-
1 dotrzymać
pf.dotrzymywać ipf. (= spełnić przyrzeczenie) keep; abide ( czegoś by sth); dotrzymać obietnicy/słowa keep one's promise/word, abide by one's promise/word; dotrzymać przyrzeczenia/tajemnicy keep a vow/secret; dotrzymać warunków/terminów keep to the conditions/deadlines; dotrzymywać komuś kroku keep pace with sb, keep up with sb; dotrzymać komuś towarzystwa keep sb company; nie dotrzymywać fail to keep, go back on.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dotrzymać
-
2 pilnować
-uję, -ujesz; vt(dzieci, domu) to look after, to mind; ( interesów) to look after; (uczniów, robotników) perf; przy- to supervise; (porządku, prawa) to maintain* * *ipf.1. (= strzec, czuwać) watch, keep an eye on, watch over, take care of, keep tabs on; pilnować dzieci watch over the kids, look after the kids; pilnować domu mind the house; pilnować psa mind the dog; pilnować porządku maintain order; pilnować studentów na egzaminie supervise students during an exam; pilnuj swego nosa! mind your own business!2. (= przestrzegać) maintain, abide, obey; pilnować przepisów abide by the rules.ipf.1. (= czuwać nad sobą, uważać na siebie) take care of o.s., look after o.s.; (= kontrolować się) watch o.s.2. (= pilnować jeden drugiego) look after each other l. one another.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > pilnować
-
3 podporządkowywać
impf ⇒ podporządkować* * *-uję, -ujesz, -ać; perf; vt* * *ipf.subordinate, subjugate; ( sobie) enslave, bring under manage, subject.ipf.submit, conform, acquiesce (komuś, czemuś to sb/sth) abide (komuś, czemuś by sb/sth) knuckle (komuś, czemuś under sb/sth) toe the line, step into line.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > podporządkowywać
-
4 przestrzec
The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przestrzec
-
5 uszanować
(-uję, -ujesz); vb; od szanować* * *pf.1. (= okazać szacunek) respect; show one's respect (kogoś/coś to sb/sth) show regard, show consideration (kogoś/coś for sb/sth); uszanować czyjeś uczucia respect l. spare sb's feelings.2. (= nie naruszyć) (traktaty, czyjąś wolę) respect, abide by, adhere to, comply with.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > uszanować
-
6 przestrzegać
-am, -asz; vtperf; przestrzec przestrzegać kogoś (przed czymś) — to (fore)warn sb (of sth)The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przestrzegać
-
7 konwencj|a
f (G pl konwencji) książk. 1. zw. pl (zwyczaj) convention C/U, propriety C/U- konwencje panujące w sztuce/modzie the current conventions in art/fashion- łamać/odrzucać konwencje społeczne to defy/flout social conventions- poddawać się obowiązującym konwencjom to observe the proprieties2. (w literaturze, sztuce, filmie) convention C/U, style- konwencja literacka a literary convention- konwencja baśniowa the fairy-tale convention- film parodiuje konwencje westernu the film parodies every convention of the western-movie genre- w noweli wykorzystano konwencję filmu drogi the story employs many of the conventions of the road movie3. Polit. (umowa) convention- Konwencja Genewska the Geneva Convention- (Europejska) Konwencja Praw Człowieka the (European) Human Rights Convention- Konwencja praw dziecka the (UN) Convention on the Rights of the Child- Konwencja o zakazie broni biologicznej i toksycznej the Biological and Toxic Weapon Convention- podpisać/ratyfikować konwencję to sign/ratify a convention- przestrzegać konwencji abide by a convention- konwencja monetarna a monetary convention4. Polit. (zjazd) convention- konwencja Partii Demokratycznej the Democratic convention- wybrać przewodniczącego partii na konwencji to elect the party leader at the conventionThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > konwencj|a
-
8 należ|eć
impf (należysz, należał, należeli) Ⅰ vi 1. (stanowić własność) należeć do kogoś to belong to sb, to be the property of sb- do kogo należy to radio? who does this radio belong to?- dom należy do niego the house belongs to a. is owned by him2. (o ludziach) należeć do kogoś to belong to sb- tych dwoje należy do siebie those two belong to each other a. one another3. (zaliczać się) należeć do czegoś to belong to sth- należeć do organizacji/do partii to belong to a. be a member of an organization/a party- lotnisko to należy do największych na świecie this airport is among a. is one of the largest in the world- firma należy do największych na świecie producentów szkła the company ranks among the biggest glass manufacturers in the world, the company is one of the world’s largest glass manufacturers- należał do najbogatszych ludzi w kraju he was one of the richest people in the country- nie należał do (ludzi) odważnych he wasn’t the brave type- należał do tych, którzy szukają rozgłosu he was one a. the type to seek publicity- wilki należą do drapieżników wolves are predators- należeć do przeszłości to be a thing of the past- to już należy do przeszłości that’s all in the past- wczesne wstawanie nie należy do przyjemności it’s not exactly pleasant to get up early, getting up early is far from pleasant a. is anything but a pleasure- to nie należy do tematu that’s outside the subject, that’s irrelevant a. not relevant to the subject4. (brać udział) należeć do czegoś to be involved in sth- należeć do spisku to be involved in a conspiracy, to be part of a conspiracy- należeć do opozycji to be in the opposition5. (być obowiązkiem) należeć do kogoś to be sb’s responsibility- do mnie należy prowadzenie domu it’s my responsibility to run the household- do reżysera należy ostatnie słowo w sprawie obsady aktorów the director has the final a. last word on casting- decyzja należy do ciebie it’s up a. down to you to decide, it’s your decision- ostateczna decyzja należy do ciebie the final decision rests a. lies with you- wybór należy do ciebie the choice lies with you, it’s up to you (to decide)- to należy do jego obowiązków that’s a. it’s one of his duties a. responsibilities- to nie należy do moich obowiązków it’s not my responsibility a. duty (to do that)- do obywateli należy przestrzeganie prawa citizens have a duty to abide by the law- przyszłość kraju należy do młodych the country’s future belongs to the young a. lies in the hands of the young- ja zrobiłem swoje, reszta należy do was I’ve done my part, the rest is up to youⅡ v imp. (trzeba) one should (coś zrobić do sth)- należy zachować spokój one should stay calm- za swoje błędy należy w życiu płacić your mistakes in life have to be paid for- nie należy się dziwić, że… it’s no wonder a. one shouldn’t be surprised that…- należy pamiętać, że… it should be remembered a. borne in mind that…, one should remember a. bear in mind that…- należy podkreślić a. zaznaczyć, że… it should be stressed a. it is necessary to stress that…- należy przypomnieć, że… it should a. will be recalled that…- należy przypuszczać, że… it is safe to assume that…- należałoby rozważyć wszystkie okoliczności/zakup notebooka it might be well to consider all the circumstances/buying a notebook- należy spodziewać się, że… it should be expected a. one should expect that…- jak należało się spodziewać as was to be expected- należało się tego spodziewać that was (only) to be expected- wiele należy uczynić, żeby… much needs to be done to…- należy uważać, żeby nie uszkodzić rzeźby care should be taken a. must be exercised to avoid damage to the sculpture- należy zauważyć, że… it should be noted a. pointed out that…Ⅲ należeć się (przysługiwać) to be due (komuś to sb)- za sprzątanie należy się 100 zł the cleaning charge is 100 zlotys- należy mi się 20 zł I am owed 20 zlotys- ile się należy? how much a. what do I owe you?- należy mu się szacunek he deserves a. is due respect- należy mu się kara/pochwała/nagroda he deserves punishment/praise/a reward- należała jej się już emerytura she was already entitled to a pension- chyba należy mi się wyjaśnienie I think you owe me an explanation- chyba coś mi się od życia należy? I’m entitled to something too, aren’t I?- to mi się należy I’m entitled to it, I have the right to it■ (tak) jak należy properly, as it should be- napisał wypracowanie jak należy he wrote the essay well a. just as it should be (done)- zachowuj się jak należy behave yourself, behave properly- odpowiedź/wypracowanie jak należy a (very) good answer/essay- jak się należy properly, as it should be- zrobił wszystko, jak się należy he did everything the right way a. as it should be done- niewiele mu się należy pot. he hasn’t got long to go, he’s not long a. he isn’t long for this worldThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > należ|eć
-
9 podtrzym|ać
pf — podtrzym|ywać impf Ⅰ vt 1. (chronić od upadku) to support [staruszka, chorego, regał, wieszak] 2. (uniemożliwić opadnięcie) [belka, kolumna] to support; [szelki, podwiązki] to hold up [spodnie, pończochy, skarpetki] 3. (obstawać przy czymś) to sustain [żądanie, stwierdzenie, zarzut]; to abide by [opinię] 4. (nie dopuścić do ustania) to sustain [życie, ciążę]; to keep going [rozmowę]; to maintain [przjaźń, znajomość, tradycję]; to keep up, to feed [ogień] Ⅱ podtrzymać się — podtrzymywać się (nawzajem) to support one anotherThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > podtrzym|ać
-
10 praw|o
Ⅰ n 1. sgt (ogół przepisów) law- prawo nowożytne modern law- prawo polskie/francuskie Polish/French law- reguły a. normy prawa legal norms a. principles- rządy prawa the rule of law- zgodnie z prawem in accordance with a. according to the law- zgodnie z polskim prawem under Polish law- zgodnie z duchem i literą prawa in accordance with the spirit and the letter of the law- wbrew prawu against the law, contrary to the law- stosować się do przepisów prawa to abide by a. obey the law- złamać prawo to break the law- być niezgodnym z prawem a. wbrew prawu to be against the law- uznać przerywanie ciąży za niezgodne z prawem to criminalize abortion- działać w granicach prawa/niezgodnie z prawem to operate within/outside the law- stać ponad prawem to be above the law- wejść w konflikt z prawem to fall foul of a. to come into conflict with the law- wyjąć kogoś spod prawa Hist. to outlaw sb- człowiek wyjęty spod prawa Hist. an outlaw- w imieniu prawa in the name of the law- w obliczu prawa in the eyes of the law- nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ignorance of the law is no excuse a. defence, ignorance is no defence- prawo drakońskie Hist. Draconian law2. (norma prawna, ustawa) law; (zapisana) statute- zbiór praw a legal code a. code of laws- system praw a system of law, a legal system- uchwalać a. stanowić prawa to enact a. make laws- uchwalić prawo to pass a. adopt a law- uchylić prawo to revoke a. rescind a law książk.- prawo o spółdzielczości/środkach masowego przekazu a law on the cooperative movement/on the mass media- nowe prawo wchodzi w życie a. obowiązuje od 1 maja the new law comes into effect on a. applies as of 1 May- prawo o stowarzyszeniach wygasa a. traci moc 31 grudnia the law on association lapses on a. as of 31 December3. sgt (nauka) law- wydział prawa a law faculty- student/studentka prawa a law student- studiować prawo to study a. read law- ukończyć prawo to graduate in law4. (uprawnienie) right (do czegoś to sth); entitlement książk. (do czegoś to sth); eligibility U (do czegoś for sth)- prawa człowieka/zwierząt human/animal rights- działacz/kampania na rzecz obrony praw zwierząt an animal rights activist/campaign- prawa kobiet women’s rights- prawa publiczne/obywatelskie public/civil rights- prawa małżeńskie/rodzicielskie marital/parental rights- prawa i obowiązki obywatela civil rights and duties- prawo własności proprietorship, ownership- prawa spadkowe inheritance rights- prawa miejskie a (town/city) charter- nadać/odebrać prawa miejskie to grant/revoke a town/city charter- uczestniczyć w zebraniu bez prawa głosu to take part in a meeting without the right to vote- prawo pierwszeństwa przejazdu the right of way- równe prawa equal rights- prawo do emerytury pension rights- prawo do pracy/do strajku the right to work/to strike- mieć prawo do corocznego urlopu/do emerytury to be entitled to annual leave/to a retirement pension- mieć prawa do książki to have a. hold the copyright on a. in a. for a book- mieć prawo do ekranizacji powieści to own the film rights to a novel- mieć prawo coś zrobić to have the right a. to be entitled to do sth- ona nie ma prawa tak cię traktować she has no right to treat you like that- masz pełne prawo odmówić you have every right to refuse- kto ci dał prawo mnie krytykować? what gives a. who gave you the right to criticize me?- rościć/zastrzec sobie prawo do czegoś to claim/reserve the right to sth- nabyć/utracić prawo do czegoś to gain a. acquire/lose the right to sth- zrzec się prawa do czegoś to relinquish a. renounce one’s right to sth książk.- przyznać komuś prawo do czegoś to grant sb the right to sth- odmówić komuś prawa do czegoś to deny sb the right to sth- pozbawić kogoś prawa wykonywania zawodu to deprive sb of the right to practise their profession, to ban sb from practising a profession- upominać się o swoje prawa a. dochodzić swoich praw to demand a. claim one’s rights- jakim prawem? by what right?- jakim prawem wtrącasz się w moje sprawy? who gave you the right to interfere in my affairs?- wszelkie prawa zastrzeżone all rights reserved- wywiad publikowany na prawach wyłączności an exclusive interview- na równych prawach on equal terms- ona jest tu na prawach domownika she’s treated here as one of the family- prawo łaski the prerogative of mercy- skorzystać z prawa łaski to pardon, to be pardoned5. Aut. prawo jazdy driving licence GB; driver’s license US- zdawać/zdać egzamin na prawo jazdy to take/pass one’s driving test- chodzić na kurs prawa jazdy to take driving lessons6. (zasada, prawidłowość) law, principle- prawa naturalne/ekonomiczne/społeczne natural/economic/social laws- prawa fizyczne/natury the laws of physics/nature- odkryć/sformułować prawo to formulate a law a. principle- podlegać prawom materii/przyrody to be subject to the laws of matter/natureⅡ adv. 1. na a. w prawo (w prawą stronę) to the right; (po prawej stronie) on a. to the right- na prawo od budynku jest sad to the right of the building there’s an orchard- na prawo jest a. widzicie ratusz to a. on your right is a. you can see the town hall- iść/skręcić w prawo a. na prawo to go/turn right- skręć w pierwszą (ulicę) w prawo take the first (street to the) right- na prawo patrz! Wojsk. eyes right!- szastał pieniędzmi na prawo i lewo he was spending money right, left and centre pot.- w prawo i w lewo (na wszystkie sposoby) in every possible way2. pot. (w polityce) pójść na prawo to veer to the right- zwrot na prawo a turn to the right- być na prawo od kogoś to be to the right of sb- być na prawo od centrum to be right of centreⅢ z prawa pot. (po prawej stronie) from the right- z prawa rozciągały się pola to the right, there were fields- z prawa i z lewa from all sidesⅣ prawo- w wyrazach złożonych 1. (odnoszący się do strony) right- 2. (dotyczący prawa) law-- □ prawa kardynalne Hist. cardinal laws- prawo administracyjne administrative law- prawo autorskie copyright law- prawo biogenetyczne recapitulation theory; Biol. palingenesis- prawo bliższości Hist., Prawo (the right of) primogeniture- prawo budowlane building code- prawo chełmińskie Hist., Prawo Chełm Law (a charter defining terms under which Polish towns were incorporated, modelled on the Magdeburg Law)- prawo ciążenia Newtona Fiz. Newton’s law of gravitation- prawo cywilne civil law- prawo doraźne Prawo summary justice- prawo finansowe a. skarbowe revenue law- prawo handlowe commercial a. trade law- prawo kanoniczne a. kościelne canon a. church a. ecclesiastical law- prawo karne Prawo criminal law- prawo karne wykonawcze penal law- prawo karne skarbowe penal revenue law- prawo lokalowe housing law- prawo łowieckie game laws- miasto na prawie magdeburskim a town chartered according to the Magdeburg law- prawo mennicze Hist. minting rights- prawo międzynarodowe international law- prawo Murphy’ego Murphy’s a. Sod’s pot., żart. Law- prawo obywatelstwa right of citizenship- prawo państwowe constitutional law- prawo Parkinsona Parkinson’s law- prawo pracy labour legislation, employment legislation- prawo prasowe press legislation- prawo probiercze assay law- prawo procesowe adjective a. procedural law- prawo rodzinne family law- prawo rzymskie Roman law- prawo wartości Ekon. the law of value- prawo wojenne law of war- prawo wyborcze electoral a. election law- bierne prawo wyborcze eligibility to stand for election, right to be elected- czynne prawo wyborcze voting rights, suffrage, franchise- powszechne prawo wyborcze universal suffrage a. a universal franchise- prawo wyborcze dla kobiet women’s suffrage- prawo zwyczajowe common law, custom- albo w prawo, albo w lewo you can’t have your cake and eat itThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > praw|o
-
11 przestrzega|ć2
impf vt (stosować się do) to obey, to keep (to) [przepisów, prawa, zaleceń]; to observe [zwyczajów, postu]; to abide by [umowy, traktatu]; to watch [diety]- przestrzegać/nie przestrzegać form towarzyskich to observe/ignore the (social) niceties- nie przestrzegać przepisów to disobey rules- przestrzegać/nie przestrzegać tajemnicy to keep/betray a secret- trzeba przestrzegać godzin posiłków one must eat one’s meals at regular hours- przestrzeganie przepisów/zwyczajów observance of a. adherence to rules/customs- przestrzegający prawa obywatel a law-abiding citizenThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przestrzega|ć2
-
12 stos|ować
impf Ⅰ vt to take [leki, środki nasenne]; to apply [zasady, reguły, przepisy]; to practice [metody, tortury]- stosować wobec kogoś bojkot towarzyski to ostracize sb; to send sb to Coventry GB pot.Ⅱ stosować się 1. (podporządkowywać się) to obey (do czegoś sth); to abide (do czegoś by sth) [wymagań, żądań, życzeń]- należy się stosować do przepisów bezpieczeństwa safety regulations have to be obeyed- stosować się do czyjejś woli to submit to sb’s will- stosować się do czyichś kaprysów to submit to sb’s whims, to go along with sb’s whims- wszyscy musieli się do niego stosować everyone had to fit in with his wishes2. (dotyczyć) to apply- ten zakaz nie stosuje się do nas the ban doesn’t apply to usThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > stos|ować
-
13 zno|sić2
pf (znosi) vt 1. (tolerować) to stand, to bear- nie znosić kogoś/czegoś to not be able to stand a. bear sb/sth- nie znoszę, gdy mnie do czegoś przymuszają I can’t stand being forced into anything- serdecznie go nie znosi she can’t abide him2. (zużyć) to wear out [obuwie, ubranie]- znoszony płaszcz a worn-out coatThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zno|sić2
-
14 przestrzegać przestrzeg·ać
-am, -aszvi + gen1) [regulaminów] to obey2) [prawa] to abide by3) [obyczaju] to observe4) pf przestrzec (= udzielać przestrogi) to warnprzestrzegać (przestrzec pf) kogoś przed czymś — to warn sb about sth
См. также в других словарях:
Abide — A*bide , v. t. 1. To wait for; to be prepared for; to await; to watch for; as, I abide my time. I will abide the coming of my lord. Tennyson. [1913 Webster] Note: [[Obs.], with a personal object. [1913 Webster] Bonds and afflictions abide me.… … The Collaborative International Dictionary of English
Abide — A*bide , v. i. [imp. & p. p. {Abode}, formerly {Abid}; p. pr. & vb. n. {Abiding}.] [AS. [=a]b[=i]dan; pref. [=a] (cf. Goth. us , G. er , orig. meaning out) + b[=i]dan to bide. See {Bide}.] 1. To wait; to pause; to delay. [Obs.] Chaucer. [1913… … The Collaborative International Dictionary of English
abide — vt abode or abid·ed, abid·ing: to accept without objection abide by: to act or behave in accordance with or in obedience to Merriam Webster’s Dictionary of Law. Merriam Webster. 1996 … Law dictionary
abide — is now limited to two main meanings, and has lost many others over seven centuries of use along with several redundant inflections, including abode. The principal meaning ‘to bear, tolerate’ is now only used in negative contexts, usually with a… … Modern English usage
abide — [v1] submit to, put up with accept, acknowledge, bear, bear with*, be big about*, concede, consent, defer, endure, hang in*, hang in there*, hang tough*, live with*, put up with*, receive, sit tight*, stand, stand for, stomach, suffer, swallow,… … New thesaurus
abide — ► VERB 1) (abide by) accept or observe (a rule or decision). 2) informal tolerate: he could not abide conflict. 3) (of a feeling or memory) endure. 4) archaic live; dwell. ORIGIN Old English, wait ; related to BIDE(Cf. ↑ … English terms dictionary
abide — (v.) O.E. abidan, gebidan remain, wait, delay, remain behind, from ge completive prefix (denoting onward motion; see A (Cf. a ) (1)) + bidan bide, remain, wait, dwell (see BIDE (Cf. bide)). Originally intransitive (with genitive of the object: we … Etymology dictionary
abide by — (something) to accept or obey an arrangement, decision, or rule. It is a good thing that most drivers abide by the rules of the road … New idioms dictionary
abide — [ə bīd′] vi. abode [ə bōd′] or abided, abiding [ME abiden < OE ābīdan < ā , intens. + bīdan, BIDE] 1. to stand fast; remain; go on being 2. Archaic to stay; reside ( in or at) vt. 1. to await … English World dictionary
abide by — index accede (concede), adhere (maintain loyalty), comply, concede, conform, defer (yield in judgment), fulfill … Law dictionary
abide — 1 *stay, wait, remain, tarry, linger Analogous words: dwell, *reside, live, sojourn, lodge: *stick, cleave, cling, adhere Antonyms: depart Contrasted words: *go, leave, quit: *move, remove, shift … New Dictionary of Synonyms
