-
1 уяту
перех.1) буди́ть, разбуди́ть ( кого)иртәгә сәгать алтыда уятыгыз — разбуди́те за́втра в шесть часо́в
баланы уяту — буди́ть ребёнка
2) перен. пробужда́ть/пробуди́ть, возбужда́ть/возбуди́ть ( что) || пробужде́ние, возбужде́ниейөрәгендә ышаныч уяту — пробуди́ть в его́ се́рдце наде́жду
эшкә дәрт уяту — пробуди́ть охо́ту к рабо́те
нәфрәт уяту — возбуди́ть не́нависть
-
2 уяту
-
3 уяту
aufwecken // Erwecken n. -
4 йокыдан уяту
-
5 этеп уяту
растолка́ть ( спящего) -
6 йокы
сущ.1) сон, дремо́та, дрёма || со́нный, дремо́тныйиртәнге йокы — у́тренний сон
татлы йокы — сла́дкий сон
йокым ачылды (таралды) — сон прошёл (разве́ялся)
сак йокы — чу́ткий сон
йокы белән тартышу — боро́ться со сно́м
йокы мендәр сорамый — (погов.) для сна поду́шка не тре́буется
ятсам йокы керми, капсам ашым үтми —(погов.) и сон не берёт, и аппети́т пропа́л
йокы тынычлыгы — со́нная (дремо́тная) тишина́
йокы хәлендә булу — быть в дремо́тном состоя́нии
2) спя́чкакышкы йокы — зи́мняя спя́чка ( медведей)
3) перен. сон, спя́чка; поко́й, тиши́наавыл төнге йокыда — дере́вня в ночно́м поко́е
табигать кышкы йокыга талган — приро́да погрузи́лась в зи́мнюю спя́чку
•- йокы аралаш
- йокы артериясе
- йокы бүлмәсе
- йокы даруы
- йокы калу
- йокы калдыру
- йокы капчыгы
- йокы күлмәге
- йокы мәге
- йокы сәгате
- йокы туйдыру
- йокы туймау
- йокы тую выспаться
- йокы үләне
- йокыдан айну
- йокыдан торгызу
- йокыдан уяту
- йокыдан тору
- йокыдан уяну
- йокысын ачу••йокы алмау (кермәү, килмәү) — потеря́ть сон, сон не идёт
йокы базарына китү — засну́ть, усну́ть
йокы изрәтү — см. йокы басу
йокы йөзе күрмәү — ни сна, ни поко́я не вида́ть
йокы качыру — разогна́ть, разве́ять сон (дремо́ту)
йокы китергеч — усыпля́ющий; ску́чный; наводя́щий (навева́ющий) сон ( доклад)
йокы симертү (бүсү, сүтү) — прост. спать мно́го, до́лго
йокы чүлмәге — см. йокы капчыгы 2)
йокыга ою (бирелү) — погружа́ться/погрузи́ться в сон
йокыга сак булу — спать соловьи́ным сном
йокыдан баш чыкмау (айный алмау) — мно́го спать
йокыдан уятып (торгызып) сораганда да (сорасалар да) — в любо́е вре́мя, в любо́й моме́нт
йокың (йокыгыз) тәмле булсын! — прия́тного тебе́ (вам) сна!
- йокы килүйокысы җитү — см. йокы басу
- йокыга талу
- йокыга чуму -
7 йокыдан торгызу
= йокыдан уяту прям.; перен. буди́ть/разбуди́ть; пробужда́ть/пробуди́ть от сна (спя́чки) -
8 калгу
разг.1) вздремну́ть, дрема́ть || дрёма2) перен. успока́иваться/успоко́иться, забыва́тьсякалгыган хисләрне уяту — разбуди́ть забы́тые чу́вства
• -
9 селкү
в разн. знач.1) встря́хиваться/встряхну́ть, вытря́хивать/вы́тряхнуть, отря́хивать/отряхну́ть || встря́хивание, вытря́хивание, отря́хиваниесм. тж. кагуҗәймәне селкү — встряхну́ть простыню́
капчыкны әйләндереп селкү — вы́трясти мешо́к вы́вернув наизна́нку
2) трясти́/тряхну́ть; кача́ть/качну́ть ( чем)баш селкү — трясти́ (кача́ть) голово́й
күрешкәндә кулын тотып селкү — здоро́ваясь, потрясти́ ру́ку
3) маха́ть/махну́ть ( чем)канат селкү — махну́ть крыло́м
яулык селкү — маха́ть платко́м
эт койрыгын селки — соба́ка виля́ет хвосто́м
4) разг.; см. селкетүселкеп уяту — разбуди́ть, встряхну́в
•- селкеп тору
- селкеп төшерү -
10 соңлату
перех.1) см. соңгартуэшне бер көнгә соңлату — отложи́ть де́ло на оди́н день
2) в знач. нареч.; в отриц. ф.соңлатмыйча не поздне́есәгать алтыдан соңлатмыйча уяту — разбуди́ть не поздне́е шести́ часо́в
-
11 уяттыру
понуд. от уяту -
12 уятылу
страд. от уяту 1) -
13 уятышу
взаимно-совм. от уяту -
14 этү
перех.1) толка́ть/толкну́ть, подта́лкивать/подтолкну́ть || толка́ние, подта́лкиваниемашинаны этү — толка́ть маши́ну
ишеккә таба этү — подта́лкивать к две́ри
2) отодвига́ть/отодви́нутьөстәл-урындыкларны стена янына этү — отодви́нуть столы́, сту́лья к стене́
3) перен. отта́лкивать, отстраня́ть ( от себя)•- этеп кертү
- этеп кузгалып китү
- этеп кую
- этеп төшерү
- этеп уяту -
15 уяттыру
Kaus. zu уяту
См. также в других словарях:
уяту — 1. Кемнең дә булса йокысын бүлдерү, өзү, йокыдан торгызу, уянырга мәҗбүр итү 2. күч. Нәрсәгә дә булса омтылыш тудыру, активлаштыру эшкә дәрт уяту 3. күч. Берәр төрле хис тудыру, барлыкка китерү тур.) УЯНМАС ЙОКЫ – Үлем … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
җирәндерү — Җирәнү хисе уяту … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
кабындыру — 1. Яндыру, яндырып җибәрү 2. Эшләтә башлау, хәрәкәткә китерү моторны к. 3. күч. Хис, тойгы, энергия һ. б. уяту, тудыру … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
көйдерү — 1. (Көю) 2. Кыздыру, эсселәтү 3. күч. Кайгы уяту, борчу 4. күч. Бик каты тәнкыйть итү … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
кызыксындыру — 1. Кызыксыну хисе уяту; игътибарны тарту 2. Хуплап, ярдәм итеп кемгә дә булса берәр эш эшләргә теләк тудыру … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
кытыклау — (КЫТЫКЛАНУ) – 1. Тәнгә җиңелчә тиеп, орынып, нервыларны тәэсирләндерү; кытык китерү. Кымырҗыту 2. күч. (Йөрәкне, күңелне) тәэсирләндерү, җилкендерү, җиңелчә хис уяту) … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
өметләндерү — 1. Өмет уяту 2. Киләчәктә уңышлар көтәргә мөмкинлек бирү … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
өркетү — 1. Куркыту, куркытып читкә тайпылдыру (атларны, хайваннарны) 2. Куркыту, курку хисе уяту … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
тудыру — 1. Баланы дөньяга китерү; бәбиләү 2. күч. Үзенең иҗади эше белән берәр нәрсәне (мәс. рухи байлыкларны) барлыкка китерү 3. күч. Берәр кешедә теге яки бу сыйфатларны, үзлекләрне барлыкка китерүгә сәбәпче булу 4. күч. Берәр фикер яки тойгы, берәр… … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
чеметтерү — 1. (Чеметү) 2. Тәндә кисәк кисәк авырту тойгысы барлыкка китерү, тәнне беркадәр авырттыру 3. күч. Авыр тойгылар уяту; борчылу, кызгану хисе барлыкка китерү (мәс. күңелдә) 4. күч. Үткен сүзләр белән тәнкыйть итү, сүз белән җиңелчә рәнҗетү кызның… … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
чеметү — 1. Тәннең тиресен бармаклар белән эләктереп алып бик каты кысу, кысып авырттыру 2. Нин. б. әйберне тырнаклар яки бармак очлары белән генә эләктереп тоту 3. Сибелүчән, таралучан яки кечкенә нәрсәне бармак очлары белән алу. 4. Чеметтерү (2) 5. күч … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
