soz

m (7) mədə; qarın; der \Magen knurrt qarın quruldayır (acından), den \Magen aushebern / auspumpen tib. mədəni yumaq; sich (D) den \Magen überfüllen / überladen qarnının doldurmaq; sich (D) den \Magen vollschlagen gödənini (ortasını) doldurmaq; das liegt schwer im \Magen bu, çətin həzm olunandır (həmç. məc.); ◊ der \Magen hängt mir schief acından ölürəm; sich (D) den \Magen warm halten özünü qorumaq/istisoyuğa verməmək; seinem \Magen keine Stiefmutter sein qarnına korluq verməmək; j-n im \Magen haben məc. kimdənsə zəhləsi getmək; der liegt mir (schwer) im \Magen ondan zəhləm gedir; Die Augen sind größer als der \Magen ata. söz. qarnın doyur, göz doymur; Die Liebe geht durch den \Magen ata söz. Məhəbbətin yolu mədədən keçir; Man sieht uns wohl auf den Kragen, aber nicht in den \Magen ata söz. Adamın əyninə baxırlar, qarnına yox; Erst der \Magen, dann der Kragen ata söz. Əvvəl gödəniyyət, sonra mədəniyyət; Einem leeren \Magen ist schwer predigen ata söz. Ac qarına oxunan dua ovsanata keçməz

vi (s, h) (D) 1. dalınca (ardınca) getmək; 2. izləmək (kimisə); 3. kiminsə işini davam etdirmək; j-m auf Schritt und Tritt \folgen kimisə addım-addım izləmək; j-m im Amte \folgen kimdənsə sonra onun vəzifəsində işləmək; 4. sözə baxmaq, sözə əməl etmək; tərəfdar olmaq; j-m \folgen 1) itaət etmək; 2) kimləsə razılaşmaq; einem Rat \folgen məsləhətə (sözə) baxmaq; 5. irəli gəlmək; nəticələnmək; es folgt daraus, daß… bundan belə nəticə çıxır ki …; wie folgt aşağıdakı kimi

f (3) 1. əl; die äußere \Hand əlin üstü; die flache / innere / platte \Hand əlinin içi; die geballte / geschlossene \Hand yumruq; die hohle \Hand ovuc; eine glückliche \Hand düşərli (yüngül) əl; eine glückliche \Hand haben düşərli (yüngül) əli olmaq; er hat keine glückliche \Hand onun əli ağırdır; eine freie \Hand haben bir əli bir başı olmaq, sərbəst hərəkət imkanına malik olmaq; eine offene / milde \Hand haben əliaçıq olmaq; j-m freie \Hand lassen kiminsə əl-qolunu açmaq; linker \Hand sola, sol tərəfə; rechter \Hand sağa, sağ tərəfə; saubere Hände haben əldən təmiz olmaq; von\Handzu\Hand əldən-ələ; an der \Hand əlindən; an der \Hand eines Lehrers məc. müəllimin rəhbərliyi altında; \Handin\Hand 1) əl-ələ, birgə; 2) məc. dostcasına; etw. bei der \Hand haben əlinin altında olmaq; er ist mit der Antwort gleich bei der \Hand məc. o, söz üçün məəttəl qalan deyil, söz üçün cibə girmir; unter der \Hand 3) lap yaxında, əlinin altında; 2. əl altınca, xəlvəti; zu Händen şəxsən əlinə (özünə), die \Hand anlegen (an A) məc. başlamaq, girişmək (nəyəsə); əli olmaq (nədəsə); (die) letzte \Hand an etw. legen nəyisə qurtarmaq, başa çatdırmaq; die \Hand an sich legen özünü öldürmək; die \Hand geben* auf etw. bir şeyə zamin olmaq; 3. məc. xətt; das ist nicht meine \Hand bu mənim xəttim deyil; ◊ j-m die Hände binden kiminsə əl-qolunu bağlamaq;\Hand aufs Herz! ürəyini buz kimi saxla!; meine \Hand darau! Söz verirəm! And içirəm!; kurzer \Hand 1) müxtəsəri, sözün qısası; 2) rəsmiyyətsiz; 3) mərasimsiz; freie \Hand haben sərbəst hərəkət etmək, sərbəst olmaq; seine \Hand von j-m abziehen / zurückziehen əlini kiminsə üstündən götürmək; j-m an die \Hand gehen* kiməsə kömək etmək; es liegt auf der (flachen, platten) \Hand bu aydındır; j-m auf die Hände sehen* kiməsə göz yetirmək; das läßt sich mit Händen greifen* tam aydındır; auf eigene \Hand özbaşına, öz məsuliyyəti altında; die Arbeit geht leicht von der \Hand iş yaxşı gedir; die \Hand im Spiele haben bir işdə əli olmaq, bir işlə əlaqəsi olmaq; das hat \Hand und Fuß bu, yaxşı əsaslandırılmışdır (realdır); das hat weder \Hand noch Fuß bu, yaxşı əsaslandırılmamışdır/real/ağlabatan deyil; alle Hände voll (zu tun*) haben işi çox olmaq; işi başından aşmaq; die Hände von etw. lassen* nədənsə əl çəkmək; weder \Hand noch Fuß rühren əlini ağdan-qaraya vurmamaq; nicht die \Hand vor den Augen sehen* göz-gözü görməmək, çox qaranlıq olmaq; aus freier \Hand verkaufen istənilən qiymətə satmaq; von der \Hand in den Mund leben güc-bəla ilə dolanmaq, özünü çətinliklə dolandırmaq; die Beine in die Hände nehmen* dan. qaçmaq, əkilmək; das Herz in die Hände nehmen* cürətlənmək, ürəklənmək; von langer \Hand (her) çoxdan bəri; von der \Hand weisen* rədd etmək, qəbul etməmək; von der \Hand hələlik, əvvəlcədən; zur \Hand sein işə yaramaq, yararlı olmaq

m -s, oh. pl bal; ◊ \Honig reden / im Munde führen qılıqlı danışmaq; mit Lust \Honig schlucken qılıqlı nitqə qulaq asmaq; j-m \Honig um den Mund / um den Bart / ums Maul schmieren məc. kiminsə qılığına girmək; Außen \Honig, innen Galle / Galle im Herzen, \Honig im Mund ata söz. Ürəyi zəhər tuluğu, dili bal pətəyi; Wer \Honig lecken will, darf die Bienen nicht scheuen ata söz. Bal tutmaq istəyən arıdan qorxmaz; Wer sich zu / zum \Honig macht, den benaschen die Fliegen ata söz. Milçək şirniyə qonar

a ağıllı, kamallı; tədbirli; bəsirətli, gözüaçıq, fərasətli, dərrakəli; ein \kluges Haus ağıl dəryası; nicht \klug aus j-m, etw. werden məc. kimdənsə, nədənsə ağlı bir şey kəsməmək; du bist wohl nicht \klug? deyəsən ağlın başında deyil!?; daraus mag der Teufel \klug werden dan. ≅ bundan heç şeytanın da başı çıxmaz; ◊ Durch Schaden wird man \klug ata. söz. ≅ Hər dərədə bir at öldürməsən, baytar olmazsan; Das Ei will klüger sein als die Henne ≅ ata. söz. Builki sərçə bildirkinə civ-civ öyrədir; Der \kluge Mann baut vor ≅ ata. söz. Ağıllının anası ağlamaz

f sınaq (çıxarış üçün); \Stichprobetag m vaxt, müddət (ödəmə və s. üçün); hüq. məhkəməyə gəlmə günü; \Stichprobewaffe f sancan silah; \Stichprobewort n (pl -worte/-wörter) 1. şüar; 2. ana söz (lüğətdə); 3. tea. atmaca söz; 4. əsas söz; \Stichprobewunde f tib. bıçaq yarası, kəsik yara

n (5) 1. söz (ayrıca); leere \Worte məc. boş-boş sözlər; \Wort für \Wort sözbəsöz; in \Worte kleiden sözlə ifadə etmək; sein \Wort halten sözünün üstündə durmaq; ein \Wort gab das andere get-gedə coşaraq (mübahisə, sözləşmə haqqında); 2. (pl Worte) fikir; rabitəli nitq; ums \Wort ergreifen söz almaq; das \Wort führen nitq söyləmək; in Worten sözlə (rəqəmi sözlə); j-m (D) ins \Wort fallen kiminsə sözünü kəsmək; große Worte machen boşboğazlıq etmək; zu Worte kommen danışmaq imkanı əldə etmək; ein Mann von \Wort sözünün sahibi, sözübütöv adam

m (7) 1. tir, şalban; ◊ Den \Balken im eigenen Auge nicht sehen, aber den Splitter im fremden ata. söz. Öz gözündə tiri görmür, özgə gözündə tük axtarır; 2. çiyin ağacı; Wasser hat keine \Balken ata.söz. Sudan qorxan gəmiçi olmaz; er lügt, daß sich die \Balken biegen o utanmadan, həyasızcasına yalan danışır

n (7) 1. dəmir; ein Mann von / aus \Eisen məc. dəmiriradəli adam; er ist von Stahl und \Eisen məc. onun canı dəmirdəndir; ◊ Schmiede das \Eisen, solange es heiß ist ata. söz. ≅ Dəmiri isti-isti döyərlər; Not bricht \Eisen ata. söz. Ac qılınca çapar; altes \Eisen köhnə dəmir qırıntıları; zum alten \Eisen werfen* məc. arxivə vermək; mehrere \Eisen im Feuer haben 1) bir neçə dəlil də ehtiyatda saxlamaq; 2) eyni vaxtda müxtəlif işlərlə məşğul olmaq; 2. qılınc; 3. nal; 4. ütü; 5. buxov; in \Eisen schlagen* / legen buxovlamaq, qandallamaq

m (1*) tökülmə, axma; ein \Erguß von Worten boş söz, söz yığını

m -, -men evfemizm (qaba və ya namünasib söz və ya ifadə yerinə işlədilən yumşaq söz və ya ifadə, məs., “yalan deyirsiniz” əvəzinə “doğru demirsiniz” və s.)

a sözə qulaq asan, itaətkar, sözəbaxan, itaətli

f (11) 1. burut, papaq; kartuz (qabağı günlüklü şapka); araqçın, təsək; başlıq; 2. tex. qapaq, örtü, üz; 3. çəkmənin burnu; ◊ etw. auf seine (eigene) \Kappe nehmen bir şeyin məsuliyyətini öz üzərinə götürmək; j-m eins auf die \Kappe geben kiməsə qulaqburması vermək; Gleiche Brüder, gleiche \Kappen ata. söz. ≅ Kor atın da kor nalbəndi olar; Einem jeden Narren gefällt seine \Kappe ata. söz. ≅ Heç kim öz ayranına turş deməz

n (5) uşaq; das \Kind meldet sich 1) uşaq tərpənir (ana bətnində); 2) uşaq səs çıxarır (doğuşda); ein frühgeborenes / unrei-fes \Kind yarımçıq doğulmuş uşaq; ein unehliches / natürliches \Kind bic doğulmuş uşaq; ein \Kind abtreiben uşaq salmaq; ein \Kind bekommen / kriegen uşaq doğmaq; ein \Kind erwarten / mit einem \Kind gehen / ein \Kind unter dem Herzen tragen boylu olmaq; von \Kind auf uşaqlıqdan; an \Kindes Statt annehmen* övladlığa götürmək; ◊ das \Kind beim rechten Namen nennen şeyləri öz adı ilə adlandırmaq; sich bei j-m lieb \Kind machen kiminsə qılığına girmək; mit \Kind und Kegel bütün ailəsi ilə (duz torbası ilə) birlikdə; das \Kind mit dem Bade ausschütten qaşını düzəldən yerdə vurub gözünü çıxartmaq; \Kinder und Narren sagen die Wahrheit ata. söz. Sözün düzünü uşaqla dəlidən soruşarlar; Gebranntes \Kind scheut das Feuer ata. söz. Sıyıqdan ağzı yanan çiy süddən qorxar

vt ayırmaq, seçib götürmək, qabığını soymaq; an jedem Worte etw. zu \klauben finden məc. hər sözü söz etmək, hər sözə bəhanə tapmaq; ucundan tutub ucuzluğa getmək

m (1*) aşpaz; dəniz. gəmidə aşpaz; ◊ Viele Köche verderben / versalzen den Brei die Suppe ata. söz. Çoxarvadlının evi süpürülməmiş qalar; Hunger ist der beste \Koch ata. söz. ≅ Ac çörəyi sonulamaz

I m (1) kələm; ◊ das macht den \Kohl nicht fett ≅ bundan fatııya tuman olmaz; den alten \Kohl wieder aufwärmen ≅ köhnə palan içi tökmək

II m (1) oh. pl boş söz, əhəmiyyətsiz söz; cəfəngiyat; \Kohl reden dan. boş-boş danışmaq; Kohl III n (2) oh. pl sürmə

n (5) 1. quzu; 2. məc. quzu/fağır, körpə; ◊ das \Lamm beim Wolf verpfänden quzunu qurda tapşırmaq; ◊ Ein \Lamm flieht, wenn’s den Geier sieht ata. söz. Quzu quzğundan qaçar; Wer sich zum \Lamm macht, den fressen die Wölfe ata. söz. Özünü quzu sayanı qurd yeyər

f (11) dodaq; ◊ \Lippe an \Lippe dodaq-dodağa; die \Lippen hängenlassen dan. dodaqlarını sallamaq; j-m die \Lippen lösen məc. kiminsə dilini açmaq; sich (D/A) auf die \Lippen beißen məc. 1) dodağını gəmirmək (hirsdən); 2) dodağını dişləmək (gülüşü boğmaq üçün); er brachte kein Wort über die \Lippen o, ağzını açıb bir söz də demədi; die Frage drängt sich auf die \Lippe sual tələb olunur; das Wort schwebt mir auf den \Lippen söz dilim ucundadır; das Wort erstarb ihm auf den \Lippen onun sözü ağzında qaldı, onun sözü ağzında qurudu; ◊ j-m an den \Lippen hängen / an j-s \Lippen hängen məc. kiminsə ağzından çıxan hər kəlməni tutmaq; das Herz auf den \Lippen haben məc. ürəyində olanı dilinə gətirmək

m (4) 1. kişi, adam; nəfər; 1000 \Mann 1000 nəfər (adam); drei \Mann hoch dan. üçlükdə; alter \Mann qoca; der schwarze \Mann məc. çin, qulyabanı; uyuq; alle \Mann an Bord! dəniz. hamı göyərtəyə! (əmr); 2. ər; j-n an den \Mann bringen* kimisə ərə vermək; an den \Mann kommen* ərə getmək; j-n zum \Mann(e) nehmen* kimisə özünə ər seçmək; 3. hərb. əsgər; er ist ein \Mann des Todes o, ölümə məhkumdur; seinen \Mann stehen* / stellen özünü müdafiə edə bilmək; seinen \Mann finden* layiqli rəqiblə qarşılaşmaq; kəskin cavab almaq; ◊ mit \Mann und Maus hamı bir nəfər kimi; wenn Not am \Mann ist son mərhələdə (dəqiqədə); \Manns genug sein, um … bir işi görmək üçün yetərincə gücə malik olmaq; \Mann für \Mann hamı, bir-birinin dalınca; \Mann an \Mann çiyin-çiyinə; wie ein \Mann bir nəfər kimi; Ein \Mann ein Wort ata. söz. ≅ Kişinin sözü bir olar; Ein \Mann kein Mann ata. söz. ≅ Tək əldən səs çıxmaz; selbst ist der \Mann 1) hər kəs özü üçün bir adamdır; 2) hər kəs öz başının ağasıdır