to repay, Col. 10, pr. 1.Prov.:II. A.animan debere,
to be over head and ears in debt, Ter. Ph. 4, 3, 56 ("Graecum proverbium, kai autên tên psuchên opheilei," Don.).To owe, i. e. to be bound or under obligation to render, pay, etc., something (for syn. cf.: necesse est, oportet, cogo, decet, opus est, par est, meum, tuum... alicujus est).1.In gen.a.Act.(α).with acc.:(β).ego hoc tibi pro servitio debeo,
Ter. Andr. 4, 1, 51:quo etiam majorem ei res publica gratiam debet,
Cic. Phil. 2, 11, 27; so,gratiam,
Sall. J. 110; cf. no. b:videris patriae hoc munus debere,
Cic. Leg. 1, 25:si fidem debet tutor,
Quint. 5, 10, 73 (acc. to Cic. Top. 10, 42, si tutor fidem praestare debet); cf. no. b:dies longa videtur opus debentibus,
Hor. Ep. 1, 1, 21:quos mundo debes oculos,
Ov. M. 4, 197:debueram patriae poenas odiisque meorum,
Verg. A. 10, 853; cf. Ov. M. 6, 538; id. F. 5, 648:juvenem nil jam caelestibus ullis debentem,
Verg. A. 11, 51; cf. Sil. 15, 371: navis, quae tibi creditum Debes Vergilium finibus Atticis, Hor. Od. 1, 3, 6; Ov. M. 1, 481 sq.:Turnum debent haec jam mihi sacra,
Verg. A. 12, 317 Wagn. N. cr.; cf. id. ib. 11, 179:isti tibi quid homines debent?
i. e. what business have you with those men? Plaut. Trin. 4, 2, 51; cf. infra b fin. —With inf., to be bound, in duty bound to do something; I ought, must, should, etc., do it (in class. prose always in the sense of moral necessity; in the poets sometimes for necesse est):b.debetis velle quae velimus,
Plaut. Am. prol. 39:num ferre contra patriam arma illi cum Coriolano debuerunt?
Cic. Lael. 11:multo illa gravius aestimare debere,
Caes. B. G. 7, 14 fin.:Africam forte Tubero obtinere debebat,
id. B. C. 1, 30:debes hoc etiam rescribere,
Hor. Ep. 1, 3, 30 et saep.:ut agri vastari, oppida expugnari non debuerint, Caes, B. G. 1, 11: summae se iniquitatis condemnari debere, si, etc.,
id. ib. 7, 19 fin.:scriptor... inter perfectos veteresque referri debet, etc.,
Hor. Ep. 2, 1, 37 (for which ib. 41: inter quos referendus erit? cf. also ultima semper Exspectanda dies homini;dicique beatus Ante obitum nemo debet,
Ov. M. 3, 137):ut jam nunc dicat, jam nunc debentia dici,
Hor. A. P. 43 et saep.— Poet. for necesse est, oportet, it is necessary, it must needs (so almost everywhere in Lucret.):omnia debet enim cibus integrare novando et fulcire cibus, etc.,
Lucr. 2, 1146; 3, 188; 4, 61; 1, 232 Munro.—Pass., to be due or owing:(α).Veneri jam et Libero reliquum tempus deberi arbitrabatur,
Cic. Verr. 2, 5, 11:quanta his (sc. dis) gratia debeatur,
id. Fin. 3, 22, 73; id. Q. Fr. 1, 1, 9 fin.:honores non ex merito, sed quasi debitos repetere,
Sall. J. 85, 37 et saep.:persolvant grates dignas et praemia reddant Debita!
Verg. A. 2, 538:debita quam sulcis committas semina,
id. G. 1, 223; Prop. 1, 6, 17; 2, 28, 60 (3, 26, 14 M.):debitae Nymphis opifex coronae,
Hor. Od. 3, 27, 30:calentem debita sparges lacrima favillam,
id. ib. 2, 6, 23; Prop. 3, 7, 9 (4, 6, 9 M.):soli mihi Pallas debetur,
Verg. A. 10, 443 et saep.:quid tibi istic debetur?
what business have you there? Plaut. Mil. 2, 5, 18; id. Truc. 2, 2, 8; id. Rud. 1, 1, 34; cf. supra, a.—Hence, Dēbĭtum, i, n., what is due, debt, duty, obligation (post-Aug. and rare):2.velut omni vitae debito liberatus,
Curt. 10, 5, 3:nepotum nutriendorum,
Val. Max. 2, 9, 1:non secundum gratiam, sed secundum debitum,
Vulg. Rom. 4, 4; 1 Cor. 7, 3:solvere debito,
to free from obligation, Sen. Ben. 6, 4, 1.—Poet. (esp. in Verg.) and in post-Aug. prose like the Gr. opheilô and ophliskanô.a.To owe, i. e. to be bound or destined by fate or by nature (v. Lidd. and Scott sub. opheilô, no. 3).(α).Act.. urbem et jam cerno Phrygios debere nepotes, i. e. are destined to found, Ov. M. 15, 444:(β).debet multas hic legibus aevi (i. e. fato) Ante suam mortes,
Luc. 2, 82; cf. id. 6, 530.—More usually,pass., to be due i. e. to be destined:b.cui regnum Italiae Romanaque tellus Debentur,
Verg. A. 4, 276; cf. id. ib. 3, 184; 7, 120;145: indigetem Aeneam scis Deberi caelo,
id. ib. 12, 795:animae, quibus altera fato Corpora debentur,
id. ib. 6, 714:sors ista senectae Debita erat nostrae,
id. ib. 11, 166:fatis debitus Arruns,
i. e. devoted to death, id. ib. 11, 759:dum bello Argolici vastabant Pergama reges Debita casurasque inimicis ignibus arces,
id. ib. 8, 375 (" fataliter ad exitium destinata," Serv.); cf. so absol.:tempora Parcae debita complerant,
id. ib. 9, 108:morbo naturae debitum reddiderunt,
Nep. Reg. 1 fin.: DEBITVM NATVRAE PERSOLVIT, etc., Inscr. Orell. no. 3453;and simply DEBITVM PERSOLVIT,
id. ib. no. 4482.—So, because what one is destined by the fates to suffer is regarded as his debt (ophliskanein gelôta tini):B. (α).tu nisi ventis debes ludibrium, cave,
Hor. Od. 1, 14, 16.With acc.:(β).ut hoc summum beneficium Q. Maximo debuerim,
Cic. de Or. 1, 26, 121; so magna beneficia mihi, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12;qui mihi laudem illam eo minus deberet,
Cic. Att. 1, 14, 3:me paene plus tibi quam ipsi Miloni debiturum,
id. Fam. 2, 6 fin.; cf. id. Planc. 28;and quantum cuique deberet,
Nep. Epam. 3 fin.; Plin. Pan. 30, 1 et saep.:o cui debere salutem Confiteor,
Ov. M. 7, 164;so vitam,
id. Pont. 4, 5, 31;and in a like sense: se,
id. M. 7, 48; 2, 644; so,in a bad sense, hoc quoque Tarquinio debebimus,
id. Fast. 2, 825. —Absol., to be indebted, obliged, under obligation to one:C.verum fac me multis debere, et in iis Plancio, etc.,
Cic. Planc. 28; cf.with a clause: tibi nos debere fatemur, quod, etc.,
Ov. M. 4, 76.To continue to owe something; i. e. to withhold, keep back:quod praesenti tibi non tribueram, id absenti debere non potui,
Cic. Fam. 7, 19, init. —So pass.:sic enim diximus, et tibi hoc video non posse debere,
id. Tusc. 2, 27, 67 fin. -
97 dedita opera
dē-do, dĭdi, dĭtum ( infin. pass. parag.:I.dedier,
Liv. 1, 32), 3, v. a., lit., to give away, give up from one's self; hence, with respect to the term. ad quem, to give up any thing to one, to surrender, deliver, consign, yield (stronger than do, q. v.—freq. and class.).Lit.A.In gen.:B.ancillas,
Ter. Hec. 5, 2, 7; cf.:aliquem in pistrinum,
id. Andr. 1, 2, 28:aliquem hostibus in cruciatum,
Caes. B. G. 7, 71, 3; so,ad supplicium,
Liv. 1, 5:ad exitium,
Tac. A. 1, 32; id. H. 2, 10:ad necem,
Liv. 9, 4;for which neci,
Verg. G. 4, 90; Ov. F. 4, 840:telis militum,
Cic. Mil. 1, 2:aliquem istis,
id. Verr. 2, 4, 42:mihi iratae infamem juvencum,
Hor. Od. 3, 27, [p. 526] 46:Assyrios cineri odores,
impart, devote, Tib. 1, 3, 7.—Esp., milit. t. t., to deliver up, surrender some one or something to the enemy; and with se, to surrender one's self, capitulate: INIVSTE IMPIEQVE ILLOS HOMINES ILLASQVE RES DEDIER, an old formula in Liv. 1, 32:II.urbem, agrum, aras, focos seque uti dederent,
Plaut. Am. 1, 1, 71:eos, qui sibi Galliaeque bellum intulisset, sibi dedere,
Caes. B. G. 4, 16, 3: so,auctores belli,
Liv. 9, 1:eum hostibus,
Suet. Caes. 24:Cirtam,
Sall. J. 35, 1:Ambiani se suaque omnia sine mora dediderunt,
Caes. B. G. 2, 15, 2:se suaque omnia Caesari,
id. ib. 3, 16, 4; id. B. C. 3, 11 fin.:se alicui,
id. B. G. 2, 15 fin.; 2, 28, 2; id. B. C. 2, 44, 1; 3, 28, 4 et saep.:se in ditionem atque in arbitratum Thebano poplo,
Plaut. Am. 1, 1, 102; Liv. 7, 31; 26, 33:incolumitatem deditis pollicebatur,
Caes. B. C. 3, 28, 2; Tac. Agr. 16 al.: se, without dat., Caes. B. C. 2, 22; Liv. 42, 8 et saep.Trop.A.In gen., to give up, yield, devote, dedicate; and with se, to give up, apply, devote, dedicate one's self (esp. freq. in Cic.):b.Davo ego istuc dedam jam negoti,
Ter. Andr. 5, 4, 50:membra molli somno,
Lucr. 3, 113:aures suas poetis,
Cic. Arch. 10 fin.:animum sacris,
Liv. 1, 31 al.:aliquem cupiditati crudelitatique alicujus,
Cic. Quint. 18 fin.; so,filiam (Verginiam) libidini App. Claudii,
id. Fin. 2, 20 fin.; ef. Tac. A. 3, 23:collegam liberto,
id. ib. 16, 10:tuus sum, tibi dedo operam,
Plaut. Bacch. 1, 1, 60; cf.:ubi ei dediderit operas,
id. ib. 11 al.:corpora paupertate dedita morti,
Lucr. 6, 1255:se totum Catoni,
Cic. Rep. 2, 1; cf.:cui (sc. patriae) nos totos dedere... debemus,
id. Leg. 2, 2, 5; cf.:se toto animo huic discendi delectationi,
id. Tusc. 5, 39 fin.:se penitus musicis,
id. de Or. 1, 3, 10:se literis,
id. Q. Fr. 3, 5, 4:se ei studio,
id. de Or. 3, 15, 57:se doctrinae,
id. Off. 1, 21, 71; Quint. 10, 2, 23; 11, 1, 35:se amicitiae eorum,
Caes. B. G. 3, 22, 2 al.:ne me totum aegritudini dedam,
Cic. Att. 9, 4; so,se totos libidinibus,
id. Tusc. 1, 30; id. Or. 43, 148; id. Tusc. 2, 21, 48 et saep.:cum se ad audiendum, legendum scribendumque dediderit,
Cic. de Or. 1, 21, 95:dede neci,
Verg. G. 4, 90; Ov. H. 14, 125; id. F. 4, 840:se ad literas memoriasque veteres,
Gell. 2, 21, 6:cum se doctrinae penitus dedidissent,
Lact. 1, 1, 1.— Absol.: dediderim periculis omnibus, Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 45.—dēdĭta ŏpĕra, adverb., purposely, designedly, intentionally, Plaut. Trin. 1, 2, 29; Ter. Eun. 5, 2, 2; Afran. ap. Non. 433, 30; Cic. Att. 10, 3; Liv. 2, 29; 2, 51; Col. 12, 4, 5;B.in the order opera dedita,
Cic. de Or. 3, 50, 193;and in MSS. ellipt., dedita,
id. Att. 15, 4, 4; cf. dedita, epitêdes, Gloss. —In Partic.: manus, for the usual dare manus, to give up, to yield: si tibi vera videntur, dede manus;(α).aut, si falsum est, accingere contra,
Lucr. 2, 1043.—Hence, dēdĭtus, a, um, P. a. (acc. to no. II. A.), given up to, addicted, devoted to something; eager, assiduous, diligent (class.; esp. freq. in Cic.).With dat.:(β).hoc magis sum Publio deditus, quod, etc.,
Cic. Fam. 5, 8, 4; cf.:nimis equestri ordini deditus,
id. Brut. 62, 223:eorum voluntati et gratiae deditus fuit,
id. Verr. 2, 3, 24:his studiis,
id. de Or. 1, 13, 57; id. Arch. 6, 12:studio literarum,
id. Brut. 21, 79:literis,
id. Fam. 1, 7 fin.:artibus,
id. de Or. 1, 1, 2; cf. id. Cael. 30, 72; Liv. 1, 57:nec studio citharae nec Musae deditus ulli,
Hor. S. 2, 3, 105 al.:animus libidini deditus,
Cic. Cael. 19, 45:vitiis flagitiisque omnibus,
id. Rosc. Am. 13 fin.:ventri atque somno,
Sall. C. 2, 8; cf.:somno ciboque,
Tac. G. 15:corporis gaudiis,
Sall. J. 2, 4; cf. id. ib. 85, 41:quaestui atque sumptui,
id. Cat. 13 fin.; Suet. Vit. 13:agriculturae,
Vulg. 2 Par. 26, 10:vino,
id. 2 Tim. 3, 8.— Comp.:uxoribus deditior,
Eutr. 10, 15.— Sup.: ab optimo certe animo ac deditissimo tibi, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1.—In Lucret. and Catull. with in:* (γ).in pugnae studio quod dedita mens est,
Lucr. 3, 647:in rebus animus,
id. 4, 816; Catull. 61, 102.—With an adv. of place:ubi spectaculi tempus venit deditaeque eo (sc. ad spectacula) mentes cum oculis erant,
Liv. 1, 9, 10. -
98 dedo
dē-do, dĭdi, dĭtum ( infin. pass. parag.:I.dedier,
Liv. 1, 32), 3, v. a., lit., to give away, give up from one's self; hence, with respect to the term. ad quem, to give up any thing to one, to surrender, deliver, consign, yield (stronger than do, q. v.—freq. and class.).Lit.A.In gen.:B.ancillas,
Ter. Hec. 5, 2, 7; cf.:aliquem in pistrinum,
id. Andr. 1, 2, 28:aliquem hostibus in cruciatum,
Caes. B. G. 7, 71, 3; so,ad supplicium,
Liv. 1, 5:ad exitium,
Tac. A. 1, 32; id. H. 2, 10:ad necem,
Liv. 9, 4;for which neci,
Verg. G. 4, 90; Ov. F. 4, 840:telis militum,
Cic. Mil. 1, 2:aliquem istis,
id. Verr. 2, 4, 42:mihi iratae infamem juvencum,
Hor. Od. 3, 27, [p. 526] 46:Assyrios cineri odores,
impart, devote, Tib. 1, 3, 7.—Esp., milit. t. t., to deliver up, surrender some one or something to the enemy; and with se, to surrender one's self, capitulate: INIVSTE IMPIEQVE ILLOS HOMINES ILLASQVE RES DEDIER, an old formula in Liv. 1, 32:II.urbem, agrum, aras, focos seque uti dederent,
Plaut. Am. 1, 1, 71:eos, qui sibi Galliaeque bellum intulisset, sibi dedere,
Caes. B. G. 4, 16, 3: so,auctores belli,
Liv. 9, 1:eum hostibus,
Suet. Caes. 24:Cirtam,
Sall. J. 35, 1:Ambiani se suaque omnia sine mora dediderunt,
Caes. B. G. 2, 15, 2:se suaque omnia Caesari,
id. ib. 3, 16, 4; id. B. C. 3, 11 fin.:se alicui,
id. B. G. 2, 15 fin.; 2, 28, 2; id. B. C. 2, 44, 1; 3, 28, 4 et saep.:se in ditionem atque in arbitratum Thebano poplo,
Plaut. Am. 1, 1, 102; Liv. 7, 31; 26, 33:incolumitatem deditis pollicebatur,
Caes. B. C. 3, 28, 2; Tac. Agr. 16 al.: se, without dat., Caes. B. C. 2, 22; Liv. 42, 8 et saep.Trop.A.In gen., to give up, yield, devote, dedicate; and with se, to give up, apply, devote, dedicate one's self (esp. freq. in Cic.):b.Davo ego istuc dedam jam negoti,
Ter. Andr. 5, 4, 50:membra molli somno,
Lucr. 3, 113:aures suas poetis,
Cic. Arch. 10 fin.:animum sacris,
Liv. 1, 31 al.:aliquem cupiditati crudelitatique alicujus,
Cic. Quint. 18 fin.; so,filiam (Verginiam) libidini App. Claudii,
id. Fin. 2, 20 fin.; ef. Tac. A. 3, 23:collegam liberto,
id. ib. 16, 10:tuus sum, tibi dedo operam,
Plaut. Bacch. 1, 1, 60; cf.:ubi ei dediderit operas,
id. ib. 11 al.:corpora paupertate dedita morti,
Lucr. 6, 1255:se totum Catoni,
Cic. Rep. 2, 1; cf.:cui (sc. patriae) nos totos dedere... debemus,
id. Leg. 2, 2, 5; cf.:se toto animo huic discendi delectationi,
id. Tusc. 5, 39 fin.:se penitus musicis,
id. de Or. 1, 3, 10:se literis,
id. Q. Fr. 3, 5, 4:se ei studio,
id. de Or. 3, 15, 57:se doctrinae,
id. Off. 1, 21, 71; Quint. 10, 2, 23; 11, 1, 35:se amicitiae eorum,
Caes. B. G. 3, 22, 2 al.:ne me totum aegritudini dedam,
Cic. Att. 9, 4; so,se totos libidinibus,
id. Tusc. 1, 30; id. Or. 43, 148; id. Tusc. 2, 21, 48 et saep.:cum se ad audiendum, legendum scribendumque dediderit,
Cic. de Or. 1, 21, 95:dede neci,
Verg. G. 4, 90; Ov. H. 14, 125; id. F. 4, 840:se ad literas memoriasque veteres,
Gell. 2, 21, 6:cum se doctrinae penitus dedidissent,
Lact. 1, 1, 1.— Absol.: dediderim periculis omnibus, Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 45.—dēdĭta ŏpĕra, adverb., purposely, designedly, intentionally, Plaut. Trin. 1, 2, 29; Ter. Eun. 5, 2, 2; Afran. ap. Non. 433, 30; Cic. Att. 10, 3; Liv. 2, 29; 2, 51; Col. 12, 4, 5;B.in the order opera dedita,
Cic. de Or. 3, 50, 193;and in MSS. ellipt., dedita,
id. Att. 15, 4, 4; cf. dedita, epitêdes, Gloss. —In Partic.: manus, for the usual dare manus, to give up, to yield: si tibi vera videntur, dede manus;(α).aut, si falsum est, accingere contra,
Lucr. 2, 1043.—Hence, dēdĭtus, a, um, P. a. (acc. to no. II. A.), given up to, addicted, devoted to something; eager, assiduous, diligent (class.; esp. freq. in Cic.).With dat.:(β).hoc magis sum Publio deditus, quod, etc.,
Cic. Fam. 5, 8, 4; cf.:nimis equestri ordini deditus,
id. Brut. 62, 223:eorum voluntati et gratiae deditus fuit,
id. Verr. 2, 3, 24:his studiis,
id. de Or. 1, 13, 57; id. Arch. 6, 12:studio literarum,
id. Brut. 21, 79:literis,
id. Fam. 1, 7 fin.:artibus,
id. de Or. 1, 1, 2; cf. id. Cael. 30, 72; Liv. 1, 57:nec studio citharae nec Musae deditus ulli,
Hor. S. 2, 3, 105 al.:animus libidini deditus,
Cic. Cael. 19, 45:vitiis flagitiisque omnibus,
id. Rosc. Am. 13 fin.:ventri atque somno,
Sall. C. 2, 8; cf.:somno ciboque,
Tac. G. 15:corporis gaudiis,
Sall. J. 2, 4; cf. id. ib. 85, 41:quaestui atque sumptui,
id. Cat. 13 fin.; Suet. Vit. 13:agriculturae,
Vulg. 2 Par. 26, 10:vino,
id. 2 Tim. 3, 8.— Comp.:uxoribus deditior,
Eutr. 10, 15.— Sup.: ab optimo certe animo ac deditissimo tibi, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1.—In Lucret. and Catull. with in:* (γ).in pugnae studio quod dedita mens est,
Lucr. 3, 647:in rebus animus,
id. 4, 816; Catull. 61, 102.—With an adv. of place:ubi spectaculi tempus venit deditaeque eo (sc. ad spectacula) mentes cum oculis erant,
Liv. 1, 9, 10. -
99 deservio
dē-servĭo, īre, v. n., to serve zealously, be devoted to, subject to (rare, but class.):B.valetudini tuae, dum mihi deservis, servisti non satis,
Cic. Fam. 16, 18:cuivis,
id. Off. 1, 30, 109:amicis,
id. Sull. 9:grammatico soli deserviamus, deinde geometrae?
Quint. 1, 12, 6:(Epicurei) sibi indulgentes et corpori deservientes,
Cic. Leg. 1, 13, 39:studiis,
Plin. Ep. 7, 7, 3:honoribus,
id. Pan. 77, 6:Deo meo,
Vulg. Act. 24, 14.—Of subjects not personal:si officia, si operae, si vigiliae deserviunt amicis, praesto sunt omnibus,
Cic. Sull. 9: nec unius oculis flumina, fontes, maria deserviunt, Plin. Pan. 50, 1; cf.:quoddam deserviens his (sc. oculis) ministerium,
Quint. 11, 3, 77. -
100 devincio
dē-vincĭo, nxi, nctum, 4 ( perf. sync. devinxti, Plaut. As. 5, 1, 21), v. a., to bind fast, tie up (class.; esp. freq. in trop. signif.).I.Lit.:II.servum,
Plaut. Men. 5, 2, 92; cf.leonem,
Plin. 8, 16, 21, § 54:Dircam ad taurum,
Plaut. Ps. 1, 2, 65:aliquem fasciis,
Cic. Brut. 60, 217; cf.:opercula plumbo,
Liv. 40, 29.—In Greek constr.:devinctus tempora lauro,
encircled, crowned, Tib. 2, 5, 5 et saep.—Trop., to bind together, to unite closely; to engage, to oblige, lay under obligation:totam Italiam omnibus vinclis devinctam et constrictam teneretis,
Cic. Agr. 1, 5, 16:illud vinculum, quod primum homines inter se rei publicae societate devinxit,
id. Rep. 1, 26; cf.:eloquentia nos juris, legum, urbium societate devinxit,
id. N. D. 2, 59, 148:nec acervatim multa frequentans una complexione devinciet,
id. Or. 25, 85; cf. id. Brut. 37, 140; Quint. 7 prooem. §1: istoc me facto tibi devinxti,
Plaut. As. 5, 1, 21;so of laying under an obligation by kindness, beneficence, etc.: ambo nobis sint obnoxii, nostri devincti beneficio,
id. ib. 2, 2, 19; Ter. Heaut. 2, 4, 14; Cic. Verr. 2, 5, 31; id. Fam. 13, 7 fin.; Caes. B. C. 1, 29, 3 et saep.; cf.:suos praemiis, adversarios clementiae specie,
Cic. Phil. 2, 45 fin.:homines benevolentia et caritate,
id. Off. 1, 17, 54:virum sibi praestanti in eum liberalitate,
id. Fam. 1, 7, 3:animos centurionum pignore,
Caes. B. C. 1, 39 fin. et saep.:aliquem omni cautione, foedere, exsecratione,
Cic. Sest. 7, 15:se cum aliquo affinitate,
id. Brut. 26, 98; cf. Ter. And. 3, 3, 29:ubi animus semel se cupiditate devinxit mala,
id. Heaut. 1, 2, 34; cf.:animum misericordia,
id. Hec. 1, 2, 93: devinctus Domitiae nuptiis, Suet. Dom. 22:se vino,
Plaut. Ps. 1, 2, 85; cf.:animum ebrietate,
Sen. Ep. 83 med.:membra sopore,
Lucr. 4, 453; cf. ib. 1027.—Hence, dē-vinctus, a, um, P. a., devoted, greatly attached to (very rare):quibus (studiis) uterque nostrum devinctus est,
Cic. Fam. 3, 13, 2:studiis a pueritia dediti ac devincti,
id. ib. 15, 4, 16:uxori devinctus,
Tac. A. 11, 28:devinctior alicui,
Hor. S. 1, 5, 42.
См. также в других словарях:
Devoted — The front cover … Wikipedia
Devoted — De*vot ed, a. Consecrated to a purpose; strongly attached; zealous; devout; as, a devoted admirer. {De*vot ed*ly}, adv. {De*vot ed*ness}, n. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
devoted — I (faithful) adjective affectionate, attached, close, consecrated, constant, dedicated, dependable, devout, earnest, fond, inseparable, loving, loyal, obedient, partisan, passionate, purposeful, reliable, stanch, staunch, steadfast, tender, tried … Law dictionary
devoted — 1590s, set apart by a vow, pp. adj. from DEVOTE (Cf. devote). Meaning characterized by devotion is from c.1600 … Etymology dictionary
devoted — *loving, affectionate, fond, doting Analogous words: *faithful, loyal, true, constant: attentive, considerate, *thoughtful … New Dictionary of Synonyms
devoted — [adj] committed, loyal adherent, affectionate, ardent, behind one, caring, concerned, consecrated, constant, crazy about*, dear, dedicated, devout, doting, dutiful, faithful, fervid, fond, gone on*, lovesome, loving, staunch, steadfast, stuck on* … New thesaurus
devoted — ► ADJECTIVE ▪ very loving or loyal. DERIVATIVES devotedly adverb … English terms dictionary
devoted — [di vōt′id] adj. 1. dedicated; consecrated 2. very loving, loyal, or faithful 3. Obs. doomed devotedly adv. devotedness n … English World dictionary
devoted — [[t]dɪvo͟ʊtɪd[/t]] 1) ADJ GRADED: ADJ n, v link ADJ to n Someone who is devoted to a person loves that person very much. ...a loving and devoted husband... Today, 50 years on and three children later, the couple are still devoted to one another.… … English dictionary
devoted */ — UK [dɪˈvəʊtɪd] / US [dɪˈvoʊtəd] adjective 1) loving someone very much a devoted family man devoted to: They were devoted to each other throughout their marriage. 2) containing or dealing with one particular thing devoted to: an exhibition devoted … English dictionary
devoted — de|vot|ed [ dı voutəd ] adjective * 1. ) loving someone very much: a devoted family man devoted to: They were devoted to each other their entire married lives. 2. ) very enthusiastic about something: a devoted opera fan a ) used about someone who … Usage of the words and phrases in modern English