-
1 defunctus
defunctus defunctus, a, um умерший, мёртвый -
2 dēfūnctus
-
3 defunctus
-
4 defunctus
[st1]1 [-] defunctus, a, um: part. passé de defungor. - [abcl][b]a - qui s'est acquitté de, qui a rempli (une tâche), délivré de, libre de. - [abcl]b - sens passif: accompli (en parl. du temps).[/b] - defunctus: mort. - defuncti, ōrum, m.: les défunts. [st1]2 [-] defunctŭs, ūs, m.: décès, la mort.* * *[st1]1 [-] defunctus, a, um: part. passé de defungor. - [abcl][b]a - qui s'est acquitté de, qui a rempli (une tâche), délivré de, libre de. - [abcl]b - sens passif: accompli (en parl. du temps).[/b] - defunctus: mort. - defuncti, ōrum, m.: les défunts. [st1]2 [-] defunctŭs, ūs, m.: décès, la mort.* * *Defunctus, Participium. Plin. Trespassé, Qui est mort, Defunct.\Excitare defunctos. Quintil. Resusciter les morts.\Defunctum etiam more Graecorum, pro Cadauere intelligimus substantiue. Plin. Un corps mort. -
5 defunctus
-
6 defunctus
-
7 demortuus
= defunctus (1. 18 D. 7, 1. 1. 3 D. 37, 1. 1. 70 § 1. D. 7, 3).Латинско-русский словарь к источникам римского права > demortuus
-
8 defungor
dēfungor, fungi, functus sum s’acquitter de, exécuter, accomplir, être quitte de, payer (s'acquitter d'une dette); décéder, mourir. - aliqua re defungi: s'acquitter de qqch, accomplir qqch. - defungi imperio regis, Liv. 1.4: exécuter l'ordre du roi. - poena defungi, Liv. 2.35: subir un châtiment. - tribus decumis pro unā defungi, Cic. Verr. 2.3.16: payer trois fois la dîme pour une. - vitā defungi: mourir. - defunctus jam sum, Ter. Eun. prol.: je suis quitte, je suis hors de danger. - officio defungi: s'acquitter d'un devoir, accomplir un devoir.* * *dēfungor, fungi, functus sum s’acquitter de, exécuter, accomplir, être quitte de, payer (s'acquitter d'une dette); décéder, mourir. - aliqua re defungi: s'acquitter de qqch, accomplir qqch. - defungi imperio regis, Liv. 1.4: exécuter l'ordre du roi. - poena defungi, Liv. 2.35: subir un châtiment. - tribus decumis pro unā defungi, Cic. Verr. 2.3.16: payer trois fois la dîme pour une. - vitā defungi: mourir. - defunctus jam sum, Ter. Eun. prol.: je suis quitte, je suis hors de danger. - officio defungi: s'acquitter d'un devoir, accomplir un devoir.* * *Defungor, defungeris, defunctus sum, defungi. Virgil. Estre delivré, ou Se delivrer et eschapper de quelque chose.\Defunctus iam sum. Terent. Je suis hors des dangiers, J'ay faict ce qui estoit en moy.\Defunctum vtinam hoc sit modo. Terent. Pleust à Dieu que les choses n'allassent point plus avant.\Defunctus pietate animus. Cic. Qui a faict acte louable s'acquictant du debvoir en quoy il est tenu envers son pais.\Defunctus caede. Liu. Multitudinem nequaquam pari defunctam esse caede. Ils n'en furent pas quictes pour si peu de meurtre et perte des leurs, Il en fut là tué beaucoup plus des leurs.\Defungi cura. Liu. Se delivrer de la peine et soing où on est.\Tribus decumis pro vna defungi. Cic. Estre quicte en payant trois decimes au lieu où on n'avoit accoustumé anciennement que d'en payer une, payer trois decimes pour une.\Defunctus fato. Liu. Acquicté et hors du danger duquel il est menacé par la prophetie.\Defunctus Consulis fato. Liu. Delivré par la mort du Consul.\Defungi in hac re cupio. Terent. J'ay grand desir d'estre deschargé et delivré de cest affaire.\Laboribus defunctus. Horat. Delivré de ses peines et travaulx, Qui en est à bout.\Defunctus fatalibus malis. Sueton. Delivré du grand danger dequoy il estoit menacé par la prediction des devins.\Defuncta ciuitate plurimorum morbis, perpaucis funeribus. Liu. Apres que la ville fut acquictee, et eschappee par la maladie de plusieurs et le trespas de bien peu de gens.\Defuncta morbis corpora. Liu. Acquictez du danger pour estre seulement malades sans mort.\Periculis defunctum esse. Cic. Estre delivré et hors des dangers.\Oportet omnes defungi vnius poena. Liuius. Il fault qu'ils soyent acquictez et delivrez par la condamnation et peine d'un d'entre les autres.\Defungi praelio festinat. Liu. S'en delivrer, et Y mettre fin.\Praemensae defunctus tempora lucis. Tibul. Apres avoir passé et fini le cours de ma vie.\Temporibus suis defuncta dicuntur quae perieruut. Horatius. Qui ont passé leur temps.\Defunctos etiam alicuius imperio dicimus. Liu. Qui font quelque chose laschement, negligemment, et par maniere d'acquit. -
9 defungor
dē-fungor, fūnctus sum, fungī, mit etw. (einer Verrichtung oder Verpflichtung, bes. einer lästigen, unangenehmen) völlig fertig werden, weg-, davon- od. durchkommen, nichts mehr zu schaffen haben, von etwas loskommen, einer Sache sich entheben, etwas loswerden, einer Sache sich entledigen, ledig-, quitt werden, etwas durchmachen, etw. überstehen (vgl. Gronov u. Ruhnken Ter. eun. prol. 15. Korte Cic. ep. 8, 1, 10), a) übh.: α) m. Abl. mater.: bello Punico, Liv.: suo bello, mit ihrem Kr. = ihrerseits mit dem Kr. f. w., Liv.: defunctum bello barbiton, der Liebeshändel ledig, Hor.: defungi quam primum certamine cupere, Liv.: haudquaquam pari defungendum esse certamine, Liv.: def. omni populari concitatione (demagogische Umtriebe), Cic.: curā, Liv.: defunctus honoribus, der alle Ehrenstellen durchlaufen hat, Cic.: def. regis imperio, Liv.: defunctus laboribus, Hor. u. Ov.: defunctum esse fatalibus malis, Suet.: defunctā civitate plurimorum morbis, perpaucis funeribus, Liv.: defuncta morbis corpora, Liv.: iam defunctum esse periculis, Cic.: o tandem magnis pelagi defuncte periclis, Verg.: defungi proelio festinare, Liv.: def. responso (oraculi), erfüllen, Iustin.: ebenso somnio, Iustin.: permenso defunctus tempore lucis, Tibull.: u. so nisi quae terris semota suisque temporibus defuncta videt, was der Erde entrückt ist und seine Zeit erfüllt hat, Hor. – β) m. Abl. instr.: nequaquam pari defunctum esse caede, Liv.: vicisse Romanos defunctos consulis fato, indem sie quitt seien durch des Konsuls Tod (= alles überstanden, nichts mehr zu fürchten hätten von den Göttern, die durch des Konsuls Tod gesühnt wären), Liv.: def. hoc mendacio, Cael. in Cic. ep.: turpius putare parvo defungi (mit wenigem sich zu begnügen) quam totum abnuere, Iustin.: def. levi poenā, unius poenā, Liv., unā poenā, Sen. rhet.: parco victu, sich begnügen mit usw., Curt. – zugl. m. pro u. Abl., def. tribus decumis pro una, Cic.: pro tuis beneficiis tam vili munere defungor orationis (finde ich mich ab mit usw.), Planc. in Cic. ep. – zugl. m. adversus u. Akk., quare et medico et praeceptori quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor, ihnen gegenüber mit dem bloßen Lohne loskomme, Sen. de ben. 6, 16, 1. – γ) m. in u. Abl., cupio misera in hac re iam defungier, Ter. Phorm. 1021. – δ) im Zshg. absol.: defunctus iam sum, nihil est quod dicat mihi, Ter.: me quoque, qui toties merui sub amore puellae, defunctum placide vivere tempus erat, Ov.: eos existimare defunctos se esse satisque poenarum dedisse, hätten die Sache abgetan, seien quitt, Liv.: defunctos vulgo ferebant, quod inter fatalia vates cecinissent, man sei darüber hinaus, was usw., Liv.: ubi (carinae) defunctae (nachdem sie es [= die Gefahren] überstanden) finem portusque tenebunt Ausonios olim, Verg. – unpers., utinam hic sit modo defunctum! Ter. adelph. 507 sq. – b) vom Überstehen des (mühevollen) Erdenlebens u. des Todes, α) m. Abl. mat.: vitā def., Sen., Curt. u. Gell. (vgl. defuncta corpora vitā magnanimûm heroum, Verg.): non suā morte def., keines natürlichen Todes sterben, Suet.: ante oculos regis egregiā morte def., Curt.: ne simplici quidem morte def., nicht einmal eines einfachen Todes sterben, Curt.: honestā morte def., ehrenvoll sterben, Curt.: id ego defunctum terrā (der E. enthoben) caelestibus oris accipiam, Ov. – β) absol. = es überstanden haben = hingeschieden, gestorben sein, defuncta (est) virgo Vestalis Laelia, Tac.: dicitur prius esse defunctus, Quint.: defuncto Augusto, Tac.: ibi defunctum esse, Flor.: defuncti proelio duces, Flor.: illo mense (in jenem M.) defunctum esse, Suet.: cito ac nullo cruciatu defunctum esse, Suet.: defunctum esse languore (an Entkräftung), Ps. Quint. decl. – oft Partiz. dēfūnctus, a, um, hingeschieden, tot (Ggstz. vivus), patrem defunctum pro rostris laudare, Suet.: defunctae matri honores maximos tribuere (Ggstz. praecipua officia vivae praestare), Suet.: saepe mihi dices vivae bene, saepe rogabis, ut mea defunctae molliter ossa cubent, Ov.: peractis quae mos erat praestare defunctis, Sen.: si nullus defunctis sensus superest, Sen.: revocare defunctos, Plin.: def. corpus, Leichnam, Leiche, Curt.: u. so def. corpora, Plin. – subst., dēfūnctus, ī, m., der Hingeschiedene, Tote, defuncti filius, Quint.: defuncti calvaria, Scrib.: defunctos excitare, Quint. – / Parag. Infin. defungier, Ter. Phorm. 1021.
-
10 defungor
dē-fungor, fūnctus sum, fungī, mit etw. (einer Verrichtung oder Verpflichtung, bes. einer lästigen, unangenehmen) völlig fertig werden, weg-, davon- od. durchkommen, nichts mehr zu schaffen haben, von etwas loskommen, einer Sache sich entheben, etwas loswerden, einer Sache sich entledigen, ledig-, quitt werden, etwas durchmachen, etw. überstehen (vgl. Gronov u. Ruhnken Ter. eun. prol. 15. Korte Cic. ep. 8, 1, 10), a) übh.: α) m. Abl. mater.: bello Punico, Liv.: suo bello, mit ihrem Kr. = ihrerseits mit dem Kr. f. w., Liv.: defunctum bello barbiton, der Liebeshändel ledig, Hor.: defungi quam primum certamine cupere, Liv.: haudquaquam pari defungendum esse certamine, Liv.: def. omni populari concitatione (demagogische Umtriebe), Cic.: curā, Liv.: defunctus honoribus, der alle Ehrenstellen durchlaufen hat, Cic.: def. regis imperio, Liv.: defunctus laboribus, Hor. u. Ov.: defunctum esse fatalibus malis, Suet.: defunctā civitate plurimorum morbis, perpaucis funeribus, Liv.: defuncta morbis corpora, Liv.: iam defunctum esse periculis, Cic.: o tandem magnis pelagi defuncte periclis, Verg.: defungi proelio festinare, Liv.: def. responso (oraculi), erfüllen, Iustin.: ebenso somnio, Iustin.: permenso defunctus tempore lucis, Tibull.: u. so nisi quae terris semota suisque temporibus defuncta videt, was der Erde entrückt ist und————seine Zeit erfüllt hat, Hor. – β) m. Abl. instr.: nequaquam pari defunctum esse caede, Liv.: vicisse Romanos defunctos consulis fato, indem sie quitt seien durch des Konsuls Tod (= alles überstanden, nichts mehr zu fürchten hätten von den Göttern, die durch des Konsuls Tod gesühnt wären), Liv.: def. hoc mendacio, Cael. in Cic. ep.: turpius putare parvo defungi (mit wenigem sich zu begnügen) quam totum abnuere, Iustin.: def. levi poenā, unius poenā, Liv., unā poenā, Sen. rhet.: parco victu, sich begnügen mit usw., Curt. – zugl. m. pro u. Abl., def. tribus decumis pro una, Cic.: pro tuis beneficiis tam vili munere defungor orationis (finde ich mich ab mit usw.), Planc. in Cic. ep. – zugl. m. adversus u. Akk., quare et medico et praeceptori quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor, ihnen gegenüber mit dem bloßen Lohne loskomme, Sen. de ben. 6, 16, 1. – γ) m. in u. Abl., cupio misera in hac re iam defungier, Ter. Phorm. 1021. – δ) im Zshg. absol.: defunctus iam sum, nihil est quod dicat mihi, Ter.: me quoque, qui toties merui sub amore puellae, defunctum placide vivere tempus erat, Ov.: eos existimare defunctos se esse satisque poenarum dedisse, hätten die Sache abgetan, seien quitt, Liv.: defunctos vulgo ferebant, quod inter fatalia vates cecinissent, man sei darüber hinaus, was usw., Liv.: ubi (carinae) defunctae (nachdem sie es [= die Gefahren] überstanden)————finem portusque tenebunt Ausonios olim, Verg. – unpers., utinam hic sit modo defunctum! Ter. adelph. 507 sq. – b) vom Überstehen des (mühevollen) Erdenlebens u. des Todes, α) m. Abl. mat.: vitā def., Sen., Curt. u. Gell. (vgl. defuncta corpora vitā magnanimûm heroum, Verg.): non suā morte def., keines natürlichen Todes sterben, Suet.: ante oculos regis egregiā morte def., Curt.: ne simplici quidem morte def., nicht einmal eines einfachen Todes sterben, Curt.: honestā morte def., ehrenvoll sterben, Curt.: id ego defunctum terrā (der E. enthoben) caelestibus oris accipiam, Ov. – β) absol. = es überstanden haben = hingeschieden, gestorben sein, defuncta (est) virgo Vestalis Laelia, Tac.: dicitur prius esse defunctus, Quint.: defuncto Augusto, Tac.: ibi defunctum esse, Flor.: defuncti proelio duces, Flor.: illo mense (in jenem M.) defunctum esse, Suet.: cito ac nullo cruciatu defunctum esse, Suet.: defunctum esse languore (an Entkräftung), Ps. Quint. decl. – oft Partiz. dēfūnctus, a, um, hingeschieden, tot (Ggstz. vivus), patrem defunctum pro rostris laudare, Suet.: defunctae matri honores maximos tribuere (Ggstz. praecipua officia vivae praestare), Suet.: saepe mihi dices vivae bene, saepe rogabis, ut mea defunctae molliter ossa cubent, Ov.: peractis quae mos erat praestare defunctis, Sen.: si nullus defunctis sensus superest, Sen.: revocare defunctos, Plin.: def. corpus,————Leichnam, Leiche, Curt.: u. so def. corpora, Plin. – subst., dēfūnctus, ī, m., der Hingeschiedene, Tote, defuncti filius, Quint.: defuncti calvaria, Scrib.: defunctos excitare, Quint. – ⇒ Parag. Infin. defungier, Ter. Phorm. 1021.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > defungor
-
11 defungor
dē-fungor, functus ( infin. pass. parag. defungier, Ter. Phorm. 5, 9, 32), 3, v. dep., to have done with, to acquit one's self of, to discharge an affair or an obligation (esp. an unwelcome, unpleasant one), to perform, finish (class.).(α).With abl.:(β).aliquo studio,
Lucr. 4, 963: tam vili munere orationis, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24:omni populari concitatione,
Cic. Sest. 34, 74:periculis,
id. Rosc. Am. 8; Verg. A. 6, 83:tribus decumis pro una,
Cic. Verr. 2, 3, 16: hoc mendacio, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1 fin.:imperio regis,
Liv. 1, 4:proelio,
id. 1, 25; cf.bello,
id. 25, 35:consulis fato,
id. 10, 29; cf.:fatalibus malis,
Suet. Ner. 40:plurimorum morbis, perpaucis funeribus,
Liv. 4, 52:poena,
id. 2, 35; 29, 21:laboribus,
Hor. Od. 3, 24, 15; Ov. F. 6, 541 et saep.; esp. of the finishing of this (troublesome) life ( poet. and in post-Aug. prose):vitā,
to die, Verg. G. 4, 475; id. A. 6, 306; Curt. 5, 5, 13:suis temporibus,
Hor. Ep. 2, 1, 22;but, sua morte,
Suet. Caes. 89:honesta morte,
Curt. 5, 25, 11; 8, 7, 5:terrā,
Ov. M. 9, 254; cf. the foll. — Poet., with inanimate subjects:defunctum bello barbiton,
discharged from the warfare of love, Hor. Od. 3, 26, 3.—Absol.:nec adversus illos mercede defungor,
nor do I discharge my obligation by the payment, Sen. Ben. 6, 16, 1: defunctus jam sum, now I am quit, i. e. safe, out of danger, Ter. Eun. prol. 15 Ruhnk.; cf. id. Ad. 3, 4, 63; id. Phorm. 5, 8, 32; Ov. M. 2, 9, 24.— To depart, die (not ante Aug.; cf.supra): dicitur prius esse defunctus,
Quint. 5, 5, 2; Tac. A. 15, 22 fin.; Suet. Aug. 99:honesta morte,
Curt. 5, 8, 11;hence, defunctus, = mortuus,
deceased, defunct, Ov. Am. 1, 8, 108; Tac. A. 1, 1; 1, 7; Quint. 4, 1, 28; 5, 14, 15; Suet. Caes. 6; id. Aug. 8; 61; Vulg. Matth. 9. 18.— Plur.: defuncti, m., the dead, Sen. ad. Marc. 13, 2; id. Polyb. 9, 2; id. Ep. 63, 5; Plin. 2, 7, 5, § 27; 2, 68, 68, § 175 al. et saep. -
12 defungor
dē-fungor, fūnctus sum, fungī depon.1) справиться, завершить, совершить, окончить, проделать ( aliquā re)d. bello L — закончить войнуd. vita V, Sen, QC — окончить жизнь (умереть)defuncta (n. pl.) suis temporibus H — то, что закончило своё существование, т. е. старина, древностьd. tribus decumis pro una C — уплатить три десятины вместо одной3) отделаться, освободитьсяd. levi poenā L — отделаться лёгким наказанием5) (тж. vitā defungi V etc.) умереть, почить (d. sua morte Su, egregiā morte QC) -
13 suus
a, um (gen. pl. тж. suum Ter)1) свой (тк. для 3 л.), его, ему принадлежащий или свойственный, (свой) собственный (иногда с усил. частицами - met и -pte)aliquid suum facere L — присвоить себе что-л., овладеть чём-л.s. accusator fuit Nep — он был своим собственным обвинителемsuo Marte pugnare L — сражаться на свой лад, по-своемуhunc sui cives e civitate ejecerunt C — его (Ганнибала) собственные сограждане изгнали из государства2) надлежащий, естественный, подлинный, установленный или нормальныйnomen (или verbum) proprium et suum C — подлинное и собственное значение слова, слово в собственном своём смыслеsuae aetatis factus Dig, CJ — достигший совершеннолетияsuo tempore C — своевременно, в своё время (ср. 6.)sua tempora complere C — выполнить установленные срокиsui juris esse Dig — быть полноправным, т. е. свободным3) принадлежащий себе, свободныйancilla, quae mea fuit hodie, sua nunc est Pl — служанка, сегодня (ещё) принадлежавшая мне, теперь свободна4) самостоятельный, независимый ( in disputando C)inaestimabile bonum est suum fieri Sen — неоценимое благо — быть свободным5) личныйquod est cujusque maxime suum C — то, что в каждом есть наиболее личного (своеобразного)stat sua cuique dies V — каждому предназначен свой день (т. е. кончины)6) благоприятный, выгодный, удобныйsuo loco pugnare или pugnam facere Sl — сражаться в удобной местностиsuo vento H (aestu L) ire — идти с попутным ветром (течением)alicui suam occasionem dare L — предоставить кому-л. благоприятный случайex incommodo alieno suam occasionem petere L — стремиться извлечь для себя выгоду из чужой бедыaliquem suum facere L, Pt, Ap, St — привлечь кого-л. на свою сторону. — см. тж. suum -
14 decido [1]
1. dē-cīdo, cīdī, cīsum, ere (de u. caedo), I) abhauen, abschneiden, wegschneiden, A) eig., Glieder des tier. (bes. menschl.) Körpers, aures, Tac.: caput (alcis), Sen. rhet. u. Vell.: collum, Plaut.: nasum auresque, Liv.: aliquid ex iuba, Sen.: pennas, beschneiden, Hor.: superiorem partem tunicae (des Sackes einer Geschwulst), Cels. – oder Zweige usw., malleolum, Plin.: taleas oleagineas, Cato: decisa frondibus folia, Mela: d. folia arboribus, Plin.: falce filicem, Plin.: vitem ad terram (an od. über der E.), Col.: silvas, abtreiben, Plin.: quercus biennio tardius quam castanea deciditur, Col. – im Bilde, ego pol istam aliquo vorsum tragulam decidero, dieses (auf mich abgesendete) Geschoß will ich schon irgend wo loswerden, d.i. mit diesem Angriffe (diesen Ränken) will ich schon fertig werden, Plaut. Casin. 297. – B) übtr., einen vorliegenden Gegenstand kurz abtun, abmachen, a) ein obliegendes Geschäft u. dgl., post decisa negotia, Hor.: post decisa quae obvenissent negotia, Suet.: hoc loco praeter nomen cetera propriis decisa sunt verbis, mit eig. W. abgetan = kurz u. bündig ausgedrückt, Quint. 8, 6, 47 (vgl. 7, 1, 44: in ceteris defunctus est propriis verbis). – b) eine schwebende, noch nicht ausgemachte Sache kurz abtun, fest abmachen, zum Abschluß bringen, ausgleichen, durch ein Abkommen ohne weiteres entschei den, α) m. Acc., rem, zB. res ad istum defertur et istius more deciditur, Cic.: quibus omnibus rebus actis atque decisis producuntur e carcere, Cic.: res transactione decisa, ICt. – m. cum u. Abl., improbissimis recuperatoribus conflictari malle, quam quidquam cum isto suā voluntate decidere, irgend ein Abkommen treffen, Cic. – m. Abl. des Preises, magno tu tuam partem decidisti, hast für deinen Anteil ein Abkommen um od. gegen einen hohen Preis getroffen, Cic. – β) mit folg. indir. Fragesatz od. Absichtssatz, decidis statuisque tu, quid iis ad denarium solveretur, Cic. – m. per u. Akk., per te, C. Aquili, decidit P. Quinctius, quid liberis eius dissolveret, Cic. – m. cum u. Abl., cum propinquis suis decidit, ne reos facerent, Cic. – m. Abl. des Preises, quod, si quid adversi rei publicae imminebat, suā esset calamitate decisum, daß es damit durch das Unglück in seinem Hause abgetan wäre, es dabei mit dem U. s. H. sein Bewenden gehabt hätte, Aur. Vict. de vir. ill. 56, 4. – γ) absol. = die Sache (den Handel) abmachen, abtun, abschließen, nicht weiter verfolgen, ohne weiteres entscheiden, ein Abkommen (eine Abkunft) treffen, sich abfinden, mit de u. Abl., de rebus rationibusque societatis omnibus, Cic.: de sua parte, Cic.: de iure patriae, Iustin. – m. cum od. sine u. Abl., cum reo transigere, post cum accusatore decidere, Cic.: cum Chrysogono transigere atque decidere, Cic.: sine me cum Flavio decidisti, Cic.: Flavium cum Fannio de Panurgo decidisse, qui nihil transegit, Cic.: inde ad Taurum cogitabam, ut cum Moraegene signis collatis, si possem, de servo tuo deciderem, um gegen M. (einen Räuberhauptmann) in offener Feldschlacht womöglich einen entscheidenden Schlag wegen deines (entlaufenen) Sklaven zu tun, Cic. – mit pro u. Abl., pro se, Cic.: cum Flavio pro societate, Cic.: ne pro libertate decidat (Chamade schlage), sed omnia experiatur, Sen. – m. Abl. des Preises, cum civitatibus pretio, Cic.: cum patrono pecuniā, ICt.: in iugera singula ternis medimnis, Cic. – mit apud se u. folg. ut u. Konj., apud me ipse decidi (ich bin mit mir ins reine gekommen); ut soloecismis non erubescerem, Sulp. Sev. vit. S. Mart. praef. § 5. – II) abprügeln, alqm verberibus, Hadrian. imp. bei Callistr. dig. 47, 21, 2 extr. – / Vulg. Perf.-Form decisimus, Gromat. vet. 362, 13.
-
15 praesagium
praesāgium, iī, n. (praesagio), I) die Vorempfindung, Ahnung, mit subj. Genet., vatum, Ov. – mit obj. Genet., malorum, Tac.: non sine praesagio quodam fati imminentis, Flor.: absol., cum praesagiis tangi se diceret, Sen. rhet. – II) übtr., die Vorhersagung, Vorherverkündigung, Weissagung, Prophezeiung, u. das vorhersagende Vorzeichen, Anzeichen, m. subj. Genet., Tiberii de Servio Galba, Tac.: equorum praesagia ac monitus. Tac. – m. obj. Genet., praesagia atque indicia futuri periculi, Vell.: praesagia mortis, Suet.: ibi defunctus fatale praesagium (Pr. von seinem Schicksal) implevit, Tac.
-
16 decido
1. dē-cīdo, cīdī, cīsum, ere (de u. caedo), I) abhauen, abschneiden, wegschneiden, A) eig., Glieder des tier. (bes. menschl.) Körpers, aures, Tac.: caput (alcis), Sen. rhet. u. Vell.: collum, Plaut.: nasum auresque, Liv.: aliquid ex iuba, Sen.: pennas, beschneiden, Hor.: superiorem partem tunicae (des Sackes einer Geschwulst), Cels. – oder Zweige usw., malleolum, Plin.: taleas oleagineas, Cato: decisa frondibus folia, Mela: d. folia arboribus, Plin.: falce filicem, Plin.: vitem ad terram (an od. über der E.), Col.: silvas, abtreiben, Plin.: quercus biennio tardius quam castanea deciditur, Col. – im Bilde, ego pol istam aliquo vorsum tragulam decidero, dieses (auf mich abgesendete) Geschoß will ich schon irgend wo loswerden, d.i. mit diesem Angriffe (diesen Ränken) will ich schon fertig werden, Plaut. Casin. 297. – B) übtr., einen vorliegenden Gegenstand kurz abtun, abmachen, a) ein obliegendes Geschäft u. dgl., post decisa negotia, Hor.: post decisa quae obvenissent negotia, Suet.: hoc loco praeter nomen cetera propriis decisa sunt verbis, mit eig. W. abgetan = kurz u. bündig ausgedrückt, Quint. 8, 6, 47 (vgl. 7, 1, 44: in ceteris defunctus est propriis verbis). – b) eine schwebende, noch nicht ausgemachte Sache kurz abtun, fest abmachen, zum Abschluß bringen, ausgleichen, durch ein Abkommen ohne weiteres entschei-————den, α) m. Acc., rem, zB. res ad istum defertur et istius more deciditur, Cic.: quibus omnibus rebus actis atque decisis producuntur e carcere, Cic.: res transactione decisa, ICt. – m. cum u. Abl., improbissimis recuperatoribus conflictari malle, quam quidquam cum isto suā voluntate decidere, irgend ein Abkommen treffen, Cic. – m. Abl. des Preises, magno tu tuam partem decidisti, hast für deinen Anteil ein Abkommen um od. gegen einen hohen Preis getroffen, Cic. – β) mit folg. indir. Fragesatz od. Absichtssatz, decidis statuisque tu, quid iis ad denarium solveretur, Cic. – m. per u. Akk., per te, C. Aquili, decidit P. Quinctius, quid liberis eius dissolveret, Cic. – m. cum u. Abl., cum propinquis suis decidit, ne reos facerent, Cic. – m. Abl. des Preises, quod, si quid adversi rei publicae imminebat, suā esset calamitate decisum, daß es damit durch das Unglück in seinem Hause abgetan wäre, es dabei mit dem U. s. H. sein Bewenden gehabt hätte, Aur. Vict. de vir. ill. 56, 4. – γ) absol. = die Sache (den Handel) abmachen, abtun, abschließen, nicht weiter verfolgen, ohne weiteres entscheiden, ein Abkommen (eine Abkunft) treffen, sich abfinden, mit de u. Abl., de rebus rationibusque societatis omnibus, Cic.: de sua parte, Cic.: de iure patriae, Iustin. – m. cum od. sine u. Abl., cum reo transigere, post cum accusatore decidere, Cic.: cum Chrysogono transigere atque decidere, Cic.: sine me————cum Flavio decidisti, Cic.: Flavium cum Fannio de Panurgo decidisse, qui nihil transegit, Cic.: inde ad Taurum cogitabam, ut cum Moraegene signis collatis, si possem, de servo tuo deciderem, um gegen M. (einen Räuberhauptmann) in offener Feldschlacht womöglich einen entscheidenden Schlag wegen deines (entlaufenen) Sklaven zu tun, Cic. – mit pro u. Abl., pro se, Cic.: cum Flavio pro societate, Cic.: ne pro libertate decidat (Chamade schlage), sed omnia experiatur, Sen. – m. Abl. des Preises, cum civitatibus pretio, Cic.: cum patrono pecuniā, ICt.: in iugera singula ternis medimnis, Cic. – mit apud se u. folg. ut u. Konj., apud me ipse decidi (ich bin mit mir ins reine gekommen); ut soloecismis non erubescerem, Sulp. Sev. vit. S. Mart. praef. § 5. – II) abprügeln, alqm verberibus, Hadrian. imp. bei Callistr. dig. 47, 21, 2 extr. – ⇒ Vulg. Perf.-Form decisimus, Gromat. vet. 362, 13.————————2. dē-cido, cidī, ere (de u. cado), herab-, herunterfallen, niederfallen, zu Boden fallen, absol., od. m. ex (e) od. m. ab od. m. de u. Abl., od. m. bl. Abl. (von wo?), m. in od. ad od. intra u. Akk. u. dgl., m. per u. Akk., m. cum u. Abl., I) eig.: a) v. lebl. Subjj.: subito ac nullo propellente lumen decidit et exstinguitur, Suet.: vaginā gladius eius elapsus decidit, Val. Max. – caelo (v. einem Meteorstein), Plin.: e superiore caelo, Plin.: u. (im Bilde) occasio quasi decidit de caelo, kam ganz ungesucht, Plaut.: Victoria vento icta (durch einen Windstoß) de podio decidit, Spart.: pars maior missilium (der ausgeworfenen Geschenke) intra popularia deciderat, Suet.: e basi statuae triumphalis titulus excussus vi procellae in monumentum proximum decidit, Suet.: gladius e manu elapsus in mediam cohortem hostium decidit, Iustin.: metentibus (den M.) cruentas spicas in corbem decidisse, Val. Max. So nun bes.: α) v. Blitze, niederfallen, einschlagen, fulmen decidens, Spart.: ab ipso (Iove) decidunt fulmina, Arnob.: decidit fulmen in lacum, Suet., in castra alcis, Frontin. – β) v. Gewande, von der Schulter herabfallen, si paulum progressis decidat toga, Quint.: sumenti virilem togam tunica lati clavi resuta ex utraque parte ad pedes decidit, Suet. – γ) v. Flüssigkeiten (Regen, Tau- od. Wassertropfen, Gewässern, Tränen), si decidit imber, Hor.: deciden-————tium aquarum sonus, Frontin. – vidi guttas e flore cruentas decidere, Ov.: decidens ab Alpibus Rhenus, Mela: amnis per uberrima arva decidens, Mela. – lacrimae in ora decidunt, Auct. consol. ad Liv.: fluvii, qui in nostrum mare decidunt, Mela: fons in Larium lacum decidit, Plin. ep.: ex quo (dorso) Asiae omnia fere flumina alia in Rubrum, alia in Caspium mare, alia in Hyrcanium et Ponticum decidunt, Curt.: Euphrates vaste decidit, Mela. – δ) von dem, was auf natürlichem Wege, von selbst od. künstlich sich trennt, sich loslöst u. abfällt, abfallen, ausfallen, si arundo (sagittae in vulnere haerentis) decidit solumque ferrum intus est, Cels. – v. Bäumen od. Pflanzen, decidunt sorbo universa folia, ceteris paulatim, Plin.: poma ex arboribus, cruda si sunt, vix evelluntur, si matura et cocta, decidunt, Cic.: arborum aliis decidunt folia, aliae sempiternā comā virent, Plin.: decidunt arbore glandes, Ov.: exspectatur, ut decidat oliva, Plin.: im Bilde, vera gloria radices agit atque etiam propagatur; ficta omnia celeriter tamquam flosculi decidunt, Cic. de off. 2, 43. – v. tier. Körper, cataplasma decidit, Cels.: crustae decidunt, Cels.: comae decidunt (im Alter), Hor.: dens decidit, dentes postremi decidunt, Plin.: pedes decidunt, fallen od. sterben ab, Cels.: capita omnibus simul statuis deciderunt, Suet.: equo dentes decidunt, Plin.: pennae, pavoni quae deciderant, Phaedr.: omnis fructus (= lana) iam illis (ovibus)————decidit, Plaut. – ε) v. Bergen, Gebäuden, niederfallen, niederstürzen, einfallen, montium decidentium moles, Plin. ep. 8, 17, 3: celsae graviore casu decidunt turres, Hor. carm. 2, 10, 10 sq.b) v. leb. Wesen: α) übh.: decidente equo, indem das Pf. niederstürzte, Frontin.: Camillus subito lapsu decidit, Val. Max.: u. (im Bilde) consistes aegre, nictu citius decidas, Laber. com. fr.: vide ne, dum ad cacumen pervenire contendis, cum ipsis ramis, quos comprehenderis, decidas, Curt.: dec. iuxta cubiculum eius, Suet.: dec. equo, Caes. u. Mart. od. ex equo, Plin. (vgl. unten m. in): ex superiore parte od. ex superiore loco, Cels.: ex alto, Cels.: u. bl. alto (v. Vögeln), Dict.: e summo toro, Ov.: per impluvium de tegulis, Ter. – dec. in casses, Ov.: in dolium, Iuven.: in fossam, Frontin.: in foveam, Phaedr., u. (bildl.) in hanc foveam, Lact.: in laqueos, Ov., u. (bildl.) suā sponte in hos laqueos, Lact.: in mare, Ov.: in puteum foveamque, Hor.: in praeceps, Ov.: in terram (von einem Vogel), Ov.: ex equo in terram, Nep.: acrem praedonum in turbam, Hor.: cum ponte in Tiberim, Aur. Vict. – m. Prädik.-Adi., columba decidit exanimis, Verg.: aves attonitae paventesque decidunt, Val. Max.: decido de lecto praeceps, Plaut.: vulnerato equo cum praeceps ad terram decidisset, Iustin.: vulpes inscia in puteum deciderat, Phaedr.: qui ab equo praeceps in Aleïa decidit arva, Ov. – im Bilde, ex astris————dec., aus seinem Himmel fallen (= von der Höhe seiner Vergötterung herabsinken), Cic. ad Att. 2, 21, 4. – β) prägn., tot niedersinken, hinsinken, sowohl gewaltsam durch fremde Hand usw., decidit percussus ab apro, Hygin.: si decidat hostis, Stat.: Phoebeo domitus Python cum decidit arcu, Claud. – als durch Krankheit, Schicksalsfügung, in den Tod-, ins Grab sinken, hinabsinken, scriptor abhinc annos centum qui decidit, Hor.: cuncti solstitiali morbo decidunt, Plaut.: nos ubi decidimus, quo pater Aeneas, Hor.: decidit in flore iuvent(a)e, Corp. inscr. Lat. 6, 6270.II) übtr.: a) herabfallen, herab- od. hinabsinken, α) von etw. sich entfernend, decido toto pectore, ich entschwinde ganz aus dem Herzen (jmds.), Tibull. 3, 1, 20 (vgl. εκ θυμοῦ πεσέειν, Hom. Il. 23, 595). – decido spe, de od. ab spe, es schlägt mir eine Hoffnung fehl, es fällt mir eine H. in den Brunnen, postquam spe decidit, Suet. Oth. 5, 1: quanta de spe decidi! um welche H. bin ich ärmer! Ter. heaut. 250: postquam (Antiochus) a spe societatis Prusiae decidit, Liv. 37, 26, 1. – β) in etw. geratend, in einen Zustand verfallen, αα) in einen physischen (mediz. t. t.): ne in malum habitum corpus eius decidat, metus est, Cels.: qui ex atra bile huc (in diese Krankheit) deciderunt, Cels.: is, qui ex quartana in hydropa (Wassersucht) deciderat, Cels. – ββ) ( wie καταπίπτειν) in einen moralischen: ne oculis quidem captus in hanc fraudem————tuam tam scelestam ac tam nefariam decidisti, Cic. Verr. 4, 101: fortuna, in quam deciderat (Hecuba) humili nomine accepto, Mela 2, 2, 7 (= 2. § 26).b) gleichs. tief hinabsinken, α) übh. durch Verfall des Vermögens, Ansehens wohin versinken, huc decidisse cuncta, ut etc., so weit sei es mit dem allgemeinen Verfall gekommen, daß usw., Tac. ann. 3, 59: nunc eo decidit (ist er so tief gesunken), ut exsul de senatore, rhetor de oratore fieret, Plin. ep. 4, 11, 1: ad eas rei familiaris angustias (in so traurige Vermögensumstände) decidit, ut etc., Suet. Claud. 9, 2: in maximis necessitatibus, ad quas libidine luxurieque deciderat, Schol. Iuven. 5, 3. – β) prägn., aus Mangel an Erfolg fallen, durchfallen, Mißerfolg haben, vom Redner, saepe illi bene cessit, saepe decidit, Sen. contr. 7. praef. § 5. – vom nachahmenden Schriftsteller, ego ab archetypo labor et decido, Plin. ep. 5, 10 (15), 1. – vom Feldherrn, non enim virtute hostium, sed perfidiā amicorum decidi, Nep. Eum. 11, 5. – ⇒ vulg. Pers.-Form decisimus, Grom. vet. 362, 13. -
17 defundo
dē-fulguro, āre, herabblitzen, Auson. perioch. Iliad. 5.\dēfūnctio, ōnis, f. (defungor), I) die Überstehung, Verrichtung, Salv. de gub. dei 1, 8. – II) der Tod, Iren. 1, 21, 5 u. 1, 24, 1. Vulg. Sirach 1, 13 u.a. Eccl.\dēfūnctōriē, Adv. (defunctorius), leichthin, oberflächlich, causam suam agere, Sen. contr. 10, 3 (31), 18: petere alqd, Ulp. dig. 38, 17, 2.\dēfūnctōrius, a, um (defungor), leichthin gemacht, oberflächlich,Petron. 132, 10 u. 136, 5.\\dē-fundo, fūdī, fūsum, ere, I) herab- od. hinabgießen, -schütten, von oben eingießen, im Passiv sich herabergießen, herabströmen, a) übh.: ut sint fenestrae (die Fenster = die Leute im Fenster) contentae patulas defundere pelves, Iuven.: plurimus auster defundit imbres, Stat.: ovi et album et vitellum in vas defundendum est, Cels.: puteus brevis in tenues plantas facili defunditur haustu, Iuven.: ex uno fonte in occidentem orientemque defusi amnes, Sen.: et (arcus, Regenbogen) caelo defusum reddit aequor,————gibt den herabgeströmten Regen dem H. zurück, Lucan.: donec abundanter defuso sanguine late procubuit moriens, Sil. – im Bilde, sic flumine largo plenus Pierio defundis pectore verba, Petron. poët. 5. v. 24 sq. – b) insbes.: α) einem Tiere in einen Körperteil von oben eingießen, einflößen, potionem, Veget. mul.: alqd in nares, in fauces, Veget. mul.: alqd per os, per dextram narem, Veget. mul. – β) spendend herabgießen, -schütten, spenden, aurea fruges Italiae pleno defundit Copia cornu, Hor. ep. 1, 12, 29. – u. als Libation, def. merum pateris (aus Sch.), Hor. carm. 4, 5, 33: Mercurio (dem M.) delibamenta, Val. Max. 2, 6, 8. – II) weggießen, bes. in ein anderes Gefäß abgießen, abschütten, abfüllen, aquam, Vitr.: aquam non omnem, Cato: omne ius, Col.: vinum, Hor. u. Pallad.: vina Manlio Torquato consule defusa, Porphyr. Hor. epod.: defusa Massica prisco cado, Gratt.: quibus vinum defusum de pleno (vom vollen Fasse) siet, Lucil. 1175: def. aquam in vas plumbeum, Col.: oleum in fictilia labra, Col.: ceram per stramenta, Col. -
18 praesagium
praesāgium, iī, n. (praesagio), I) die Vorempfindung, Ahnung, mit subj. Genet., vatum, Ov. – mit obj. Genet., malorum, Tac.: non sine praesagio quodam fati imminentis, Flor.: absol., cum praesagiis tangi se diceret, Sen. rhet. – II) übtr., die Vorhersagung, Vorherverkündigung, Weissagung, Prophezeiung, u. das vorhersagende Vorzeichen, Anzeichen, m. subj. Genet., Tiberii de Servio Galba, Tac.: equorum praesagia ac monitus. Tac. – m. obj. Genet., praesagia atque indicia futuri periculi, Vell.: praesagia mortis, Suet.: ibi defunctus fatale praesagium (Pr. von seinem Schicksal) implevit, Tac.Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > praesagium
-
19 defungi
1) совершать, def. munere accusandi (1. 1 § 6 D. 48. 16), operula (1. 3 D. 50, 14). 2) отделываться, освобождаться (I. 1 § 1 D. 47, 6): def. noxae deditione (1. 37 § 1 D. 9, 2); (1. 11 § 12 D. 19, 1). 3) = vita defungi s. fungi, умереть (1. 26 § 5 D. 23, 4. 1. 40 pr. D. 29, 1);capita defuncta (1. 68 § 2 D. 7, 1);
defunctus, покойник, successio in universum ius, quod def. habuit (1. 24 D. 50, 16); (1. 59 D. 50, 17).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > defungi
-
20 dē-fungor
dē-fungor fūnctus, ī, to have done with, acquit oneself of, discharge, perform, finish: omni populari concitatione: periculis: honoribus: proelio, L.: unius poenā, L.: laboribus, H.: defuncta corpora vitā, dead, V.: terrā, O.: parvo victu, to be content with, Cu.: defunctum bello barbiton, discharged from service, H.: Defunctus iam sum, i. e. out of danger, T.: utinam hic sit modo Defunctum, that this were the end, T.—To die, Ta., Cu., O.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Defunctus — (lat.), ein Verstorbener; Defuncta, eine Verstorbene; Defunction, das Ableben … Pierer's Universal-Lexikon
Defunctus — (lat.), ein Verstorbener; defuncta, eine Verstorbene; Defunktion, Ableben, Tod … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Defunctus — Defunctus, lat., der Verstorbene; Defuncta, die Verstorbene; pro defunctis, für die Verstorbenen … Herders Conversations-Lexikon
defunctus — /dafan(k)tas/ Dead. Defunctus sine prole, dead without (leaving) issue … Black's law dictionary
defunctus — /dafan(k)tas/ Dead. Defunctus sine prole, dead without (leaving) issue … Black's law dictionary
defunctus sine prole — dead without (leaving) issue … Black's law dictionary
defunctus sine prole — dead without (leaving) issue … Black's law dictionary
haereditas est successio in universum jus quod defunctus habuerit — /haredataes est sakses(hXi)yow in yuwnavarsam jas kwod dafagtas habyiiwarat/ Inheritance is the succession to every right which the deceased had … Black's law dictionary
haereditas nihil aliud est, quam successio in universum jus, quod defunctus habuerit — /haredataes nay(h)al aeliyad est, kwaem saksesh(iy)ow in yuwnavarsam jas, kwod dafagktas habyuwarat/ The right of inheritance is nothing else than the faculty of succeeding to all the rights of the deceased … Black's law dictionary
haereditas est successio in universum jus quod defunctus habuerit — /haredataes est sakses(hXi)yow in yuwnavarsam jas kwod dafagtas habyiiwarat/ Inheritance is the succession to every right which the deceased had … Black's law dictionary
haereditas nihil aliud est, quam successio in universum jus, quod defunctus habuerit — /haredataes nay(h)al aeliyad est, kwaem saksesh(iy)ow in yuwnavarsam jas, kwod dafagktas habyuwarat/ The right of inheritance is nothing else than the faculty of succeeding to all the rights of the deceased … Black's law dictionary