-
1 ÆSTA
(æsta, æstr), v. to ask, demand, request (æsta e-n e-s); æsta sór griða, to ask for a truce.* * *t, [ást], to ask or ask for, demand, request; æ. e-n e-s, æsta e-n taks, Gþl. 122, N. G. L. i. 47, passim; æsta rannsaks, Gþl. 540 (see tak); æsta e-n vistar, to ask for harbour, Sighvat; æstanda þykkir e-m þess er vant er, a saying, one who asks for what he wants, Sól. (cp. kveðr hverr sinnar þurftar); æstu sér griða, to ask for a truce, safe-conduct, Js. 39; svá sem Norðlendingar æstu hann til, as they asked him to do, at their request, Íb. 16; þeir æstu Goð gjafar við sik, Clem. 149; sem þeir höfðu æst, Íb. 11; svá sem pávinn æsti, Hom. (St.) -
2 STAÐR
I)(-ar, ir), m.1) ‘stead’, place, spot;fimmtán í hvárum stað, fifteen in each place;í einum stað í Englandi, somewhere in England;skipta í tvá, fjóra staði, to divide into two, four parts;fara af stað, to go away, leave;hafa sik af stað, to absent oneself;bíða e-s ór stað, to wait on the spot, wait till one is attacked (Baglar biðu eigi högganna ór stað, ok flýðu þeir upp fyrir norðan bœinn);ráða e-u til staðar, to settle;gefa e-u stað, to stop;þeir gefa eigi stað ferðinni, they stopped not on their journey;gefa staðar, to stop, halt;þá er sá íss gaf staðar ok rann eigi, when that ice stopped and flowed no more;nema stað or staðar, to stop (hér munum vér stað nema);leita staðar, to seek a place to ease oneself;2) adverbially, í stað, þegar í stað, on the spot, at once;rétt í stað, just now;í marga staði, in many respects;í alla staði, in every respect;í engan stað, no-ways;í annan stað, on the other hand, secondly;í staðinn, instead;alls staðar, everywhere;annars staðar, elsewhere;nökkurs staðar, anywhere;3) end, result;vil ek vita, hvern stað eiga skal málit, I wish to know how the matter is to stand;koma í einn stað niðr, to turn out the same way;4) stop, pause, hesitation (þeim varð staðr á um andsvörin);5) springness, elasticity, of steel, etc.;ok dregr ór allan ataðinn ór boganum, the bow lost all its spring;6) strength of mind, courage;mun hann ekki eiga stað við sjónum hans, he will not be able to stand his looks;gøra stað í hestinn, to make the horse firm7) mark, print, traces (þeir sá þar engan stað þeira tíðinda, er þar höfðu orðit);8) church establishment, church, convent (staðrinn í Skálaholti, á Hólum);9) town (marga staði vann hann í þessu landi í vald Girkjakonungi).a. restive, of a horse;verða staðr at, to stop, start, from surprise.* * *1.m., gen. staðar, dat. stað, and older staði, pl. staðir: [from standa; Ulf. staþs = τόπος; A. S. stæð; Engl. stead in home-stead; Dan. stæd; Germ. statt]:—a ‘stead,’ place, abode; stjörnur þat né vissu hvar þær staði áttu, Vsp. 5; sessa ok staði, Ls. 7; fá mönnum stað ok mála, Grág. i. 473; nú hefir maðr eigi stað þeim mönnum, 465; færa úmaga til staðar, 256; færa varnað til staðar, Eg. 535; koma í þann stað, Grág. i. 485; í einn stað, in one place; í annan stað, in another place, 656 C. 11; fimmtán í hvárum stað, fifteen in each place, Eg. 577; í einhverjum stað, in some place, somewhere, Sks. 94; í einum stað í England, somewhere in England, Fms. x. 392; ek hefi í einum stað á stofnat, Nj. 3; í öllum stöðum, in all places, altogether, Grág. ii. 178; í öllum stöðum þeim, er…, in every case, where …, i. 153.2. skipta í tvá, fjóra, sextán … staði, to divide into two, four, sixteen … parts, 656 C. 16; skiptask í tvá staði, Fb. ii. 437:—fara af stað (mod. á stað), to go away, leave, Gþl. 177; hafa sik af stað, to absent oneself, Fb. i. 565; bíða e-s ór stað, to wait in one’s place, wait till one is attacked, Fms. iv. 268, viii. 48, 318, 355; ráða e-u til staðar, to settle, ii. 78, Ld. 178; gefa e-u stað, or gefa staðar, to stop, halt, Edda (pref.) 3, 40, Fms. vi. 384 (gefa A. V. 3), viii. 400; nema stað or staðar, to stop, Nj. 18, 54, 132, Dropl, 29, Fms. i. 167, 206, Fas. ii. 535, Ld. 104, Bs. i. 144, Edda 40 (nema A. 5); leita staðar, to seek a place (privy), Hm. 113. Hkr. i. 16, Fær. 197 (leita I): to seek an outlet, Fas. ii. 528; ganga at staðar, cacare, N. G. L. i. 127.3. adverbially, í stað, on the spot, at once, presently, Dropl. 9, Fas. ii. 508, Stj. 263, 505, Fms. iv. 249; rétt í stað, just now, Flóv. 7; í marga staði, in many respects, Fms. vii. 221; í engan stað, noways, i. 80; í alla staði, in every respect, Nj. 213, 224, 237, Fms. vi. 59, xi. 58; í staðinn. instead, Grág. i. 61, Fms. i. 24, Nj. 73, Fb. i. 285; í annan stað, on the other hand, secondly. Fms. vi. 191, Nj. 210, 216:—gen. as adverb, alls staðar, everywhere; annars s., elsewhere; einhvers-staðar, nökkurs-s., somewhere; marg-staðar, fás staðar, in many places, in few places; né eins staðar, nowhere; sums-staðar, somewhere; see allr, annarr, einn, nekkverr, margr, sumr.4. metaph. a goal, aim; hvern stað á sættar-umleitan þessi, Fms. ix. 51; ef þann stað tæki vizka þeirra, H. E. i. 249; vil ek vita hvern stað eiga skal málit, I wish to know the final answer, Ísl. ii. 216: hann spyrr hvern skal eiga hans mál, Eb. 132; koma í einn stað niðr, to turn out the same way, Fb. ii. 168.II. spec. usages, a stop, pause, hesitation; þeim varð staðr á um andsvörin. Fms. ix. 461; nú drepr ór hljóð, ok verðr honum staðr á, ok mælti þó vánu bráðara, xi. 115.2. elasticity, of steel or the like; ok dregr ór allan staðinn ór honum, it (the bow) lost all its elasticity, 623. 19; var þá ór sverðinu allr staðrinn, Sd. 118, 132; staðr í sverði, Kormak, freq. in mod. usage:—strength of mind, courage, þann úhreinan anda er hann átti eigi stað við at sjá, Sturl. iii. 246; mun hann ekki eiga stað við sjónum haus, he will not be able to stand his looks, Fms. iv. 242; ef þú þykkisk mega göra stað í hestinn ( make the horse firm), þá far til, Bs. i. 633.3. a mark, print; sýndi hann oss á sínum limum járna stað ok banda, Hom. 121; sá þar öngan stað (no marks, traces were seen) þeirra tíðenda er þar hofðu orðit, Fb. i. 283.III. a church-establishment (church, see, convent); höfuð-kirkja á staðinum, Fms. ix. 369; staðrinn í Skálaholti, s. á Hólum, or Hóla-staðr, á staðnum á Hólum, Bs. i. passim; staðr í Lundi, Ann. 1234; klaustr eða aðrir stórir staðir, Fms. xi. 202; Brandr er setti stað ( a benefice) at Húsa-felli, Ld. 332; staðr í Viðey ( a convent), D. I. i. 512 stað hér at Helgafelli, 282: a town, staðr í Lybiku, Fms. x. 48; s. í Óðinsvé, xi. 267; þann inn dýrliga stað (Konunga-hella), vii. 187; stað eða borg, K. Á. 222: staðar-ábúð, staðar-bót, staðar-spjöll; staðar-bú, a rectory; staðar-eign, church-possession; staðar-fé, church-property; staðar-forráð, administration of church-establishments; staðar-jörð, a glebe; staðar-prestr, a parish-priest; staðar-setning, an establishment, Sturl. i. 113, 143, iii. 229, Vm. 6, Ám. 28, Dipl. iii. 4, v. 18, Bs. i. 546; staða-mál, the church contest, the name given to the struggle between clergy and laity about the ownership and administration of the churches and glebes (staða-forráð), which took place in Icel. at the end of the 13th century, and was partly settled by the agreement of A. D. 1296, Bs., Arna S., Ann. passim; staða-menn, the lay proprietors of the church estates, Arna S.; staða-gjafir, the yielding up of staðir, Ann.2. ‘staðr’ was hence (but always in sing.) added to several local names where such an establishment had been erected, e. g. Staðr, Staðar-fell, Staðar-hraun, Staðar-hóll, as also Mel-staðr, Reyni-staðr, the old names in the heathen age of these places being Fell, Hraun, Hóll, Melr, see Sturl., Band., Bjarn.3. again, the plur. - staðir is freq. in local names of the heathen age; Grani bjó at Grana-stöðum, Grímarr á Grímars-stöðum, Höskulds-staðir, Alreks-staðir …, Landn., Fms. passim, see also map of lcel.2.adj. restive, of a horse; hross skjart eða statt, Gþl. 504; verða staðr at, to stop, start, from surprise, Korm. 76; þá varð þeim staðara at höggva, Fms. ix. 225. -
3 STAÐA
f. standing (leiddist bœndum staðan); place, position.* * *u, f., gen. stöðu, pl. stöður, [standa], a standing, place, position; leiddisk bændum staðan, Fms. viii. 415; viti þá hverr sina stöðu …, gefa gaum at um stöður sinar, Ó. H. 204, 215; skipa mönnum í stöður, Bs. i; halda vel stöðunni, Sturl. ii. 44; hann hugði at stöðu hússins, Fms. v. 338; var brotinn hverr steinn ór sinni stöðu, ix. 48: the position or quarter of the wind, veðr þvert at stöðu, Fms. viii. 209 (veðr-staða):—sólstaða, er fimm nætr eru til stöðu, N. G. L. i. 39.2. position, state, condition, of life, Skálda 211; lífs-s., heims-s., the era of the world, Rb. 82, Fb. (inscription).COMPDS: stöðubrunnr, stöðugarðr, stöðumerki, stöðuvatn. -
4 staðna
(að), v. to stop, pause, abate (staðnaði þá kurr búandanna)..* * *að, to stop, pause, abate; staðnaði orrostan (kurrinn), Fms. i. 34, 386, xi. 224, Ó. H. 69, Stj. 445. -
5 stað-góðr
adj. well-tempered; staðgott sverð, Fas. ii. 465. -
6 staði
a, m. a rick, stack; ef tveir menn eigu staða saman hvárt sem þat er korn eðr hey, Gþl. 349, Jb. 223. -
7 staðsa
adj. indecl.; in the phrase, verða staðsa, to stop, hesitate; the word is a απ. λεγ. occurring in a verse on the fly-leaf of the Ub. of the Edda, cp. Dan. standse. -
8 staðgóðr
a. well tempered (staðgott sverð). -
9 stað-hæfa
ð, to aim true; s. á e-t, to make a hit. -
10 stað-ráða
réð, to fix, determine, make up one’s mind, Fms. iv. 148, vii. 144, Vígl. 28. -
11 stá
= standa, q. v. -
12 staðið
from standa. -
13 staðráða
-
14 stað-festa
1.t, to give a fixed abode; s. úmaga, Grág. i. 128; staðfestr úmagi, 206; s. sik þrjár nætr til vistar, v. 10.2. metaph. to make steadfast, make up one’s mind; ekki hefi ek staðfest um þat, Grett. 129; s. sátmál með sér, Fms. vi. 286; svá er mælt ok staðfest, established by law, Gþl. 168; staðfesta ráð sitt, to establish oneself, Ld. 14. 2. eccl. to confirm, K. Á. 174.II. reflex. to take up one’s abode, establish oneself, Eb. 12, Eg. 182, 596, Nj. 46, Fms. i. 25.2. to be determined; staðfestisk þessi ráða-görð, Eg. 271: to grow strong, sem ríki hans staðfestisk meirr, Sks. 684.2.u, f. a fixed abode, residence; hafa staðfestu, Sks. 525; taka staðfestu, Eb. 12, Eg. 319; kaupa sér staðfestu, Ld. 210; goðorð ok staðfestu … þær staðfestur er bræðr mínir búa á, 308, passim.2. metaph. steadfastness, stability, firmness, Sks. 587, 701; friðr ok s., K. Á. 200: truth, faithfulness, Sks. 590.3. a confirmation, K. Á. 2; bréf ok staðfestur, Anecd. 88.COMPDS: staðfestubréf, staðfestulauss. -
15 staðfesta
I)1) to give a fixed abode; staðfesta sik, to take up one’s abode;2) to make firm, steadfast (staðfestu þeir þetta mál með sér); staðfesta ráð sitt, to establish oneself; staðfesta at gera e-t, to make up one’s mind to do a thing;3) refl., staðfestast, to take up one’s abode, establish oneself (þá er ek kem at öðru sinni, mun ek hér staðfestast); to be determined (staðfestist þessi ráðagerð); to grow firm, strong (sem ríki hans staðfestist meirr).f.1) fixed abode, residence (hafa, taka staðfestu);2) steadfastness, stability, firmness;3) confirmation. -
16 staðfastr
a.1) residing, abiding (var hann staðfastr á Haðalandi);2) steadfast (þú ert staðfastari en flestir menn aðrir);3) faithful, staunch (staðfastr vinum sínum);4) firm, settled (staðfastr dómr); staðfast í skapi e-s, fixed in one’s mind. -
17 stað-fastr
adj. steadfast, residing, abiding; s. á Haðalandi, Fms. x. 378.2. metaph. settled, steadfast, fixed; s. dómr, Sks. 598; staðfast í skapi e-s, fixed in one’s mind. Band.: steadfast, true, Blas. 44, Fs. 69, Bær. 11; staðfasta ást, 10. -
18 staðaldr
n. continuity; at staðaldri, continuously. -
19 stað-högg
n. a good hit; koma staðhöggi á. Fas. iii. 332, 353. -
20 stað-lausa
u, f. absurdity; mæla staðlausu stafi, he will say many absurd things, Hm. 28.
См. также в других словарях:
sta — STA, stau, vb. I. intranz. I. 1. (Despre oameni şi animale) A se opri din mers, a rămâne pe loc; a se întrerupe dintr o acţiune, dintr o mişcare, dintr o activitate etc.; (despre aparate, mecanisme, dispozitive) a se opri din funcţionare, a nu… … Dicționar Român
sta — sta·tant; sta·ter; sta·tion·al; sta·tion·ar·i·ly; sta·tion·ar·i·ness; sta·tion·ary; sta·tio·ner; sta·tio·nery; sta·tion·man; sta·tis·ti·cal; sta·tis·ti·cism; sta·tis·tics; sta·tive; sta·tus; cho·le·sta·sis; con·sta·tive; gang·sta;… … English syllables
šta — štȁ riječca <indekl.> DEFINICIJA 1. upitna riječ za nepoznate stvari, pojave i pojmove, usp. što (1a) 2. razg. što (u pitanjima i kontekstima koji ne traže odgovor) [šta ja tu mogu = što ja tu mogu] 3. (u frazeološkim izrazima javlja se kao … Hrvatski jezični portal
stā- : stǝ- — stā : stǝ English meaning: to stand Deutsche Übersetzung: ‘stehen, stellen” Note: reduplicated si stü , extended stüi : stī̆ , stüu : stū̆ and st eu Material: A. O.Ind. tiṣṭhati, Av. hištaiti, ap. 3. sg. Impf. a ištata… … Proto-Indo-European etymological dictionary
STA-21 — or Seaman to Admiral 21 is the U.S. Navy s commissioning program for the 21st century and is designed to enable Active duty Sailors to get a college degree and become commissioned officers. History Previously there were over a dozen different… … Wikipedia
štađun — štàđūn (stàđūn, štàjūn) m <G štađúna> DEFINICIJA reg. sezona, vrijeme kad što dozrijeva, kad se jede itd. [ljetni štađun; nije mu štađun; voće od štađuna sezonsko, u pravo vrijeme kad sazri; štađun od liganja sezona kad se love lignje];… … Hrvatski jezični portal
staþō- — *staþō , *staþōn, *staþa , *staþan germ., schwach Maskulinum (n): nhd. Gestell; ne. rack (Neutrum); Rekontruktionsbasis: got., an., mnd.; Etymologie: vergleiche idg … Germanisches Wörterbuch
STA — has the following meanings:Music: *STA, a band from Rio de Janeiro, BrazilPlaces: *St. Theresita s Academy, Silay City, Philippines *St. Thomas Aquinas High School (Fort Lauderdale), Florida, USA *St. Thomas Aquinas High School (Louisville), Ohio … Wikipedia
staþa- — *staþa , *staþam germ., stark. Neutrum (a): nhd. Gestade, Ufer; ne. shore (Neutrum); Rekontruktionsbasis: got., ae.; Hinweis: s. *staþa (1); Etymologie: s. ing. *st … Germanisches Wörterbuch
staþa- (1) — *staþa (1), staþaz germ., stark. Maskulinum (a): nhd. Gestade, Ufer; Hinweis: s. *staþa (Neutrum); Rekontruktionsbasis: as., ahd.; Hinweis: s. *staþa (Neutrum); Etymologie: s. ing … Germanisches Wörterbuch
staþjō- — *staþjō , *staþjōn, *staþja , *staþjan germ.?, schwach Maskulinum (n): nhd. Amboss; ne. anvil; Rekontruktionsbasis: an.; Etymologie: vergleiche idg. *stā , *stə , *steh₂ … Germanisches Wörterbuch
