-
1 омтылу
неперех.1) устремля́ться/устреми́ться, стреми́ться, рва́ться (вдаль, ввысь и т. п.) || устремле́ние стремле́ние, рве́ниетуган якларга омтылу — рва́ться в родны́е края́
алга омтылу — устремля́ться вперёд
2) стреми́ться, рва́ться, вле́чься, тяну́ться (к кому-л.; чему-л.); жа́ждать ( чего) || стремле́ние, рве́ние, влече́ние, тя́га, жа́ждатынычлыкка омтылу — стреми́ться к ми́ру; жа́ждать ми́ра
властька омтылу — рва́ться к вла́сти
сәнгатькә омтылу — тя́га к иску́сству
бәхеткә омтылу — жа́жда сча́стья
3) стреми́ться, прорва́ться, норови́ть, пыта́ться (что-л.) сде́лать || стремле́ние, попы́ткапланны срогыннан алда үтәргә омтылу — стреми́ться вы́полнить план досро́чно
аякка басарга омтылу — пыта́ться встать на́ ноги
качарга омтылу — порыва́ться убежа́ть
җитәкчелеккә омтылу — стреми́ться на руководя́щий пост
4) посяга́ть/посягну́ть, покуша́ться/покуси́ться (на что-л.)илнең бәйсезлеген бетерергә омтылу — посяга́ть на незави́симость страны́
үтерергә омтылу — покуша́ться на жизнь (кого-л.)
-
2 омтылу
istemek, dilemek, çok istemek, arzu etmek -
3 омтылу
гл1. устремляться, ринуться2. стремиться, влечься, рваться (что-л сделать) -
4 омтылу
1. anstreben2. versuchen // Versuch m.; Streben n. -
5 омтылу
сущ. 1) стремление, порыв 2) попытка -
6 дуслыкка омтылу
миролю́бие -
7 omtılu
-
8 биеклек
сущ.; в разн. знач.1) высота́; вышина́тауның биеклеге — высота́ горы́
өч мең метр биеклектә — на высоте́ три ты́сячи ме́тров
исемсез биеклек — безымя́нная высота́
өчпочмакның биеклеге — мат. высота́ треуго́льника
биеклектән курку — страх высоты́
2) вышина́, выськүкнең зәңгәр биеклеге — голуба́я высь не́ба
биеклеккә омтылу — стреми́ться ввысь
3) у́ровень, высота́суның биеклеге — у́ровень воды́
4) в знач. послелога биеклегендә(ге) высото́й с...биш катлы йорт биеклегендәге агачлар — дере́вья высото́ю с пятиэта́жный дом
• -
9 галәбәлек
сущ.; уст.; книжн.1) превосхо́дство, преиму́ществогаләбәлеккә омтылу — стреми́ться к превосхо́дству
2) побе́да; торжество́, ра́дость по слу́чаю побе́ды, торжество́ успе́хакөрәш һәм галәбәлек сөю — люби́ть борьбу́ и торжество́ по слу́чаю побе́ды
3) перен. шум; сумато́хавокзалдагы галәбәлек — сумато́ха на вокза́ле
галәбәлек арасында — среди́ суеты́
• -
10 галимлек
сущ.1) учёностьгалимлеккә омтылу — стремле́ние к учёности
2) осведомлённость; зна́ние (чего-л.)тормыш мәсьәләсендә галимлек — зна́ние жи́зни
• -
11 дөньякүләм
прил.мирово́й, всеми́рный; в мирово́м масшта́бедөньякүләм революцион хәрәкәт — мирово́е революцио́нное движе́ние
дөньякүләм үсеш — всеми́рное разви́тие
дөньякүләм дәрәҗәсендә — на у́ровне мирово́го масшта́ба
дөньякүләм хакимлеккә омтылу — стреми́ться к мирово́му госпо́дству
дөньякүләм танылган (атаклы) — всеми́рно изве́стный (просла́вленный)
дөньякүләм тарихи вакыйга — всеми́рно-истори́ческое собы́тие
-
12 дуслык
сущ.1) дру́жба, содру́жество || дру́жеский, дру́жественный; миролюби́выйхалыклар дуслыгы — дру́жба наро́дов
милләтләр дуслыгы — содру́жество на́ций
иҗади дуслык — тво́рческая дру́жба
дуслык килешүе төзү — заключи́ть догово́р о дру́жбе
дуслык җепләре — у́зы дру́жбы; дру́жеские свя́зи
дуслык йөзеннән — в знак дру́жбы, по-дру́жески, из дру́жеских побужде́ний
дуслык хакына — во и́мя дру́жбы
дуслык хөрмәтенә — в знак (честь) дру́жбы; не в слу́жбу, а в дру́жбу
дуслык мөнәсәбәтләре урнаштыру — установи́ть дру́жественные отноше́ния
дуслык сәясәте — миролюби́вая поли́тика
2) перен.; разг. увлече́ние (чем-л.), пристра́стие (к чему-л.)музыка белән дуслык — пристра́стие к му́зыке
•- дуслык тоту
- дуслыкка омтылу -
13 заманчалаштыру
перех.де́лать/сде́лать совреме́нным, соотве́тствующим совреме́нности (машину, мебель, жизнь и т. п.)туйны заманчалаштырырга омтылу — стреми́ться провести́ сва́дьбу в ду́хе вре́мени
-
14 колачлылык
сущ.масшта́бность, разма́хяшьләр иҗатына колачлылыкка омтылу хас — тво́рчеству молоды́х сво́йственно стремле́ние к масшта́бности
-
15 коллективчылык
сущ.коллективи́зм, коллекти́вность || коллективисти́ческий, коллективи́стскийколлективчылыкка омтылу — стремле́ние к коллективи́зму
коллективчылык тойгылары — коллективисти́ческие чу́вства
коллективчылык психологиясе — психоло́гия коллективи́зма
-
16 конкретлык
-
17 лидерлык
сущ.; полит.; спорт.ли́дерстволи́дерлыкка омтылу — стреми́ться к ли́дерству
ли́дерлыкны бирмәү — не уступа́ть ли́дерства
-
18 максат
сущ.1) цель, за́мысел, наме́рениемаксатка омтылу — стреми́ться к (наме́ченной) це́ли
төп максат — основна́я цель
максатка ирешү — доби́ться це́ли
укуны дәвам иттерү максаты белән — с це́лью продолже́ния учёбы
максатка керешү — приступи́ть к осуществле́нию наме́рения
2) смыслтормышның (яшәүнең) максаты — смысл жи́зни
3) в знач. послелога максатыннан, максатларында, максатында в це́лях, с це́лью, для того́ что́бы, что́быэш шартларын яхшырту максатыннан — в це́лях улучше́ния усло́вий рабо́ты
•- максат итү
- максат хәле
- максатка омтылучан
- максатка омтылыш
- максатка омтылышлылык
- максатка туры килү
- максатыннан чыгып -
19 ора-ера
нареч.энерги́чно раста́лкиваякешеләрне ора-ера алга омтылу — энерги́чно раста́лкивая люде́й, устреми́ться вперёд
-
20 профессорлык
сущ.зва́ние, положе́ние и́ли обя́занности профе́ссора; профе́ссорствопрофе́ссорлыкка омтылу — стреми́ться в профессора́ (в профе́ссорство)
- 1
- 2
См. также в других словарях:
омтылу — 1. Бик кызу рәвештә берәр якка таба хәрәкәт итү, ыргылу, ташлану. Каядыр таба кискен гәүдә хәрәкәте ясау 2. Максатка ирешергә тырышу. Талпыну, ашкыну, атлыгу … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
үрелү — I. 1. (Үрү) 2. күч. Бергә бәйләнгән булу, бергә бару йомшак тавышы, ягымлы сүзе бер беренә үрелеп баралар. II. ҮРЕЛҮ – 1. Кемгә яки нәрсәгә кулларны, башны сузу, берәр нәрсә юнәлешенә бөтен гәүдә белән тартылу, омтылу 2. Үскәндә берәр юнәлештә… … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
җилкенү — 1. Дәрт керү, дәртләнү, очыну, ашкыну, күңел тынычлыгын югалту. Нин. б. бер эшкә омтылу, нәр. б. эшләргә ашкынып, ярсып тору 2. Талпыну, җилпенү, канатларын кагып ташлану. күч. Кулларны бутап, очынып очынып сөйләү тур. 3. (Алга) омтылу, талпыну.… … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
эзләү — 1. Яшерелгән, югалган яки ачык күренеп тормый торган нәрсәне табарга тырышып, төрле урыннан тикшерү, карау. Разведка ясау ярдәмендә яңа чыганаклар табу белән шөгыльләнү. Берәр эшкә лаеклы кеше яки берәр нәрсәгә яраклы әйбер табарга тырышу 2. Нәр … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
экспансионизм — Экспансиягә омтылу (дәүләт чикләрен көч белән киңәйтергә омтылу, империалистик баскынчылык политикасы) … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
ашкыну — (АШКЫНУЛЫ) – Нәрсәгә дә булса җилкенү, омтылу, дәртләнү … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
гыйсьянчылык — XX гас. башында иске тормышка каршы юнәлдерелгән, аны кире кагу, билгесез яңа тормышка омтылу белән характерлы әдәби агым … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
даулау — 1. Берәр нәрсә таләп итеп дау күтәрү 2. Рәсми төстә яки суд аркылы таләп итү 3. күч. Берәр нәрсәне яклап көрәшү, сугышу, аңа ирешергә омтылу … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
җәдитләнү — иск. Яңару, яңага, җәдитчелеккә омтылу, иске ысулга үзгәреш кертергә тырышу … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
җилпенү — 1. Канат кагу, канатларны җәеп очык китәргә омтылу (кошлар тур.) 2. Гәүдәне җитез генә сикертеп, кошлар җилпенүенә охшаш хәрәкәт ясап кую җиңел генә җилпенеп толыбын киеп куйды 3. Җилләнү (2). Кулларны ашкынып ашкынып болгау, куллар белән төрле… … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
ирсәү — Ирләргә чамадан тыш омтылу (хатыннар тур.) … Татар теленең аңлатмалы сүзлеге
