-
1 SÓL
* * *(gen. sólar, dat. sól and sólu), f.1) sun (hann fal sik á hendi þeim guði, er sólina hafði skapat); á morgin fyrir s., before sunrise; einn morgin við s., about sunrise; þá var dagr all-ljóss, ok s. farin, the sun had risen; sól var lítt farin, lítt á lopt komin, not high above the horizon; s. rennr upp, the sun rises; þegar er sólina lægði, when the sun got low; s. gengr í ægi, til viðar, undir, s. sezt, the sun sets; ganga at sólu, to go prosperously, succeed to one’s wishes (honum gengu náliga allir hlutir at sólu);2) day; fyrir ina þriðju s., before the third sun, within three days; áðr sjau sólir eru af himni, before seven days have passed.* * *f., dat. sól, and older sólu; acc. with the article sólna, Edda 41, Ó. H. 216; sól is the Scandin. word, ‘sunna’ being only used in poets: [in Ulf. sauil occurs twice, Mark i. 32, xiii. 24; in A. S. poets sôl occurs once, see Grein; Dan.-Swed. sōl; Lat. sōl; Gr. ἥλιος.]A. The sun, Vsp. 4. 5, 57, Gm. 38; úlfrinn gleypir sólna. Edda 41; vedr var heitt af sólu, Ó. H.; sól skein í heiði, 216; nú vil ek heita á þann er sólina hefir skapat, Fs. 59; hann lét sik bera í sólar-geisla í bana-sótt sinni ok fal sik á hendi þeim guði er sólina hafði skapat, Landn. 38.2. various phrases as to the sun’s course; fyrir sól, before sunrise, Bs. ii. 241; einn morgin við sól, with the sun, about sunrise, Eg. 717; með sólu, id., Bs. ii. 243; sól rennr á fjöll, K. Þ. K.: or mod., sól kastar á fjöll, the sun appears on the fells; or sól roðar, það roðar af sólu; sól rýðr, or rýðr fjöll, the sun reddens the fells, Fms. xi. 438 (sólar-roð), all denoting the moment before sunrise: of the sunrise, þá rann sól upp, Ó. H. 109; þá er sól ridr upp, N. G. L. i. 218: early in the morning, sól skapthá, shaft-high, Grág.; sól lítt farin, Ó. H.; sól lítt á lopt komin, Ld. 36: of noon, sól hátt á lopti, sól hæst á lopti, sól í suðri, sól í landsuðri, Landn. 276, Sturl. iii. 70, Al. 51: of the afternoon and evening, er sólina lægði, Eb. 172; lágr veggr undir sólina, a low wall under the sun (cp. skapthá sól, in the morning), Sturl. iii. 70: of the sunset, er sól settisk (sól-setr), Eb. 172; sól gengr (rennr) í ægi, the sun sinks into the sea, the phrase suits a coast-land towards the west, Fms. ii. 302, Al. 67; or sól rennr á viðu (or til viðar), towards the wood, in a wooded inland country, Hkr. iii. 227; sól affjalla, ‘the sun is off the fells,’ i. e. is after sunset.3. of the seasons; cp. the old Dan. phrase, solen bjerges, the sun is ‘mountained,’ sets over the fells; þá tognar dagr en sól vex, Sks. 234 (see sólar-gangr).4. sól = day; in the law phrase, fyrir ina þriðju sól, before the third sun, within three days, Grág. ii. 20, 24, Eb. 222, Eg. 723; til hinnar þriðju sólar, Fas. i. 20; er þrjár sólir eru af himni, when three suns are off the heaven, three days hence, Nj. 206.5. hann skyldi snemma upp rísa, ok fylgia sólu meðan hæst væri sumars, Lv. 43; þeir skyldi um nætr berjask, en eigi undir sólu, Fms. vii. 296; á þann bekk er vissi móti sólu, towards the south, Fms. vi. 439.6. at sólu, following the sun’s course, in due course, prosperously, opp. to andsælis (q. v.), ‘withershins;’ þér skyldið rétt horfa á sólina, ok draumr þinn skyldi þér at sólu ganga, Fb. ii. 298; Páll biskup var svá mikill gæfu-maðr, at honum gengu náliga allir hlutir at sólu (sölu = ślu, Ed.) hinn fyrra hlut æfi sinnar, Bs. i. 137: er náliga mun komið á enda æfi minnar, ok gengit áðr mart at sólu, 70; but wizards used to make a ring or walk against the sun’s course, saying charms, which was thought to work evil, see andsælis: gýgjar-sól (q. v.), a mock-sun, Sól.; auka-sólir, ‘eke-suns,’ mock-suns: a beam gener., skínn af sverði sól, Vsp. 51.II. the Sun-goddess. the sister of Máni and daughter of the giant Möndilföri, Vþm., Gm., Edda.☞ The sun as an object of worship and reverence:—the heathen Thorkel Máni, when on his death-bed, had himself carried out into the sun, and commended his spirit to the god who had made the sun, Landn. 38, see the citation above; sól ek sá … henni ek laut hinnsta sinni ægis-heimi í, I saw the sun and louted to him the last time in this world, Sól. So in Icel. at the present day children, immediately after getting out of bed in the morning, are made to run out of doors bare-headed, there to say a short prayer or verse, and when they return ‘bid good-day,’—a ‘good-day’ being not allowable till this is done; this is called to ‘fetch the good-morning,’ sækja góðan-daginn; the verse Pass. 3. 12 is set apart for this use; but the very words of this verse—á morni hverjum þá upp stend eg, fyrst eg stíg niðr fæti á jörð, færi eg þér hjartans þakkar-görð—were evidently suggested to the poet’s mind by, this beautiful and time-honoured custom then general, but now perhaps fast dying out.B. COMPDS: sólarár, sólaráss, sólarbruni, sólarfall, sólargangr, sólargeisli, sólarglaðan, sólargoð, sólarhiti, sólarhringr, sólarhvarf, sólarlag, sólarlítill, sólarljós, sólarrás, sólarroð, sólarseta, sólarsetr, sólarsinnis, sólarskin, sólarsteinn, sólarsuðr, sólartal, sólartár, sólaruppkoma, sólarupprás, sólaröld. -
2 SÖL
* * *(gen. sólar, dat. sól and sólu), f.1) sun (hann fal sik á hendi þeim guði, er sólina hafði skapat); á morgin fyrir s., before sunrise; einn morgin við s., about sunrise; þá var dagr all-ljóss, ok s. farin, the sun had risen; sól var lítt farin, lítt á lopt komin, not high above the horizon; s. rennr upp, the sun rises; þegar er sólina lægði, when the sun got low; s. gengr í ægi, til viðar, undir, s. sezt, the sun sets; ganga at sólu, to go prosperously, succeed to one’s wishes (honum gengu náliga allir hlutir at sólu);2) day; fyrir ina þriðju s., before the third sun, within three days; áðr sjau sólir eru af himni, before seven days have passed.* * *n. pl., gen. pl. sölva; an eatable sea-plant, perh. the samphire; ber ok söl eigu menn at eta sem vilja at úsekju í annars landi, Grág. ii. 347; hvat er nú, dóttir, tyggr þú nökkut …? Tygg ek söl, segir hón … slíkt görir at er sölin etr, þyrstir æ því meirr, Eg. 604, 605; freq. in mod. usage.COMPDS: sölvafjara, sölvakaup, sölvanám. -
3 sól-tíð
f. a ‘sun-tide,’ season; fjórar sóltíðir, Rb. 480. -
4 sól-mark
sól-merki, n. a zodiacal sign, 1812; 51, Rb. passim; sólmarka-hringr or sólmerkja-hringr, the zodiac, Rb. 104, 112. -
5 sól-hvarf
n. the ‘sun’s turn,’ solstice; s. á vetr, s. á sumar, Rb. 90, 454, 456: in popular usage in plur. sól-hvörf, fyrir sólhvörf, Grág. i. 420, ii. 306; nú liðr fram at sólhvörfum, Grett. 162 new Ed.; sólhvarfa-hringr, the ‘sun’s turn-ring,’ the tropic, Rb. 472. -
6 sól-mánuðr
-
7 sól-baka
að, to bake in the sun. -
8 sól-bjartr
adj. [A. S. swegel-beorht], sun-bright, Hkv. 2. 43. -
9 sól-borð
n. = sólbyrði, Bs. i. 583, Edda (in a verse). -
10 sól-bráð
n. and f. a ‘sun-thaw;’ s. mikil, Hkr. i. 71; í sólbráðinu, 72: fem., blíðar sólbráðir, Fms. ii. 228. -
11 sól-brunninn
part. sun-burnt, Art., Rm. 10. -
12 sól-byrði
n. the ‘sun-board,’ i. e. the gunwale; gékk báran inn á bæði borð, ek tók frá sólbyrðin, Bs. i. 484, ii. 50. -
13 sól-eyg
f. (proncd. sóley), botan. ‘sun-eye,’ a buttercup. -
14 sól-gangr
m. the sun’s course, 1812. 38. -
15 sól-heiðr
adj. sun-bright, Akv. 16. -
16 sól-hvítr
adj. ‘sun-white,’ an epithet of a lady, Hm. -
17 Sól-konungr
m. [A. S. Swegl-cynig], the King of the Sun, God, Lex. Poët. -
18 sól-lauss
adj. sunless, Hb. (1865) 38. -
19 sól-myrkvi
a, m. a solar eclipse, Icel. Almanack. -
20 sól-punktr
m. a ‘sun-point,’ quarter of an hour, Rb. 114.
См. также в других словарях:
şölələnmə — «Şölələnmək»dən f. is … Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
Sol — is the Latin name of the Sun, and the modern word for Sun in Spanish, Portuguese, Catalan, Icelandic ( ), Danish, Norwegian and Swedish. In Persian, it refers to a solar year .Sol or SOL may also refer to: Sun * the Solar system * A solar day on… … Wikipedia
SOL — ist der Vorname von: Sol Lesser (1890–1980), US amerikanischer Filmproduzent und Filmregisseur Sol LeWitt (1928–2007), US amerikanischer Künstler Sol Campbell (*1974), Englischer Fußballspieler Sol ist der Familienname folgender Personen: Ed Sol… … Deutsch Wikipedia
sol — 1. (sou) s. m. Voy. sou. sol 2. (sol) s. m. 1° Surface sur laquelle reposent les corps terrestres. à deux pieds du sol. Il ne faut pas bâtir sur le sol d autrui. Le sol de cette ville est inégal. • Un de ces beaux jours qu on ne voit plus à… … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
Sol — bezeichnet: Sonne in der lateinischen Sprache Sol (Marstag), den Tag auf dem Planeten Mars Kolloid in der Chemie Sol (Gott), den römischen Sonnengott Sol (Mythologie), eine germanische Sonnengöttin Sou, eine alte französische Münze Nuevo Sol,… … Deutsch Wikipedia
SOL — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. Pour les articles homophones, voir Saule et Sole … Wikipédia en Français
sol — sustantivo masculino 1. (en mayúscula) Área: astronomía Estrella luminosa que constituye el centro del Sistema Solar: El Sol proporciona luz y calor a la Tierra. sol naciente Sol que empieza a dejarse ver en el horizonte. sol poniente Sol que se… … Diccionario Salamanca de la Lengua Española
SOL — Phoenicibus olim Η῏λ, El, teste Serviô, In l. 1. Aen. v. 646. qui de Belo Phoenice, unde creta Dido, loquens, Omnes, inquit, in illis, partibus Solem colunt, qui ipsorum linguâ Hel dicitur; unde et Η῞λιος: η in ω discedente, et spiritu, in… … Hofmann J. Lexicon universale
sol — |ó| s. m. [Física, Química] Substância coloidal em que há dispersão de pequenas partículas sólidas num líquido. • Plural: sóis e soles. ‣ Etimologia: inglês sol sol |ó| s. m. 1. [Música] Quinta nota da escala musical. 2. [Música] Sinal que… … Dicionário da Língua Portuguesa
Soľ — Wappen Karte … Deutsch Wikipedia
Sól — Hilfe zu Wappen … Deutsch Wikipedia
