-
21 glugga-tjald
n. window-curtains. -
22 glugga-tópt
f. a window-sash. -
23 glugg-stúka
u, f. a window-sash, Bev. -
24 HELLIR
* * *(gen. hellis, dat. and acc. helli; pl. hellar), m. cave, cavern.* * *m., gen. hellis, pl. hellar, (mod. pl. hellrar, hellrum, etc., vide Gramm.): [akin to hallr]:— a cave (in rocks), Orkn. 4, 28, Fs. 66, 73, Grág. ii. 131, 134, Fms. vii. 81, Grett.; hann fór upp til hellisins Surts (mod. Surts-hellir) ok færði þar drápu þá, er hann hafði ort um jötuninn í hellinum, Landn. 199, (nauta-hellir, Bs. i. 320,) passim.COMPDS: hellis-berg (-bjarg, Grett. 164), n. a cavernous rock, Fms. x. 174, Fas. iii. 401. hellis-búi, a, m. a ‘cave-dweller,’ a giant. hellis-dyrr, f. pl. the doors of a cave, Fms. i. 211, vii. 82, 83, Orkn. 428. hellis-gluggi, a, m. the window of a cave, Fas. iii. 413. hellis-gólf, n. the floor of a cave, Fas. iii. 414. hellis-menn, m. pl. cave-men, outlaws, Landn. 61, 67, 182. Hellismanna-saga, u, f. the story of the cave-men, Ísl. Þjóðs. ii. 300 sqq., cp. also 104 sqq. hellis-munni, a, m. the mouth of a cave, Orkn. 428, Fb. i. 245. hellis-skúti, a, m. a jutting cave, Glúm. 363, Eb. 206, Bret. 104, Fas. ii. 354, Grett. 101, Stj. 124.II. in local names, Hellis-dalr, m., Hellis-fitjar, f. pl., Hellis-hraun, n., Hellis-ey, f., Hellis-fjörðr, m., Orkn., Landn.: Hellis-firðingar, m. pl. -
25 HLERI
a, m. or hlöri, but hleði in Korm. 10, Ísl. ii. 113; that hleri or hlöri is the better form is borne out by the mod. usage as well as by the derived hler and hlera:— a shutter or door for bedrooms and closets in old dwellings, which moved up and down in a groove or rabbet, like windows in Engl. dwellings, and locked into the threshold: the passage in Korm. S. is esp. decisive, where Kormak sees Steingerda’s feet outside between the half-shut door (hleri) and the threshold,—hann rak kerli fyrir hleðann svá at eigi gékk aptr, viz. between the threshold and the shutter, Ísl. ii. 113; hence comes the law phrase, standa á hleri (hlera?), to stand at the shutter, i. e. to stand listening, eaves-dropping, Bjarn. 43: freq. in mod. usage, as also standa of hleðum, id., Hðm. 23: in mod. usage a shutter for a window is called hleri. -
26 KARMR
(-s, -ar), m. breast-work, parapet (kastalar ok karmar).* * *m. [Dan. karm = a frame; vindues-karm, dör-karm = a window-frame, door-frame]:—a closet; slæðu-karmr = vestiarium, Hallfred; öl-karmr, an ale cask, Landn. (in a verse); mjöð-k., a mead cask, Lex. Poët.; bekk-k., a bench frame, couch = Lat. triclinium, id.; kastalar ok karmar, Fms. iv. 49.2. a cart, B. K. 20, still used in that sense in Dan. and Norse. -
27 lopt-gluggr
m. the window of a lopt, Fms. vii. 245. -
28 REISTA
(-sta, -str), v. to bend (rare).* * *t, qs. vreista, [Engl. wrest; Dan. vriste], to wrest, wring, bend; var skipit svá reist ok hrist, at í sundr brotnuðu brandarnir, Fms. viii. 247; lagðisk litt sverðit, en síðan reisti hann þat í glugg einum, i. e. the sword was soft and he bent it straight in a window, Fas. ii. 465. -
29 SKÁLI
* * *m.1) hut, shed (put up for temporary use);* * *a, m. [cp. Scot. shieling; Ivar Aasen skaale = shieling]:—prop. a hut, shed, put up for temporary use; this is the earliest Norse sense, and it is still so used in Norway; þar sér enn skála-tópt þeirra ok svá hrófit, Landn. 30; skála vist at Rauðabjörgum, of a fisherman’s hut, Vm. 147; skála búi, a hut dweller = a robber, Fs.; hence, leik-skálar, play-shielings, put up when people assembled for sports; gufu-skálar, ‘steam-shieling’ a local name, of bathing-sheds (?), Landn.; fiski-skálar, fishing shielings; it also remains in local names as Skála-holt. II. a hall (höll is only used of the king’s hall), see Orkn. ch. 18, 70, 115, Gísl. 29, Dropl. 18, 28, Fms. i. 288–292, Korm. 58, Bs. i. 41, Fbr. ch. 13 new Ed, Nj. ch. 78, Gunnl. S. ch. 11; in Landn. 1. ch. 2, 2. ch. 13, the skáli is a detached building; drykkju-s., a drinking hall; svefn-s., a sleeping hall. In Grág. i. 459 distinction is made between eldhús and skáli; in the Sturl. skáli is distinguished from stofa; and it seems that the men were seated in the former, the women in the latter. At still later times, and so at present, the skáli is an apartment near the entrance, a kind of for-skáli, q. v.; til þess er sér mann ór skála-dyrum ór fjöru í Nesdal, Vm. 87.III. compds, skála-búnaðr, the hangings of a skáli, Glúm. 325; skála-dyrr, -endi, -gluggr, -gólf, -hurð, the doors, end, window, floor, hurdle of a skali, Fms. i. 292, iii. 81, Vm. 87, Nj. 201, Landn. 154 (cp. Nj. 114), Krók. 39 C; skála-görð, -smíð, the building a skáli, Vm. 87, Fms. i. 290, Ld. 138, Rd. 245; skála-tópt, -veggr, -viðr, the quadrangle, wall, timber of a skáli, Landn. 30, 136, Ld. 252, Hrafn. 20, Nj. 282. -
30 SKJALL
n. the while membrane of an egg (skjalli hvítara).* * *n. the white membrane of an egg, Edda 12; hvítr sem skjall, white as s., id.; skjalli hvítara, Gsp.2. a membrane, the white skin stretched over a round frame (skjár) and used for a window; hence the phrase, vera sem skjall á skjá, to be like a skjall on a frame, of a fickle, shifty person, cp. the mod. ‘brittle as glass:’ the phrase in N. G. L. i. 384—en ef hann svarar, at nú gengr eigi skjall á skjá = but if he answers, ‘tis no matter, never mind!—is somewhat obscure, skjall-hvítr, adj. white as skjall, Gd. 68 (of a lily). -
31 skjá
f. = skjár.* * *ð, to stretch the membrane skjall over a window-frame; glyggi smá ok alla skjáða, Sks. 427; konu-tetrið öngan gluggan skjáði, Hallgr. -
32 skjá-gluggi
a, m., opp. to a glass window. -
33 skjá-vindauga
n. a skjá window, Sturl. i. 168, Orkn. 250. -
34 SKURÐR
(-ar, -ir), m.1) cutting;2) slaughtering (sauðir ætlaðir til skurðar);4) ditch, channel (s. svá breiðr ok djúpr, at þar mátti vel skipum halda); grafa skurð, to dig a ditch;5) carving, of art (silfri var rennt í skurðina).* * *m., gen. skurðar, pl. skurðir, [skera], a scoring, cutting, carving; skurð ok skipti á hvalnum, Grett. 88 A; hón (the church) á skurð ( has a share of whales driven ashore) um öll þing sín … ok skurð í öllum þeim rekum, er…, Ám. 3, Pm. 133; manns-hlut í flutningu ok fullan skurð, Ám. 33; kirkja á skurð fullan milli Ormsár ok Tungu-reka af hverjum hval sem kemr, Pm. 69: of cutting peat, skurðr torfs, Dipl. iii. 6; göra skurði um torfvöllu, iv. 12: a cut, wound, skera sig djúpan skurð, þver-s.: fé til skurðar, cattle for slaughtering, Fms. vii. 218, viii. 60; skurðar-fé, sheep fit for slaughter.2. carving (of art); silfri var rennt í skurðina, Fær. 102; stafnar útskornir ok víða í skurðina silfri smellt, Fas. iii. 426; gull-görvar með inum fegrstu skurðum, Str. 4; villa skurða, idolatry, worship of carven idols, 655 ix. B. 2; skurðar gluggr, a carved window, Str. 70.3. a ditch, channel, Fas. iii. 449; þessi skurðr svá breiðr ok djúpr at þar mátti vel skipum halda, Fms. v. 167: hence the metaph., hvat sem gengr í skurðinn, cost it what it may; Gísli kvaðsk þó aldrei mundu Kolbeini eið sverja hvat sem í skurðinn gengi, Sturl. iii. 3 (the metaphor from filling up a ditch or perhaps from enamelling, cp. renna í skurðina, above).COMPDS: skurðarmaðr, skurðarskírn, skurðaröl. -
35 SNÚA
* * *(sný; snøra or snera; snúinn), v.1) to turn, with dat.;snýr jarl þangat herinum, the earl turns his host thither;snúa úfriði á hendr e-m, to begin hostilities against one;snúa aptr ferð sinni, to turn back;2) to turn, go;sneru þeir þá yfir ána, then they went across the river;þeir snerú í móti þeim ok börðust við þá, they turned against them and fought with them;snúa aptr, to turn back;snúa brott, to go away (maðrinn sneri þá brott);3) to change, alter (hann sneri síðan nafni sínu);snúa skapi sínu, to change one’s mind;4) to turn, twist, twine (snúa vönd í hárit);5) to translate (snúa Látinu-bréfinu í norrœnu);6) impers., snýr e-u, it is turned (snøri þá mannfalli í lið Kirjala); it changes (brátt sneri fjáærhaginum fyrir Teiti, er G. var í brottu);7) with preps.,snúa at e-m, to turn on one;snúm vér nú at þeim, let us turn upon them;snúa at brúðhlaupi, to prepare for;halt svá hendi yfir honum, at øngri hefnd sé til hans snúit, protect him so that no vengeance may befall him;snúa e-u til leiðar, to bring about;skiptir mik miklu, hversu þú vilt til snúa, what turn thou wilt take;snúa e-u um, to turn upside down, upset (um snýr þú öllum, sætunum); to change completely (hón kvaðst hafa ætlat at snúa þar um lands-lagi öllu);snúa undan, draw back, retreat, flee (en er Baglar sá þat, þá sneru þeir undan);8) refl., snúast.* * *pres. sný, snýr (snýrðu), snýr; plur. snúm, snúit, snúa: pret. snöri, sneri (also spelt sneyri); subj. snöri and sneri: imperat. snú, snúðú: part. snúinn: [Ulf. sniwan; Dan. snoe.]A. To turn, with dat.; sný ek hennar öllum sefa, Hm. 162; ek fékk snúit mínum hesti, Fms. ix. 382; himininn snýr sólu frá austri til vestrs. Rb. 474; hón lét hann mala ok s. kvern, Fas. ii. 377; þeir snúa skipum sínum ok láta framstafna horfa frá landi, Fms. xi. 101; Baglar vildu snúa Rauðsúðinni, viii. 378; hann hafði snúit út skinnunum, vii. 34; snýr jarl þangat herinum, Nj. 127; komask fyrir þá ok snúa þeim aptr, Al. 30: snúa umb öllu því er í er húsinu, Greg. 33; um snýr þú ( to turn up and down) öllum sæmdunum, Ölk. 37; snúa sínu ráði áleiðis með sæmd, to proceed well, take a good turn, Fms. vii. 21; mikit (better miklu) þótti mér þeir þá hafa snúit til leiðar, Edda i. 52; s. máli til sættar, Fms. x. 413; þá snýrðu öllum vanda á hendr mér, Nj. 215; sný ek þessu niði á hönd Eiríki, Eg. 389; at öngri hefnd sé til hans snúit, Nj. 266; snúa vináttu sinni til e-s, Fms. x. 51; s. úfriði á hendr e-m, to turn upon a person, begin hostilities, ix. 436; s. e-m til samþykkis við sik, vii. 307; snúa at brullaupi, to prepare for, Ld. 70, Fms. x. 105; s. til seyðis, Edda; nú skiptir miklu hversu þú vilt til snúa, what turn wilt thon take? Gísl. 58; snúa aptr ferð sinni, to turn back, Fms. vi. 89.2. to turn on a journey; göra þá ráð sitt, hvert hann sneyri (subj.) þaðan, … snéri konungr þá með þat lið austr, Fms. v. 24: snúa aptr, to turn back; þeir snéru aptr til Kvenlands, Eg. 59, Fms. vii. 289, viii. 378; at þeir snöri (subj.) heimleiðis … vildu þeir við þetta heim snúa, Rb. 261; sneyru þau suðr, Landn. 77; skipin snéru hér ok hvar undir nesit, Fms. ix. 314; snöri hann þá frá, Stj. 401; þá snéru þeir undan, drew back, Fms. ix. 216; snúm at þeim, let us turn upon them, Nj. 245; snéri hann þá í móti honum, 8; hann snýr í móti honum, 125; sólin snýr um jörðina, turns (passes) round the earth, Rb. 488.3. to change, alter; hann snéri siðan namni sínu, Fms. ix. 272; nú skulu vit snúa vísum þeim er mest eru ákveðin orð, v. 173; s. skapi sínu, Fas. i. 339; snúa þingboði í herör, Hkr. i. 270: sneri hón því í villu er hann hafði mælt, Nj. 161; sneri hann manns-líki á sik, 623. 35: to turn, translate, snúa Látinu-bréfinu í Norrænu, Bs. i. (Laur. S.); Rodbert ábóti sneri ok Hakon konungr … lét snúa þessi Norrænu-bók, El; snúa þeim lögum í Norrænu. K. Á. 122; s. ór Franzeizu í Norrænu, Art.II. to turn, twist, absol.; fá, mér leppa tvá ór hári-þínu, ok snúit þit móðir mín saman til boga-strengs mér, Nj. 114: with, acc., lét hann snúa hinu ramligustu blýbönd, Fb. i. 564; vóru snúin þar fyrir speld, a shutter for the window, Nj. 114; var vöndr snúinn í hár þeim, Fms. xi. 147; snúa e-n undir, to throw down by a turn or twist, in wrestling, 656 B. 9: so also, snúa e-n niðr, to throw down, Stj. 346; harð-snúinn, hard-twisted; margsnúinn, many-twisted, cp. snúðr, snúðigr; snúa vélar ok svik, to twist, contrive, Sks. 349.III. impers. it is turned; þá. snéri um sæti því, it was upset, Sks. 110 B: acc., þá snéri um höll konungsins ok öll önnur hús, 648 B, less correct; henni snýr frá austri til vestrs, Rb. 480; snéri þá mannfalli í lið Kirjála, Eg. 59; sneri mannfalli á hendr Ribbungum, Fms. ix. 313; brátt sneri fjárhaginum fyrir Teiti, Sturl. i. 131 C; ef konur hengja klæði út … en ef um snýr, if they be turned up and down, N. G. L. i. 349.B. Reflex. to turn oneself; hafði Gunnarr snúizk í hauginum, Nj. 118; snerisk hann á hæli, 253; allir Þrændir snérusk til hans, Fms. i. 55.2. snérisk hann suðr aptr, he returned, Fms. xi. 417; snýsk Jörmungandr í jötunmóði, Vsp.: en þegar eptir snýsk fram Viðarr, W. comes forth, Edda i. 192; snerisk sá maðr fyrir honum inn í höllina, wheeled round into the hall, Edda 34; snúask undan, Nj. 129; snúask at e-m, í móti e-m, við e-m, to turn upon, face about, to meet an attack or the like, 84, 115, 129. Eg. 380, 583, passim: snúask um, to turn up and down; snýsk jörðin um fyrir sjónum þeirra. Fms. i. 9; snúask í hring, to spin round, rotate, Rb. 100; svá snerisk ( it turned out so) at þér kómusk í engan lífs-háska, Eg. 45; þá snýsk veðrátta á inn hægra veg, Rb. 100; vatnið snýsk til loptsins svá, sem þat þynnisk, Stj.; þó er líkast hann snúisk til várrar ættar um vinfengit, Nj. 38; snúask til leiðar, to turn towards the right, Fms. vii. 136; snúask til hlýðni við e-n, i. 232; þú neitaðir Guði ok snérisk aptr ( returnest to sin), … þú tókt við skírn ok snérisk til Guðs, Hom. 151: vér snörumk frá Skapara órum, turned away from our Maker, Greg. 38; at þeir snúisk ok fram heilsu anda sinna, 623. 26; snérisk allr lyðr í sút ok sorg, Stj.: pass., snúask um, s. niðr, he turned up and down, Sks. 110 B.II. part., for snúandi, Bs. i. 139, l. 28, read suiuandi, i. e. svífandi.2. past part. snúinn, turning to, bent on; snúinn til fégirni, Fms. v. 35; snúinn til vináttu við e-n, xi. 350; lýðr s. Guði til handa, 656 B. 8; konungr var mjök snúinn á þat at sigla til Írlands, enn menn hans löttu, Fms. x. 142, v. l. -
36 stafn-gluggr
m. a gable-window, Sturl. i. 160. -
37 STOFA
f. sitting-room (milli stofu ok eldhúss; frá eldaskála inn í stofu).* * *u, f., older form stufa; [A. S. stofa; Engl. stove; Old Germ. stuve; Germ. stube; Dan. stue]:—the oldest sense seems to be that of a stove-room, like Germ. stube, a bathing-room with a ‘stove;’ stofur tvær, þar skyldi konungr taka bað, Bs. i. 632; bað-stofa, q. v.: and to this refers the phrase, kafna í stofu reyk, to be choked with the stove-reek in a bath, as an ignominious death, Grett. 116; stofu-reykr, the reek of a stove; kafna í stofu reyk, Grett. 116 A; stofu-smíð, Sturl. i. 181.2. one of the rooms in an ancient dwelling, esp. used for the ladies’ sitting-room, and opp. to the skáli; stofa, eldhús, búr, Grág. i. 459; eldhús eðr stofur, 468; sat Gunnlaugr í stofu, Ísl. ii. 250; gékk Þormóðr milli stofu ok eldhúss, Fbr. 164; Rannveig gékk til stofu, Nj. 83, 175; ganga inn í stofu, Eg. 23, 49, 110, 149, 205, 206, 215, 233; ganga inn ok finna stofu, þar sátu konur tvær, Fær. 41; í stofu þá er konur sátu at verki, Bs. i. 627; þar var karlfátt heima ok hvíldu allir menn í stofu, Sturl. i. 142; var sleginn danz í stofu, ii. 117; hann dreymdi at hann þóttisk sitja í stofu í rúmi sínu, þótti honum stofan alskipuð, stóðu borð um alla stofu ok vistir á, 186, 206, iii. 267; fram í stofunni frá ek hann var er fólkit skyldi hátta, Skíða R. 36; þeir gengu frá elda-skála með skutil-diska ok báru inn í stofu, Eg. 238; til stofu er jarl drakk inni, Fs. 112; litla stofa, Sturl. ii. 152, 153, 181, 185, iii. 100, 187, Orkn. 182; ytri stofa, Sturl. iii. 42; almanna-stofa, ii. 153, iii. 194, 198; bað-stofa, ii. 121, 167, iii. 102, 176, 196; biskups-stofa, 267; set-s., svefn-s., q. v.; myrkva-s., a ‘mirk-stove,’ a dungeon; stofu-búnaðr, hangings, Fms. vi. 342; stofu-dyrr, -gluggr, -gólf, -horn, -hurð, -pallr, the door, window, floor … of a stofa, Eg. 46, Sd. 142, 143, Gullþ. 62, Fms. ix. 55, Fbr. 168, Gþl. 344, H. E. i. 495, Fær. 194; stofu-refill, Dipl. iii. 4. -
38 vind-gluggr
m. a window, of an opening in the clouds, Bárð. 170. -
39 baðstofugluggr
m. opening (window) in the roof of a baðstofa. -
40 glergluggr
m. glass-window.
Страницы
См. также в других словарях:
Window — Win dow, n. [OE. windowe, windoge, Icel. vindauga window, properly, wind eye; akin to Dan. vindue. ????. See {Wind}, n., and {Eye}.] [1913 Webster] 1. An opening in the wall of a building for the admission of light and air, usually closed by… … The Collaborative International Dictionary of English
window — window, casement, dormer, oriel can mean an opening in the wall of a building that is usually covered with glass and serves to admit light and air. Window is the ordinary general term for the entire structure, including both its framework and the … New Dictionary of Synonyms
window — (n.) early 13c., lit. wind eye, from O.N. vindauga, from vindr wind (see WIND (Cf. wind) (n.1)) + auga eye. (see EYE (Cf. eye) (n.)). Replaced O.E. eagþyrl, lit. eye hole, and eagduru, lit … Etymology dictionary
window — [win′dō] n. [ME windoge < ON vindauga, window, lit., wind eye < vindr, WIND2 + auga, an eye; akin to Ger auge, EYE] 1. a) an opening in a building, vehicle, or container, for letting in light or air or for looking through, usually having a… … English World dictionary
Window — (von engl. window „Fenster“) oder Plural Windows ([ˈwɪndoʊz]) stehen für: Microsoft Windows, ein Betriebssystem der Firma Microsoft Fenster (Computer), ein Benutzerschnittstellenkonzept bei Computern X Window System, eine grafische… … Deutsch Wikipedia
window — WÍNDOW s.n. Fereastră, geam; vitrină. [pr. uíndău] (din engl. window) Trimis de tavi, 14.05.2008. Sursa: MDN WINDOW [UÍNDOU] s. n. fereastră, geam; vitrină. (< engl. window) Trimis de raduborza, 14.02.2008. Sursa: MDN … Dicționar Român
window — ► NOUN 1) an opening in a wall or roof, fitted with glass in a frame to let in light or air and allow people to see out. 2) an opening through which customers are served in a bank, ticket office, etc. 3) a transparent panel in an envelope to show … English terms dictionary
Window — Win dow, v. t. [imp. & p. p. {Windowed}; p. pr. & vb. n. {Windowing}.] [1913 Webster] 1. To furnish with windows. [1913 Webster] 2. To place at or in a window. [R.] [1913 Webster] Wouldst thou be windowed in great Rome and see Thy master thus… … The Collaborative International Dictionary of English
window n — window of opportunity … English expressions
Window — This article is about the part of a building. For the Microsoft operating system, see Microsoft Windows. For other uses, see Window (disambiguation) and Windows (disambiguation). Pair of windows, Old Ship Church, Hingham, Massachusetts … Wikipedia
window — windowless, adj. windowy, adj. /win doh/, n. 1. an opening in the wall of a building, the side of a vehicle, etc., for the admission of air or light, or both, commonly fitted with a frame in which are set movable sashes containing panes of glass … Universalium
