-
1 exigere
1) изгонять, exactis regibus (1. 2 § 3. 16. 20 D. 1, 2);2) требовать, а) вообще = desiderare, напр. si res exegerit, si ita res exigit (1. 21 § 2. 4. 6. 1. 8 § 1 D. 10, 1);exig. in exsilium (l. 8 D. 48, 8).
pront causa exegerit (1. 1 § 19 D. 48, 18. 1. 22 § 1 D. 7, 8): ubi usus exigit (1. 18 § 10 D. 50, 4. 1. 11 D. 27, 10. 1. 118 D. 30);
ex. cautionem (1. 1 § 15. 1. 8 D. 27, 8. 1. 11 § 18 D. 32. 1. 13 § 11 D. 39, 2. 1. 33 pr. D. 26, 7. 1. 47 § 5 D. 30);
exig. reum iudicio sisti (1. 2 pr. D. 2, 11);
exig. aliqitem: exigi rationes edere (1. 8 pr. D. 2, 13): b) отыскивать что-либо судебным порядком: exigere posse, quia actio delata est (1. 64 § 6 D. 24, 3);
exig. per personalem actionem (1. 35 D. 5, 1. 1. 9 D. 34, 3);
exig. debita a debitore (1. 7 § 4 seq. 1. 8 § 3. 1. 15. 21 § 2 eod.);
exig. debitorem, требовать от должника уплаты денег (1. 15 cit. 5 § 4 D. 19, 5);
exig. coheredes (1. 44 § 1 D. 24, 3);
pactum, ne invitus exigeretur (1. 32 § 1 D. 23, 4. 1. 39 D. 3. 5);
exig. nomen (1. 6 § 2 D. 12, 6. 1. 11 § 13 D. 32), indebitum, non debitum (1. 20 § 18 D. 5, 3 1. 2 § 7 D. 18, 4. 1. 65 D. 5, 1. 1. 44 § 1 D. 24, 3);
exig. sortem cum usuris (1. 9 D. 27, 8), fideicommissum (1. 41 § 11 D. 32), iudicatum (1. 1 § 2 D. 22, 1), poenam (1. 32 § 3 D. 4, 8. 1. 4 § 2 D. 9, 4. 1. 55 § 1 D. 26. 7. 1. 122 § 3 D. 45, 1);
poenae nomine exactum (1. 74 D. 46, 3);
exig. operas, officia (1. 13 § 3 D. 32. 1. 20 D. 40, 4. 1. 187 D. 50, 16);
privilegium exigendi, право на преимущество в удовлетворении (1. 25 D. 12, 1. 1. 52 § 10 D. 17, 2. 1. 1 D. 42, 3. 1. 24 § 1 D. 42, 5). Exactio, oсуществление требования судебным порядком (1. 40 C. 9, 2);
compensatione vel exactione consequi (1. 23 § 1 D. 18, 4);
exactionem habere, pati, parere (1. 7 § 1. 1. 9. 11 pr. D. 25, 1);
exactio debiti (1. 28 D. 12, 1), sortis (1. 69 § 2 D. 23, 3);
dotis (1. 43 § 1 cocl.), nominum (1. 35 D. 26, 7), legati, fideirommissi (1. 18 § 1 D. 37,4), operarum (1. 48 1). 38, 1. 1. 70 pr. D. 50, 16);
c) взыскивать: exugendi tributi munus (1. 17 § 7 D. 50, 1. cf. 1. 1 0. 1, 37. I. 9 § 5 D. 39, 4. 1. 11 § 5 D. 13, 7. 1. 37. § 1 D. 26, 7). Exactio, изыскивание, побор: illicitas exactiones - prohibeat Praeses prov. (1. 6 pr. § 3 D. 1. 18. cf. 1. 1 C. 10, 19);
exactio vectigalis (1. 49 D. 21; 1), tributorum (1. 5 § 1 D. 49, 18. 1. 3 § 11 D. 50, 4), tributoria (l. 8 C. 6, 2). Exactor-сборщик, exactorum illicita avaritia (1. 6 § 9 D. 1, 18);
3) совершать, исполнять: exactum esse, оканчивать, exactio libertatis iudicio (1. 3 C. 7, 18); особ. о времени: истекать: exacto tempore (1. 38 § 3 D. 40, 12); (1. 60 § 4 D. 23, 2. 1. 6 D. 22, 2);exact. pecuniae (1. 18 § 8 D. 50, 4. cf. 1. 9 § 5 D. 50, 8), tributorum (tit. C. 10, 19. 1. 8 C. 6, 2); (tit. C. 12, 61).
4) exactus (adi.);incipiente, non exacto die (l. 134 D. 50, 16).
exacte (adv.) исправный, точный: exactissima diligentia (1. 72 D. 17, 2. 1. 1 § 4 D. 44, 7. 1. 3. D. 18, 6);
exacto officio negotia gerere (1. 21 C. 4, 35); (Gai. I, 93).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > exigere
-
2 abolitio
ōnis f. [ aboleo ]1) уничтожение, отмена (legis Su; tributorum T)2) забвение, прощение, амнистия (facti Su; praeteritorum Capit) -
3 auctio
-
4 praesto
I prae-sto, stitī, stitum, āre1) стоять впереди или выше, быть лучше, выделяться, превосходить (alicui Ter, C, inter aliquos C или aliquem aliquā re Nep, L; praestat honesta mors turpi vitae Nep)2) доставлять, предоставлять, давать ( alicui voluptatem C); поставлять (annonam C; milites Eutr); даровать (pacem, honores Eutr); выплачивать (stipendium exercitui L, T; dimidium tributorum Eutr)p. caput fulminibus Lcn — подставлять свою голову под молнии, т. е. рисковать своей жизнью3) проявлять (benevolentiam C; magnam virtutem Cs; amorem H); оказывать (alicui debitum honorem C); выказывать, обнаруживать ( mobilitatem equitum Cs)4) соблюдать ( fidem C); сохранять (aliquem incolumem H; consuetudinem C); хранить ( silentium L); исполнять (promissum QC, L); выполнять, осуществлять ( rem maximam PJ); удерживать ( aliquem finibus certis C)sententiam p. C — подавать голосalicui mare tutum p. C — сделать море безопасным для кого-л.terga p. T — обратить тыл, бежатьalicui justa p. QC — воздать кому-л. последние почестиaliquem salvum p. C — спасти кого-л.vicem alicujus p. Sl — замещать кого-л.se p. — оказываться, показывать себя (se p. dignum alicui rei C)5) ручаться, брать на себя ответственность, отвечать, гарантировать ( nihil in vitā praestandum C)p. alicui aliquid C — принимать на себя ответственность перед кем-л. за что-л.6) impers. praestat предпочтительнее, лучше ( praestat nobis — или nos — mori, quam servire C)est ubi damnum praestet facere, quam lucrum Pl — бывает, что убыток приходится предпочесть (нечестной) прибылиII praestō adv. [ prae + situs ]тут, под рукой, наготове, в состоянии готовности (ubique et omnibus p. esse Sen)p. esse alicui C etc. — находиться у кого-л. или быть в чьём-л. распоряжении, служить (помогать) кому-л.hirundĭnes aestivo tempore p. sunt rhH. — с наступлением весны ласточки прилетают -
5 repressor
-
6 chirographum
в обширн. смысле почерк, в особ. 1) собственноручное письмо, proprio chirogr. adnotare (l. 30 D. 28, 1. 1. 23 D. 48, 10). 2) долговая расписка (1. 47 § 1 D. 2, 14); напр. ch. касающийся займа (1. 41 § 2 D. 22. 1, 1. 26 § 1 D. 20. 1. 1. 14 C. 8, 43); вооб. chirographa debitorum (1. 57 pr. D. 26, 7. 1. 18 § 2. D. 39, 6): ex chirogr. debitorum esse (1. 31 § 4 D. 34, 3);chirographo obligare se ad praestandum (1. 3 pr. § 3 D. 49, 14. 1. 44 § 5. D. 30);
3) расписка, chir. solutionum, tributorum solutorum (l. 52 pr. D. 19, 1), securitatis (1. 4 C. 11, 64);solutione inane factum chir. (1. 18 D. 10, 4), (Gai. III. 134).
a creditore percipere chir (1. 17 C. 4, 2).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > chirographum
-
7 dependere
уплачивать, dep. pecuniam (1. 2 D. 20, 5. 1. 25 § 1 D. 22, 3), pretium (1. 57 § 2 D. 18, 1), fructus (1. 3 § 1 D. 22, 1), vectigalia (1. 28 D. 33, 2);tributorum nomine dep. aliquid (1. 2 § 16 D. 18, 4);
poenae depensae (1. 42 D. 12, 6).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > dependere
-
8 reliquus
остальной, напр. deducta parte tertia, rel. dotem reddere (1. 23 D. 23, 4. 1. 75 § 1 D. 36, 1. 1. 9 § 1 D. 46, 3. 1. 32. 42 D. 32. 1. 34 § 1 D. 33, 2. 1. 78 § 7 D. 36. 1. 9 D. 40, 14); особ. о недоимках (1. 19 § 1 D. 3, 5. 1. 9 § 6 D. 15, 1. 1. 9. 28 § 7. 1. 31 § 1 D. 34, 3. 1. 32. 81. 82 D. 35, 1); отсюда недоимочный, rel. pecunia (1. 32 § 9 D. 33, 2. 1. 135 § 2 D. 45, 1);reliquum (subst.) остаток, недоимка: reliquorum usuras exigere (1. 24 D. 50, 1. 1. 89 pr. D. 46, 3. 1. 45 § 11 D. 49, 14);
reliquum s. reliqua trahere s. contrahere,- reliquari (1. 46 pr. § 1 D. 26, 7. 1. 3 § 1 D. 50, 8. 1. 1 C. 10, 2. 1. 2 C. 10. 23. 1. 47 pr. D. 49, 14. 1. 21 pr. D. 50, 1);
rel. colonorum, просроченная арендная плата (1. 78 § 3. 1. 91 pr. 1. 101 § 1 D. 32. 1. 20 pr. § 3. 1. 27 pr. § 1 D. 33, 7); особ. о недоимках в государственных податях: ob rel. tributorum distracta praedia (1. 2 C. 4, 46. rubr. C. 4, 47);
rel. (fundorum) fisco inferre (1. 2 eod.);
species, quas ex rel. inferunt susceptores, прот. praesentis annis debita (1. 3 C. 10, 70. 1. 2 C. 12, 50).
Латинско-русский словарь к источникам римского права > reliquus
См. также в других словарях:
Johann Florenz Rivinus — (auch: Johann Florentz Rivinus; (* 27. Juli 1681 in Leipzig; † 31. Dezember 1755 ebenda) war ein deutscher Rechtswissenschaftler. Inhaltsverzeichnis … Deutsch Wikipedia
LUSTRUM — Romanis proprie quinque Annos solidos significat, sine respectu praecedentis Lustri. Ovid. Fast. l. 3. v. 165. Hic anni modus est; in Lustrum accedere debet Quae consumatur partibus, unae dies. Vide quoque infra Olympias. A lustrando: quod semel… … Hofmann J. Lexicon universale
RYSVICUM i. e. RYSWYK — RYSVICUM, i. e. RYSWYK pagus celebris, et peramoenus Hollandiae, suburbanus Hagae Comitum, Potentissimi, Augustissimi, Felicissini, Serenissimi VILHELMI III. Magnae Britanniae Regis, Castro sumptuosissimo, magnificentissimo nobilitatus; in cuius… … Hofmann J. Lexicon universale
TROTINGI — in L. Longobard. l. 1. tit. 16. §. 8. Dum quidam ad suscipiendam sponsam cum paranymphis aut trotingis ambularent: ioculatores sunt Papiae; qui Trutani aliis, amatores culinae et liguritores patinarum ac vasorum Car. Bovillo, qui vocis etymon… … Hofmann J. Lexicon universale
Bersman — Gregor Bersman im Alter von 73 Jahren, Radierung um 1610 Gregor Bersman, auch Bersmann Bersmanus (* 10. März 1538 in Annaberg; † 5. Oktober 1611 in Zerbst) war ein deutscher Philologe und lateinischer Dichter. Leben Bersmans Vater war der… … Deutsch Wikipedia
Gregor Bersman — Gregor Bersman, auch Bersmann Bersmanus (* 10. März 1538 in Annaberg; † 5. Oktober 1611 in Zerbst) war ein deutscher Philologe und lateinischer Dichter. Leben Bersmans Vater war der Vorsteher der Annaberger Armenkasse, seine Mutter verlor er im… … Deutsch Wikipedia
Gregor Bersmann — Gregor Bersman im Alter von 73 Jahren, Radierung um 1610 Gregor Bersman, auch Bersmann Bersmanus (* 10. März 1538 in Annaberg; † 5. Oktober 1611 in Zerbst) war ein deutscher Philologe und lateinischer Dichter. Leben Bersmans Vater war der… … Deutsch Wikipedia
Gregor Bersmanus — Gregor Bersman im Alter von 73 Jahren, Radierung um 1610 Gregor Bersman, auch Bersmann Bersmanus (* 10. März 1538 in Annaberg; † 5. Oktober 1611 in Zerbst) war ein deutscher Philologe und lateinischer Dichter. Leben Bersmans Vater war der… … Deutsch Wikipedia
Hypothèque (droit romain) — L’hypothèque est, en droit romain, l un des modes de constitution d une sûreté réelle, afin de procurer à un débiteur le crédit qui lui fait défaut. Le créancier qui n a pas confiance en la solvabilité de son débiteur exige de lui, au moment où… … Wikipédia en Français
Exaction — (v. lat.), Eintreibung, Beitreibung; daher Exactor, 1) Steuercolporteur; 2) Sklav, welcher Schulden seines Herrn eintrieb, die Arbeitsleute zur Arbeit anhielt etc.; 3) unter den Kaisern der, welcher Abgaben, Fiscusgebühren, Getreide etc. eintrieb … Pierer's Universal-Lexikon
Christian Friedrich Franckenstein — (* 20. August 1621 in Leipzig † 1. November 1679 ebenda) war ein deutscher Pädagoge, Philologe und Historiker. Inhaltsverzeichnis 1 Leben 2 Familie 3 Werke (Auswahl) … Deutsch Wikipedia