-
1 blés
from blása. -
2 sam-blása
blés, to conspire, Bs. ii. 72. -
3 BLÁSA
* * *(blæs; blés, blésum; blásinn), v.1) to blow, of the wind;blásandi byrr, a spanking breeze;2) to blow with the mouth (hann blés í kross yfir drykk sínum); to pant (hestrinn tók at frýsa ok blása);blása við to draw a deep breath, to sigh (jarl blés þá við mœðiliga);fig., blása móti e-m, to be unfavourably disposed towards one;3) with dat., to set in motion by blowing or breathing;blés mœðiliga öndinni, breathed hard;blása e-m e-u í brjóst, to inspire, suggest a thing to one (guð blés henni því í brjóst);blása eldi, eitri, of serpents;blása lúðri, horni, to blow the trumpet, horn;blása liði (troops) til landgöngu;blása til stefnu, to a meeting;blása herblástr, to sound an alarm;5) to melt, cast (blása gullmálm, rauða);yxn tveir ór eiri blásnir (cast);6) to blow up, inflate (sem belgr blásinn);7) impers., blés upp fótinn, kviðinn, the leg, belly, swelled up;of land, to be laid bare, stripped of the turf (hafði blásit hauginn ok lá silfrit bert).* * *blés, blésu, blásit; pres. blæss, [Ulf. blêsan, a redupl. verb; Germ. blasen; Swed. blåsa; cp. Engl. blow ( blast); A. S. blâvan; Lat. flare.]I. to blow, Lat. flare, of the wind; the naut. alliterative phrase, blásandi byrr, a fresh breeze, Fms. vii. 287; vindrinn blæs og þú heyrir hans þyt, John iii. 8.2. act. to blow a trumpet, sound an alarm, with dat. of the people and the instrument, the act of blowing in acc.; b. lúðri, Fms. vii. 287; var blásinn herblástr, sounded an alarm, ix. 358; b. liði ( troops) til ofangaungu, Orkn. 350, Bret. 46; b. til stefnu, to a meeting, Fms. vii. 286; konungr lét b. öllum mönnum ór bænum, ix. 304; b. til þings, viii. 210; til héraðstefnu, ix. 255, v. l.: absol., þá bað hann b., sound the attack, viii. 403.β. to blow the bellows; blástu (imperat.) meir, Landn. 270 (in a verse), Edda 69, 70.γ. to melt, cast, the metal in acc.; hann blés fyrstr manna rauða á Íslandi, ok var hann af því kallaðr Rauðabjörn, Landn. 71, cp. Sks. 163; b. gullmálm, Bret. 4; sumir blésu ok steyptu af málmi Guðs líkneski, Barl. 139; sem af glóanda járni því er ákafliga er blásit í eldi, Fms. viii. 8; yxn tveir ór eiri blásnir ( cast), Bret. 22.δ. to swell, blow up; létt sem belgr blásinn, Fms. x. 308.II. to breathe, Lat. spirare; svá sem andi blæsk af munni, Eluc. 4: to blow with the mouth, hann blés í kross yfir drykk sínum, Fs. 103; bléss hann á þá og sagði, með-takið þeir Heilagan Anda, John xx. 22; b. við, to draw a deep breath; hón blés við ok svarar, Clem. 50; jarl blés þá við mæðiliga, Fs. 10, Magn. 444: to sigh, of a sick man, Gísl. 47; b. hátt við, Bjarn. 24: without ‘við,’ Sturl. i. 20; b. eitri, eldi (of serpents or dragons), to snort, Edda 42; of a horse, Greg. 49.2. theol. to inspire; Guð blés sínum anda (dat.) í brjóst honum, Fms. i. 142, 199; Guð blés henni því í brjóst, Stj. 160 (cp. innblástr).3. b. móti e-m, to conspire against one, Fms. vii. 164: in the phrase, ‘to blow not a hair off one’s head,’ Jarl mælti, at eingi skyldi b. hár af höfði Sveini, no one should dare to make a hair move on his head, Orkn. 252.III. impers.:1. medic. to ‘boulne,’ swell, from sickness, wounds …, the wound or swollen limb in acc.; hann svall svá ákafliga, at allan blés kviðinn, Bs. i. 319; sár Gríms varð illa, ok blés upp fótinn, Dropl. 36, Grett. 153; hann blés allan, Bs. i. 116.2. of land, to be laid bare, stripped of the turf by wind; hafði blásit hauginn ok lá silfrið bert, Fms. iv. 57.3. in supine, and partic. the personal construction reappears; á Ormarsstöðum þar sem er blásið allt, where all is stripped, barren, Landn. 280; meltorfa blásin mjök, stripped, barren, Hrafn. 27: medic., hin hægri geirvartan var blásin upp, 655 xxxii. 10; hans hörund var allt blásit, Fas. i. 286, Rb. 374; sýndist fótrinn blásinn ok kolblár, Grett. 152. -
4 blasa
* * *(blæs; blés, blésum; blásinn), v.1) to blow, of the wind;blásandi byrr, a spanking breeze;2) to blow with the mouth (hann blés í kross yfir drykk sínum); to pant (hestrinn tók at frýsa ok blása);blása við to draw a deep breath, to sigh (jarl blés þá við mœðiliga);fig., blása móti e-m, to be unfavourably disposed towards one;3) with dat., to set in motion by blowing or breathing;blés mœðiliga öndinni, breathed hard;blása e-m e-u í brjóst, to inspire, suggest a thing to one (guð blés henni því í brjóst);blása eldi, eitri, of serpents;blása lúðri, horni, to blow the trumpet, horn;blása liði (troops) til landgöngu;blása til stefnu, to a meeting;blása herblástr, to sound an alarm;5) to melt, cast (blása gullmálm, rauða);yxn tveir ór eiri blásnir (cast);6) to blow up, inflate (sem belgr blásinn);7) impers., blés upp fótinn, kviðinn, the leg, belly, swelled up;of land, to be laid bare, stripped of the turf (hafði blásit hauginn ok lá silfrit bert).* * *t; sup. blasað, [Engl. blaze], of places, in the phrase, b. við, to lie full and open before the eye (mod.) -
5 RAUÐI
m. bog iron ore;blása rauða, to smelt iron ore.* * *a, m. red iron-ore, haematite, from which the Norse settlers wrought iron (whence rauða-blástr, m. = the forging of haematite); hann bjó í Dalsminni (in western Icel.), hann blés fyrstr manna rauða á Íslandi. ok var hann af því kallaðr Rauða-Björn, Landn. (Melab.) 71; Skallagrímr var járnsmiðr mikill ok hafði rauða-blástr mikinn á vetrinn, Eg. 141, cp. the description in Sks. 162, 163; for remains of furnaces found in Icel. see Eggert Itin. ch. 575. 719, 720: for the phrase rauða undr, the red wonder Sks. l. c.:— ore, hann (Saturnus) fann ok rauða þann í jörðu er hann blés gull af, Edda (pref.) 148. -
6 aldr-tili
a, m. [cp. as to the last part, Germ. ziel], death, loss of life, exitium; rather poët.; or in prose only used in emphatic phrases; hefir þó lokit sumum stöðum með aldrtila, has ended fatally, Fms. viii. 153; ætla ek þær lyktir munu á verða, at vér munim a. hljóta af þeim konungi, he will prove fatal to our family, Eg. 19; mun ek þangað sækja heldr yndi en a. (an alliterative phrase), Bret. 36; údæmi ok a., 38:—the words, Acts ix. I, ‘breathing out tbreatenings and slaughter,’ are in the Icel. translation of the year 1540 rendered ‘Saul blés ógn og aldrtila.’ -
7 dumba
f. dust, cloud of dust.* * *u, f. a mist; cp. the mod. dumbungr, m. a dark, misty, gloomy sky. dumbungs-veðr, m. gloomy weather. In the east of Icel. dumba is the bran of oats when ground, Fél. ii. 155; in Edda (Gl.) it is even mentioned as a sort of seed; hann (the wizard) hristi einn poka, ok þar ór fýkr ein dumba svört ( black powder like mist) … blés þar ór vindi miklum móti dumbunni, svá at hon fauk aptr í augu á Gríms mönnum, svá þeir urðu þegar blindir, Fas. iii. 338. dumbr, m. id., also occurs as a name of a giant, the misty; the Polar Sea is called Dumbs-haf = the Misty, Foggy Sea, cp. Bárð. ch. 1; cp. also Gr. τυφος, τυφών, which probably are kindred words. -
8 KROSS
* * *(pl. -ar), m.1) cross, crucifix;2) sign of the cross; í kross, cross-wise, in the form of a cross (leggja hendr í kross; rétta sik í kross).* * *m.; the earliest poets use the Lat. form, but as masc., helgum crúci, Edda 92 (in a verse); merki crúcis, Líkn. 52, which form remains in the pr. name Krysi-vík, Kryci-vika, q. v.; [like A. S. and Engl. cross, Hel. cruci, Germ. kreuz, Swed.-Dan. kors, from Lat. crux]:—a cross, Bs., N. T., Pass., Vídal. passim.2. the holy rood, crucifix, in the Roman Catholic times; Valgarðr braut krossa fyrir Merði ok öll heilög tákn, Nj. 167; taka kross í hönd sér, of one taking an oath, Grág. i. 64; hann lét einn gullkross göra ok síðan vígja, Fms. vi. 142; í bríkum ok krossum, Bs. i. 132. These holy roods were erected on high roads, and worshipped,—hón hafði bæna-hald sitt á Krosshólum, þar lét hón reisa krossa, Landn. 111; þeir höfðu krossa tvá, þá er nú eru í Skarði inu eystra, merkir annarr hæð Ólafs konungs en annarr hæð Hjalta Skeggjasonar, Bs. i. 21: allit., kirkja eðr kross, fara til kirkju eða kross, to go to worship at church or cross, Hom. (St.); hann kom hvárki til kross né kirkju, Art. 21; hafnar-kross, Bs. i. 607, (see höfn); hinn þriðja dag í Jólum at kveldi var hón at krossi, she was worshipping at a cross, 370, cp. 607; kross-smíð, the carving of a cross, Ann. 1334. Many local names bear witness to this cross-worship, which answers to the hörgar of the heathen age, cp. the passage in Landn. l. c.; Þorkell er svá baðsk fyrir at krossi, gott ey gömlum manni, gott ey ungum manni, Landn. 45. Kross, Kross-á, Krossár-dalr, Kross-áss, Krossa-nes, Krossa-vík (whence Krossvíkingar, Ísl. ii), Kross-holt, Kross-hólar, Kross-sund, as also Krysi-vík (q. v.) in southern Icel., prob. from a harbour cross being erected there, Landn., Sturl., the map of Icel., cp. Engl. and Scot. Holy Rood:—the name of several ancient poems, Kross-drápa, Kross-vísur. 3. the sign of the cross (signa or signa sig); Skíði görði skyndi-kross skjótt með sinni loppu, Skíða R. 125; í kross, adv. cross-wise, in form of a cross; þat kallaði hann svá er í kross var sprungit, Glúm. 383; ok var hvártveggi brenndr í kross, Nj. 209; þat hafði hann helzt til trúar, at hann blés í kross yfir drykk sínum, Fs. 103.4. a cross used to summon people to a meeting (the Scot. Fiery cross), called skera kross, Grág. i. 166, 446, 447, N. G. L. i. 11, 348, 378, answering to the heathen her-ör.COMPDS: krossalauss, krossband, krossbinda, krossbúza, krossdúkr, krossfall, krossfé, krossferill, krossför, Krossgildi, krossgötur, krosshús, krossmaðr, krossmaðra, krossmark, krossmerki, Krossmessa, krossmessudagr, krosspísl, KrossSaga, krossskjöldr, krossskurðr, krosstákn, krosstíðir, krosstré, krossurt, krossvarða, krossvegr, krossviðr, krossvíti. -
9 LÆR
n.1) the leg above the knee, thigh (Kolskeggr hjó á lærit ok undan fótinn);2) ham, of meat (lær af þrevetrum uxa).* * *n., mod. læri, [A. S. lire; Scot. lyre = the fleshy parts of the body; Old Engl. leere = skin; Dan. laar]:—the thigh, the leg above the knee; hjó á lærit ok undan fótinn, Nj. 97, Glúm. 380; taka í mitt lær, Fbr. 53; Icvsti holdit allt af lærinu, Róm. 239; blés upp allan fótinn, lærit tók þá at grafa, Grett. 153; lærit upp at smá-þörmum, 154:—of a beast, á lær galtanum, Gullþ. 15.II. a ham, of meat; eða tvau lær hengi, þars ek hafða eitt etið, Hm. 66; þó at eitt lær hengi upp, N. G. L. i. 349; lær oxans tvau ok báða bógana, Edda 45; lær af þrévetrum oxa, O. H. L. 60; sjaldan liggjandi úlfr lær um getr, né sofandi maðr sigr, Hm. 57. -
10 nös-gás
-
11 stútr
* * *m. [Dan. stud; Swed. stilt; Engl. stút; akin to stuttr?], a bull, D. N. i. 63, iv. 664, 782, Boldt 165, 167; uxa-stútr; this sense, however, is not in use in Icel.II. metaph. the butt end of a horn (used as a cup or vessel); Heimdæll gaf honum höggit þat, horns með stúti sínum, Skíða R. 126.2. a stumpy thing; drykkju-stútr, a kind of can, Bs. i. 877; ferju-stútr, a stumpy ferry-boat, Fbr.: the neck of a bottle is called stútr, flösku-stútr:— the spout of a kettle or can, Ingveldr tók við katlinum, blés í stútinn og setti hann á borðið og tók að skenkja kaffeð, Piltr og Stúlka 51. -
12 SVELLA
(svell; svall, stillum; sollinn), v. to swell (sár pat tók at s. ok þrútna); of wrath, anger (nú svall Sturlungum mjök móðr).* * *pres. svell; pret. svall, pl. sullu; subj. sylli; part. sollinn; [A. S. swellan; Engl. swell; Germ. schwellen; Dan. svolne; Swed. swälla; cp. Goth. uf-swalleins = φυσίωσις]:—to swell; skip konungs vóru sett mjök ok sollin, of ice, Ó. H. 182; húfr svall, sjór svellr, sollit haf, sollinn sær, éli sollinn, veðr-sollinn, hrími sollinn (of the waves), Lex. Poët.: of a wound, sár þat tók at þrútna ok svella, Fms. ix. 276; sárit var sollit, ÓH. 223; hestrinn svall svá ákafliga at allan blés kviðinn, Bs. i. 319.2. metaph. to swell, of wrath, anger; með sollinni þykkju, Mar.; sollin reiði, Al. 3; nú svall Sturlungum mjök móðr, Bs. i. 521; móðr svall Meila bróður, Haustl.; þá svall heipt í Högna, Bragi; synd hans svall, Sól. 5; sútir sullu mér, 38; sorg svall, Bs. ii. (in a verse); af slíkum hlutum svall mjök með þeim biskupi ok Ásgrími, i. 730. -
13 VÁÐ
n. wading place, ford (þar var þá v. á ánni, er nú er ekki).* * *vóð, voð, f.; [A. S. wæd; remains in Engl. widow’s weeds]:—a piece of stuff, cloth, as it leaves the loom; sat þar kona sveigði rokk, breiddi faðm bjó til váðar, Rm. 16; segl hvítt sem snjór af Háleyskum váðum, Fagrsk. ch. 102; ef segl er eigi fengit, skal gjalda sex aura … en ef einnar váðar missir (i. e. one breadth of the sail is missing, if it be short by one váð), þá er maðr sekr sex aurum, N. G. L. i. 199; cp. hafnar-váð, a common cloth; álna hafnar-váðar, Vm. 103; þetta á kirkja í lausa gózi, kýr sex ok sex hundruð í hafnar-váðum, Pm. 57; þrjá-tigi hundruð vöru ok hafnar-váða, Dipl. ii. 6, iii. 8; gefa úmaganum tólf álnir hafnar váðar á hverjum misserum til klæða sér, Vm. 117, D. N. ii. 225, iii. 451, Munk. 66; also called hafnar vaðmál, D. N. i. 134, Grág.; vöru-váð and sölu-váð, a common cloth in trade, see vara, sala.II. metaph. a fishing-net is called váð; veiða, draga váð at hváru landi, Grág. ii. 349 (Jb. 305); as also in mod. usage; this may be the ‘wad’ in the Scottish ballad cited s. v. aflausn; in the Icel. reference, Fbr. 154, ‘vað’ may be = váð: in poets also of the sail, greiða náir glygg váð … hríð féll í bug váða … váð blés, Lex. Poët.; cp. váð-hæfr.III. a ‘weed,’ cloth, cut and sewn; váðir mínar gaf ek tveimr trémönnum, Hm. 48; kven-váðir, a woman’s weeds, Þkv.; matar ok váða er manni þörf, Hm. 3: allit., vápn eða váðir, Grág. ii. 8; vápnum ok váðum skolu vinir gleðjask, Hm. 40: poët., Högna váð, Héðins váð, váðir Váfaðar, the weed of H., etc., i. e. armour, the coat of mail, Lex. Poët.; her-váðir, id.; heiðingja váðir, ‘wolf’s weed,’ i. e. wolf’s hair, Akv. 8; hvíta-váðir, see hvítr.B. COMPDS: váðáss, váðbeðr, váðfeldr, váðagangr, váðhæfr, váðker, váðmál, váðmeiðr, váðarvarp, váðverk, váðvirkja. -
14 VINDR
I)(-s or -ar), m.1) wind; v. var á norðan, it blew from the North;2) air (gekk svá milli úvina sinna náliga sem hann œði vind).m. winding-stairs.(vind, vint), a. awry.* * *m. [Ulf. winds = ἄνεμος; A. S., Engl., and Germ. wind; O. H. G. wint; Lat. ventus]:—the wind, passim: the air, fram í loptið í vindinn, into the air, Fms. vi. 313; sem hann væði vind, 419; kasta e-u út í vind, Mar.; verpa orðum í vind, id.; láta e-t sem vind um eyrun þjóta (see eyra): allit., veðr ok vind, kvíða fyrir vind ok vatn, Fms. viii. 234; í vindi skal við höggva, Hm.; þokur miklar en vinda litla, Ld. 74; vindr hafði hlaupit milli, Bs. i. 336; blés mikinn vind á ljósit en þat sloknaði, Bárð. 180; gékk vindr ór filnum, Al. 144; austan-v., vestan-v., sunnan-v., norðan-v. (but út-synningr, land-nyrðingr, etc., of the ‘middle-airts’).B. COMPDS: vindauga, vindbelgr, vindblaka, vindblástr, vindblær, vindbylr, vindegg, vindfrosinn, vindfullr, vindsfullr, vindgangr, vindgluggr, vindsgnýr, vindgul, vindheimr, vindhjálmr, vindkaldr, vindker, vindlauss, Vindlér, vindlítill, Vindlóni, vindrúm, vindstæði, vindsvalr, vindþrotinn, vindþrútinn, vindþurr, vindæð, vindöld.
См. также в других словарях:
bles — bles·bok; bles·mol; col·ly·wob·bles; gib·bles; hum·bles; im·meu·bles; meu·bles; num·bles; pee·bles·shire; ris·i·bles; sham·bles; um·bles; bles; bles·buck; pee·bles; … English syllables
Bles — Bles, Henry de B., auch Hendrik met de Bles genannt, Historien u. Landschaftsmaler, geb. 1480 zu Bovines, war einer der ersten, welcher die Landschaft als ein selbständiges Kunstobject betrachtete. Er hielt sich eine Zeit lang in Italien auf,… … Pierer's Universal-Lexikon
Bles — Bles, 1) Hendrik met de, niederländ. Maler, geb. um 1480 in Bouvignes bei Namur, hielt sich längere Zeit in Italien auf und starb nach 1521 wahrscheinlich in Lüttich. Er nannte sich auf seinen Bildern Henricus Blesius und malte Porträte und… … Meyers Großes Konversations-Lexikon
bles- — *bles germ.?, Verb: nhd. weiß sein ( Verb); ne. be white; Hinweis: s. *blesa ; Etymologie: s. ing. *bʰles ?, Verb, glänzen, Pokorny 158; vergleiche … Germanisches Wörterbuch
bles — obs. form of blaze n … Useful english dictionary
Bles — Procession to Golgatha Herri met de Bles (auch Henri de Dinant, Herry Patenier, Hendrick met de Bles; * um 1500/10 in Bouvignes sur Meuse/Dinant; † zwischen 1555 und 1560 in Antwerpen oder Ferrara) war ein flämischer Landschaftsmaler der… … Deutsch Wikipedia
Bles — Blẹs, Herri met de, flämischer Maler, * Bouvignes (heute zu Dinant) um 1510, ✝ Antwerpen oder Ferrara nach 1555; vielleicht identisch oder (nach neuerer Forschung) in verwandschaftlichem Verhältnis mit Herri (Hendrik) Patenir, dem Neffen von J … Universal-Lexikon
Bles Bridges — (22 July 1947 ndash; 24 March 2000). He was born Lawrence John Gabriel Bridges, but became known as Bles Bridges. His Irish granddad called him Bles, because he has very thin hair from an early age. He was a much loved South African singer. He… … Wikipedia
bles|bok — «BLEHS BOK», noun. a large South African antelope having a white spot on the face. ╂[< Afrikaans blesbok < Dutch bles blaze2 + bok he goat, buck] … Useful english dictionary
bles|buck — «BLEHS BUHK», noun. = blesbok. (Cf. ↑blesbok) … Useful english dictionary
Blés de la Sainte-Barbe — Blé de la Sainte Barbe Les blés de la Sainte Barbe font partie des traditions provençales de Noël. Sommaire 1 Histoire … Wikipédia en Français
