-
1 мирно
barış yoluyla; barışçı yoldan ( мирным путём); tatlılıkla; işi tatlıya bağlayarak ( по-хорошему) -
2 мирный
1) ( миролюбивый) barışsever; barışçı2) ( невоенный) barış °ми́рное сотру́дничество — barışçı işbirliği
ми́рные предложе́ния социалисти́ческих стран — sosyalist ülkelerin barışçı önerileri
ми́рные перегово́ры — barış görüşmeleri
ми́рное населе́ние — sivil halk
ми́рное реше́ние пробле́мы — sorunun barışçı yoldan çözümü
ми́рная конфере́нция — barış konferansı
испо́льзование ко́смоса в ми́рных це́лях — uzayın barışçı amaçlarla kullanımı / kullanılması
в ми́рных усло́виях — barış koşulları içinde / altında
ми́рная поли́тика — barış politikası
ми́рный догово́р — barış antlaşması
3) ( спокойный) sakin; huzur dolu -
3 мир
I м1) ( вселенная) evren2) ( Земля) dünya3) врз dünya; âlemмир социали́зма, социалисти́ческий мир — sosyalist dünya
в ми́ре нау́ки — bilim dünyasında
мир живо́тных и расте́ний — hayvan ve bitki dünyaları / âlemleri
есть ли жизнь в други́х мира́х? — diğer dünyalarda yaşam var mı?
••II мс ми́ру по ни́тке - го́лому руба́шка — погов. her sakaldan bir tel çekseler köşeye sakal olur
1) barışмир во всём ми́ре — dünya barışı
защи́та ми́ра — barışın korunması
2) dirlik; barış; huzur ( покой)в семье́ нет ми́ра — ailede dirlik / barış yok
он хо́чет ми́ра и поко́я — rahat ve huzur istiyor
-
4 бороться
savaşmak,mücadele etmek,boğuşmak* * *1) врз savaşmak; mücadele etmek; savaşım / mücadele / kavga vermek; boğuşmakборо́ться за мир — barış savaşımı / mücadelesi vermek, barış için savaşmak
боро́ться за интере́сы рабо́чего кла́сса — işçi sınıfının çıkarlarını savunmak
боро́ться с контрреволю́цией — karşıdevrimle savaşmak
боро́ться про́тив раси́зма — ırkçılığa karşı savaşmak
боро́ться за власть — iktidar mücadelesi / kavgası yapmak
боро́ться за высо́кий урожа́й — ürünün bol olması için çaba(lar) göstermek
боро́ться с тру́дностями — zorlukları yenmeye çalışmak, zorluklarla boğuşmak
на симпо́зиуме боро́лись две иде́и — sempozyumda iki düşünce çakışmıştı
боро́ться со сме́ртью — ölümle güreşmek / pençeleşmek
боро́ться с во́лнами — dalgalarla boğuşmak
боро́ться с эпидеми́ческими боле́знями — salgın hastalıklarla mücadele etmek
боро́ться за ли́дерство — спорт. liderlik için çekişmek
боро́ться за очки́ — спорт. puan mücadelesi yapmak
в э́том де́ле ему́ с тобо́й не боро́ться — bu işte seninle yarışamaz / boy ölçüşemez o!
2) спорт. güreşmek, güreş tutmakв мо́лодости и я боро́лся — ben de gençliğimde güreş tuttum
••боро́ться с (сами́м) собо́й — nefis mücadelesi yapmak
боро́ться со сном — uykuyla boğuşmak
-
5 за
1) ( на ту сторону) arkasına; ardına; ötesine; dışına ( за пределы)поста́вить что-л. за шкаф — dolabın arkasına koymak
распространи́ться за Ура́л — Uralların ötesine yayılmak
пое́хать за́ город — şehir dışına gitmek; kıra gitmek
2) ( по ту сторону) arkasında; ardında; ötesinde; dışında ( за пределами)за гора́ми — dağların ardında
реши́ть вопро́с за закры́тыми дверя́ми — sorunu kapalı kapılar ardında halletmek
за облака́ми — bulutların ötesinde
за́ городом — şehir dışında
3) (около, у) başına; başındaсиде́ть за столо́м — masa başında oturmak
сесть за пиани́но — piyano başına oturmak
4) (до какого-л. временного или пространственного предела) kala; kalırkenза день до сва́дьбы — düğüne bir gün kala
за ми́лю до по́рта — limana bir mil kala
5) ( на расстоянии) ötede; uzaktaего́ за версту́ ви́дно! — bir fersah uzaktan görülür!
6) (при указании на лицо, предмет, до которого дотрагиваются)...dan;...aвзять кого-л. за́ руку — elinden / kolundan tutmak
держа́ться за пери́ла — parmaklığa tutunmak
7) (во время чего-л.)...da, sırasındaза обе́дом — yemekte, yemek sırasında, yemek yerken
я заста́л их за игро́й в ша́шки — onları dama oynarken buldum
8) ( в течение)...da, içindeза́ год — bir yılda; bir yıl içinde
да́нные за́ два го́да — iki yılın verileri
впервы́е за пять лет — beş yıldan beri ilk kez
за коро́ткое вре́мя — kısa zamanda
за че́тверть ча́са — çeyrek saatte
реши́ть зада́чу за мину́ту — problemi bir dakikada çözmek
9) (вместо кого-л.) yerine; olarak (в качестве кого-л.)распиши́сь за него́ — onun yerine sen imzala
рабо́тать за секретаря́ — katip olarak çalışmak
есть за трои́х — üç kişinin yediğini yemek
10) (в возмещение, в обмен)...a, karşılığında; içinза де́ньги — para karşılığında
за э́ти де́ньги он рабо́тать не бу́дет — bu paraya çalışmayacak
надба́вка за сверхуро́чную рабо́ту — fazla mesai zammı
он не хоте́л рабо́тать за таку́ю зарпла́ту — bu ücretle çalışmak istemiyordu
покупа́ть нефть за до́ллары — petrolü dolar karşılığı almak
купи́ть что-л. за рубль — bir rubleye almak
продава́ть что-л. по рублю́ за килогра́мм — kilosunu bir rubleden satmak
что / ско́лько он получа́ет за свой труд? — emeği karşılığında / emeğine ne alır?
11) (ради, в пользу, во имя) için; uğruna; uğrundaборьба́ за незави́симость — bağımsızlık için / uğruna savaşım
стоя́ть / выступа́ть за мир — barıştan yana olmak
ты за каку́ю кома́нду (боле́ешь)? — hangi takımdansın?, hangi takımı tutuyorsun?
ты за кого́? — kimden yanasın?
12) (одно вслед за другим; преследуя) arkasından; ardındanоди́н за други́м — birbiri arkasından
идёт ме́сяц за ме́сяцем — aylar birbirini kovalıyor
он идёт за на́ми — arkamızdan geliyor
мы пошли́ за ним — ardına düştük
чита́ть кни́гу за кни́гой — kitap üstüne kitap okumak
13) (с целью получить, достать что-л.) için;...mayaон пошёл за хле́бом — ekmek almaya gitti
обрати́ться к кому-л. за по́мощью — yardım için birine başvurmak
сходи́ за ребёнком — gidip çocuğu getir
14) (по причине, вследствие) için,...dan dolayı / ötürü;...dığı için,...dığından (dolayı)за недоста́тком вре́мени — vakit dar olduğu için / olduğundan
за неиме́нием ну́жных материа́лов — gerekli malzeme yokluğu nedeniyle
уважа́ть кого-л. за хра́брость — cesareti için saymak
за э́то он досто́ин похвалы́ — bundan dolayı övgüye layıktır
извини́те меня за гру́бость — kabalığımı affediniz
наказа́ние за мале́йшее неповинове́ние — en küçük bir itaatsizliğin cezası
15) (свыше какого-л. предела) aşkın; fazlaему́ уже́ за со́рок — kırkını aşkın / geçkin
(вре́мя) бы́ло за́ полночь — saat geceyarısını geçmişti
16) ( указывает на направление действия) içinборо́ться за свобо́ду — özgürlük için mücadele vermek
движе́ние за мир — barış hareketi
уха́живать за больны́м — hastaya bakmak
следи́ть за игро́й — oyunu izlemek
17) ( в тостах)...a; içinза ва́ше здоро́вье! — sağlığınıza!
за мир и дру́жбу! — barış ve dostluk için!
••за по́дписью Ивано́ва — İvanov imzalı
за но́мером три — üç numaralı
о́чередь за ва́ми — sıra sizde
де́ло за деньга́ми — iş paraya kaldı
проводи́ть вре́мя за чте́нием — vaktini okumakla geçirmek
закры́ть за собо́й дверь — kapıyı üstüne kapatmak
об э́том он был оповещён за неде́лю — bu kendisine bir hafta öncesinden duyuruldu
о́чень рад за Вас — sizin için / hesabınıza çok sevindim
что он за челове́к? — o, nasıl adamdır?
что за гла́зки! — bunlar nasıl göz!
мы прие́дем за ва́ми — sizi gelip alacağız
кто отве́тствен за э́то? — bundan sorumlu kim?
де́сять мину́т не счита́лись за опозда́ние — on dakika rötardan sayılmazdı
быть за́мужем за... — karısı olmak
-
6 сторонник
мyanlı, yandaş, taraflıмиллио́ны сторо́нников ми́ра — milyonlarca barış yandaşı
Конгре́сс сторо́нников ми́ра — Barış Kongresi
сторо́нник рефо́рм — reform yanlısı, reformcu
сторо́нник социа́льной справедли́вости — sosyal adaletçi
быть сторо́нником чего-л. — bir şeyden yana olmak
-
7 бастион
м, в соч.бастио́н ми́ра — barış kalesi
-
8 борец
savaşçı; güreşçi,pehlivan* * *м1) savaşçıборе́ц за мир — barış savaşçısı
борцы́ за де́ло трудя́щихся — emekçi halkın davası için savaşanlar
2) спорт. güreşçiборе́ц во́льного сти́ля — serbestçi
боре́ц класси́ческого сти́ля — grekoromenci
-
9 борьба
güreş; savaş,savaşım,mücadele,kavga* * *ж1) врз savaş; savaşım; mücadele; kavgaборьба́ за мир — barış savaşımı / mücadelesi
идеологи́ческая борьба́ — ideolojik savaş
борьба́ за национа́льную незави́симость — ulusal bağımsızlık savaşı
борьба́ но́вого со ста́рым — eski ile yeninin mücadelesi
борьба́ противополо́жностей — karşıtların mücadelesi
борьба́ за разря́дку (напряжённости) — yumuşama için / uğrunda savaşım
борьба́ за престо́л — taht kavgası
борьба́ за ли́дерство — спорт. liderlik çekişmesi
кома́ндная борьба́ — takım mücadelesi
борьба́ с шу́мом — gürültü ile savaş / mücadele
2) спорт. güreşво́льная борьба́ — serbest güreş
класси́ческая борьба́ — grekoromen güreşi
-
10 выигрывать
kazanmak; yenmek* * *несов.; сов. - вы́играть, врзkazanmak; birini yenmek; birine galip gelmek (у кого-л.)выи́грывать игру́ / па́ртию — oyunu almak
что он от э́того вы́играл? — bundan ne kazandı?; bunun ne kârını gördü?
от поли́тики ми́рного сосуществова́ния вы́играют все наро́ды — barış içinde birlikte yaşama politikasından tüm halklar kazançlı çıkacaktır
он вы́играл в лотере́ю — ona piyango vurdu
он вы́играл по лотере́е де́сять рубле́й — ona on ruble ikramiye çıktı
••выи́грывать вре́мя — vakit kazanmak
-
11 голубь
-
12 дело
с1) врз iş; meşgale; mesele; görev, vazife ( обязанность)госуда́рственные де́ла́ — devlet işleri
дома́шние де́ла́ — ev işleri
я е́ду по де́лу — bir iş için gidiyorum
бо́льше у меня́ здесь дел нет — benim burada işim kalmadı
сиде́ть без де́ла — boş durmak
хоро́шее де́ло - чита́ть — okumak - iyi bir şeydir
де́ло вку́са — zevk meselesi
де́ло че́сти — onur meselesi
э́то лишь одна́ сторона́ де́ла — bu, işin sadece bir yanı
слова́ и де́ла́ — sözler ve işler
2) dava; eserслужи́ть де́лу ми́ра — barış davasına hizmet etmek
3) в соч.библиоте́чное де́ло — kütüphanecilik
кузне́чное де́ло — demircilik
в соверше́нстве знать своё де́ло — işinin eri / ehli olmak
4) юр. dava5) канц. dosyaизъя́ть докуме́нт из де́ла — evrakı dosyadan çıkarmak
6) olayде́ло бы́ло / происходи́ло в дере́вне — olay bir köyde geçiyordu
••смотрю́, де́ло пло́хо — baktım, gidiş fena
в чём де́ло? — ne var?, ne oluyor?
в са́мом де́ле — gerçekten
э́то (совсе́м) друго́е де́ло! — o başka!
ва́ше де́ло — siz bilirsiniz
как (ва́ши / твои́) де́ла́? — işler nasıl?
не твоё де́ло! — senin üstüne vazife değil!
э́то твоё де́ло! — bu, senin bileceğin bir iştir!
моё де́ло сказа́ть, а... — benden söylemesi,...
на́ше де́ло дать вам сове́т — bizden size tavsiye etmesi
а согласи́тся он и́ли нет, э́то уж друго́е де́ло — razı olur ya da olmaz, o ayrı
я пе́рвым де́лом позвони́л (по телефо́ну) — ilk işim telefon etmek oldu
де́ло за деньга́ми — iş paraya kaldı
име́ть де́ло с кем-л. — biriye alış-verişi olmak; düşüp kalkmak
то и де́ло — ikide birde
то ли де́ло - дома́шняя пи́ща / еда́ — ev yemekleri başka
де́ло в том, что... — mesele şu ki...
де́ло не в э́том — mesele onda değil
де́ло идёт о... — söz konusu olan,...
а тебе́ и де́ла нет (до э́того)! — umurunda bile değil senin!
кому́ како́е де́ло! — kime ne?
како́е мне де́ло до э́того? — bundan bana ne?
-
13 длительный
sürekli,devamlı* * *uzun (süren); sürekli, devamlıдли́тельный мир — sürekli / kalıcı barış
дли́тельная пое́здка — uzun bir gezi
дли́тельный засто́й — uzun / sürekli durgunluk
това́ры дли́тельного по́льзования — dayanıklı tüketim malları
дли́тельное тюре́мное заключе́ние — devamlı hapis cezası
-
14 идеал
-
15 лагерь
kamp* * *м, врзла́герь ми́ра и социали́зма — barış ve sosyalizm kampı
разби́ть ла́герь — kamp kurmak
••пионе́рский ла́герь — Piyoner kampı
-
16 марш
-
17 миролюбивый
barışsever; barışçıмиролюби́вая вне́шняя поли́тика — barışçı dış politika
миролюби́вые наро́ды — barışsever halklar / uluslar
всеми́рный конгре́сс миролюби́вых сил — Dünya Barış Kongresi
-
18 нерушимый
bozulmaz; sarsılmazнеруши́мый мир — yıkılmaz barış
неруши́мые грани́цы — dokunulmaz sınırlar
-
19 несокрушимый
yıkılmaz; sarsılmazнесокруши́мая ве́ра — sarsılmaz inanç / inan
несокруши́мый опло́т ми́ра — yıkılmaz barış kalesi
-
20 неуклонно
sapmadan; şaşmadan; sürekli olarakнеукло́нно сле́довать поли́тике ми́ра — barış politikasını hiç sapmadan izlemek
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Baris — ? Baris Baris artemisiae Научная классификация … Википедия
Barış — ist ein türkischer männlicher und weiblicher Vorname sowie Familienname mit der Bedeutung „der Friede“, „die Eintracht“.[1] Inhaltsverzeichnis 1 Namensträger 1.1 Vorname 1.2 Familienname … Deutsch Wikipedia
Baris — ist: in der Antike der Name des Berges Ararat ein anderer Name des antiken Veretum, des heutigen Vereto an der italienischen Ostküste Baris (Ägypten), ein Ort in Ägypten Baris (Göttin), antike Göttin mit Tempel am Taurusgebirge Baris in… … Deutsch Wikipedia
bariş — BARÍŞ, barişe, s.n. 1. Broboadă de lână foarte subţire şi uşoară. ♢ expr. (reg.) A şi da barişul pe ceafă = a se face de râs, a pierde ruşinea, a încălca regulile bunei cuviinţe. 2. Stofă de lână foarte subţire şi fină. [var.: baréj, baríz s.n.]… … Dicționar Român
Baris — Groupe de musiciens Bari Popu … Wikipédia en Français
Baris — can refer to:* Baris (dance), a Balinese dance * Baris, Egypt, an oasis in Egypt * Baris (name), a Turkish name, written as Barış in the Turkish alphabet, meaning Peace . * Buzz Aldrin s Race into Space, a DOS computer game based on the race to… … Wikipedia
Baris [1] — Baris (a. Geogr.), 1) Berg in Armenien, auf welchem nach Nikolaus Damascenus die Arche Noahs stehen blieb; er ist ein Theil des Ararat; 2) Burg von Jerusalem … Pierer's Universal-Lexikon
Baris [2] — Baris, 1) Affe, so v.w. Schimpanse; s.u. Orang 3); 2) (B. Germ., Baridius Schönh.), Gattung der Rüsselkäfer, mit starkem gebogenem Rüssel, abgeplatteter Brust ohne Rinne, von einander entfernten Hüften u. mitlänglichem cylindrischem Leibe. Fühler … Pierer's Universal-Lexikon
Baris — Nom rencontré dans le Sud Ouest (40, 64) qui semble correspondre à Barri, Barry, patronyme désignant celui qui habite le barri (équivalent du faubourg dans les langues occitanes) … Noms de famille
baris — bàris m DEFINICIJA pom. pov. staroegipatski brod na Nilu, bogato ukrašen i oslikan, upotrebljavao se za prijevoz faraona i dostojanstvenika na sprovodima te kipova na vjerskim procesijama ETIMOLOGIJA stegip. brs … Hrvatski jezični portal
baris — bãris dkt. Bãrio peroksi̇̀das … Bendrinės lietuvių kalbos žodyno antraštynas