-
1 stroðinn
-
2 ARGR
a.1) unmanly, effeminate, cowardly (sem fyrir úlfi örg geit rynni);2) lewd;3) wicked, pernicious (þú hit argasta dýr).* * *adj. [Paul Diac. inertem et inutilem et vulgari verbo ‘arga,’ 6. 24; A. S. earg, ignavus; the Scottish arch or argh, v. Jamieson sub voce; and the mod. Engl. arch, archness; Germ. arg; Gr. αργός], emasculate, effeminate, an abusive term; hefir þú börn borit, ok hugða ek þat args aðal, Ls. 24; mik munu æsir argan kalla, ef ek bindast læt brúðarlíni, Þkv. 17: it is more abusive than thrall, cp. the proverb, þrællinn hefnir en argr aldri, a thrall takes revenge, but not the a., Grett. 92; and, argr er sá sem engu verst (a proverb), he is truly an ‘argr’ who does not defend himself; argr and ragr are synonymous, vide the Grág.: þau eru orð þrjrú er skóggang varða öll, ef maðr kallar mann ragan eðr stroðinn eðr sorðinn, ii. 147.2. metaph. a wretch, craven, coward; örg vættr, Fas. ii. 254, Fs. 147: cp. ergi and úargr. -
3 ORÐ
n.1) word;ef maðr mælir nökkuru orði í mót, if a man speaks a word against it;segja í sínu orði hvárt, to say one thing in one breath and another in the next;taka til orða, to begin to speak;kveða at orði, to say, utter;hafa við orð, to hint at;vel orði farinn, well-spoken, eloquent;fornkveðit orð, an old saw;2) word, repute, report (gott, illt orð);fyrir orðs sakir, because of what people might say;leggja e-t til orðs, to talk about;þótt okkr sé þat til orðs lagit, although we are blamed for it;3) message (senda, gøra e-m orð).* * *n. [Ulf. waurd = λόγος, ρημα; a word common to all Teut. languages, old and mod.; cp. also Lat. verbum]:—a word. In the earliest usage, as in Old Engl., every sentence, clause, or saw is called a word, cp. Germ. sprüch-wort; an address or a reply is ‘a word,’ cp. Germ. ant-wort; the grammatical notion (Lat. vox, verbum) is later and derived; hann skyldi hafa þau þrjú orð í framburði sínum, þat it fyrsta orð, ‘at allir menn skyldu Kristnir vera;’ þat annat ‘at úheilög skyldi vera hof öll ok skurðgoð;’ þat var it þriðja orð, ‘at fjörbaugsgarð skyldi varða blót öll, ef váttnæm yrði,’ Fms. ii. 237; þau eru orð þrjú er skóggang varða öll, ef maðr kallar mann ragan eðr stroðinn eðr sorðinn, enda á maðr vígt í gegn þeim orðum þremr, Grág. ii. 147; orð mér af orði orðs leitaði verk mér af verki verks leitaði, Hm. 142: the saw, ferr orð ef um munn líðr, Þorst. Síðu H., Vápn. 15; ef maðr mælir nokkuru orði í mót, if he says a word against it, Nj. 216; trúa öngu orði því er ek segi, 265; vil eg eiga leiðrétting orða minna, 132; cp. the saying, allir eiga leiðrétting orða sinna: satt orð, Fms. vii. (in a verse); sinna þrimr orðum við e-n, to exchange three words with a person, Hm. 126; mæla mörgum orðum, 104; skilin orð, 135; spyrja einu orði, Fms. vi. (in a verse); fá orð, a few words; góð orð good words; íll orð, bad language; hálft orð, in the phrase, eg vildi tala hálft orð við þig (half a word, i. e. a few words), lofa e-n í hverju orði; lasta hann í hverju orði; í einu orði, in one word; segja í sínu orði hvárt, to say one thing in one breath and another in the next, Nj. 261; auka tekið orð; orð eptir orð, word for word, Dipl. iii. 11; taka til orða orðs, to begin to speak, Nj. 122, 230; kveða at orði, to say, utter, 233, 238; hafa við orð, to hint at, 160; hafa þat orð á, to give out, Fms. vii. 285; göra orð á e-u, to notice, Nj. 197; vel orði farinn, well spoken, eloquent, Fms. xi. 193, Ld. 122; varð þeim mjök at orðum, they came to high words, Nj. 27 (sundr-orða, and-orða):—allit., orð ok verk (orig. vord ok verk), words and work, Grág. i. 162, ii. 336; fullréttis-orð, 147; fornkveðit orð, an old saw, Eg. 520; Heilög orð, holy words, Grág. i. 76; fá sér e-ð til orða, to notice, to resent; eg vil ekki fá mér það til orða, Vídal. ii. 41.2. vísu-orð, a verse line, the eighth part of a strophe, Edda (Ht.); átta menn yrki alla vísu, ok yrki eitt orð hverr þeirra, if eight persons make a strophe, each of them making a ‘word,’ of a libel, Grág. ii. 152; ef maðr yrkir tvau orð en annarr önnur tvau ok ráða þeir báðir samt um ok varðar skóggang hvárum-tveggja, 148 (of a libel); síðan kváðu þær vísu þessa, ok kvað sitt orð hver, Sturl. ii. 9.3. gramm. a word, verb; sögn er inn minnsti hluti samansetts máls, sú sögn er af alþyðu kölluð orð, Skálda 180; nafn ok orð, noun and verb, id.; viðr-orð, adverb, id.; þóat þat orð sé í tvau samstöfur deilt, 164.II. metaph. and special usages:1. word, fame, report; gott orð, good report, Fs. 17, Nj. 16; þar féll hann fyrir Barða, ok hafði gott orð, Ísl. ii. 366; íllt orð, evil report, Fms. vii. 59; lék hit sama orð á, Fs. 75; er þat hætt við orði, it will give rise to evil report. Band. 12 new Ed.; fyrir orðs sakir, for report’s sake, because of what people say, Nj. 6; þótt okkr sé þat til orðs lagit, although we are blamed for it, 246; þat lagði Skamkell mér til orðs, 85; aðrir leggja þeim þetta til orðs, Gísl. 84; en mér er þat lítt at skapi at hón hljóti af þér nökkut orð, Fbr. 30 new Ed.2. a message; senda, göra e-m orð, Eg. 19, 26, 742, Nj. 163: a word, reply, sendimaðr sagði honum orð Úlfs, 160: a request, entreaty, ef þú vill ekki göra fyrir mín orð, 88; hann hefr upp orð sin ok biðr hennar, Eg. 26 (bónorð).3. as a law phrase, an indictment, summons; enda á hann orði at ráða við hinn er við tekr, the receiver has the right of indictment or summoning, Grág. i. 334; hann á kost at sækja þann er hann vill um ok ráða sjálfr orði, 401; ok á sá orði um at ráða er eggver á, ii. 307; ok á þá hinn orði at ráða um við hann er fé þat átti, 309: orð ok særi, words and oaths, Vsp. 30:—a word, verdict, vote, or the like, kveðja búa allra þeirra orða, er hann skylda lög til um at skilja, Grág. i. 369, Nj. 238; sækja orð (vote) lögréttumanns til búðar, Grág. 1. 9; þá skal sækjandi bera fram vætti þat er nefnt var at orðum biskups, þá er hann lofaði fjár-heimting, 377.III. bón-orð, wooing; heit-orð, lof-orð, a promise; dóms-orð, a sentence; vátt-orð, testimony; urðar-orð, the ‘weird’s word,’ fate, Fsm. May there not be some etymological connection between ‘word’ and ‘weird,’ Icel. orð and urðr, qs. word, wurðr? the notion of weird, doom prevails in compds, as ban-orð, dauða-orð, = death-weird, fate; other compds denote state, condition, as in leg-orð, vit-orð, = Ulf. wit-ods; goð-orð, priesthood; met-orð, rank; gjaf-orð, marriage, being given away.B. COMPDS: orðaatvik, orðaákast, orðabelgr, orðabók, orðadráttr, orðafar, orðafjöldi, orðaframburðr, orðaframkast, orðafullting, orðfyndni, orðaglæsur, orðagnótt, orðagrein, orðahagr, orðahald, orðahendingar, orðheppinn, orðahjaldr, orðahnippingar, orðhof, orðskviðr, orðskviðaháttr, orðakvöð, orðalag, orðlagðr, orðalauss, orðaleiðing, orðalengd, orðlengja, orðamaðr, orðreyrr, orðarómr, orðræmðr, orðasafn, orðasamr, orðasemi, orðaskak, orðaskil, orðaskipan, orðaskipti, orðaskortr, orðaskrap, orðaskrum, orðastaðr, orðstafir, orðasveimr, orðsvif, orðatiltekja, orðatiltæki, orðstírr. -
4 RAGR
a.1) craven, cowardly (bið þú þá, ef þú ert eigi ragr);* * *adj. [rög, ragt (q. v.), by way of metathesis from argr]:—craven, cowardly; bíð þú ef þú ert eigi ragr, Nj. 205; hinnig værir þú undir brún at líta sem þú mundir eigi ragr, 55; en ek vissa þá eigi at ek munda eiga stafnbúinn bæði rauðan ok ragan, Fms. ii. 308; vesöl eru vér konungs er bæði er haltr ok ragr, vi. 322; ragr sem geit, Kari. 398; rennr þú nú, Úlfr enn ragi, … Kallaðir þú þá eigi Úlf enn raga, er ek lagða til at hjálpa þér, er Svíar börðu yðr áðr sem hunda, ÓH. 167; ragr riddari, Str. 59; Hagbarðr inn ragi, Hbl. 27.2. = argr, q. v.; e. g. to say that a man is a woman (blauðr) is the gravest abuse in the language: Þorvaldr svarar, ek þolda eigi er þeir kölluðu okkr raga, Biskup mælti, þat var lítil þolraun, þóat þeir lygi þat at þú ættir börn, þú hefir fært orð þeirra á verra veg, þvíat vel mætta ek bera börn þin ef þú ættir nokkur, Bs. i. 44; þegi þú, rög vættr, Ls. 61 (of Loki, of whom it is also said, átta nætr vartú fyrir jörð neðan, kýr mólkandi ok kona, ok hefir þú þar börn borit, ok hugða ek þat args aðal, 23); verða ek kona hin ragasta, ef …, Karl. 405; rass-ragr: any one who used this word to a person might be killed on the spot with impunity, otherwise the penalty for it was full outlawry; þau eru orð þrjú er skóggang varða öll, ef maðr kallar mann ragan eðr stroðinn eðr sorðinn, … enda á maðr vígt í gegn þeim orðum þremr, Grág. ii. 147. -
5 serða
(serð, sarð, sorðinn), v. to have intercourse with (esp. a male).* * *sarð, an obsolete defective strong verb, part. sorðinn, also stroðinn (formed as if from metathesis), Grág. ii. 147; the word remains in the vulgar streða, used of dogs and beasts: [mid. H. G. serte]:—stuprare, with the notion of Sodomitic practices; ef maðr kallar mann sorðinn, id.; viltú serða hann, Fas. ii. 337; sarð hann yðr þá eigi Agðinn, Fms. vi. 360; in Nj. 15 it is not used in a proper sense: pass., Fb. iii. 427. -
6 streða
að, see serða, part. stroðinn, Grág. ii. 147.
См. также в других словарях:
strȍg — prid. 〈odr. ī, komp. strȍžī〉 1. {{001f}}a. {{001f}}koji je precizno ograničen ili definiran; bez iznimke ili odstupanja [∼ propis] b. {{001f}}koji traži potpuno ispunjavanje i točnu izvedbu [∼a naredba] 2. {{001f}}(prema komu, s kim) koji je… … Veliki rječnik hrvatskoga jezika
strȍgo — pril. na strog način, sa strogošću ∆ {{001f}}∼ povjerljivo, {{c=1}}v. {{ref}}strogo ∆{{/ref}} … Veliki rječnik hrvatskoga jezika
strȍp — m 〈G stròpa, N mn stròpovi〉 građ. konstrukcija, ob. vodoravna koja natkriva zatvoreni prostor; plafon ∆ {{001f}}niski ∼ 1. {{001f}}dosl. strop na maloj visini od poda 2. {{001f}}tehn. posebno dodana konstrukcija koja snižava visinsku razliku od… … Veliki rječnik hrvatskoga jezika
stro|bi|la — «struh BY luh», noun, plural lae « lee». 1. the body of a tapeworm, as distinct from the head, consisting of a chain of segments. 2. a stage in the development of certain jellyfish in which a series of disk shaped bodies split off to form new… … Useful english dictionary
stro|ma — «STROH muh», noun, plural ma|ta « muh tuh». Anatomy. 1. the connective tissue, nerves, and vessels that form the framelike support of an organ or part. 2. the spongy, colorless framework of a red blood corpuscle or other cell. ╂[< Latin strōma … Useful english dictionary
stro — obs. form of straw n.1 … Useful english dictionary
stro — an·a·stro·phia; bi·stro; bou·stro·phe·don; ep·i·stro·phe·al; ep·i·stro·phe·us; ex·stro·phy; ko·stro·ma; lep·to·stro·ma·ta·ce·ae; mae·stro; min·e·stro·ne; mono·stro·mat·ic; stro·bi·la; stro·bo·scope; stro·bo·scop·ic; stro·bo·tron; stro·ga·noff;… … English syllables
Stro — Ein Stro (oftmals auch Str0 genannt) ist ein FTP Server eines Hackers, bei welchem er volle Schreib und Ausführrechte hat. Der Begriff Stro leitet sich aus dem Englischen ab, wo es ausgesprochen so viel wie “Servers that are owned” (deutsch:… … Deutsch Wikipedia
strø — I strø 1. strø sb., en, er, erne (lægte der bruges som underlag for et gulv) II strø 2. strø vb., strør, strøede, strøet; strøs; strø salt på fortovet; strø om sig med penge … Dansk ordbog
Stro — Un stro est un serveur informatique ou encore pubstro pour souligner son aspect public. Il peut être hébergé sur l ordinateur d un particulier modifié par un hacker, ayant de préférence une bonne connexion internet. La particularité du pubstro… … Wikipédia en Français
strö ut — • breda, ut, sprida, strö, ut … Svensk synonymlexikon
